L2 so với L1: Cộng đồng Ethereum bùng phát tranh luận về lộ trình mở rộng
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
L2 so với L1: Cộng đồng Ethereum bùng phát tranh luận về lộ trình mở rộng
Ethereum nên ưu tiên phát triển L1 hay L2?
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Yangz, Techub News
Gần đây, một số nhà nghiên cứu, tiêu biểu là Max Resnick - Trưởng nhóm nghiên cứu của công ty nghiên cứu blockchain SMG, đã đưa ra quan điểm rằng "L2 không phải là Ethereum, L2 cũng không phải mở rộng của L1". Có lẽ vì quá trực tiếp và có vẻ như cố tình tách biệt mối quan hệ giữa L2 và L1, quan điểm này vừa xuất hiện đã gây tranh luận sôi nổi trên CT. Một bên đồng ý, bên kia mỉa mai là "nói nhảm". Hai phía đều bảo vệ lập trường của mình, khó phân thắng bại.
Thành thật mà nói, ban đầu khi nhìn thấy chủ đề này, tôi không hiểu rõ điểm tranh cãi ở đâu, cảm giác có chút vô lý. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu sâu hơn các quan điểm từ hai phía, tôi nhận ra rằng trọng tâm thực sự của cuộc tranh luận chính là: trong môi trường hiện tại, Ethereum nên ưu tiên phát triển L1 hay L2?
Làm cho L1 Ethereum vĩ đại trở lại (Make Eth L1 Great Again)
Bỏ qua những tranh luận câu chữ về từ "mở rộng", phe ủng hộ quan điểm "L2 không phải Ethereum" thực chất bất mãn với việc Ethereum hiện tại chọn con đường mở rộng thông qua L2.
Max Resnick châm biếm rằng, coi L2 là mở rộng của Ethereum giống như thừa nhận rằng "nếu YouTube đăng video lên Ethereum thì YouTube cũng được xem là mở rộng của Ethereum". Tuy nhiên, có lẽ vì dùng từ chưa chuẩn xác, Max sau đó đã retweet một bài viết nói rằng "kể từ nâng cấp Beacon, Ethereum đang đi lùi", và cho biết bài viết này gần sát hơn với suy nghĩ thật sự của anh. Max nói: "Về mặt văn hóa, L2 là mở rộng của Ethereum, nhưng điều đó không có nghĩa đội ngũ phát triển cốt lõi nên ưu tiên L2 thay vì cải tiến L1". Đồng thời, Max cũng retweet bài viết tháng 3 của Paradigm về sự tăng trưởng trạng thái của Ethereum (Paradigm dự đoán tăng trưởng trạng thái sẽ không trở thành điểm nghẽn lớn đối với khả năng mở rộng của Ethereum trong ngắn hạn, trung hạn hay dài hạn), ngụ ý rằng việc Ethereum hiện tại chọn mở rộng qua L2 là không khôn ngoan. Thay vào đó, Ethereum nên tập trung phát triển mạnh L1 để đạt được "mục tiêu tối hậu".
Tương tự Max, đồng sáng lập Bankless David Hoffman cũng kêu gọi Ethereum điều chỉnh lại trọng tâm phát triển hiện tại. David Hoffman nói: "Phát triển Ethereum đã đặt ưu tiên vào thực thi L2 hơn hai năm nay, đánh đổi bằng việc hy sinh thực thi L1". "Chúng ta nên sắp xếp lại thứ tự ưu tiên cho công việc ở cấp độ L1." Hoffman cho rằng "phần cứng L1 ít nhất cũng phải tương đương với 'hai thế hệ Macbook Pro gần nhất', điều này sẽ làm tăng khả năng tiếp cận L1 của Ethereum lên gấp 10 lần, mà chi phí lại không cao."
Tuy nhiên, khác với Max, về câu hỏi chữ nghĩa "L2 có phải là mở rộng của Ethereum hay không", Hoffman cho rằng câu trả lời rất chủ quan. Theo ông, "L2 không phải là bản sao chính xác 1:1 của Ethereum. Bởi vì Ethereum cố ý tạo ra mức độ tự do và quyền tự chủ lớn cho L2, và L2 thực sự cũng phần nào mở rộng Ethereum. Nếu L2 là bản sao chính xác 1:1, chúng sẽ quá cứng nhắc, không thể phát huy tiềm năng tối đa về mặt kỹ thuật và xã hội."
Ngoài những lập luận theo kiểu "Làm cho L1 Ethereum vĩ đại trở lại", cuộc tranh luận này còn thu hút sự chế giễu từ một số dự án trong hệ sinh thái Solana – đối thủ cạnh tranh của Ethereum. Mert Mumtaz, đồng sáng lập và CEO của Helius Labs, lấy ví dụ Optimism để chỉ ra điểm yếu của L2 Ethereum. Mert mỉa mai: "Một lợi thế nổi bật của L2 là chúng có thể làm bất cứ điều gì chúng muốn. Phát hiện lỗi trong proof gian lận? Được, tháng sau sửa. Có bug? Không sao, Ủy ban An ninh sẽ kiểm soát quyền hạn. Trên L1, bạn phải phát hành bản nâng cấp và van xin các holder governance token còn lại chấp nhận bản đó."
Bạn bè lỏng lẻo > Kẻ thù cạnh tranh
Giống như tranh biện, việc đứng về phía đại chúng để trình bày quan điểm thường có vẻ khó khăn. Phe tin chắc rằng "L2 chính là mở rộng của L1" khi trình bày ý kiến thường khá thẳng thắn. Sassal.eth – người sáng lập The Daily Gwei – nói thẳng: "L2 chính là Ethereum, bất kỳ ai tuyên bố L2 không phải Ethereum thì trình độ trí tuệ cũng chỉ ngang trẻ mẫu giáo." Tương tự, DCinvestor khuyên những ai không đồng tình hãy suy nghĩ xem tại sao các L2 lại chọn làm L2 thay vì tự làm L1. Còn @poopmandefi từ Ouroboros Research bình luận: "Nói L2 không thuộc về Ethereum giống như nói khu phố người Hoa ở Mỹ không thuộc về nước Mỹ. L2 là 'sự mở rộng văn hóa' của Ethereum. Mỗi cái có hệ sinh thái riêng biệt, nhưng nhóm người dùng / chất lượng thu hút về cơ bản giống nhau." Theo Poopman, miễn là L2 dùng ETH làm phí gas, thì L2 vẫn là một phần của Ethereum.
Tuy nhiên, ngoài những tranh luận bề mặt trên, phe này cũng có những suy nghĩ sâu sắc hơn. Cũng khẳng định "L2 là mở rộng 100% của L1", @0x_Todd đưa ra một góc nhìn khác khi phân tích chiến lược L2 mà Ethereum thực hiện trong những năm gần đây. 0xTodd lấy ví dụ Altlayer (người sáng lập trước đó từng tạo ra Zilliqa – một "kẻ giết Ethereum") để chỉ ra rằng: "Chiến lược L2 đã khiến những đối thủ tiềm năng ít nhất cũng trở thành một phần, dù lỏng lẻo, trong hệ sinh thái của mình." 0xTodd nói: "Trong một thế giới song song không có chiến lược L2, Offchain Labs sẽ tung ra một chuỗi Avax khác, hoàn toàn không liên quan đến ETH; các nhà phát triển OP sẽ tạo ra một Polkadot khác, không liên quan đến ETH; Coinbase cũng sẽ phát hành chuỗi riêng, dĩ nhiên cũng chẳng liên quan đến ETH." Đồng thời, "BN tiếp tục hô hào BSC vượt mặt ETH thay vì opBNB; OK tiếp tục đẩy OKT thay vì X Layer; Bybit dĩ nhiên sẽ làm bit chain, Bitget dĩ nhiên sẽ làm Get chain."
Hơn nữa, Michael Nadeau – người sáng lập The DeFi Report – đã dùng khái niệm "hàng thay thế" và "hàng bổ trợ" để minh họa sinh động mối quan hệ giữa L2 và Ethereum. Michael nói rằng mỗi sản phẩm trên thị trường đều có hàng thay thế và hàng bổ trợ. Ví dụ, gà là hàng thay thế của bò, còn ô tô và xăng là hàng bổ trợ. Trong điều kiện các yếu tố khác như nhau, khi giá của một hàng bổ trợ giảm, nhu cầu đối với sản phẩm chính sẽ tăng. Tương tự, L2 là hàng bổ trợ của Ethereum, làm tăng nhu cầu sử dụng Ethereum (vì phí gas được thanh toán bằng ETH), và không thể tồn tại nếu thiếu Ethereum (vì cần Ethereum đảm bảo an ninh). Điều này có nghĩa là khi chi phí L2 giảm, nhu cầu đối với Ethereum (và tài sản ETH) nên tăng theo. Michael kết luận: "Dài hạn mà nói, nhu cầu đối với ETH mới là điều quan trọng nhất." Nghĩa là, phát triển L2 không có gì sai.
Kết luận
Về việc trong môi trường hiện tại Ethereum nên tập trung phát triển L1 hay L2, có lẽ nhận định gần đây của Vitalik về tiến triển của hệ sinh thái Ethereum đã là câu trả lời. Quả thật, câu chuyện "Làm cho L1 Ethereum vĩ đại trở lại" có thể mang lại hiệu ứng tốt đối với Ethereum vốn dĩ dạo gần đây không mấy khởi sắc. Nhưng tôi cho rằng, L2 và L1 không nên đối lập nhau. Như Ryan Berckmans – nhà phát triển Ethereum – đã đặt câu hỏi phản biện lại quan điểm của David Hoffman: "Dù L2 không trực tiếp mở rộng L1, nhưng nếu chúng ta thành công trong việc chuyển toàn bộ các tác vụ giá trị thấp sang L2, và bây giờ L1 đủ rẻ để cho phép thêm hàng ngàn công ty tiếp tục phát hành token, vậy thì L2 thực sự có phải là 'hy sinh thực thi L1' không?"
Cứ mãi kích động mâu thuẫn liệu có thực sự giúp Ethereum vĩ đại trở lại? Hay thực ra, Ethereum vốn luôn vĩ đại, và chẳng cần phải "vĩ đại trở lại"?
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@News_Techub
