Bitcoin dần trở thành tài sản chiến lược, làm thế nào để thúc đẩy việc áp dụng trong bối cảnh các cường quốc tranh đoạt?

Tác giả: ASXN

Biên dịch: TechFlow

Khi Trump phát biểu trước khán giả tại hội nghị Bitcoin Nashville năm 2024, ông đã trình bày tầm nhìn biến Mỹ thành nhà lãnh đạo toàn cầu về tiền mã hóa. Cuối bài phát biểu, ông đưa ra một cam kết nổi bật: ông hứa sẽ không bao giờ bán lượng BTC hiện có của chính phủ Mỹ là 213.000 đồng. Ông mô tả khoản dự trữ khổng lồ này là nền tảng cho kho dự trữ chiến lược quốc gia về Bitcoin.

Mặc dù tuyên bố ban đầu này có thể bị thách thức bởi giao dịch Silk Road ngày hôm nay, điều đó dẫn đến một khái niệm cổ xưa như bản thân Bitcoin – lý thuyết trò chơi trong việc các quốc gia áp dụng Bitcoin.

Lý thuyết trò chơi là một khuôn khổ toán học dùng để hiểu các tương tác chiến lược, là công cụ hữu ích để phân tích cách các quốc gia xem xét việc áp dụng Bitcoin. Nhìn chung, nó giúp chúng ta đưa ra quyết định tốt hơn trong điều kiện bất định hoặc thiếu thông tin. Trong bối cảnh cụ thể về việc áp dụng Bitcoin giữa các quốc gia, nghiên cứu lý thuyết trò chơi sẽ giúp chúng ta hiểu cách các quốc gia suy nghĩ về đổi mới, thuế, việc áp dụng, quy định và các biến số quan trọng khác.

Chiến lược áp dụng Bitcoin của một quốc gia được hiểu tốt nhất qua hai khái niệm cốt lõi trong lý thuyết trò chơi – lợi thế đi trước (First Mover Advantage) và ma trận lợi nhuận (Payoff Matrix).

Lợi thế đi trước

Các quốc gia áp dụng Bitcoin sớm sẽ có lợi thế đáng kể (nếu BTC thành công). Những lợi thế này có thể bao gồm trở thành trung tâm đổi mới và đầu tư, thu hút các doanh nghiệp mã hóa, và thiết lập tiêu chuẩn toàn cầu về quy định tiền kỹ thuật số. Tuy nhiên, những người đi trước cũng đối mặt với rủi ro cao hơn, bao gồm lĩnh vực quy định chưa được khám phá và nguy cơ bất ổn kinh tế tiềm tàng. Quốc gia nào "hành động" càng sớm thì rủi ro và lợi nhuận càng lớn.

Một khi một vài quốc gia có ảnh hưởng áp dụng Bitcoin, các quốc gia khác sẽ noi theo để tránh bị bỏ lại phía sau – lúc đó hiệu ứng đám đông xuất hiện. Hiệu ứng này được thúc đẩy bởi lợi ích từ việc áp dụng và rủi ro nếu không áp dụng. Lúc này, chu kỳ áp dụng Bitcoin bước vào phần dốc nhất của đường cong hình chữ S.

Ma trận lợi nhuận (Payoff Matrix)

Trong lý thuyết trò chơi, ma trận lợi nhuận giúp minh họa các kết quả tiềm năng của các chiến lược khác nhau. Đối với việc áp dụng Bitcoin, mỗi quốc gia đánh giá chi phí và lợi ích của việc áp dụng hay không áp dụng, rồi chọn chiến lược tối ưu. Rõ ràng, xét đến sự cân bằng giữa chi phí và lợi ích, chiến lược trội nhất là áp dụng.

Trong lý thuyết trò chơi, hàm phản ứng tối ưu là chiến lược mang lại lợi nhuận cao nhất cho một người chơi (quốc gia) khi biết chiến lược mà những người chơi khác lựa chọn. Với các quốc gia đang cân nhắc việc áp dụng Bitcoin, hàm phản ứng tối ưu là chiến lược tốt nhất được lựa chọn dựa trên hành động dự kiến của các quốc gia khác cùng với các động lực kinh tế và địa chính trị phát sinh. Logic tổng thể đại khái như sau – Quốc gia 1 đánh giá sự cân bằng chi phí-lợi ích và quyết định áp dụng. Quốc gia 1 nhận ra tất cả các quốc gia khác cũng sẽ chọn áp dụng, do đó Quốc gia 1 kết luận rằng vì mọi quốc gia đều sẽ áp dụng, họ nên tăng tốc quá trình để tránh mất lợi thế cạnh tranh.

Chậm rãi, rồi đột ngột ào ạt. (Ghi chú TechFlow: câu nói bắt nguồn từ Ernest Hemingway, nhà văn và nhà kinh tế học nổi tiếng, thường dùng để mô tả một quá trình thay đổi dần dần cuối cùng dẫn đến kết quả đột ngột và mạnh mẽ.)

Ứng dụng thực tiễn của lý thuyết trò chơi trong việc áp dụng Bitcoin

Để hiểu trực quan hơn về lý thuyết trò chơi trong việc áp dụng, hãy xem xét một vài ví dụ – El Salvador, các tiểu bang Hoa Kỳ và MicroStrategy. Những ví dụ này làm nổi bật rằng lý thuyết trò chơi trong việc áp dụng đang hoạt động ở cấp độ quốc gia, khu vực và doanh nghiệp.

Năm 2021, El Salvador trở thành quốc gia đầu tiên tuyên bố sử dụng BTC như tài sản dự trữ và tiền tệ hợp pháp. Kể từ đó, chính phủ đã tích lũy mua được 5.825 BTC, trị giá thị trường 394 triệu USD.

Tháng 5 năm 2024, Wisconsin trở thành tiểu bang Mỹ đầu tiên tuyên bố mua BTC. Họ tiết lộ trong hồ sơ gửi lên SEC rằng đã mua ETF BTC trị giá 160 triệu USD cho quỹ hưu trí của mình. Mặc dù đây không phải là khoản vốn lớn so với quỹ hưu trí 132 tỷ USD, nhưng điều này cho thấy sự thấu hiểu về Bitcoin như một công nghệ tiết kiệm và lợi thế của người đi trước.

MicroStrategy có lẽ là ví dụ điển hình nhất về lợi thế đi trước. Cuối năm 2020, Michael Saylor công bố kế hoạch mua BTC và đã tích lũy được 226.000 BTC, chiếm hơn 1% tổng nguồn cung. Dù lựa chọn này lúc đó không được đánh giá cao, tầm nhìn xa và sự kiên nhẫn của Saylor đã tạo ra giá trị to lớn cho ông và các cổ đông.

Lý thuyết trò chơi trong việc áp dụng – triển vọng tương lai ra sao?

Tại hội nghị Bitcoin Nashville 2024, Robert F. Kennedy Jr., ứng cử viên tổng thống và là người ủng hộ nhiệt thành của Bitcoin, đã đề xuất một kế hoạch áp dụng Bitcoin cực kỳ táo bạo. Ông dự định mua 550 BTC mỗi ngày cho đến khi lượng nắm giữ của Mỹ đạt 4 triệu BTC (chiếm 19% tổng nguồn cung Bitcoin). Con số này sẽ tương đương với tỷ lệ dự trữ vàng của Mỹ trên toàn cầu.

Dù ý tưởng mà Trump đưa ra tại hội nghị Bitcoin Nashville có thể hoặc không thể trở thành hiện thực, nhưng việc ông công khai thừa nhận Bitcoin và các đặc tính của nó đơn giản đã là một dấu hiệu chiến thắng, và chúng ta đã bắt đầu thấy những dấu hiệu ban đầu của điều này.

Mở rộng tầm nhìn sang lý thuyết trò chơi rộng hơn về việc áp dụng tiền mã hóa, chúng ta thấy một ví dụ khác là chiến lược thống trị trong việc áp dụng stablecoin định giá bằng đô la Mỹ và việc củng cố quyền bá chủ của đồng đô la. Trên thế giới có 180 loại tiền pháp định, phần lớn trong số đó hoạt động kém hơn Bitcoin. Bằng cách thúc đẩy việc áp dụng stablecoin định giá bằng đô la Mỹ tại các nền kinh tế nơi tiền pháp định thất bại, họ đang tiến một bước quan trọng nhằm đảm bảo vị thế thống trị toàn cầu của đồng đô la Mỹ.