Khó khăn kinh tế L3: Không thể có lợi nhuận trừ khi khối lượng giao dịch hàng tháng vượt quá 50 triệu giao dịch
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Khó khăn kinh tế L3: Không thể có lợi nhuận trừ khi khối lượng giao dịch hàng tháng vượt quá 50 triệu giao dịch
Nếu có thể thay đổi về cơ bản cách thiết kế và vận hành L3, sẽ mở ra các nguồn doanh thu mới, thị trường mới và những lợi thế cấu trúc chính.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Syndicate
Biên dịch: TechFlow
Như đã thảo luận trong bài viết trước, các L3 đang đối mặt với những thách thức thực tế về tính bền vững kinh tế.
Trong khi Base chỉ riêng quý I năm 2024 đã thu về hơn 30 triệu USD doanh thu từ trình sắp thứ tự (sequencer), thì phương pháp hiệu quả với một vài L2 (như Base, Arbitrum, OP Mainnet và Polygon) lại không thể áp dụng cho L3. Tại sao vậy?
Hiện tại, L3 ngày càng phổ biến nhờ khả năng giảm đáng kể chi phí cho người dùng và nhà phát triển — mở ra khả năng xây dựng các ứng dụng hoàn toàn trên chuỗi mới, trò chơi và trải nghiệm mới. Tương tự như điện toán đám mây đã giảm chi phí và thời gian xây dựng ứng dụng Web hàng ngàn lần, L3 cũng có thể tạo ra hiệu ứng tương tự cho Web3, giúp các mạng lưới thế giới mới được xây dựng nhanh hơn và rẻ hơn hàng ngàn lần. Ít nhất đó là lý thuyết.
Tuy nhiên, việc giảm chi phí hàng ngàn lần này cũng đặt ra thách thức kinh tế nghiêm trọng cho L3: chi phí thấp đồng nghĩa chúng không thể dựa vào phí sequencer làm nguồn thu chính, trừ khi đạt khối lượng giao dịch ngang L2 — điều bất khả thi với gần như mọi L3. Hơn nữa, để đạt mức giảm giá thành ngàn lần, chi phí vận hành L3 vẫn cần giảm thêm 10–100 lần so với hiện tại. Điều này đòi hỏi một sự chuyển đổi cơ bản về hạ tầng L3 chứ không phải cải tiến từng bước.
Điều này dẫn đến một nghịch cảnh kinh tế nghiêm trọng cho L3. Vậy L3 hy vọng giải quyết vấn đề này như thế nào?
Phân tích điểm hòa vốn của L3
Thông qua hợp tác với hệ sinh thái L3 đang nổi lên, nhóm Syndicate nhận thấy các L3 đang cố gắng phản ứng bằng cách tăng phí mạng nhằm tạo lợi nhuận (hoặc ít nhất là cố gắng hòa vốn) từ sequencer của họ. Tuy nhiên, đến nay những nỗ lực này vẫn chưa mang lại lợi nhuận.
Vài tháng trước, chúng tôi đã mô phỏng các kịch bản kinh tế cho L3 — phân tích so sánh với L2 ở nhiều mức độ hoạt động và phí khác nhau — để hiểu con đường hòa vốn và sinh lời của chúng. Kết quả thật đáng báo động.
Nếu phí của L3 rẻ hơn 10 lần (hoặc nhiều hơn) so với L2 hiện nay, trừ khi khối lượng giao dịch hàng tháng vượt quá 50 triệu, nếu không L3 sẽ không bao giờ có lãi. Con số này tương đương với hơn 50% khối lượng hoạt động của Base hoặc 75% của Arbitrum.
Base và Arbitrum — hai L2 hoạt động mạnh nhất trên Ethereum — thường có từ 50 đến 100 triệu giao dịch mỗi tháng. Nhưng đây là những người chơi lớn nhất. Trong 30 ngày qua, Zora ghi nhận 3,8 triệu giao dịch, Mode cũng 3,8 triệu, còn Redstone là 1,1 triệu giao dịch.
Để hòa vốn, một L3 có 5 triệu giao dịch mỗi tháng cần định phí không quá 3 lần phí L2. Đây là một thách thức lớn, đặc biệt nếu L3 chủ yếu cạnh tranh bằng phí thấp. Việc chỉ rẻ hơn L2 3 lần là chưa đủ để thu hút người dùng và nhà phát triển. Do đó, L3 buộc phải khác biệt hóa với L2 ở những khía cạnh khác như khả năng mở rộng, tùy chỉnh và quyền sở hữu cộng đồng.
Trong 30 ngày qua, chỉ có hai L3 đạt trên 5 triệu giao dịch mỗi tháng, cả hai đều tập trung vào game: Xai (275 triệu giao dịch) và Proof of Play Apex (69 triệu giao dịch). Phí mạng của Xai thấp hơn gần 200 lần so với L2, có nghĩa là nó có thể đang vận hành trong tình trạng lỗ. Ngược lại, phí mạng của Proof of Play Apex cao hơn L2 15 lần, có nghĩa là nó có thể đang có lãi, tùy thuộc vào ai đang trả phí.
Tuy nhiên, xét tất cả những điều trên, vậy con đường nào để L3 (và cả L2) đạt được tính bền vững và giá trị lâu dài?
Lập luận hỗ trợ L3 trong hiện tại
Ngày nay, L3 có thể được xem như một "chi phí vận hành" hay "trung tâm chi phí", nhằm khởi động sự phát triển của một mạng mới, để theo thời gian nó trở nên có giá trị. Ngoài ra, thông qua việc vận hành sequencer, thiết lập phí mạng và sử dụng token gas tùy chỉnh, L3 cung cấp cho nhà điều hành các công cụ kinh tế mới để quản lý linh hoạt hệ sinh thái của họ — bao gồm người dùng, nhà phát triển, ứng dụng và đối tác — thông qua các khoản trợ cấp và khuyến khích gas có mục tiêu.
Ví dụ, hãy tưởng tượng một trò chơi hoàn toàn trên chuỗi chạy trên L2, phải trả phí giao dịch cho mọi thao tác. Để cải thiện trải nghiệm người dùng, nhà phát triển có thể muốn tài trợ cho nhiều (hoặc toàn bộ) giao dịch thay người chơi — điều này sẽ rất tốn kém khi trò chơi phát triển. Ngay cả trên các L2 phổ biến hiện nay với phí gas thấp, nếu một trò chơi có 50.000 người dùng hoạt động hằng ngày (DAU), mỗi người trung bình thực hiện 100 thao tác trên chuỗi mỗi ngày, tổng chi phí gas được tài trợ mỗi ngày sẽ vượt quá 10.000 USD (gần 5 triệu USD mỗi năm). Với nhiều L2, con số này có thể tăng lên 25–50 triệu USD mỗi năm! Vì vậy, việc xây dựng trên L3 riêng giúp giảm chi phí biến này gần bằng không, khiến nhiều ứng dụng xã hội, game và tiêu dùng đại chúng mới — tức là các ứng dụng trên chuỗi — trở nên khả thi về mặt kinh tế.
"Hoàn toàn trên chuỗi" cũng là điểm bán hàng chính của một số trò chơi và ứng dụng. Ví dụ, Skyoneer là một trò chơi hoàn toàn trên chuỗi, tồn tại trên L3 Gold chuyên về game chiến thuật. Pirates Nation là một trò chơi hoàn toàn trên chuỗi khác, chạy trên L3 Proof of Play Apex, tuyên bố rằng: “Khi một trò chơi nằm trên chuỗi, nghĩa là chúng tôi không vận hành máy chủ nào cả. Chúng tôi không thể tắt trò chơi, nó sẽ tồn tại mãi mãi... Game trên chuỗi... đảm bảo tính vĩnh viễn, tương tác và tổ hợp.” Ở đây, chi phí thấp không phải là điểm bán trực tiếp, nhưng lại là điều kiện cần để hiện thực hóa những lợi ích khác của việc chơi trên chuỗi.
Phí cực thấp còn mở ra các trường hợp sử dụng mới mà người dùng có thể chưa từng tham gia. Hãy xem xét Ham Chain, gần đây đã kích hoạt trải nghiệm tặng thưởng và vi giao dịch mới trên L3 của mình bằng cách giảm mạnh chi phí mỗi giao dịch.
Do đó, lợi ích kinh tế chính của L3 không nằm ở việc tạo doanh thu, mà ở giá trị mà chúng mang lại cho các ứng dụng được xây dựng trên đó. Bằng cách giảm mạnh chi phí giao dịch, L3 khiến các ứng dụng và mô hình kinh doanh mới — vốn không khả thi về mặt kinh tế trên các mạng L1 hoặc L2 đắt đỏ hơn — trở nên khả thi, đồng thời cho phép các ứng dụng giữ lại nhiều giá trị hơn với chi phí thấp hơn.
Cơ hội kinh tế tương lai của L3
Mặc dù hiện tại L3 có thể được coi là trung tâm chi phí hoặc nguồn thu không đáng kể, nhóm chúng tôi có tầm nhìn rõ ràng hơn về cách L3 có thể trở nên ngày càng bền vững và có giá trị trong tương lai. Sắp xuất hiện một số mô hình mới sẽ làm thay đổi sâu sắc nền kinh tế L3, cả với nhà phát triển lẫn người dùng.
Ví dụ rõ ràng nhất làphí ưu tiên. Khi ngày càng nhiều ứng dụng, người dùng và giao dịch di chuyển sang L3, chúng ta có thể thấy thị trường phí ưu tiên xuất hiện trên các L3 phổ biến trong lĩnh vực game, xã hội và tài chính. Tất nhiên, thị trường phí ưu tiên chỉ mở ra khi hoạt động trên L3 phát triển đến mức không gian khối không còn dồi dào như trên L1 Ethereum hay các L2 phổ biến (như Base) hiện nay.
Tuy nhiên, một mô hình sáng tạo hơn mà chúng tôi đã bắt đầu chứng kiến là sử dụng token gas nội địa hoặc token stake của L3. Ví dụ, Degen Chain sử dụng $DEGEN làm token gas nội địa, tạo thêm tiện ích cho $DEGEN. Các L3 mới đang phát triển không chỉ dự định dùng token gas tùy chỉnh riêng, mà còn dùng cơ chế stake tùy chỉnh để giúp bảo vệ hoặc cùng vận hành mạng, từ đó trao thêm tiện ích cho token của họ. Bằng cách sử dụng token nội địa — thay vì chỉ tập trung vào giá trị tạo ra từ lợi nhuận sequencer — nhiều L3 đang khám phá các cách tạo giá trị qua token nội địa. Trong một số trường hợp như Degen, đây còn là động lực và cơ hội tạo giá trị lớn hơn nhiều so với lợi nhuận từ sequencer.
Những đột phá kinh tế lớn hơn nữa đang chờ phía trước. Nhóm chúng tôi đã nghiên cứu sâu về phát triển và các vấn đề của L3 để tìm kiếm tăng trưởng và tính bền vững lâu dài. Qua công việc này, chúng tôi phát hiện ra những câu hỏi lớn (và cơ hội) liên quan đến cách thiết kế và vận hành L3, vốn cuối cùng đã hạn chế quyền tự chủ và tiềm năng kinh tế của chúng ngày nay. Tuy nhiên, nếu bạn có thể thay đổi căn bản cách thiết kế và vận hành L3 — bạn có thể mở khóa các nguồn thu mới, thị trường mới và lợi thế cấu trúc lớn. Điều này có nghĩa là trong tương lai gần, L3 không chỉ rẻ hơn 1000 lần, mà còn có thể tiếp cận các cơ hội tạo doanh thu và giá trị mới mà hiện tại là không thể. Chúng tôi mong đợi được chia sẻ nghiên cứu và công việc của mình trong lĩnh vực này trong vài tuần tới.
Triển vọng tương lai
Khi L3 tiếp tục phát triển, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều thí nghiệm mới trong lĩnh vực tạo và nắm giữ giá trị, từ góc nhìn của cả nhà vận hành chuỗi, nhà phát triển lẫn người dùng.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@syndicateio
