Ngai vị vương miện vốn hóa: Nvidia lên ngôi, Apple lại không ngồi yên
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Ngai vị vương miện vốn hóa: Nvidia lên ngôi, Apple lại không ngồi yên
Không lấy việc tăng hay giảm vốn hóa thị trường để đánh giá anh hùng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Eric
Chỉnh sửa: Manman Zhou, Zuri
Thứ Ba, cổ phiếu NVIDIA tăng mạnh 3,6%, vốn hóa thị trường đạt 3,34 nghìn tỷ USD, lần đầu tiên vượt qua gã khổng lồ công nghệ Microsoft với vốn hóa 3,32 nghìn tỷ USD.
Nhưng chỉ một tuần trước đó, cổ phiếu Apple đã tăng vọt sau hội nghị WWDC, vươn lên vị trí số một thế giới. Sau đó, ba công ty Apple, Microsoft và NVIDIA liên tục so kè về vốn hóa thị trường, thay nhau dẫn đầu.
Cho đến hôm nay, NVIDIA chính thức trở thành công ty có vốn hóa lớn nhất thế giới.
Trong năm nay, cổ phiếu NVIDIA đã tăng hơn 170%, đặc biệt là sau khi công bố kết quả kinh doanh quý I vào tháng 5, cổ phiếu tiếp tục đà tăng mới.
Kể từ cuối năm 2022, cổ phiếu NVIDIA đã tăng hơn 9 lần, nguyên nhân chủ yếu đến từ sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong những năm gần đây.
Theo thông tin, NVIDIA chiếm khoảng 80% thị phần trong lĩnh vực này. Khi nhu cầu về bộ xử lý cho các mô hình AI và khối lượng công việc lớn ngày càng tăng từ OpenAI, Microsoft, Alphabet, Amazon..., doanh thu từ mảng trung tâm dữ liệu của NVIDIA trong quý gần nhất đã tăng tới 427% so với cùng kỳ, đạt 22,6 tỷ USD, chiếm 86% tổng doanh thu của công ty.
Trong khi đó, cổ phiếu Apple giảm 1,1% vào thứ Ba, vốn hóa thị trường giảm xuống còn 3,29 nghìn tỷ USD, tạm thời xếp sau NVIDIA và Microsoft.
Sự vươn lên mạnh mẽ về vốn hóa thị trường của NVIDIA không chỉ là minh chứng cho sức mạnh công nghệ của họ mà còn là tín hiệu quan trọng về tương lai phát triển của toàn ngành AI.
Với sự tiến bộ không ngừng và phạm vi ứng dụng ngày càng mở rộng của công nghệ AI, dường như NVIDIA đã đứng ở vị trí tiên phong trong cuộc cách mạng công nghệ này.
Nhưng, đừng quên ánh mắt đang rình rập của Apple.
Apple và NVIDIA, về cơ bản đều là các công ty phần cứng, nhưng giữa họ lại tồn tại mối quan hệ phức tạp đầy yêu - hận.
Từng là đối tác, giờ đây trở thành đối thủ ngầm cạnh tranh — khác với các gã khổng lồ như Microsoft hay Google, Apple sẵn sàng bỏ nhiều công sức để tự phát triển chip, kiên quyết không dùng chip của NVIDIA.
Apple nắm giữ quyền kiểm soát hàng tỷ thiết bị phần cứng tiêu dùng. Và để AI thực sự phổ cập, không thể thiếu các nền tảng phần cứng tiêu dùng.
Có thể nói, một trong những điểm nóng nhất hiện nay trong làng công nghệ toàn cầu chính là màn rượt đuổi giữa Apple và NVIDIA.
01 Mối ân oán mới cũ giữa Apple và NVIDIA
Mâu thuẫn giữa Apple và NVIDIA bắt nguồn từ vụ "bumpgate" xảy ra trong giai đoạn 2006–2009.
Lúc đó, Apple sử dụng GPU của NVIDIA trên dòng Mac. Tuy nhiên, các GPU này do sinh nhiệt cao và thiết kế đóng gói kém khiến tỷ lệ lỗi rất cao, thậm chí vượt quá 40%.
Apple – vốn luôn đề cao chất lượng – tất nhiên không chấp nhận được điều này. Điều khiến Apple khó chịu hơn cả là NVIDIA từ chối thừa nhận vấn đề. Cuối cùng, hai bên kiện tụng ra tòa, và dưới áp lực từ vụ kiện của Apple, NVIDIA buộc phải thay thế GPU.
Kể từ đó, Apple và NVIDIA hoàn toàn rạn nứt, và đến năm 2016 thì ngừng sử dụng GPU của NVIDIA.
Đồng thời, Apple bắt đầu theo đuổi chiến lược “hai chân”: một mặt chuyển sang dùng GPU của AMD và Intel dù hiệu năng yếu hơn NVIDIA, mặt khác đi sâu vào tự nghiên cứu chip — từ dòng A đến dòng M, chip Apple dần khẳng định vị thế.
Nguồn ảnh: YouTube
Trước động thái cắt đứt mạnh mẽ từ Apple, NVIDIA cũng đáp trả. Năm 2019, NVIDIA tuyên bố trực tiếp rằng các sản phẩm phần mềm CUDA trong tương lai sẽ ngừng hỗ trợ hệ điều hành MacOS của Apple, đồng thời CUDA sẽ không còn tương thích với toàn bộ hệ sinh thái của Apple.
Mâu thuẫn giữa hai bên ngày càng sâu sắc, ranh giới ngày càng rõ ràng.
Ngày nay, NVIDIA đã vươn lên thành một gã khổng lồ trong ngành chip, cả thế giới đang điên cuồng săn lùng GPU của họ. Tháng 5 vừa qua, ông Huang Renxun, người sáng lập NVIDIA, nhấn mạnh trong cuộc họp báo cáo tài chính rằng nhu cầu về chip hiện nay chưa từng có trong lịch sử, ước tính toàn cầu có khoảng 20.000 doanh nghiệp AI đang cạnh tranh giành nguồn cung chip NVIDIA, trong đó có cả các gã khổng lồ như Microsoft.
Cơn sốt AI giúp NVIDIA thu về lợi nhuận khổng lồ: doanh thu quý gần nhất đạt 26 tỷ USD, tăng 18% so với quý trước và tăng tới 262% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, Apple lại không tham gia vào làn sóng săn lùng này, quy mô mua GPU của NVIDIA cực kỳ nhỏ, không nằm trong danh sách 10 khách hàng lớn nhất.
Dù về hiệu năng, GPU của NVIDIA mạnh hơn hẳn dòng chip của Apple, nhưng Apple vẫn không mấy mặn mà.
Anh mạnh mặc anh, gió nhẹ thổi qua núi, Apple kiên quyết “chia tay đến cùng”.
Phải chăng Apple không muốn dùng chip tốt hơn? Dĩ nhiên là không. Chỉ là với Apple, việc kiểm soát chặt chẽ công nghệ cốt lõi và chuỗi cung ứng quan trọng hơn cả.
Sau khi Steve Jobs qua đời, Tim Cook – người nổi tiếng với khả năng tích hợp độc đoán chuỗi cung ứng – tiếp quản Apple. Ông có khát vọng kiểm soát cực mạnh đối với chuỗi cung ứng; nếu phát hiện nhà cung cấp nào gắn bó quá sâu với lợi ích cốt lõi của mình, Apple sẽ chọn cách góp vốn hoặc mua lại để tăng quyền kiểm soát.
Ngoài ra, Apple còn có ý thức rủi ro “không để tất cả trứng vào một giỏ” — màn hình giao cho Hàn Quốc, ống kính giao cho Nhật Bản, lắp ráp giao cho Trung Quốc.
Hành vi “phản kháng” trước đây của NVIDIA khiến Apple cảm thấy bất an, cộng thêm việc NVIDIA hiện nay đã mạnh ngang hàng với Apple, nên Apple càng không thể chấp nhận phụ thuộc vào chip của họ.
02 Mâu thuẫn phía sau: Cuộc đua giành quyền định đoạt trong kỷ nguyên AI
Ngày nay, khi kỷ nguyên AI đến ngày càng nhanh, mâu thuẫn giữa Apple và NVIDIA không còn chỉ xoay quanh quyền kiểm soát chuỗi cung ứng phần cứng, mà là cuộc cạnh tranh giành quyền định đoạt trong kỷ nguyên AI, đặc biệt khi tốc độ tăng trưởng của Internet di động đang chậm lại.
Apple là nhân vật trung tâm tuyệt đối trong làn sóng Internet di động trước đó, tuy nhiên, ngay cả vai trò trung tâm cũng phải đối mặt với nỗi lo tăng trưởng chậm lại.
Dữ liệu từ Counterpoint cho thấy, trong quý đầu năm nay, lượng xuất xưởng điện thoại thông minh toàn cầu của Apple giảm 13% so với cùng kỳ. Ngoài ra, báo cáo tài chính quý II năm tài chính 2024 của Apple cho thấy doanh thu iPhone đạt 46 tỷ USD, giảm 10% so với cùng kỳ.
Khi các mảng kinh doanh phần cứng như iPhone tăng trưởng chậm lại, Apple buộc phải đẩy mạnh đầu tư sớm cho kỷ nguyên tiếp theo. Đầu năm nay, Apple đầy tham vọng từ bỏ dự án xe hơi kéo dài suốt 10 năm, chuyển hướng sang AI.
Thì ra chữ cái đầy đủ của AI là cái này｜Nguồn ảnh: WIRED
Việc tiến quân vào kỷ nguyên AI, Apple có hai cân nhắc.
Thứ nhất, về mặt kinh doanh, nhu cầu nâng cấp điện thoại của người tiêu dùng ngày càng thấp. Apple cần dùng AI để kích thích một làn sóng nâng cấp, thúc đẩy doanh số.
Công ty chứng khoán China Merchants cho biết, họ lạc quan về đổi mới ở đầu thiết bị trong kỷ nguyên AI của Apple, điều này sẽ mang lại cơ hội phát triển mới cho chuỗi cung ứng. AI của Apple sẽ bắt đầu hỗ trợ từ dòng iPhone 15 Pro, có tiềm năng thúc đẩy làn sóng người dùng cũ nâng cấp máy.
Thứ hai, về mặt chiến lược, Apple không chỉ đơn thuần muốn dùng AI để cách mạng hóa trải nghiệm điện thoại, mà còn muốn xây dựng toàn bộ hệ sinh thái.
Trong cuộc họp báo cáo tài chính tháng 5 vừa qua, Tim Cook nhấn mạnh với các nhà đầu tư về sức mạnh biến đổi của AI và lợi thế của Apple trong kỷ nguyên AI mới.
Ông nói: “Chúng tôi tin vào sức mạnh biến đổi và tiềm năng của trí tuệ nhân tạo. Apple sở hữu lợi thế để nổi bật trong thời đại mới, bao gồm khả năng tích hợp liền mạch phần cứng, phần mềm và dịch vụ, các chip Apple với công nghệ đột phá dẫn đầu ngành, cùng với cam kết mạnh mẽ về quyền riêng tư.”
Ngoài ra, Apple cũng đang ráo riết mua lại các công ty liên quan đến AI nhằm hoàn thiện hệ sinh thái. Báo cáo từ công ty khảo sát thị trường Stocklytics cho thấy, năm 2023, Apple đã mua 32 công ty AI, dẫn đầu trong số các công ty công nghệ lớn.
Hơn nữa, dù đã rạn nứt với NVIDIA, Apple không hoàn toàn đóng cửa, mà vẫn duy trì các hợp tác nhất định.
Tại hội nghị WWDC lần này, Apple tuyên bố sẽ hợp tác với OpenAI, tích hợp ChatGPT vào hệ sinh thái hệ điều hành của mình, cho phép người dùng sử dụng trực tiếp các chức năng đặc biệt của ChatGPT.
Sự hợp tác giữa Apple và OpenAI đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ CEO Tesla Elon Musk, người cho rằng điều này gây rủi ro về dữ liệu, và tuyên bố nếu Apple tích hợp OpenAI ở cấp độ hệ điều hành, công ty của ông sẽ cấm sử dụng thiết bị Apple.
Elon Musk luôn phản đối AI, nhưng lần này là thật sự lo ngại về an toàn dữ liệu hay lo sợ mối liên kết mạnh giữa Apple và OpenAI tạo ra mối đe dọa cạnh tranh, có lẽ chỉ chính ông mới hiểu rõ.
Khi Apple lộ rõ tham vọng trở thành bá chủ trong hệ sinh thái AI, NVIDIA cũng bộc lộ tham vọng lớn lao, không cam lòng chỉ làm nhà cung cấp chip AI.
Huang Renxun đã nói rằng, NVIDIA đang xây dựng không chỉ là bộ xử lý GPU, mà là một “nhà máy AI”, bao gồm CPU, GPU, bộ nhớ, NVlink, InfiniBand và các bộ chuyển mạch Ethernet.
Xét theo chiến lược hiện tại của NVIDIA trong toàn bộ chuỗi ngành AI, họ cũng muốn trở thành nhân vật trung tâm trong kỷ nguyên AI, điều này khiến họ chắc chắn sẽ trở thành đối thủ của Apple.
03 Lợi thế của Apple, khủng hoảng của NVIDIA
Trong kỷ nguyên AI đang đến gần, ai sẽ chiếm ưu thế giữa Apple và NVIDIA?
Thị trường thường cho rằng Apple triển khai AI khá chậm, có dấu hiệu tụt hậu. Đúng vậy, Apple khởi động sớm nhưng lại về đích muộn.
Tuy nhiên, Apple không hề thiếu tiềm năng cạnh tranh, bởi họ sở hữu hơn 1 tỷ thiết bị iPhone, cùng cơ sở người dùng khổng lồ và hệ sinh thái sản phẩm hoàn chỉnh. Nếu các sản phẩm và hệ sinh thái này được tích hợp AI, nhu cầu ở đầu ứng dụng sẽ bùng nổ.
Hơn nữa, khả năng tính toán mạnh mẽ ở đầu thiết bị giúp Apple có thể phát triển con đường AI riêng, không phụ thuộc vào chip NVIDIA.
Bởi vì, khác với các gã khổng lồ như Microsoft, Google, Amazon có nền tảng điện toán đám mây mạnh, Apple lại yếu về điện toán đám mây, nhưng lại sở hữu nền tảng tính toán đầu thiết bị mạnh nhất.
Với sự phát triển công nghệ, khả năng tính toán AI vốn dựa vào GPU và điện toán đám mây đang dần chuyển dịch về đầu thiết bị. Apple có thể phát triển AI riêng trên đầu thiết bị. Ví dụ, NPU (đơn vị xử lý mạng thần kinh) do Apple phát triển có khả năng suy luận ở đầu thiết bị. Khác với huấn luyện, các kịch bản suy luận ít phụ thuộc vào CUDA của NVIDIA.
Nói cách khác, dù Apple có bị tụt lại trong cuộc đua AI, họ vẫn có thể tận dụng điểm mạnh để tạo lợi thế về sau.
Với NVIDIA, kỳ vọng của thị trường ngày càng phân hóa: một bên cho rằng vốn hóa còn dư địa tăng lớn, bên kia cho rằng bong bóng quá lớn, sắp sụp đổ.
Thực tế, tăng hay giảm vốn hóa không phải vấn đề then chốt. Nguy cơ tiềm ẩn của NVIDIA nằm ở chỗ, nếu các nhà sản xuất khác giảm phụ thuộc vào chip của họ, dẫn đến doanh số bán chip sụt giảm, vốn hóa thị trường của NVIDIA sẽ dao động mạnh.
Dấu hiệu này đã bắt đầu xuất hiện, một số liên minh đối trọng với NVIDIA đang dần hình thành.
Trước cảnh tượng NVIDIA một mình thống trị, nhiều gã khổng lồ công nghệ bắt đầu tự phát triển chip AI. Tháng 3 năm nay, các công ty lớn như Qualcomm, Google, Intel lên kế hoạch phát triển dự án “UXL”, nhằm tạo ra một hệ sinh thái mã nguồn mở hỗ trợ đa chip AI, cho phép mã chương trình chạy trên mọi kiến trúc và phần cứng chip, từ đó phá vỡ vị thế thống trị của NVIDIA trong lĩnh vực AI.
Tại hội nghị WWDC lần này, việc Apple nhấn mạnh vào chip tự phát triển có thể sẽ thúc đẩy làn sóng “tự chủ” trong lĩnh vực AI.
Nhìn chung, Apple có lợi thế ở đầu người dùng (C-end), trong khi NVIDIA mạnh ở đầu doanh nghiệp (B-end). Hiện tại khó có thể phán đoán ai sẽ có ảnh hưởng lớn hơn trong lĩnh vực AI.
Cuộc cạnh tranh này chắc chắn là một cuộc đua đường dài, hãy để viên đạn bay thêm một lúc nữa.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
