Phân tích lớp thanh khoản lập trình được Native, hỗ trợ sản phẩm tổng hợp giao dịch liên chuỗi giúp người dùng giao dịch thuận tiện hơn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích lớp thanh khoản lập trình được Native, hỗ trợ sản phẩm tổng hợp giao dịch liên chuỗi giúp người dùng giao dịch thuận tiện hơn
Native có thể giúp các bên phát triển dự án tích hợp chức năng giao dịch trực tiếp trên trang web của họ, mang đến trải nghiệm tương tác thuận tiện hơn cho người dùng giao thức.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Đầu Đẳng Thương
Native định vị là tầng thanh khoản cho blockchain, bao gồm ba sản phẩm: giao diện thanh khoản Native có thể tích hợp vào các dự án, trình tổng hợp giao dịch và chuyển mạch chéo chuỗi NativeX, cùng công cụ cho vay mới Aqua. NativeX tích hợp nhiều sàn giao dịch phi tập trung (DEX) và cầu nối chéo chuỗi làm nguồn thanh khoản, đồng thời hợp tác với một số nhà tạo lập thị trường tư nhân để mang đến trải nghiệm giao dịch không trượt giá và thuận tiện cho người dùng. Sản phẩm cốt lõi Aqua cho phép các nhà tạo lập thị trường mượn vốn từ người gửi tiền để làm thị trường, giải quyết vấn đề thiếu hụt thanh khoản của nhà tạo lập thị trường. Vì khi thanh toán, nhà tạo lập thị trường sử dụng thanh khoản từ Aqua, vốn luôn được giữ trong hợp đồng Aqua, mức độ rủi ro rõ ràng thấp hơn so với các hình thức cho vay tổ chức truyền thống. Aqua vừa kiểm soát rủi ro hiệu quả, vừa nâng cao hiệu suất sử dụng vốn và tỷ suất sinh lời.
Tổng quan dự án
Mục tiêu tổng thể của Native là trở thành một tầng thanh khoản có thể lập trình được. Hiện tại, dự án sở hữu ba sản phẩm: giao diện thanh khoản dành riêng cho giao thức Native, trình tổng hợp giao dịch chéo chuỗi NativeX và công cụ cho vay mới dành cho nhà tạo lập thị trường Aqua. Native giúp các bên phát triển dự án trực tiếp kết nối thanh khoản của Native vào website của họ. NativeX hiện đang nằm trong nhóm dẫn đầu lĩnh vực tổng hợp giao dịch chéo chuỗi; mặc dù nhu cầu toàn ngành còn thấp, nhưng phần nào phản ánh năng lực vận hành của đội ngũ phát triển. Thiết kế sản phẩm cho vay mới Aqua vừa kiểm soát tốt rủi ro, vừa tăng đáng kể hiệu suất vốn cho các nhà tạo lập thị trường, thể hiện tính đổi mới lớn. Native đã nhận được hai vòng tài trợ từ Nomad Capital và đang ra mắt sản phẩm cốt lõi Aqua.
Native giúp các dự án kích hoạt chức năng giao dịch trên website của mình, mang lại trải nghiệm tương tác thuận tiện hơn cho người dùng giao thức. Các giao thức có thể dễ dàng tích hợp thanh khoản Native vào website thông qua công cụ do Native cung cấp, đồng thời tự do điều chỉnh phí giao dịch.
Mặc dù hiện tại việc áp dụng tổng hợp giao dịch chéo chuỗi vẫn còn ít, nhưng tiềm năng tăng trưởng là khá lớn. Người dùng có nhu cầu lớn đối với cả cầu nối chéo chuỗi và tổng hợp giao dịch, song thường thực hiện tách biệt hai thao tác này; số lượng người dùng trực tiếp sử dụng dịch vụ tổng hợp giao dịch chéo chuỗi vẫn còn hạn chế. Dù tổng hợp giao dịch chéo chuỗi mang lại trải nghiệm giao dịch thuận tiện, nhưng do các vấn đề như thanh khoản và thói quen người dùng, nó chưa được phổ biến rộng rãi. NativeX hiện đang ở mức hàng đầu trong lĩnh vực tổng hợp chéo chuỗi, tích hợp nhiều nguồn thanh khoản và tích lũy được nhiều nguồn lực từ nhà tạo lập thị trường, thu hút được hơn 70% lưu lượng đơn hàng DeFi, hỗ trợ tốt cho việc ra mắt Aqua sau này. Đồng thời, khi các L1 và L2 lần lượt bùng nổ, nhu cầu giao dịch chéo chuỗi gia tăng, khả năng tổng hợp giao dịch chéo chuỗi được người dùng chấp nhận sẽ ngày càng cao.
Aqua – công cụ cho vay kiểu mới – nâng cao hiệu suất vốn của nhà tạo lập thị trường, đồng thời giảm thiểu tối đa rủi ro cho vốn của người dùng. Các giao thức cho vay tín dụng dành cho tổ chức thường không yêu cầu thế chấp; sau khi được thẩm định, tổ chức có thể trực tiếp vay vốn của người dùng, tuy nhiên thông tin về mục đích và dòng chảy vốn gần như bằng không, khiến người dùng phải chịu rủi ro vi phạm hợp đồng rất lớn. Trong khi đó, các nhà tạo lập thị trường vay vốn qua Aqua đều phải thế chấp vượt mức, và vốn không thực sự được rút ra ngoài; nhà tạo lập thị trường chỉ sử dụng vốn trong pool Aqua để thanh toán giao dịch, trước và sau khi thanh toán là giao dịch hai chiều giữa người dùng và pool Aqua. Sau đó, nhà tạo lập thị trường hình thành vị thế long và short tương ứng trong pool Aqua, có thể đồng thời thực hiện thao tác ngược lại trên sàn giao dịch tập trung để kiếm chênh lệch giá. Đối với người gửi tiền, vốn mà nhà tạo lập thị trường thế chấp luôn tồn tại trong pool Aqua, rủi ro vi phạm hợp đồng bị giảm xuống mức tối thiểu, người dùng có thể nhận lợi nhuận ổn định và an toàn. Với tổ chức, họ có được thanh khoản trên các blockchain không có tài sản, có thể mở thêm nhiều vị thế, tối ưu hóa hiệu suất vốn ở mức cao nhất.
Native, NativeX và Aqua là các sản phẩm liên kết, có thể hỗ trợ lẫn nhau về định giá, lưu lượng đơn hàng và thanh khoản, tạo thành lợi thế cạnh tranh tổng hợp.
Nhìn chung, Native đã tích lũy được nhiều nguồn lực trong lĩnh vực tổng hợp giao dịch chéo chuỗi, hỗ trợ mạnh mẽ cho việc triển khai sản phẩm mới Aqua. Ba sản phẩm Native, NativeX và Aqua có thể tạo thành hiệu ứng liên động. Là sản phẩm mới của Native, Aqua đã khởi xướng mô hình hợp tác mới giữa nhà cung cấp thanh khoản và nhà tạo lập thị trường. Vừa đảm bảo an toàn vốn cho người gửi tiền, vừa mang lại hiệu suất vốn và tính tiện lợi cao hơn cho nhà tạo lập thị trường, tạo nên tình thế đôi bên cùng có lợi. Đây là sự đổi mới hiếm thấy trong lĩnh vực DeFi, hiện chưa có sản phẩm tương tự nào, vì vậy Native rất đáng được chú ý.
1. Tổng quan cơ bản
1.1. Giới thiệu dự án
Native định vị là một tầng thanh khoản có thể lập trình, hiện sở hữu giao diện thanh khoản dành cho giao thức Native và sản phẩm tổng hợp giao dịch chéo chuỗi NativeX nhằm mang lại trải nghiệm giao dịch thuận tiện hơn cho người dùng. Native đã ra mắt phiên bản thử nghiệm của giao thức cho vay kiểu mới Aqua dành cho người dùng và nhà tạo lập thị trường. Aqua cho phép nhà tạo lập thị trường vay vốn thông qua thế chấp, sử dụng vốn trong pool Aqua để thanh toán giao dịch cho người dùng, tăng hiệu quả vốn đồng thời giảm thiểu rủi ro vi phạm hợp đồng của nhà tạo lập thị trường ở mức tối đa.
1.2. Thông tin cơ bản
2. Phân tích chi tiết dự án
2.1. Đội ngũ
Theo dữ liệu LinkedIn, đội ngũ thành viên khoảng 3-10 người. Thành viên cốt lõi như sau:
Meina Zhou, Giám đốc điều hành Native. Tốt nghiệp thạc sĩ Khoa học Dữ liệu tại Đại học New York, có hơn 8 năm kinh nghiệm lãnh đạo nhóm khoa học dữ liệu, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực học máy, khai thác dữ liệu và quản lý dự án. Đồng thời, Meina Zhou cũng là người sáng lập và dẫn chương trình podcast CryptoMeina.
Wee Howe Ang, Cố vấn của Native, tốt nghiệp cử nhân Kỹ thuật Điện tại Đại học Quốc gia Singapore. Từng là Quản lý Phát triển Phần mềm (Phó Chủ tịch) tại Deutsche Bank. Cựu Giám đốc Công nghệ tại công ty giao dịch tiền mã hóa Altonomy, và cựu Giám đốc Công nghệ tại công ty giao dịch tiền mã hóa Tokka Labs.
Hung, phụ trách kỹ thuật tại Native. Bắt đầu tham gia ngành tiền mã hóa từ tháng 3 năm 2019, kỹ sư full-stack, am hiểu sâu về hợp đồng thông minh loại EVM.
Số lượng thành viên Native ít, nhưng phân công nhiệm vụ rõ ràng, có kinh nghiệm phong phú trong các lĩnh vực kỹ thuật, giao dịch và vận hành truyền thông.
2.2. Tài chính
Tháng 4 năm 2023, Nomad dẫn dắt vòng hạt giống trị giá 2 triệu USD. Nomad Capital nhận được đầu tư từ Binance vào tháng 3 năm 2023, và ngay tháng sau đã đầu tư vào dự án đầu tiên của mình là Native. Tháng 12 năm 2023, Native nhận được đầu tư chiến lược từ Nomad Capital.
Bảng 2-1 Tình hình gọi vốn của Dapper Labs
2.3. Sản phẩm
2.3.1. Aqua
Các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) ban đầu chủ yếu sử dụng sổ lệnh và mô hình RFQ (Yêu cầu Báo giá trực tiếp từ nhà tạo lập thị trường thay vì đặt lệnh, hơi khác với sổ lệnh). Tuy nhiên, giao dịch theo mô hình sổ lệnh trên mạng Ethereum tốn kém chi phí cao, độ sâu thanh khoản kém và khó khớp lệnh. Do đó, mô hình tạo lập thị trường tự động (AMM) đã trở thành mô hình phổ biến trên DEX. Ví dụ như Uniswap, sử dụng mô hình tạo lập thị trường tích số hằng định. Mặc dù đạt được khả năng tự khám phá giá, nhưng hiệu suất vốn thấp, cần lượng thanh khoản lớn để giảm ảnh hưởng giá giao dịch, và nhà cung cấp thanh khoản vẫn phải đối mặt với rủi ro tổn thất vô thường, thường thì lợi nhuận cung cấp thanh khoản còn không bằng việc nắm giữ token đơn thuần.
Native đang giới thiệu mô hình giao dịch mới – Aqua, một sản phẩm cho vay kiểu mới dành cho người dùng thông thường và nhà tạo lập thị trường, kết hợp đặc điểm của DEX và sản phẩm cho vay. Mục tiêu là tăng hiệu suất vốn của nhà tạo lập thị trường và lợi nhuận gửi tiền cho người dùng, trong khi vẫn đảm bảo an toàn vốn cho người dùng. Thông thường, vốn của nhà tạo lập thị trường được lưu trữ trên các sàn giao dịch tập trung và một số blockchain riêng lẻ. Nếu có nhu cầu tạo lập thị trường trên một blockchain mới, họ phải chia nhỏ vốn và gánh chịu rủi ro an toàn của blockchain đó, điều này có thể khiến họ bỏ lỡ một phần lợi nhuận.
Thông qua Aqua, nhà tạo lập thị trường có thể thế chấp tài sản để vay vốn và tạo lập thị trường trên mạng lưới blockchain mới (tài sản thế chấp có thể nằm trên chuỗi khác), thường áp dụng cơ chế RFQ, hiệu suất vốn cao mà không có các nhược điểm như trượt giá hay MEV. Nguồn vốn này đến từ người gửi tiền/nhà cung cấp thanh khoản (người gửi cũng có thể nhận được một phần khả năng vay). Giả sử người dùng bán ETH lấy USDT, nhà tạo lập thị trường đưa ra báo giá và thanh toán bằng vốn trong Aqua (do người dùng gửi vào). Sau khi thanh toán, nhà tạo lập thị trường hình thành vị thế short USDT và long ETH (tương đương việc nhà tạo lập thị trường "vay" USDT và "gửi" ETH vào pool, nhưng tất cả vốn vẫn nằm trong hợp đồng Aqua). Trong phạm vi vay, nhà tạo lập thị trường có thể duy trì nhiều vị thế đồng thời, tối đa hóa thanh khoản và hiệu suất vốn.
Aqua không chỉ nâng cao hiệu suất vốn cho nhà tạo lập thị trường, mà còn giải quyết vấn đề thiếu thanh khoản của họ trên một số blockchain. Điểm nổi bật hơn nữa là vốn mà nhà tạo lập thị trường "mượn" luôn nằm trong hợp đồng Aqua, biểu hiện thực tế là các vị thế long và short, bảng cân đối tài sản của nhà tạo lập thị trường minh bạch hơn, tài sản vay không thể bị di chuyển trái phép, rủi ro rõ ràng thấp hơn nhiều so với các giao thức cho vay tổ chức truyền thống.
Đối với người đi vay, lợi nhuận được cộng thêm lãi suất từ vốn mà nhà tạo lập thị trường sử dụng (phí lãi cho việc mở vị thế), vốn gửi vào có thêm nhiều kịch bản cho vay, tỷ suất sinh lời cao hơn so với giao thức cho vay truyền thống, mà không phải đối mặt với rủi ro tín dụng từ nhà tạo lập thị trường (vốn luôn nằm trong hợp đồng Aqua). Hơn nữa, nhu cầu thanh toán giao dịch từ nhà tạo lập thị trường là liên tục, nên lợi nhuận của người gửi vốn cũng tương đối ổn định và bền vững.
Hình 2-5 Cơ chế hoạt động của Aqua
Các nhà tạo lập thị trường Aqua đều thế chấp vượt mức, tài sản thế chấp và vốn dùng để thanh toán không cần nằm trên cùng một blockchain. Aqua sử dụng mô hình cho vay lãi suất cố định, điều chỉnh theo tình hình thị trường và tỷ lệ sử dụng vốn. Lãi suất được tính toán bên ngoài chuỗi (dựa trên số khối đã qua và thay đổi vị thế để xác định số tiền lãi cụ thể), số tiền lãi tính toán sẽ được gửi định kỳ lên chuỗi. Aqua sử dụng báo giá bên ngoài chuỗi; khi khoản vay của nhà tạo lập thị trường vượt quá hạn mức, các nhân viên thanh lý trong danh sách trắng có thể đề xuất thanh lý, Aqua sẽ xác minh đề xuất và trả về chữ ký, sau đó nhân viên thanh lý thực hiện thanh lý trên chuỗi.
2.3.2. Native & NativeX
Kể từ khi vấn đề GAS của Ethereum bị chỉ trích, thị trường tiền mã hóa đang dần chuyển sang xu hướng đa chuỗi. Xét về TVL, tỷ trọng TVL của mạng Ethereum trong hai năm gần đây luôn dao động quanh mức 58%, cho thấy các blockchain khác có sức cạnh tranh nhất định và duy trì được một lượng thanh khoản nhất định. Về góc nhìn câu chuyện công chuỗi, Ethereum lấy phục vụ mạng lớp 2 (L2) làm trọng tâm, tương lai nhiều vốn hơn sẽ dịch chuyển sang các mạng L2. Có thể dự đoán rằng thị trường tiền mã hóa tương lai sẽ là cảnh tượng đa chuỗi song song, chứ không phải Ethereum độc chiếm hoàn toàn.
Hình 2-1 Tỷ trọng TVL của Ethereum [1]
Khi ngày càng nhiều blockchain ra đời, thanh khoản trở nên phân mảnh. Dù là các blockchain lớp 1 như Solana, Aptos hay các mạng lớp 2 của Ethereum đều có nhu cầu rất lớn về thanh khoản.
Đối với nhà giao dịch, mô hình sổ lệnh giá thị trường và độ sâu thanh khoản trên sàn tập trung giúp giảm chi phí giao dịch, nhưng đồng nghĩa với việc người dùng phải từ bỏ quyền sở hữu tài sản, đồng thời không thể giao dịch các token chưa niêm yết. Trong khi đó, dù giao dịch trên DEX giúp giữ quyền sở hữu tài sản, nhưng do giới hạn thanh khoản trên chuỗi, người giao dịch phải chịu rủi ro trượt giá, ảnh hưởng giá và thiệt hại do MEV.
Native là một giải pháp thanh khoản tích hợp nhiều nguồn thanh khoản đa chuỗi. Sản phẩm Native giúp các dự án tích hợp thanh khoản Native vào website của họ và kích hoạt chức năng giao dịch. Sản phẩm khác, NativeX, có chức năng tổng hợp cầu nối chéo chuỗi và giao dịch, hỗ trợ người dùng thực hiện giao dịch chéo chuỗi. Tính đến ngày 18 tháng 3 năm 2024, NativeX hỗ trợ 10 chuỗi tương thích EVM như Ethereum, Arbitrum, Polygon, BNB Chain và Base, và đang tiếp tục bổ sung thêm nhiều blockchain khác.
Hình 2-2 Giao diện hoán đổi NativeX
Trên nền tảng tổng hợp thanh khoản từ nhiều DEX (bao gồm cả trình tổng hợp) và cầu nối chéo chuỗi, NativeX hợp tác với nhiều nhà tạo lập thị trường tư nhân (Private Market Makers) để mang lại báo giá tốt hơn cho người giao dịch. Nhà tạo lập thị trường tư nhân khác biệt với AMM truyền thống; họ là các cá thể riêng lẻ, cung cấp cơ chế hỏi giá (Request for Quotation - RFQ) tương tự lệnh giới hạn trên sàn tập trung, sử dụng thuật toán và mô hình định giá riêng để cung cấp thanh khoản cho các đối tác (ví dụ như trình tổng hợp giao dịch). Cơ chế RFQ linh hoạt hơn so với AMM, đồng thời nâng cao đáng kể hiệu suất vốn.
Khi người dùng gửi yêu cầu đơn hàng, Native sẽ lấy báo giá từ nhiều DEX, đồng thời cũng yêu cầu báo giá từ các nhà tạo lập thị trường tư nhân. Các nhà tạo lập thị trường tư nhân trả về báo giá đã ký mã hóa (có thể tránh hiện tượng chạy trước, ảnh hưởng giá và tổn thất trượt giá). Native tổng hợp các báo giá và đưa ra chiến lược giá tối ưu cho người giao dịch. Nếu khớp lệnh với nhà tạo lập thị trường tư nhân, Native sẽ xác minh chữ ký số của người giao dịch, khi điều kiện giao dịch thỏa mãn, người giao dịch và nhà tạo lập thị trường thực hiện hoán đổi nguyên tử; nếu không, đơn hàng sẽ tự động hủy, đảm bảo an toàn vốn cho cả hai bên.
Hình 2-3 Cơ chế tổng hợp báo giá của Native
Người dùng giao dịch với nhà tạo lập thị trường tư nhân không phải chịu phí giao dịch, ảnh hưởng giá hay các tổn thất khác. Như vậy, Native giảm thiểu chi phí giao dịch cho người dùng, đồng thời vẫn giữ quyền sở hữu tài sản cho họ.
NativeX hướng đến người giao dịch. Đối với các bên phát triển dự án, họ có thể tích hợp chương trình Native để kết nối nguồn thanh khoản, từ đó thêm chức năng giao dịch. Dự án có thể lựa chọn thu phí giao dịch (mặc định 0%) và thưởng thêm token cho nhà cung cấp thanh khoản. Hiện tại, BendDAO, Aboard, Range Protocol và Velo đã tích hợp Native để mang lại trải nghiệm giao dịch thuận tiện hơn, ZetaSwap trực tiếp xây dựng trên nền tảng Native.
Hình 2-4 Giao diện giao dịch Native của BendDAO [2]
Đối với nhà tạo lập thị trường, việc tích hợp thanh khoản Native giúp họ tiếp cận thêm lưu lượng đơn hàng; các trình tổng hợp tích hợp Native cũng có thêm nguồn báo giá, giúp tối ưu giá tốt hơn.
Tóm tắt
Đội cố vấn của Native từng là giám đốc hai công ty giao dịch tiền mã hóa, có kinh nghiệm tạo lập thị trường phong phú. Sản phẩm của giao thức bao gồm NativeX và Aqua. NativeX tương tự trình tổng hợp cầu nối chéo chuỗi và giao dịch, hỗ trợ người dùng giao dịch thuận tiện hơn. Aqua – sản phẩm mới của đội ngũ – khởi xướng mô hình hợp tác mới giữa nhà cung cấp thanh khoản và nhà tạo lập thị trường, giải quyết vấn đề thiếu thanh khoản của nhà tạo lập thị trường trên một số blockchain, nâng cao hiệu suất vốn, đồng thời mở rộng đối tượng sử dụng vốn cho người gửi tiền, tăng lợi nhuận gửi tiền mà vẫn đảm bảo an toàn vốn ở mức tối đa.
3. Phát triển
3.1. Lịch sử
Bảng 3-1 Các sự kiện lớn của Native
Xét theo tiến trình lịch sử của Native, tốc độ ra mắt sản phẩm và thêm mạng lưới hỗ trợ mới khá nhanh, và đã đáp ứng được một phần nhu cầu thị trường trong thời gian ngắn.
3.2. Hiện trạng
Kể từ khi ra mắt tháng 4 năm 2023, Native đạt khối lượng giao dịch tích lũy 2,45 tỷ USD, tổng số giao dịch 3 triệu lần, tài sản của các nhà tạo lập thị trường tư nhân hợp tác vượt quá 100 triệu USD.
Hình 3-1 Dữ liệu tích lũy của Native [3]
Khối lượng giao dịch chính của giao thức đến từ Ethereum, Avalanche và BNB Chain, chủ yếu là các token WAVAX, USDT và ETH. Nếu xét đến các yếu tố như trượt giá, sức cạnh tranh chính của Native nằm ở các cặp giao dịch trên. Các nhà tạo lập thị trường tư nhân hợp tác với Native chủ yếu cung cấp thanh khoản cho các token mETH, AVAX và BTC trên Ethereum, BNB Chain và Avalanche.
Hình 3-2 10 cặp giao dịch hàng đầu của Native
3.3. Tương lai
Native đang hoàn thiện các bài kiểm tra cuối cùng cho Aqua (bao gồm kiểm toán hợp đồng trên chuỗi và kiểm tra cấu trúc thực thi ngoài chuỗi), sau đó sẽ triển khai Aqua và ra mắt mainnet, đồng thời lần lượt hỗ trợ RFQ cho hợp đồng perpetual và cơ chế tín dụng trên chuỗi dựa trên bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof).
Tóm tắt
Tốc độ ra mắt sản phẩm của đội ngũ Native khá nhanh, đã giành được một phần thị phần nhất định. Đội ngũ đang ra mắt sản phẩm cho vay dành cho nhà tạo lập thị trường – Aqua – và sau này sẽ tích hợp vào lĩnh vực hợp đồng perpetual, đồng thời ra mắt cơ chế tín dụng kiểu bằng chứng không kiến thức trên chuỗi. Là sản phẩm chủ lực sắp tới, hiệu suất và dữ liệu của Aqua sau khi ra mắt sẽ cực kỳ quan trọng đối với Native.
4. Mô hình kinh tế
Native chưa phát hành token, chưa công bố mô hình kinh tế.
5. Cạnh tranh
5.1. Tổng quan ngành
Hiện tại Native có hai sản phẩm: tổng hợp giao dịch chéo chuỗi NativeX và giao thức cho vay dành cho nhà tạo lập thị trường Aqua. Tổng hợp giao dịch chéo chuỗi luôn là một phân khúc ngách, trong khi các giao thức cho vay dành cho tổ chức thường cho phép các tổ chức đã KYC vay không cần thế chấp, vốn sau khi cho vay thì minh bạch thông tin gần như bằng không, mục đích sử dụng vốn thiếu ràng buộc, khó đảm bảo an toàn vốn cho người dùng.
Người dùng luôn có nhu cầu lớn đối với tổng hợp giao dịch. Ví dụ, vào ngày 18 tháng 3 năm 2024, khối lượng giao dịch thông qua trình tổng hợp chiếm 36,7% tổng khối lượng giao dịch DEX. Dù tổng hợp giao dịch luôn có lượng người dùng đông đảo và nhu cầu lớn, nhưng phân khúc nhỏ hơn – tổng hợp giao dịch chéo chuỗi – luôn khó giành được thị phần. Trong top 10 trình tổng hợp về khối lượng giao dịch, chỉ có Jumper Exchange (sản phẩm thuộc LI.FI) xếp thứ 10 là tổng hợp giao dịch chéo chuỗi. Nhìn chung, tổng hợp giao dịch chéo chuỗi vẫn là phân khúc ngách, người dùng quen thuộc hơn với các trình tổng hợp nổi tiếng như 1inch, Jupiter và CowSwap.
Hình 5-1 Xếp hạng khối lượng giao dịch của các trình tổng hợp
Các giao thức cho vay dành cho tổ chức thường không yêu cầu thế chấp đầy đủ, các tổ chức hợp tác có thể cho vay không thế chấp, mức độ minh bạch về dòng chảy và lưu giữ vốn cực kỳ thấp, người dùng thậm chí không biết số tiền bị vay và đối tượng vay là ai. Người gửi tiền đối mặt với rủi ro vi phạm hợp đồng lớn, an toàn vốn thấp. Ví dụ như Goldfinch trong lĩnh vực RWA, đã gặp hai sự cố an ninh từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2023, dù Goldfinch đã là giao thức cho vay thận trọng trong ngành, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề về thông tin vay và công bố thiếu sót. Điều này cho thấy các giao thức cho vay tổ chức thiếu nghiêm trọng về minh bạch, rủi ro vi phạm hợp đồng lớn, do đó TVL của phân khúc này luôn ở mức thấp.
5.2. Phân tích cạnh tranh
5.2.1 Aqua
Sản phẩm mới Aqua của Native có tính đổi mới cao về logic sản phẩm. Aqua kết hợp đặc điểm của DEX và giao thức cho vay, khởi xướng mô hình hợp tác mới giữa nhà tạo lập thị trường và nhà cung cấp thanh khoản. Vốn do nhà cung cấp thanh khoản gửi vào được lưu giữ trong hợp đồng Aqua, nhà tạo lập thị trường sau khi thế chấp vượt mức có thể sử dụng vốn trong pool Aqua để làm thị trường. Khi thực hiện giao dịch, nhà tạo lập thị trường sử dụng vốn trong pool Aqua để thanh toán – tương đương việc hình thành một vị thế long và một vị thế short trong pool (thay vì rút vốn ra khỏi hợp đồng để làm thị trường), nhà tạo lập thị trường có thể đồng thời thực hiện thao tác ngược lại trên sàn tập trung để kiếm chênh lệch giá.
Các giao thức cho vay truyền thống như Compound và AAVE chủ yếu phục vụ việc tăng đòn bẩy cá nhân, bán khống và套利 lãi suất, cần có biến động thị trường đủ lớn để tạo ra nhu cầu vay, ví dụ như lãi suất stablecoin tăng khi thị trường phục hồi hoặc lợi nhuận staking ETH tăng làm tăng lợi nhuận gửi ETH. So với Compound, vốn gửi vào Aqua có thêm nhiều nhu cầu vay, tỷ suất sinh lời cao hơn. Hơn nữa, lãi suất cho vay thường biến động theo thị trường, trong khi nhu cầu từ nhà tạo lập thị trường ổn định hơn. Do đó, lợi nhuận người dùng nhận được tương đối ổn định và bền vững. Vốn của người dùng luôn tồn tại trong hợp đồng Aqua, nhà tạo lập thị trường đều thế chấp vượt mức, vị thế minh bạch, so với việc chuyển vốn trực tiếp cho nhà tạo lập thị trường hoặc tổ chức, mô hình cho vay Aqua an toàn hơn rõ rệt.
Đối với nhà tạo lập thị trường, việc thanh toán qua Aqua cho phép họ mở thêm nhiều vị thế đồng thời, tối đa hóa hiệu suất vốn so với việc vay vốn trực tiếp. Đồng thời, thông qua thế chấp, họ có thể có được thanh khoản trên nhiều blockchain, làm phong phú đáng kể bối cảnh tạo lập thị trường, là sản phẩm đổi mới hàng đầu trong DeFi hiện nay. Các nhà tạo lập thị trường tư nhân sử dụng thanh khoản do người dùng gửi vào, thông qua cơ chế RFQ, có thể đưa ra báo giá tốt hơn AMM trên mỗi đơn vị thanh khoản, có thể sẽ lật đổ tình thế hiện tại là AMM thống trị DEX.
5.2.2 Native & NativeX
Trong lĩnh vực tổng hợp giao dịch chéo chuỗi, NativeX với khối lượng giao dịch 24 giờ đạt 3,5 triệu USD đã nằm ở vị trí hàng đầu (xếp thứ 12 trong tổng các trình tổng hợp), chỉ đứng sau Jumper Exchange trong cùng phân khúc. Jumper Exchange do LI.FI phát triển, đội ngũ LI.FI gọi vốn 5,5 triệu USD vào tháng 7 năm 2022 và 17,5 triệu USD vào tháng 3 năm 2023, vòng hạt giống do 1kx dẫn dắt, hiện là đối thủ mạnh nhất trong phân khúc này. Trong khi đó, Nomad – quỹ khởi nghiệp mới được Binance đầu tư – cũng có uy tín tốt trong lĩnh vực DeFi, về bối cảnh gọi vốn, Native đã đạt mức hàng đầu.
Logic sản phẩm của tổng hợp giao dịch chéo chuỗi khá đơn giản: giao thức tổng hợp nhiều nguồn thanh khoản từ cầu nối chéo chuỗi và DEX, trên nền tảng đó hợp tác với một số nhà tạo lập thị trường tư nhân để mở rộng nguồn thanh khoản, cuối cùng tổng hợp báo giá và chọn phương án tối ưu nhất cho người giao dịch, mang lại trải nghiệm giao dịch thuận tiện và hiệu quả hơn. Tương tự NativeX, cách tiếp cận quảng bá của LI.FI chủ yếu là tích hợp vào website của các giao thức khác; LI.FI cung cấp các công cụ giao diện người dùng tiền xây dựng sẵn, giúp các dự án dễ dàng tích hợp dịch vụ hoán đổi Jumper Exchange vào website của mình, cung cấp dịch vụ tổng hợp giao dịch chéo chuỗi một cửa.
Kể từ khi ra mắt tháng 4 năm 2023, đến ngày 19 tháng 3 năm 2024, Native đã tổng hợp 3 triệu giao dịch và khối lượng 2,45 tỷ USD, trong khi LI.FI hiện đã tổng hợp 5 triệu giao dịch và 4 tỷ USD. Native ra mắt muộn hơn, dữ liệu giao dịch tích lũy hiện tại bằng khoảng 60% LI.FI, khối lượng giao dịch hàng ngày 3,5 triệu USD, bằng khoảng 53% của LI.FI.
Hình 5-2 Dữ liệu tổng hợp của LI.FI
Hiện tại NativeX hỗ trợ 10 chuỗi EVM, dù số lượng ít hơn LI.FI, nhưng đã hỗ trợ hầu hết các mạng EVM quan trọng và đang mở rộng nhanh chóng sang các mạng khác. Về dữ liệu, NativeX đã đạt mức hàng đầu trong lĩnh vực tổng hợp giao dịch chéo chuỗi.
Hình 5-3 Thanh khoản đa chuỗi của LI.FI
Tóm tắt
Sản phẩm NativeX của Native đã đạt mức hàng đầu về dữ liệu trong phân khúc tổng hợp giao dịch chéo chuỗi, có sức cạnh tranh thị trường cao, tuy nhiên nhìn chung, tổng hợp giao dịch chéo chuỗi vẫn là phân khúc ngách, nhu cầu tổng thể còn thấp. Sản phẩm mới Aqua có nhiều điểm đổi mới, sử dụng một pool thống nhất để quản lý vốn, nhà tạo lập thị trường sử dụng thanh khoản pool Aqua để thanh toán giao dịch. Không chỉ tăng mạnh hiệu suất vốn cho nhà tạo lập thị trường, giúp họ tiếp cận thanh khoản trên nhiều blockchain hơn, mà còn đảm bảo an toàn vốn cho người dùng ở mức tối đa.
6. Rủi ro
1) Rủi ro mã nguồn
Mã nguồn của Native đã được kiểm toán bởi Salus, Veridise và Halborn, chương trình thưởng Immunefi cũng sắp ra mắt, nhưng vẫn tồn tại rủi ro mã nguồn.
2) Thanh lý không kịp thời
Việc thanh lý trên Aqua do các nhân viên thanh lý trong danh sách trắng thực hiện định kỳ. Nếu nhà tạo lập thị trường có vị thế phơi nhiễm token rõ rệt và gặp phải tình huống cực đoan, có thể xảy ra tình trạng thanh lý chậm trễ gây tổn thất cho nhà cung cấp thanh khoản.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@firstvip61
