Phân tích Botanix: Lớp L2 tương đương EVM phi tập trung hoàn toàn đầu tiên trên Bitcoin
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích Botanix: Lớp L2 tương đương EVM phi tập trung hoàn toàn đầu tiên trên Bitcoin
Botanix hoàn toàn tương đương với EVM, bất cứ thứ gì chạy trên EVM, bạn đều có thể sao chép và dán sang Botanix.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: AYLO
Biên dịch: TechFlow
Botanix là một lớp mạng thứ hai (Layer 2) trên Bitcoin tương thích hoàn toàn với Máy ảo Ethereum (EVM). Hiện tại họ đã có một sản phẩm đầy đủ và khả dụng trên mạng thử nghiệm (testnet), và tôi cho rằng đây sẽ là một trong những bản phát hành đáng chú ý nhất liên quan đến Bitcoin trong năm nay.
Tôi đã trò chuyện cùng Willem Schroe, người sáng lập Botanix Labs, để tìm hiểu sâu hơn và hiểu rõ hơn quan điểm của anh ấy về lớp mạng thứ hai trên Bitcoin này.
Tôi cũng sẽ cung cấp một số tài nguyên ở cuối bài. Như đã nói, họ hiện đã ra mắt testnet. Tôi rất khuyến khích bạn hãy truy cập vào đó. Việc trải nghiệm luôn tốt, và bạn không bao giờ biết điều gì sẽ xảy ra sau này.
Sau cuộc trò chuyện với Willem, tôi đã quyết định đầu tư vào Botanix Labs – điều này thực sự để lại ấn tượng mạnh mẽ với tôi.
Tóm tắt
-
Botanix Labs đang xây dựng lớp mạng thứ hai (L2) EVM tương thích hoàn toàn đầu tiên trên Bitcoin, nơi tính dễ sử dụng và linh hoạt của EVM kết hợp với sự phi tập trung và bảo mật của Bitcoin.
-
Tận dụng bằng chứng công việc (PoW) của Bitcoin làm lớp cơ sở thứ nhất (layer 1) để thanh toán và phi tập trung hóa, Botanix sẽ sử dụng mô hình đồng thuận bằng chứng cổ phần (proof-of-stake), trong đó cổ phần (được đại diện bằng Bitcoin) được lưu trữ an toàn trên mạng phân tán Spiderchain, được bảo vệ bởi một tập hợp con ngẫu nhiên các thành viên tham gia thông qua chữ ký đa tầng phi tập trung. Bạn sẽ có thể stake Bitcoin của mình ngay trên mạng Bitcoin.
Hãy giới thiệu đôi chút về bản thân ông và quá trình tạo ra Botanix?
Tôi lớn lên ở Bỉ và từng giành chức vô địch toán học toàn quốc tại đây. Sau đó tôi hoàn thành bằng cử nhân và thạc sĩ kỹ thuật điện. Thực tế thì Bỉ có danh tiếng rất cao trong lĩnh vực mật mã học, nên luận văn thạc sĩ của tôi tập trung chủ yếu vào lĩnh vực này. Cuối cùng tôi nghiên cứu về mã hóa xác thực (authenticated encryption) và thậm chí đã phá được một vài thuật toán mã hóa. Khi đó, tôi chưa nhận ra mật mã học sẽ liên quan thế nào đến sự nghiệp của mình sau này.
Sau khi hoàn tất học vấn, tôi làm việc trong ngành hóa chất sáu năm, rồi chuyển sang Saudi Arabia làm việc thêm hai năm. Chính tại Trung Đông, đặc biệt là khi chứng kiến tình trạng siêu lạm phát ở Lebanon, tôi mới thực sự hiểu được tầm quan trọng của tiền mã hóa. Điều này thúc đẩy tôi nộp đơn vào Trường Kinh doanh Harvard, chính là bước đệm giúp tôi đến Mỹ.
Tại Harvard, tôi viết luận án tốt nghiệp về Botanix, và từ đó luận án này về cơ bản vẫn giữ nguyên cho đến nay. Một năm rưỡi trước, tôi cố gắng tìm hiểu xem hạ tầng tiền mã hóa sẽ phát triển theo hướng nào. Thú vị là, sau 15 năm, lý thuyết về hạ tầng vẫn luôn thay đổi. Nhưng lý thuyết của chúng tôi thì rất rõ ràng: chúng tôi tin rằng Bitcoin là một dạng tiền tệ an toàn, thuần túy phi tập trung, nhưng gần như không có tiện ích tích hợp nào cả. Vì vậy, bạn đang có một lượng vốn khổng lồ đang "ngủ đông", chỉ chờ được xây dựng ứng dụng trên đó.
Tuy nhiên, như ai cũng biết, việc xây dựng trên Bitcoin cực kỳ khó khăn — điều mà mọi người đều nhận thức được. Đồng thời, bên ngoài Bitcoin, có rất nhiều tiện ích và ứng dụng, trong đó nhiều cái đã đạt được sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường (product-market fit), tạo ra giá trị to lớn.
Tôi nhận ra tất cả những điều này đều được xây dựng trên những thứ gọi là máy ảo (virtual machine). Bản chất máy ảo là một lớp phần mềm, và tuân theo các nguyên tắc giống như công nghệ phần mềm. Tôi nhận thấy Máy ảo Ethereum (EVM) là nền tảng nổi bật nhất và được phân phối rộng rãi nhất. Trong cuộc chiến công nghệ phần mềm, yếu tố then chốt luôn là phân phối. Nhìn vào Windows thập niên 80, nó không phải là công nghệ tốt nhất hay an toàn nhất, nhưng lại có độ phủ rộng nhất.
Trong cuộc cạnh tranh công nghệ phần mềm, phân phối luôn là yếu tố then chốt. Do đó, dù Bitcoin có thể dẫn đầu về vai trò như một loại tiền tệ, thì EVM mới chính là máy ảo chiến thắng. Điều này đã gợi mở ý tưởng về lớp mạng thứ hai trên Bitcoin, điều khiến chúng tôi khác biệt. Ý tưởng này được hình thành cách đây một năm rưỡi, và chúng tôi dành sáu tháng đầu tiên để đi sâu vào mật mã học, nhằm phát triển một lớp mạng thứ hai hoàn toàn phi tập trung trên Bitcoin, mà chúng tôi gọi là Spiderchain. Spiderchain chính là công nghệ nền tảng cho phép xây dựng lớp thứ hai.
Chúng tôi nhận được rất nhiều phản hồi tích cực và đánh giá tốt từ cộng đồng Bitcoin. Chúng tôi bắt đầu xây dựng và công bố dự án vào tháng Chín, ra mắt testnet công khai vào tháng Mười Một, và hiện đang chuẩn bị ra mắt mainnet. Tôi tin rằng chúng tôi là công ty duy nhất thực sự cung cấp một sản phẩm hoàn chỉnh, hoạt động end-to-end.
Ông có thể giải thích ngắn gọn cách Botanix hoạt động không?
Chúng tôi hoàn toàn tương thích với EVM, vì vậy bất cứ thứ gì chạy được trên EVM, bạn đều có thể sao chép và dán sang Botanix, toàn bộ hệ thống được xây dựng trên nền tảng Bitcoin. Khi bạn kết nối MetaMask, bạn sẽ tạo ra một địa chỉ gửi tiền Bitcoin. Địa chỉ này trông giống như một địa chỉ Bitcoin thông thường, nhưng thực tế là một loại địa chỉ đặc biệt trong Taproot, nơi chúng tôi mã hóa địa chỉ EVM của bạn vào đó.
Điều này có nghĩa là từ bây giờ, địa chỉ Bitcoin này sẽ chỉ liên kết duy nhất với địa chỉ EVM trong MetaMask của bạn. Chúng tôi làm vậy vì đã quan sát Stacks và Rootstock đã làm gì và họ mắc những sai lầm nào. Chúng tôi muốn đơn giản hóa tối đa việc tiếp cận lớp mạng thứ hai trên Bitcoin, nên việc chuyển từ Bitcoin sang Botanix sẽ cảm giác đơn giản như việc cầu nối từ Ethereum sang một lớp thứ hai như Arbitrum.
Ví dụ từ testnet
Vì vậy, về cơ bản, thông qua địa chỉ này, bạn có thể trực tiếp gửi Bitcoin từ Coinbase, Kraken hoặc bất kỳ sàn giao dịch nào đến địa chỉ gửi tiền Bitcoin này, và sau đó bạn sẽ có Bitcoin trong MetaMask của mình. Từ lúc đó trở đi, mọi thứ sẽ cảm giác như đang dùng Ethereum, nhưng bạn đang sử dụng Bitcoin cho mọi thao tác.
Theo ông, Botanix sẽ thu hút những nhóm người dùng nào — người dùng Layer 2 Ethereum hay người dùng gốc Bitcoin?
Tôi nghĩ câu trả lời là cả hai. Trong lĩnh vực tiền mã hóa, người ta thường so sánh Bitcoin và Ethereum, và một số người thiên về tư tưởng ủng hộ một trong hai. Một số người thích Bitcoin vì nó đại diện cho tiền tệ hoàn toàn phi tập trung, điều này quan trọng nhất đối với họ. Những người khác lại nghiêng về Ethereum, đặt tiện ích lên hàng đầu. Tuy nhiên, tôi tin rằng người dùng sẽ đến từ cả hai phía.
Tôi biết rằng nhiều người nắm giữ Bitcoin thực sự muốn tận dụng Bitcoin của họ để sinh lợi. Nhưng hiện tại vẫn chưa có cách nào làm được điều đó. Tôi biết rằng nhiều người muốn sử dụng Bitcoin trên các sàn giao dịch phi tập trung vĩnh viễn, nhưng lại không có quyền truy cập gốc trên Bitcoin. Vì vậy, điều này cơ bản cho phép bất kỳ ứng dụng nào đã đạt được sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường trên Ethereum cũng có thể đạt được điều tương tự trên Bitcoin. Tôi luôn tin rằng, dù là người dùng Bitcoin, họ vẫn là con người, và hành vi của họ rất giống với những người khác. Vì vậy, bất cứ điều gì đã đạt được sự phù hợp sản phẩm-thị trường trên Ethereum đều có thể đạt được điều đó trên Bitcoin — chỉ là thiếu cơ sở hạ tầng để hiện thực hóa.
Tôi nghĩ rằng ordinals và BRC-20 đã chứng minh rằng nhiều người nắm giữ Bitcoin thực ra cũng là "degen", họ muốn tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau, nhưng hiện tại chưa có sản phẩm nào phù hợp. Tôi nhận thấy rằng trong vài tháng qua, khi chúng tôi thực hiện phát triển kinh doanh quy mô lớn, xét từ góc độ nhà phát triển, nếu bạn là một DApp Ethereum và chọn triển khai trên Arbitrum hoặc Ethereum, bạn sẽ phải cạnh tranh khốc liệt để giành lấy cùng một nhóm người dùng và nguồn vốn. Ngược lại, việc triển khai trên Botanix sẽ mang đến cho bạn cơ hội trở thành người đi đầu trên toàn bộ thị trường Bitcoin, thu hút tất cả những người nắm giữ Bitcoin muốn làm điều gì đó.
Tôi cho rằng 70% người dùng hoặc nguồn vốn sẽ đến từ cộng đồng Bitcoin bản địa, còn phần còn lại sẽ đến từ Ethereum.
Có nhà phát triển nào quan tâm xây dựng ứng dụng gốc trên Botanix không?
Bitzy DEX
Nhóm Bitzy đang xây dựng một DEX hoàn toàn mới, sử dụng giao diện V2 nhưng backend sử dụng bộ tổng hợp V3, logic tương tự như các DEX trên Ethereum. Nhóm Vertex đang xây dựng ứng dụng DEX hợp đồng vĩnh viễn thế hệ tiếp theo, cải tiến mô hình chứng minh hiện tại. Các DEX hợp đồng vĩnh viễn nổi tiếng khác cũng đang cân nhắc triển khai.
Nhóm Palladium sẽ công bố một stablecoin được hỗ trợ bằng Bitcoin, bản thân đây đã là một ứng dụng lớn. Nhiều người đã cố gắng tạo stablecoin trên Bitcoin nhưng vẫn chưa thành công. Tuy nhiên, ứng dụng lớn nhất của Bitcoin được đóng gói trên Ethereum cơ bản là một stablecoin được hỗ trợ bằng Bitcoin, giống như MakerDAO với DAI, nhưng việc triển khai bản địa và phi tập trung trực tiếp trên chính Bitcoin sẽ hợp lý hơn nhiều. Vì vậy, nhóm Palladium đang tiến vào lĩnh vực sở hữu stablecoin được hỗ trợ bằng Bitcoin ngay trên chính Bitcoin.
Ngoài ra, còn có một loạt các giao thức cho vay khác nhau. Trên Bitcoin, các trường hợp sử dụng rõ ràng nhất là những cái đã đạt được sự phù hợp sản phẩm-thị trường trên Ethereum. Một số đang cân nhắc bước vào lĩnh vực đặc thù của Bitcoin như sức mạnh khai thác. Những người khác quan tâm đến việc xây dựng DEX, điều này có thể phù hợp hơn với người dùng Bitcoin và sở thích vĩ mô của họ. Nhưng nhìn chung, trọng tâm vẫn là đưa các ứng dụng đã thành công trên Ethereum sang Bitcoin.
Người dùng có thể sử dụng BRC-20 trên Botanix không?
Bạn có thể biết rằng hiện tại trải nghiệm người dùng với BRC-20 rất tệ. Về cơ bản, bạn sẽ có thể sử dụng cầu nối để chuyển Bitcoin từ lớp chính (layer 1) sang lớp thứ hai (layer 2) Botanix, sau đó bạn có thể có các khối xử lý rất nhanh, bắt đầu giao dịch trên DEX, giao dịch trong các giao thức, và về cơ bản có thể truy cập toàn bộ hệ sinh thái DeFi ERC-20 đầy đủ.
Liệu ông có định cạnh tranh với các chuỗi tốc độ cao không, hay muốn tạo ra một thị trường ngách riêng?
Câu hỏi rất hay. Câu trả lời là không. Tôi cho rằng yếu tố thay đổi cuộc chơi ở đây là chúng tôi cung cấp hạ tầng trên Bitcoin. Thực tế, thiết kế của Spiderchain giống với Ethereum hơn. Chúng tôi có thể hỗ trợ từ 10.000 đến 100.000 nút đầy đủ khác nhau, bất kỳ ai cũng có thể tham gia mạng, stake Bitcoin và vận hành một nút đầy đủ. Điều này cũng hấp dẫn hơn đối với người dùng Bitcoin, những người ưa chuộng sự phi tập trung.
Đây chính là yếu tố thay đổi cuộc chơi lớn. Nghịch lý blockchain cho thấy rằng nếu bạn theo đuổi thông lượng cực cao, thì sự phi tập trung sẽ bị hạn chế. Trên lớp thứ hai của Botanix, chúng tôi về cơ bản tuân theo tầm nhìn của Ethereum — cần nhiều phần cứng hơn, nhưng vẫn vận hành ở tốc độ 9-10 giây, đồng thời đạt được mức độ phi tập trung cao. Tầm nhìn này ưu tiên sự phi tập trung hơn là thông lượng cực lớn. Chúng tôi tin rằng đây là một trong những lý do chính giúp chúng tôi nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng Bitcoin. Lập trường kiên định về sự phi tập trung của chúng tôi được cộng đồng Bitcoin công nhận rộng rãi.
Phí trên Botanix như thế nào?
Phí ở đây sẽ rất thấp. Các Rollup hiện tại về cơ bản khá tập trung, dẫn đến nhiều vấn đề và phí cao hơn. Để đảm bảo chống kiểm duyệt, có tính sẵn sàng và rút tiền một chiều, họ cần đẩy dữ liệu trở lại lớp 1, làm tăng chi phí cho lớp 2. Ngược lại, chúng tôi hoàn toàn phi tập trung, bất kỳ ai cũng có thể vận hành nút đầy đủ, giải quyết những vấn đề này. Do đó, phí trên lớp 2 của chúng tôi sẽ rất thấp. Chúng tôi có thể không đạt được tốc độ cực lớn, nhưng phí sẽ luôn ở mức thấp vì chúng tôi không cần gửi dữ liệu trở lại lớp chính Bitcoin — điều này sẽ rất tốn kém.
Còn về tốc độ thì sao?
Botanix được tối ưu để hoạt động giống như Ethereum. Về nghịch lý blockchain và tốc độ nhanh, về bản chất chúng tôi giống Ethereum. Tuy nhiên, chúng tôi cũng có thể xây dựng một lớp thứ ba, hoặc thậm chí một lớp 2.5 bán phần, kết nối trực tiếp với Bitcoin làm lớp cơ sở và đạt được tốc độ cực lớn. Lúc đó, EVM sẽ đóng vai trò là lớp sẵn sàng dữ liệu. Spiderchain về cơ bản là phân tán Bitcoin xuống tầng dưới cùng. Nó giống thiết kế của EigenLayer, nhưng trên Bitcoin, vì vậy chúng tôi có thể đảm bảo cuộn nhanh (fast rollups) ở bên trong. Đây là tầm nhìn dài hạn của chúng tôi. Từ đó, bạn có thể đạt được tốc độ như Solana hoặc nâng cấp cực nhanh trên Bitcoin.
Ông nghĩ quy mô "vốn ngủ đông" trên mạng Bitcoin là bao nhiêu?
Ý tưởng cơ bản là tổng vốn hóa thị trường của Bitcoin gấp ba đến bốn lần Ethereum. Dữ liệu sơ bộ cho thấy quy mô của ordinals và BRC-20 cũng khoảng ba lần so với thị trường NFT mà chúng ta từng thấy trong lần bùng nổ đầu tiên của Ethereum.
Chúng tôi cũng tin rằng thị trường DeFi trên Bitcoin sẽ lớn gấp ba lần Ethereum. Tôi nghĩ rằng, trong bối cảnh vốn hóa nghìn tỷ đô la, khi xem xét tất cả Bitcoin nằm trong ETF, trong ví nắm giữ dài hạn, và khoảng 20% những người cực đoan Bitcoin cực đoan không muốn dùng Bitcoin của họ vào bất cứ việc gì, thì sẽ có khoảng 30% nguồn cung là mở. Khi bạn coi Bitcoin là một tài sản nghìn tỷ đô la, thị trường này có thể dễ dàng đạt 100 tỷ đô la về quy mô DeFi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@alpha_pls
