Cho vay trên chuỗi hướng tới phát triển mô-đun: 3 giao thức mới đáng chú ý
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cho vay trên chuỗi hướng tới phát triển mô-đun: 3 giao thức mới đáng chú ý
Bài viết thảo luận về nhiều dự án trong không gian cho vay, bao gồm Ajna, Morpho và Euler.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: AARON XIE
Biên dịch: TechFlow
Mở đầu: Khởi nguyên của cho vay không cần cấp phép trên blockchain
Câu chuyện về các nền tảng cho vay không cần cấp phép (non-custodial lending) bắt đầu từ Rari Capital và nền tảng Fuse của họ. Fuse được ra mắt vào nửa đầu năm 2021, ngay sau "mùa hè DeFi", giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ của DeFi, và nhanh chóng thu hút sự chú ý. Nền tảng này là sáng kiến của Rari Capital, mang đến một bước tiến cách mạng trong lĩnh vực DeFi bằng cách cho phép người dùng tạo và quản lý các nhóm vay không cần cấp phép riêng, phù hợp với xu hướng tối ưu hóa lợi nhuận đang nổi lên.
Trong quá trình phát triển, Rari Capital đã áp dụng câu chuyện (9,9) do Olympus DAO phổ biến — một chiến lược nhằm tận dụng lợi nhuận từ OHM. Việc sáp nhập giữa Rari Capital và Fei Protocol càng làm tăng trưởng và xây dựng cộng đồng trong giai đoạn này. Vào tháng 11 năm 2021, thỏa thuận sáp nhập giữa Rari Capital và Fei Protocol xoay quanh một tầm nhìn cụ thể: xây dựng một nền tảng DeFi tích hợp, kết hợp giao thức cho vay của Rari với cơ chế stablecoin của Fei.
Tuy nhiên, mọi thứ hoàn toàn sụp đổ vào tháng 4 năm 2022, khi Fuse trở thành nạn nhân của một cuộc tấn công lặp lại (reentrancy attack), gây thiệt hại tài chính nghiêm trọng, ước tính khoảng 80 triệu USD. Sự kiện này đã khiến các thực hành bảo mật của Rari Capital bị điều tra kỹ lưỡng, đồng thời dấy lên lo ngại rộng rãi hơn về việc các nền tảng DeFi dễ bị tổn thương trước những cuộc tấn công như vậy. Sau khủng hoảng này, Tribe DAO — cơ quan quản trị hình thành từ việc sáp nhập Rari Capital và Fei Protocol — phải đối mặt với những quyết định khó khăn. Áp lực và thách thức từ vụ hack cuối cùng dẫn đến việc Tribe DAO và Rari Capital ngừng hoạt động vào cuối năm đó. Sự đóng cửa này đánh dấu một khoảnh khắc quan trọng trong lĩnh vực DeFi, nhấn mạnh rằng ngay cả những nền tảng sáng tạo nhất cũng có thể mong manh trước các mối đe dọa an ninh, và khẳng định tầm quan trọng của các giao thức an toàn, vững chắc trong tài chính phi tập trung.
Sự hồi sinh của cho vay không cần cấp phép
Sau vụ hack Rari Capital vào tháng 4 năm 2022 và sự kiện Euler bị tấn công lớn vào năm 2023 (với thiệt hại 200 triệu USD), ngành công nghiệp DeFi phải đối mặt với sự nghi ngờ dai dẳng về tính an toàn. Euler nổi tiếng với giao thức cho vay không cần cấp phép sáng tạo, cho phép người dùng vay mượn nhiều loại tài sản mã hóa, trở thành một lời nhắc nhở rõ ràng khác về sự mong manh trong hệ sinh thái DeFi. Những lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng này làm trầm trọng thêm tâm lý bi quan trong toàn ngành, làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về độ an toàn và đáng tin cậy của các nền tảng tài chính phi tập trung.
Tuy nhiên, từ giữa tháng 7 với sự ra mắt của Ajna, lĩnh vực cho vay DeFi bắt đầu phục hồi âm thầm vào nửa cuối năm 2023. Sự phục hồi này tiếp tục với việc ra mắt Morpho Blue vào ngày 10 tháng 10 năm 2023. Điểm đặc biệt của các giao thức mới nổi này trong lĩnh vực cho vay DeFi đang phục hồi là sự chuyển đổi trong cách kể chuyện — từ câu chuyện thuần túy “không cần cấp phép” sang rõ ràng hơn là “tính mô-đun”. Các nền tảng như Ajna và Morpho Blue bắt đầu nhấn mạnh vào tính “mô-đun” của họ, thay vì chỉ tập trung vào quyền truy cập vô hạn mà các hệ thống không cần cấp phép cung cấp. Cách tiếp cận này định vị họ như các công nghệ lớp nền, nơi các nhà phát triển bên thứ ba có thể xây dựng và tùy chỉnh các trường hợp sử dụng cho vay. Sự chuyển đổi sang mô-đun này làm nổi bật tính linh hoạt và thích ứng của các nền tảng này, khuyến khích đổi mới và chuyên môn hóa trong các giải pháp cho vay. Ngoài câu chuyện mô-đun, yếu tố an toàn cũng được nhấn mạnh. Ví dụ, Ajna tự phân biệt bằng cách loại bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc vào oracle, từ đó giảm thiểu điểm yếu. Morpho Blue giới thiệu khái niệm “quản lý rủi ro không cần cấp phép”, giao trách nhiệm lựa chọn thị trường cho vay có tỷ suất lợi nhuận/rủi ro cao nhất cho bên thứ ba.
Tình hình hiện tại: Dòng tiền DeFi đang quay trở lại
Bước vào năm 2024, toàn bộ ngành công nghiệp tiền mã hóa và DeFi đều chứng kiến sự sôi động rõ rệt. Sự phục hồi này thường được quy cho các cơ chế phân phối token mới, một lý thuyết được Tushar từ Multicoin ủng hộ. Lý thuyết của ông cho rằng mỗi chu kỳ tăng giá tiền mã hóa đều được khởi xướng bởi một phương pháp phân phối token sáng tạo. Trong thị trường hiện tại, khái niệm “điểm số” (points) đã trở thành yếu tố thúc đẩy quan trọng, với các nền tảng như Eigenlayer dẫn đầu thông qua hệ sinh thái tái stake của họ. Phương pháp này không chỉ khơi lại sự quan tâm mà còn định hình động lực thị trường. Đồng thời, sự đa dạng về loại tài sản trên chuỗi đang ngày càng mở rộng, làm sâu sắc thêm hệ sinh thái DeFi.
Dù vậy, khi cả các tổ chức lẫn nhóm “degen” đều tìm kiếm đòn bẩy trên chuỗi, chúng ta cần đảm bảo rằng mình có hệ thống và hạ tầng cho vay cần thiết. Mặc dù các giao thức lâu đời như Compound và Aave đã xử lý hàng tỷ đô la giao dịch, nhưng dung lượng hạn chế của họ không thể hỗ trợ nhiều loại tài sản thế chấp đa dạng, điều này đòi hỏi sự xuất hiện của các nền tảng cho vay mới trên chuỗi. Trong một đến hai năm qua, lĩnh vực này đã chứng kiến sự trỗi dậy của các giao thức cho vay mới như Morpho, Ajna và Euler, từng người cạnh tranh giành phần trong thị trường cho vay trên chuỗi. Ngoài ra, chúng ta cũng thấy sự phát triển của các giao thức cho vay NFT như Metastreet và Blur. Bài viết này nhằm mục đích khám phá câu chuyện và chức năng của các dự án này, giúp bạn đọc hiểu sâu sắc hơn về sự khác biệt và đóng góp của chúng.
Giao thức Morpho
Nguồn gốc Morpho
Câu chuyện nguồn gốc của Morpho và quyết định phát triển Morpho Blue bắt nguồn từ thành công ban đầu của giao thức này cùng sự thấu hiểu sâu sắc về những hạn chế trong lĩnh vực cho vay DeFi. Được ra mắt bởi Paul Frambot và đội ngũ Morpho Labs, Morpho nhanh chóng nổi danh như nền tảng cho vay lớn thứ ba trên Ethereum, với tài sản gửi vượt quá 1 tỷ USD trong vòng một năm. Sự tăng trưởng ấn tượng này được thúc đẩy bởi Morpho Optimizer, chạy trên các giao thức hiện có như Compound và Aave để cải thiện hiệu quả mô hình lãi suất. Tuy nhiên, sự tăng trưởng của Morpho cuối cùng bị giới hạn bởi thiết kế của các nhóm vay nền tảng này.
Những nhận thức này dẫn đến việc tái suy nghĩ hoàn toàn về cho vay phi tập trung. Với kinh nghiệm phong phú, đội ngũ Morpho nhận ra cần phải vượt qua các mô hình hiện tại để đạt được mức độ tự chủ và hiệu quả mới trong cho vay DeFi. Sự tiến hóa này đã thai nghén nên Morpho Blue. Mục tiêu của Morpho Blue là giải quyết một số vấn đề then chốt trong cho vay DeFi:
-
Giả định tin cậy: Giao thức giảm thiểu giả định tin cậy bằng cách cho phép quản lý rủi ro phi tập trung và động hơn. Điều này giải quyết vấn đề các tham số rủi ro cần giám sát và điều chỉnh liên tục — vốn là một trong những nguyên nhân chính gây ra lỗ hổng bảo mật.
-
Khả năng mở rộng và hiệu quả: Bằng cách thoát khỏi mô hình quản trị DAO, Morpho Blue hướng tới cải thiện khả năng mở rộng và hiệu quả, bao gồm giải quyết các vấn đề về hiệu quả vốn và tối ưu hóa lãi suất vốn có trong các mô hình cho vay phi tập trung hiện nay.
-
Quản lý rủi ro phi tập trung: Morpho Blue tập trung vào quản lý rủi ro không cần cấp phép, tạo ra cách tiếp cận minh bạch và hiệu quả hơn trong xử lý rủi ro trên nền tảng cho vay.
Việc phát triển Morpho Blue đại diện cho một bước chuyển lớn hướng tới xây dựng các nguyên thủy cho vay phi ý kiến và không cần tin cậy trong DeFi. Sự chuyển đổi này được bổ sung bởi tiềm năng xây dựng các lớp trừu tượng trên các nguyên thủy này, từ đó xây dựng một hệ sinh thái DeFi linh hoạt, hiệu quả và mở hơn ở nền tảng cốt lõi.
Phân tích giao thức Morpho Blue (và MetaMorpho)
Giao thức Morpho được chia thành hai tầng riêng biệt: Morpho Blue và MetaMorpho, mỗi tầng đóng vai trò độc đáo trong hệ sinh thái.
Morpho Blue cho phép bất kỳ ai triển khai và quản lý thị trường cho vay riêng mà không cần cấp phép. Một đặc điểm quan trọng của mỗi thị trường Morpho Blue là sự đơn giản và chuyên biệt: chỉ hỗ trợ một tài sản thế chấp, một tài sản vay, một tỷ lệ LTV xác định và một oracle giá duy nhất. Khung này đảm bảo mỗi thị trường đơn giản và tập trung, dễ sử dụng cho nhiều người dùng. Morpho Blue cũng có cơ chế quản trị tối giản, với bộ mã gọn nhẹ chỉ 650 dòng Solidity, nâng cao tính an toàn và đáng tin cậy. Ngoài ra, Morpho Blue còn có công tắc phí do người nắm giữ $MORPHO quản lý, thêm một lớp giám sát do cộng đồng điều hành.
Ngược lại, MetaMorpho giới thiệu khái niệm các kho cho vay do các “chuyên gia rủi ro” bên thứ ba quản lý. Ở tầng này, người cho vay gửi tiền vào kho, và người quản lý kho chịu trách nhiệm phân bổ thanh khoản này vào các thị trường Morpho Blue khác nhau. Cách tiếp cận này cho phép quản lý vốn phức tạp và động hơn, tận dụng chuyên môn của người quản lý để tối ưu lợi nhuận và kiểm soát rủi ro. Sáng kiến cốt lõi của MetaMorpho nằm ở lập trường sản phẩm và thân thiện với nhà phát triển — tạo ra một nền tảng để các nhà phát triển bên thứ ba xây dựng trên hạ tầng Morpho Blue, thêm một lớp đa dạng và đổi mới cho hệ sinh thái Morpho.
Nghiên cứu điển hình Steakhouse Financial
Steakhouse Financial, do Sebventures dẫn dắt, là ví dụ điển hình về việc tận dụng hiệu quả hệ sinh thái Morpho Blue. Dịch vụ tư vấn tài chính theo định hướng crypto-native này đã đạt được những tiến triển đáng kể trong lĩnh vực DeFi, với cách tiếp cận cho vay sáng tạo. Kể từ ngày 3 tháng 1, Steakhouse Financial đã quản lý một kho MetaMorpho USDC với tổng giá trị khóa (TVL) đạt 12,8 triệu USD. Kho này tập trung chủ yếu vào stETH và wBTC. Trong tương lai, Steakhouse Financial bày tỏ mong muốn hỗ trợ tài sản thực tế (RWA) làm tài sản thế chấp.
Bốn vai trò trong hệ sinh thái Morpho
Xét theo tình hình hiện tại, hệ sinh thái Morpho có bốn vai trò chính: Người cho vay MetaMorpho, người cho vay Morpho Blue, người đi vay, người quản lý kho MetaMorpho, và quản trị Morpho / Morpho Labs.
Dưới đây là sơ đồ kiến trúc giao thức Morpho đầy đủ, ghi chú về các bên tham gia và mục tiêu/quá trình tư duy của họ.
Sự phát triển của Morpho
Morpho nổi bật nhờ sự kết hợp giữa thương hiệu mạnh và năng lực thực thi kinh doanh xuất sắc. Trong khi các dự án cho vay khác như Ajna, Midas, Frax Lend và Silo Finance cũng xuất hiện, Morpho vẫn dẫn đầu về tổng giá trị khóa (TVL). Giao thức này bản chất là không cần cấp phép, nhưng được trừu tượng hóa thông qua một giao diện người dùng (UI) có cấp phép. Giao diện được tuyển chọn này chứng tỏ cam kết của đội ngũ trong việc duy trì thương hiệu và niềm tin, bằng cách chỉ hiển thị những thị trường và đối tác cho vay tốt nhất. Chiến lược tinh vi này — bán sức hấp dẫn của giao thức không cần cấp phép, đồng thời kết nối hiệu quả frontend với các thực thể uy tín — đảm bảo Morpho Blue trở thành tiêu chuẩn về chất lượng và độ tin cậy trong lĩnh vực DeFi, dù không gian DeFi có vẻ rủi ro và bất ổn.
Dựa trên quan điểm trên, Morpho đã dành rất nhiều thời gian và công sức cho trải nghiệm người dùng cuối. Họ phát triển một giao diện UI/UX sạch sẽ và trực quan, đơn giản hóa tương tác cho người dùng cuối và các nhà vận hành cho vay. Điều này khá hiếm trong nhiều giao thức cho vay DeFi, vốn vẫn thường mang cảm giác rối mắt. Hơn nữa, việc phát triển các lớp trừu tượng như MetaMorpho cũng làm tăng sức hấp dẫn. Chiến lược cân bằng tinh tế giữa đổi mới không cần cấp phép và frontend tập trung vào thương hiệu có cấp phép của Morpho Blue thật sự ấn tượng. Cách tiếp cận này không chỉ nhấn mạnh tính thích ứng và linh hoạt của Morpho như một nền tảng, mà còn định vị nó là người tiên phong thúc đẩy các giải pháp cho vay chuyên môn và an toàn trong lĩnh vực DeFi.
Morpho làm tốt điều gì? Những khía cạnh nào cần cải thiện?
Dưới đây là những điểm mạnh:
-
Thương hiệu cá nhân mạnh mẽ của các thành viên đội ngũ (như Paul và Merlin), gia tăng độ tin cậy và nhận diện.
-
Xây dựng hệ sinh thái hiệu quả thông qua việc bán sự đơn giản, xây dựng các lớp trừu tượng như MetaMorpho, liên kết các nhà vận hành cho vay bên thứ ba như Steakhouse, B Protocol, Block Analitica, Re7, và gắn kết động cơ bằng token (ví dụ stETH).
-
Sản phẩm Optimizer trước đó có thương hiệu và sản phẩm mạnh, tạo đòn bẩy lớn cho thành công của Morpho Blue.
Điều cần cải thiện: Hiệu quả kinh tế đơn vị cho các nhà quản lý rủi ro bên thứ ba cần được cải thiện. Block Analitica, với quy mô tài sản quản lý 45 triệu USD, chỉ thu về 70.000 USD doanh thu, chưa tính chi phí kỹ thuật, pháp lý và quản lý rủi ro.
Ajna, thị trường không cần oracle
Nguồn gốc Ajna
Ajna được thành lập bởi một số cựu thành viên MakerDAO, những người nhận ra các vấn đề về khả năng mở rộng và rủi ro trong các thế hệ giao thức cho vay trước đó. Sự phụ thuộc vào oracle và quản trị đều là yếu tố hạn chế tăng trưởng và cũng là nguồn rủi ro chính. Ý tưởng then chốt là giao phó chức năng oracle cho chính người cho vay và người thanh lý. Tầm nhìn của họ là tạo ra một “Uniswap cho vay” — một giao thức bất biến có thể mở rộng để hỗ trợ gần như mọi tài sản, bao gồm tài sản đuôi dài và NFT. Thiết kế sáng tạo và nguyên bản này là kết quả của quá trình phát triển kéo dài hơn hai năm, bao gồm hơn mười lần kiểm toán mã nguồn.
Câu chuyện khởi nguồn của Ajna Finance gắn liền chặt chẽ với khát vọng an toàn và vững chắc trong hệ sinh thái DeFi năm 2023. Điều này được nhấn mạnh bởi bài viết của Dan Elizter về nhu cầu giao thức không cần oracle trong DeFi (đọc tại đây). Elitzer, người sáng lập Nascent VC và là nhân vật nổi bật trong cộng đồng DeFi, đã nêu bật những thách thức an toàn dai dẳng trong DeFi và hàng chục tỷ USD thiệt hại do các vụ hack, nhấn mạnh nhu cầu tái cấu trúc căn bản về thiết kế và an toàn giao thức DeFi.
Trong bối cảnh đó, giao thức Ajna trở thành một giải pháp hấp dẫn. Ajna ra mắt vào giữa tháng 7 năm 2023, với triết lý thiết kế phù hợp với tầm nhìn về DeFi mà Elitzer mô tả: một giao thức hoạt động với mức độ phụ thuộc bằng không, do đó không cần tin cậy, bao gồm không có quản trị, không thể nâng cấp và không cần oracle. Cách tiếp cận này giảm thiểu diện tấn công lý thuyết và rủi ro nội tại trong giao thức.
Phân tích giao thức Ajna
Trong lĩnh vực cho vay DeFi, Ajna nổi bật với cách tiếp cận cho vay độc đáo. Đây là một hệ thống phi lưu ký, không cần cấp phép, không cần oracle hay quản trị, đảm bảo mức độ phi tập trung và tự chủ cao. Ajna cho phép tạo các thị trường với tài sản thế chấp và vay cụ thể, đơn giản hóa quy trình và tăng tính truy cập cho người dùng. Nền tảng hỗ trợ nhiều loại tài sản, bao gồm token thay thế và không thể thay thế, mở rộng phạm vi tài sản thế chấp vượt xa những gì thường thấy trong DeFi. Các đặc điểm của Ajna bao gồm thúc đẩy các trường hợp cho vay như cho vay NFT và thị trường bán khống, mà không bị ảnh hưởng bởi các hạn chế phổ biến trên các nền tảng khác.
Ba bên tham gia trong hệ sinh thái Ajna
Xét theo tình hình hiện tại, hệ sinh thái Ajna có ba vai trò chính: Người cho vay Ajna, người đi vay Ajna, và quản trị/giữ token Ajna.
Sự phát triển của Ajna
Sau khi gặp phải lỗ hổng bảo mật lớn vào nửa cuối năm 2023, Ajna bị ảnh hưởng rõ rệt về thương hiệu lấy an toàn làm trọng tâm. Sau khi khởi động lại, dự án bắt đầu theo đuổi hoàn toàn phi tập trung, cắt đứt mọi liên hệ với công ty phòng thí nghiệm tập trung. Hiện tại, họ là một DAO và giao thức hoàn toàn phi tập trung.
Khởi động lại một giao thức DeFi rất khó và chưa bao giờ là điều tốt đẹp. Dù Ajna đã trải qua thất bại, họ quay trở lại với giao thức đã kiểm toán lại, mang theo hai điểm bán hàng rõ ràng: hoàn toàn phi tập trung và không cần oracle. Chiến lược của Ajna hoàn toàn dựa vào thương hiệu bản địa DeFi.
Hiện nay, những câu hỏi dài hạn đặt ra:
-
Ajna mở ra những trường hợp cho vay nào độc đáo, giúp nó khác biệt với Morpho và các đối thủ khác?
-
Khi Ajna cố gắng thực hiện chiến lược tăng trưởng và phát triển kinh doanh, việc phối hợp DAO phi tập trung hoạt động ra sao?
Euler, vươn lên từ bóng tối
Nguồn gốc Euler
Sự xuất hiện của giao thức Euler như một nền tảng cho vay DeFi thế hệ mới đại diện cho bước tiến lớn so với các giao thức thế hệ đầu như Compound và Aave. Với tư cách là một dịch vụ phi tập trung, Euler giải quyết một khoảng trống quan trọng trên thị trường DeFi: thiếu hỗ trợ cho các token không phổ biến trong dịch vụ cho vay. Nhận ra nhu cầu cho vay các tài sản mã hóa đuôi dài chưa được đáp ứng, Euler cung cấp một nền tảng không cần cấp phép, có thể liệt kê hầu như bất kỳ token nào, miễn là nó có cặp với WETH trên Uniswap v3.
Giao thức Euler nổi bật trong lĩnh vực cho vay DeFi nhờ một số đổi mới then chốt:
-
Áp dụng phương pháp đánh giá rủi ro độc đáo, xem xét yếu tố thế chấp và cho vay của tài sản, nâng cao độ chính xác trong đánh giá rủi ro.
-
Tích hợp oracle TWAP phi tập trung từ Uniswap v3 để định giá tài sản, hỗ trợ tinh thần không cần cấp phép bằng cách cho phép niêm yết đa dạng tài sản.
-
Giới thiệu cơ chế thanh lý mới chống lại tấn công MEV, cùng mô hình lãi suất phản hồi tự động điều chỉnh theo điều kiện thị trường.
-
Kết hợp với việc triển khai tài khoản con để thuận tiện cho người dùng, Euler trở thành một nền tảng cho vay DeFi phức tạp và linh hoạt.
Thật không may, vào ngày 13 tháng 3 năm 2023, Euler Finance đã trải qua một trong những vụ hack DeFi lớn nhất từ trước đến nay. Cuộc tấn công flash loan vào ngày 13 tháng 3 gây thiệt hại hơn 195 triệu USD và kích hoạt hiệu ứng dây chuyền, ảnh hưởng đến nhiều giao thức tài chính phi tập trung (DeFi). Ngoài Euler, ít nhất 11 giao thức khác cũng chịu tổn thất do vụ tấn công.
Sau vụ hack: EulerV2
Sau một năm im lặng, Euler đã ra mắt phiên bản v2 vào ngày 22 tháng 2 năm 2024. Eulerv2 là một nền tảng cho vay mô-đun, chủ yếu gồm hai thành phần: Bộ kho Euler (EVK) và Bộ kết nối kho Ethereum (EVC). EVK cho phép các nhà phát triển tạo các kho cho vay tùy chỉnh riêng; có thể mô tả như một bộ công cụ phát triển kho, giúp việc xây dựng kho dễ dàng hơn trên khung kỹ thuật của Euler. EVC là một giao thức tương tác, cho phép người tạo kho kết nối các kho với nhau, để các nhà phát triển có thể liên kết kho hiệu quả hơn nhằm truyền thông tin và tương tác lẫn nhau. Hai công nghệ này cùng nhau đóng vai trò là hạ tầng cho vay lớp nền.
Kho Euler sẽ có hai loại chính:
-
Core: Thị trường cho vay được quản lý, tương tự Euler v1, do DAO quản lý.
-
Edge: Thị trường cho vay không cần cấp phép với độ linh hoạt tham số cao hơn. Trải nghiệm cho vay theo nhóm, thay vì 1:1 như Morpho Blue hay Ajna.
Chiến lược thương hiệu của Euler
Tương tự Ajna và Morpho, Euler mạnh mẽ quảng bá câu chuyện cho vay “mô-đun”, hướng tới xây dựng một giao thức cho vay nền tảng không cần cấp phép để bên thứ ba có thể tận dụng. Tuy nhiên, Euler có sự khác biệt đáng kể trong chiến lược tiếp thị và xây dựng thương hiệu công chúng. Khác với Morpho, vốn tiếp cận cực kỳ trừu tượng và đơn giản hóa, Euler lại thiên về việc coi các tính năng công nghệ phong phú là điểm bán hàng chính. Một số tính năng họ nhấn mạnh bao gồm các công cụ quản lý rủi ro tiên tiến như tài khoản con, mô phỏng lợi nhuận/thua lỗ, loại lệnh giới hạn, cơ chế thanh lý mới (luồng phí), v.v.
Người dùng cuối của Euler là ai, và sản phẩm cuối cùng của họ là gì?
Euler cung cấp một tập hợp tính năng mạnh mẽ và mới mẻ, vượt trội hơn Morpho Blue (ví dụ: tài khoản con, luồng phí, mô phỏng PnL, v.v.). Câu hỏi vẫn còn đó: Liệu Euler đang bán hạ tầng cho vay của mình cho các nhà vận hành bên thứ ba, hay họ đang tự xây dựng thị trường cho vay riêng? Hai cơ hội này có nhóm khách hàng khác nhau. Nếu Euler đang cạnh tranh với Morpho để thu hút các nhà vận hành cho vay bên thứ ba, thì việc xây dựng trừu tượng trên Euler v2 có dễ dàng không? Euler đã bỏ lỡ khái niệm nguyên thủy trừu tượng “quản lý nhóm” tương đương MetaMorpho, nhưng dường như họ muốn sao chép những gì Morpho đã làm với các nhà vận hành nhóm bên thứ ba.
Có nên thu phí giao thức 1% ngay khi ra mắt không?
Khi ra mắt, Euler bắt buộc mức phí giao thức tối thiểu 1% từ các nhà quản lý kho. Đây có thể là một rào cản tâm lý lớn, vì trong giai đoạn tăng trưởng, phí là trở ngại cho sự phát triển. Mặt khác, Morpho có cơ chế mà điều khoản giấy phép kinh doanh của họ liên kết với phí: nếu thu phí, mã nguồn sẽ trở nên mã nguồn mở (do đó có thể fork tự do).
Cuối cùng
So với những khía cạnh mới mẻ hơn của DeFi (ví dụ như staking linh hoạt và tái stake), lĩnh vực cho vay dường như đã chín muồi, người ta có thể tự hỏi đổi mới ở đâu và tương lai của một trong những ngành công nghiệp DeFi trưởng thành nhất sẽ ra sao. Tuy nhiên, sẽ là lập luận công bằng và hợp lý khi nói rằng cho vay là một trong số ít lĩnh vực DeFi đạt được sự phù hợp thực sự giữa sản phẩm và thị trường, và phần lớn tránh được nền kinh tế Ponzi. Điều đó có nghĩa là đổi mới gần như chắc chắn sẽ đi theo nơi có sự phù hợp sản phẩm-thị trường, do đó nếu quá khứ là chỉ báo cho tương lai, cho vay DeFi chắc chắn sẽ tiếp tục tiến hóa và phát triển trong các chu kỳ tới.
Trong bài viết này, chúng tôi đã thảo luận về nhiều dự án trong không gian cho vay, bao gồm Ajna, Morpho và Euler. Chủ đề hàng đầu của cả ba dự án cho vay này không chỉ là việc tạo thị trường không cần cấp phép, mà còn là tạo ra cách tiếp cận thân thiện với người dùng, lấy người dùng làm trung tâm. Đúng vậy, trước ba giao thức này, một người có thể tự khởi chạy nhóm vay/giao thức riêng, nhưng điều đó không thân thiện với người dùng. Trong chu kỳ cho vay DeFi tiếp theo, chúng ta không chỉ tập trung vào khía cạnh không cần cấp phép (dường như là hướng rõ ràng của xu hướng giao thức), mà còn chú ý đến trải nghiệm người dùng. Các công ty như Summer.fi đang tạo ra các trải nghiệm cho vay mới (và trải nghiệm DeFi tổng thể), nhằm mục đích đơn giản hóa DeFi. Khi tích hợp tăng lên, trải nghiệm của họ sẽ đơn giản hơn so với việc truy cập trực tiếp vào các frontend do các nhà tạo giao thức cho vay khác nhau lưu trữ, và rất có thể sẽ tiếp tục được phổ biến. Cùng với sự gia tăng chú ý đến các giao thức dựa trên ý định, cho vay hoặc đi vay dựa trên ý định (tương tự cách Morpho tổng hợp giữa Aave và Compound) có thể sẽ trở thành một câu chuyện khác cho tương lai: chỉ cần nhập thứ bạn muốn vay, câu chuyện mới này sẽ tìm ra cơ hội tốt nhất, đã điều chỉnh rủi ro.
Ở một mức độ nào đó, việc tạo thị trường theo cách không cần cấp phép chắc chắn cũng sẽ trở nên dễ dàng hơn. Hiện tại, Morpho đang hợp tác với ba nhóm phức tạp (B Protocol, Block Analitica và Steakhouse Finance) để vận hành thị trường không cần cấp phép mới của họ, nhưng sớm thôi, điều này cũng sẽ trở nên thân thiện với người dùng hơn, giống như trải nghiệm cho vay không cần cấp phép vốn đã sẵn sàng cho bất kỳ người dùng nào. Khả năng bất kỳ ai cũng có thể tạo thị trường sẽ cho phép sự đổi mới trong thị trường cho vay bùng nổ như kỷ nguyên Cambri, từ các loại tài sản mới làm tài sản thế chấp (như LRT, tài sản RWA) đến các sản phẩm cấu trúc mới tập trung vào các cơ hội lợi nhuận khác nhau.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Shoalresearch
