Phân tích đề xuất nâng cấp mạng Dynamic TAO: Sự thay đổi lớn trong mô hình kinh tế của Bittensor
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích đề xuất nâng cấp mạng Dynamic TAO: Sự thay đổi lớn trong mô hình kinh tế của Bittensor
Dynamic TAO ảnh hưởng như thế nào đến Bittensor?
Chuyên sâu báo cáo Web3(Ghi chú: Nội dung dưới đây được tổng hợp dựa trên thông tin từ Dynamic TAO: Bittensor Improvement Template 1, do đề xuất này vẫn đang trong quá trình thảo luận nên có thể sẽ có thay đổi)
Dynamic TAO là gì?
Dynamic TAO (BIT001) là một đề xuất nâng cấp mạng lưới do Opentensor Foundation đệ trình, nhằm giảm thiểu tình trạng tập trung quyền lực và nguy cơ cấu kết giữa các Root Validator bằng cách cải tổ cơ chế stake $TAO và phân phối phần thưởng khối $TAO trên mạng Bittensor, đồng thời trao quyền cho tất cả những người nắm giữ $TAO tham gia tích cực vào việc phân bổ phần thưởng khối của Bittensor.
Dynamic TAO sẽ thay đổi những cơ chế nào?
1. Thay đổi cơ chế stake $TAO:
Theo phương án hiện tại, Validator khi stake $TAO vào một Subnet nhất định và hoàn thành công việc xác thực sẽ nhận được một lượng $TAO mới phát hành làm phần thưởng, trong khi số $TAO đã stake ban đầu không bị giảm đi. Nói cách khác, "vốn gốc" mà Validator stake sẽ không bị tổn thất nào. Do tồn tại cơ chế "lời chắc chắn dù mưa hay nắng" này, tỷ lệ $TAO lưu hành được stake khá cao: hiện tại, tổng cung lưu hành của $TAO khoảng 6,25 triệu, trong đó khoảng 4,75 triệu đang được stake, tương đương tỷ lệ stake lên tới 75,94%. Lợi suất hàng năm trung bình mà Validator nhận được từ việc stake vào khoảng 19,38%.
Tuy nhiên, hiện trạng này có thể sẽ thay đổi. Dynamic TAO đề xuất cho phép mỗi Subnet phát hành “Token” riêng của mình, các “Subnet Token” này gọi chung là “Dynamic TAO” ($dTAO), sử dụng các ký hiệu chữ cái Hy Lạp khác nhau để phân biệt.
Các “Subnet Token” này không thể giao dịch trực tiếp, mà chỉ có thể được đổi (rút vốn/hoán đổi) sang $TAO thông qua một nhóm thanh khoản duy nhất (liquidity pool).
Mỗi Subnet sẽ có một nhóm thanh khoản (liquidity pool) riêng biệt, chứa một lượng nhất định $TAO và $dTAO tương ứng. Khi thực hiện hoán đổi, cơ chế định giá giữa $TAO và $dTAO tuân theo công thức hằng số tích lũy giống như Uniswap V2, cụ thể là:
Trong đó, τ biểu thị số lượng $TAO, α biểu thị số lượng $dTAO. Trong điều kiện không có dòng thanh khoản mới được bơm vào, bất kể dùng bao nhiêu $TAO để đổi lấy $dTAO hay ngược lại, giá trị K sẽ giữ nguyên. Nghĩa là:
Khi người nắm giữ $TAO thực hiện thao tác stake, tương đương với việc dùng $TAO mua $dTAO tương ứng, số lượng $dTAO nhận được sẽ được tính theo công thức sau:
Ngược lại, khi người nắm giữ $dTAO thực hiện thao tác rút vốn, tương đương với việc dùng $dTAO mua $TAO, số lượng $TAO nhận được sẽ được tính theo công thức sau:
Tuy nhiên, khác với Uniswap V2, nhóm thanh khoản (liquidity pool) của $dTAO không cho phép thêm thanh khoản trực tiếp. Ngoài lúc chủ sở hữu Subnet tạo lập Subnet, mọi dòng thanh khoản mới được bơm vào đều đến từ phần $TAO được phân bổ và 50% lượng $dTAO được phát hành mới. Nói cách khác, lượng $TAO mới được phân bổ cho mỗi Subnet sẽ không được phân phối trực tiếp cho Validator\Miner\Owner của Subnet đó, mà toàn bộ sẽ được bơm vào nhóm thanh khoản để phục vụ việc hoán đổi; đồng thời, 50% lượng $dTAO mới phát hành cũng được bơm vào nhóm thanh khoản, 50% còn lại được phân phối cho Validator\Miner\Owner theo cơ chế khuyến khích do Subnet tự thiết lập.
Thao tác Stake và Unstake không làm thay đổi giá trị K, chỉ có việc bơm thanh khoản mới mới làm tăng K thành K’.
2. Thay đổi quy tắc phân bổ $TAO mới phát hành:
Theo phương án hiện tại, tỷ lệ phần thưởng $TAO mới phát hành mà mỗi Subnet nhận được do các Validator trên mạng Root Network quyết định. Cơ chế này đã bộc lộ một số vấn đề tiềm tàng. Ví dụ, do quyền lực trên mạng Root tập trung vào tay một số ít Validator, ngay cả khi họ cấu kết để phân bổ phần thưởng $TAO mới cho các Subnet có giá trị thấp, họ cũng không phải chịu bất kỳ hình phạt nào.
Dynamic TAO đề xuất chấm dứt đặc quyền của mạng Root và chuyển quyền quyết định phân bổ $TAO mới phát hành cho tất cả người nắm giữ $TAO. Cụ thể, đề xuất này đưa ra:
Sử dụng Yuma Consensus V2 mới, thực hiện phép toán softmax trên giá các Subnet Token để xác định tỷ lệ phân bổ tương ứng, cụ thể:
Softmax là hàm chuẩn hóa phổ biến, có khả năng chuyển đổi từng phần tử trong một vector thành giá trị không âm, bảo toàn quan hệ tỷ lệ tương đối giữa các phần tử, đồng thời đảm bảo tổng các phần tử sau khi chuyển đổi bằng 1.
Trong đó,
P là giá tương đối của $dTAO so với $TAO, được tính bằng cách lấy số lượng $TAO trong nhóm thanh khoản chia cho số lượng $dTAO.
Theo công thức, khi giá tương đối của một Subnet Token càng cao so với $TAO thì tỷ lệ phần thưởng $TAO mới phát hành mà nó nhận được cũng càng lớn.
3. Trao quyền thiết lập cơ chế khuyến khích cho từng Subnet:
Theo phương án hiện tại, phần thưởng $TAO mà mỗi Subnet nhận được được phân chia theo tỷ lệ cố định 41%-41%-18% cho Validator\Miner\Owner.
Dynamic TAO đề xuất trao quyền phát hành “Subnet Token” riêng cho từng Subnet, đồng thời quy định rằng ngoài 50% lượng phát hành mới phải được bơm vào nhóm thanh khoản, 50% còn lại sẽ do các thành viên tham gia Subnet tự quyết định cách phân phối cho Validator\Miner\Owner.
Ví dụ:
Theo nội dung đề xuất hiện tại, khi Dynamic TAO chính thức được nâng cấp trên mạng, tất cả các Subnet hiện có sẽ đúc (mint) $dTAO tương ứng. Số lượng khởi tạo ban đầu của $dTAO bằng đúng số lượng $TAO mà chủ sở hữu Subnet đã khóa khi tạo lập Subnet. Trong đó, 50% số $dTAO này được bơm vào nhóm thanh khoản của Subnet, 50% còn lại được phân phối cho chủ sở hữu Subnet.
Giả sử chủ sở hữu Subnet #1 đã khóa 1.000 $TAO, vậy số lượng khởi tạo $dTAO cũng là 1.000. Trong đó, 500 $dTAO cùng 1.000 $TAO được dùng làm thanh khoản khởi tạo cho nhóm thanh khoản, 500 $dTAO còn lại được phân cho chủ sở hữu.
Tiếp theo, khi một Validator đến đăng ký và stake 1.000 $TAO vào Subnet #1, Validator này sẽ nhận được 250 $dTAO, lúc này nhóm thanh khoản còn lại 2.000 $TAO và 250 $dTAO.
Giả sử Subnet #1 mỗi ngày nhận được 720 $TAO phần thưởng khối, vậy nhóm thanh khoản sẽ tự động được bơm thêm 720 $TAO mỗi ngày. Còn lượng $dTAO được bơm vào mỗi ngày phụ thuộc vào tốc độ phát hành mới do chính Subnet thiết lập.
Dynamic TAO sẽ mang lại những đặc điểm mới nào?
-
Việc phân bổ $TAO mới phát hành sẽ không còn do một vài Validator quyết định, mà do tất cả người nắm giữ $TAO gián tiếp và cùng nhau quyết định.
-
Việc stake $TAO không còn là "lời chắc chắn". Nếu chọn stake vào một Subnet không triển vọng và chậm chân hơn những người stake khác, vốn gốc có thể chịu tổn thất đáng kể.
-
Nếu nói chính xác hơn thì không phải là Stake (cầm cố), mà gần như là Swap (hoán đổi). Việc stake $TAO vào một Subnet thực chất tương đương với việc mua token của Subnet đó.
-
Về ngắn hạn, ảnh hưởng của việc stake và rút vốn đến giá $dTAO sẽ lớn hơn nhiều so với ảnh hưởng từ lượng $TAO thực tế mà Subnet nhận được.
Những hệ quả tốt và xấu là gì?
Lợi ích:
-
Tình trạng một vài Validator hàng đầu kiểm soát toàn bộ phân bổ phần thưởng khối Bittensor sẽ biến mất. Chi phí để kẻ tấn công kiểm soát mạng Bittensor bằng cách thao túng lượng stake sẽ tăng mạnh.
-
Cơ hội để các Subnet ra đời muộn vươn lên sẽ tăng mạnh. Nếu nhìn nhận việc stake như một lần hoán đổi, thì lợi nhuận dành cho Validator tham gia sớm vào một Subnet chất lượng sẽ rất lớn. Theo phương án hiện tại, việc Validator hỗ trợ Subnet non trẻ gần như không làm tăng đáng kể lợi suất hàng năm từ stake; nhưng với Dynamic TAO, việc này có thể mang lại lợi nhuận gấp 10, thậm chí hàng chục lần vốn gốc đã stake.
-
Sự cạnh tranh giữa các Subnet sẽ trở nên khốc liệt hơn, hệ sinh thái Bittensor sẽ sôi động hơn. Vì các Subnet có quyền tự chủ nhất định trong việc phân bổ 50% lượng $dTAO mới phát hành, ta có thể kỳ vọng các chủ sở hữu Subnet và Validator sẽ nỗ lực tối đa để thu hút lượng stake cao hơn.
-
Sự nhiệt tình của người ủy quyền (Delegator) trong việc tham gia xây dựng và quản trị Subnet sẽ được nâng cao mạnh mẽ. Người stake sẽ không còn kỳ vọng nhận được lợi suất hàng năm trung bình, thay vào đó, mỗi lần stake sẽ trở thành một quyết định đầu tư. Những người stake lý trí sẽ bỏ nhiều công sức hơn vào việc nghiên cứu, tìm kiếm Subnet chất lượng cao và tiềm năng nhất.
Hạn chế:
-
Ngắn hạn có thể xuất hiện nhiều hành vi đầu cơ hơn, không loại trừ khả năng xảy ra hiện tượng "tiền tệ xấu đẩy lùi tiền tệ tốt". Một Subnet không cần thực sự đạt các chỉ số hiệu suất nào vẫn có thể thu hút lượng stake lớn trong ngắn hạn, đẩy nhanh giá $dTAO lên cao, tạo thanh khoản để người mua (stake) sớm thoát hàng. Các Subnet giỏi quảng bá câu chuyện và thao túng giá có thể gây áp lực lên các Subnet thực sự chất lượng nhưng khả năng truyền thông yếu hơn.
-
Cơ chế stake "lời chắc chắn" sẽ không còn, tỷ lệ stake tổng thể trên mạng có thể giảm. Không phải ai cũng sẵn sàng "mua" Subnet Token; một số người chỉ đơn giản muốn giữ $TAO. Dynamic TAO khiến lợi nhuận từ việc stake $TAO trở nên bất định, rất có thể một tỷ lệ người stake sẽ rút khỏi hoạt động này.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@0xai_dev
