ArkMoney: Vua Ponzi DeFi tiếp theo mà bạn chắc chắn chưa hiểu rõ
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
ArkMoney: Vua Ponzi DeFi tiếp theo mà bạn chắc chắn chưa hiểu rõ
Các đồng tiền ảo khai thác được từ máy đào không bị bán ra thị trường, đồng thời số tiền bán máy đào được dùng để tiếp tục thu gom lại đồng tiền ảo.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Cook Sun – Đầu bếp Tiền mã hóa
Về dự án ArkMoney, sau khi xem qua các phân tích từ KOL và truyền thông trên thị trường, tôi cảm thấy mọi cách hiểu và diễn giải đều quá yếu ớt, hoàn toàn chưa chạm tới bản chất logic đằng sau dự án này. Cảm giác của tôi là cả người dùng tham gia lẫn giới truyền thông đều đang mờ mịt. Hôm nay, tôi sẽ trực tiếp trải nghiệm thực tế và đưa ra một phiên bản phân tích giúp ai nghe xong cũng sẽ "bừng tỉnh":
Làm mới nhận thức
"Đây không phải là một sản phẩm tài chính, mà là một cỗ máy đào MARK, chi phí bảo trì định kỳ (tiền điện) là 200 USDC, sản lượng là 0,5% theo ngày"
Nếu bạn là người mới hoặc không muốn tìm hiểu sâu về cơ chế vận hành bên trong, thì đọc đến đây là đủ. Bạn có thể coi MARK như một cỗ máy đào tiền, khoản đầu tư ban đầu chính là tiền mua máy đào. Giá máy càng cao thì công suất (hashrate) càng lớn, sản lượng lợi nhuận tuyệt đối theo tỷ lệ 0,5%/ngày càng cao. Chỉ cần định kỳ đóng tiền điện 200 USDC (tái đầu tư) là có thể tích lũy lợi nhuận từ máy đào.
IQ 50: Lợi nhuận cao đến đâu?
Cảm nhận sức mạnh của lãi kép: đầu tư 10.000 USDC để mua máy đào, mỗi tuần đóng tiền điện một lần 200 USDC:
-
112 ngày: tổng chi phí 10.000 + 3.200 = 13.200, tổng lợi nhuận đạt 21.282, tỷ suất sinh lời 160%;
-
Nửa năm: tổng chi phí 10.000 + 5.200 = 15.200, tổng lợi nhuận đạt 32.145, tỷ suất sinh lời 211%;
-
Một năm: tổng chi phí 10.000 + 10.400 = 20.400, tổng lợi nhuận đạt 85.511, tỷ suất sinh lời 419%;
IQ 100 - Ba câu hỏi then chốt: Cơ chế vận hành ra sao? Tiền ở đâu ra? Bong bóng lớn đến đâu?
Trước hết, tài liệu và quảng bá của dự án này không dễ khiến người ta hiểu rõ nguyên lý hoạt động. Chúng ta hãy tóm tắt lại những mô tả trong tài liệu chính thức:
-
Người dùng gửi $USDC vào kho bạc, nhận được tăng trưởng lợi nhuận 0,5% mỗi ngày;
-
Người nắm giữ $MARK hưởng lợi từ thuế giao dịch và thanh khoản ngày càng tăng lên.
Tỷ suất 0,5%/ngày lập tức khiến người ta liên tưởng đến mô hình Ponzi tài chính, khó bền vững. Nhưng nhiều người không biết cơ chế vận hành đằng sau con số 0,5% này là gì, tiền ở đâu ra, mức độ bong bóng ra sao? Hãy bắt đầu từ đây:
1. Cơ chế vận hành
Mặc dù lợi nhuận 0,5%/ngày được tích lũy theo thời gian thực, nhưng để kích hoạt lợi nhuận này cần điều kiện: phải tái đầu tư. Nếu không tái đầu tư, phần lợi nhuận tích lũy 0,5%/ngày sẽ không được tính vào TVL (hiểu là số dư tiền gửi), và nếu rút tiền khi chưa tái đầu tư, khoản lợi nhuận này sẽ bị trừ trực tiếp khỏi TVL. Vì vậy, nếu từ lúc gửi tiền bạn không bao giờ tái đầu tư, thì tương đương với việc vốn gốc của bạn đang được "mở khóa" với tốc độ 0,5%/ngày, không có bất kỳ lãi suất nào.
Dưới đây là một ví dụ cụ thể (do hệ thống yêu cầu mức tái đầu tư tối thiểu là 200, chúng ta sẽ dùng 200 USDC làm ví dụ):
-
Số tiền gửi ban đầu là 39.370 USDC
-
Không tiến hành tái đầu tư
-
TVL cá nhân là 39.370 USDC
-
Sau khi tái đầu tư, TVL là 40.123 USDC
Do đó, qua tính toán, lợi nhuận tích lũy theo tỷ lệ 0,5%/ngày tại đây là 40.123 - 39.370 = 753 USDC. Việc có tái đầu tư hay không sẽ dẫn đến hai kết quả khác nhau:
-
Không tái đầu tư, rút tiền ngay: lợi nhuận bị trừ khỏi TVL cá nhân. TVL giảm xuống còn 39.370 - 753 = 38.617;
-
Tái đầu tư 200 USDC: lợi nhuận được cộng dồn cùng vốn tái đầu tư vào TVL cá nhân. TVL tăng lên 39.370 + 753 + 200 = 40.323.
Hiện tại mức tái đầu tư tối thiểu là 200 USDC. Dù bạn gửi 1.000 hay 50.000 USDC, chỉ cần tái đầu tư 200 USDC là có thể cộng dồn lợi nhuận vào TVL để kích hoạt hiệu ứng sinh lời.
Kết luận: bạn cần định kỳ tái đầu tư một khoản nhất định để kích hoạt lợi nhuận 0,5%/ngày. Khi chưa tái đầu tư, con số 0,5% này chỉ đơn thuần là tốc độ "mở khóa" TVL của bạn.
Tốt, từ bây giờ, hãy quên đi các khái niệm như gửi tiền, tái đầu tư. Hãy dùng tư duy máy đào để hiểu:
Mua một máy đào MARK,
-
Giá máy đào chính là công suất: giá càng cao, công suất càng lớn, sản lượng lợi nhuận càng cao.
-
Chi phí bảo trì định kỳ / tiền điện là 200 USDC. Nếu muốn máy đào chạy nhanh hơn, bạn có thể đóng thêm tiền điện để tăng công suất.
-
Sản lượng là 0,5%/ngày dựa trên công suất, nhưng để nhận lợi nhuận thì phải định kỳ đóng tiền điện.
-
Khi bạn ngừng đóng tiền điện, máy đào dừng hoạt động, nhưng lợi nhuận vẫn tồn tại trong máy. Sau 200 ngày, bạn có thể trả lại máy, nhận cả lợi nhuận lẫn hoàn lại toàn bộ tiền mua máy ban đầu.
2. Bong bóng lớn đến đâu? Ai đang gánh vác?
Trước tiên, nói về bong bóng: từ phần trên, ta đã biết cơ chế vận hành của dự án này là chỉ khi tái đầu tư thì mới nhận được lợi nhuận 0,5%/ngày — giống như mua máy đào rồi phải đóng tiền điện thì nó mới kiếm tiền cho bạn.
Bong bóng tưởng chừng rất lớn do 0,5%/ngày thực chất đã bị pha loãng hoàn toàn bởi thời gian và chi phí tái đầu tư. Khi bạn không tái đầu tư, bong bóng này không tồn tại. Giả sử tất cả mọi người sau khi tham gia đều không tái đầu tư, nghĩa là máy đào không có điện nên không hoạt động, sau 200 ngày bạn có thể trả lại máy và nhận lại toàn bộ vốn gốc, không có lợi nhuận nào, quá trình này không tạo ra bất kỳ bong bóng nào.
Khi có người đóng tiền điện (tái đầu tư), máy đào bắt đầu sản xuất lợi nhuận, phần lợi nhuận này được chi trả bằng USDC. Tuy nhiên, USDC không thể tự sinh ra, vậy đây chẳng phải là lấy tiền người sau trả cho người trước? What? Vẫn là mô hình đa cấp à?
Để hiểu rõ vấn đề này, trước hết cần hiểu lợi nhuận sinh ra trong hệ thống thực chất là gì?
Trên bề mặt, lợi nhuận mỗi người nhận được được chi trả bằng USDC, và nguồn USDC này chỉ có thể đến từ những người sau mua máy đào. Chúng ta đều biết hệ thống không thể tự tạo ra USDC, cũng không có nguồn thu USDC trực tiếp. Nhưng hệ thống có thể phát hành token riêng là $MARK, vì vậy lợi nhuận cuối cùng của hệ thống phải do $MARK tạo ra.
Về nguyên tắc, trong thời gian ngắn, hệ thống dùng tiền USDC từ người sau để trả lợi nhuận cho người trước — vì trong kho quỹ có dòng tiền mặt, nên không cần bán token để chi trả.
⚔️ Đây là kỹ năng thứ nhất:
❝ Di hoa tiếp mộc
Token đào ra không bị bán ra thị trường, mà trước tiên dùng tiền mặt trong kho quỹ để chi trả lợi nhuận.
Cơ chế này tuyệt vời ở chỗ, mặc dù lợi nhuận hệ thống tạo ra chỉ có thể đến từ token $MARK, nhưng trong một thời gian dài, $MARK không bị bán ra thị trường. Nó được thiết kế là vòng cuối cùng để chi trả lợi nhuận, kéo dài thời điểm bán token. Nói cách khác, miễn là có đủ người mua máy đào, quỹ tiền mặt đủ lớn, thì mãi mãi không cần phải bán $MARK.
Tất nhiên, điều này cũng cho thấy ai đang "gánh vác" hệ thống: chính là $MARK. Trường hợp xấu nhất, khi không còn ai mua máy đào, quỹ tiền mặt dần cạn kiệt, hệ thống sẽ buộc phải bán $MARK để chi trả lợi nhuận cho những máy đào cuối cùng.
3. Tiền ở đâu ra?
Ai đang "gánh vác" hệ thống là $MARK, vậy ai sẽ nâng đỡ giá trị của $MARK?
Đây là vấn đề quản lý quỹ tiền mặt (USDC) trong hệ thống MARK:
-
86% dùng để mua lại $MARK
-
10% dùng làm quỹ dự phòng chi trả lợi nhuận và hoàn trả máy đào
-
5% chưa xác định
⚔️ Kỹ năng thứ hai:
❝ Càn khôn đại na di
Token đào ra không bị bán ra thị trường, đồng thời tiền bán máy đào lại được dùng để mua lại token.
Trước hết, tiền người dùng bỏ ra để mua máy đào (gửi tiền) sẽ vào kho quỹ dự án dưới dạng tiền mặt, trong đó 86% sẽ được dùng để mua $MARK trên thị trường, 10% giữ lại làm quỹ dự phòng cho việc hoàn trả máy và chi trả lợi nhuận.
Quỹ dự phòng 10% này về lý thuyết có thể sử dụng trong thời gian dài, vì kể từ thời điểm mua máy đào và bắt đầu đào, dù là hoàn trả máy để lấy lại vốn hay rút lợi nhuận, đều phải chờ ít nhất 200 ngày. (Tất nhiên bạn có thể rút hàng ngày dù bị lỗ, nhưng hành động này phản lại bản năng con người)
Vì vậy, hệ thống lấy phần lớn tiền mặt trong kho để tạo lợi nhuận — điều này giống như các dự án DeFi dùng kho dự trữ để đào, đầu tư, tài chính, chỉ khác là dự án chọn mua lại token của chính mình.
⚔️ Kỹ năng thứ ba:
❝ Đấu chuyển tinh di
Tới đây, phần lớn mọi người đã hiểu: gửi USDC vào kho thực chất là mua một máy đào $MARK. Mặc dù về lý thuyết máy đào sản xuất ra $MARK, nhưng thực tế chi trả cho bạn bằng USDC. $MARK không bị bán ra thị trường, ngược lại còn dùng tiền trong kho để liên tục mua vào. Do kỳ vọng này tồn tại, $MARK sẽ thu hút nhiều dòng tiền mua thêm, từ đó mang về dòng tiền từ bên ngoài hệ thống.
-
Gì cơ? Bạn hiểu rồi nên không mua $MARK nữa, cứ mua máy đào để "ăn xổi"?
Tiền bạn bỏ ra mua máy đào hệ thống vẫn sẽ dùng để mua $MARK, khiến $MARK tăng giá như xe ủi đất. -
Gì cơ? Tôi sẽ mua $MARK luôn, vì linh hoạt hơn, không cần mua máy đào và đóng tiền điện.
Xin chúc mừng, bạn vừa đóng góp "doanh thu" cho toàn bộ dự án.
Hiện tại hệ thống đã có TVL 6 triệu USD. Phân tích tới đây, người tinh ý sẽ rút ra kết luận: hệ thống này hoặc là không ai chơi, khó khởi động; nhưng một khi lượng tiền và số người đạt đến quy mô nhất định, sẽ rất khó dừng lại.
4. Giả sử về sau không có thêm tiền và người dùng nào, liệu có sụp đổ?
Trước tiên làm rõ: nếu không ai tiếp tục đóng tiền điện (tái đầu tư), máy đào sẽ không thực sự tạo ra lợi nhuận, do đó không có bong bóng nào. Mọi người tham gia không động, người mới cũng không vào. Trong trường hợp này, tất cả người chơi mở khóa vốn gốc máy đào với tốc độ 0,5%/ngày, sau 200 ngày hoàn trả máy và lấy lại toàn bộ vốn, không ai thiệt hại, không sụp đổ.
Trong tình huống bình thường, thời điểm mỗi người mua máy đào khác nhau, thời điểm đóng tiền điện (tái đầu tư) khác nhau, nên thời điểm rút lợi nhuận cũng khác nhau. Khi ngày càng nhiều người mua máy đào, quỹ tiền mặt mua ngày càng nhiều $MARK, lượng bán $MARK ngày càng ít, lượng mua ngày càng nhiều, khuyến khích ngày càng nhiều người tham gia nắm giữ $MARK tăng giá liên tục, $MARK tăng giá liên tục hỗ trợ chi trả lợi nhuận cho máy đào, dung nạp thêm nhiều máy đào khởi động, nhiều người mua máy đào hơn. Như vậy tạo thành vòng xoắn tích cực.
Vậy xét trường hợp cực đoan?
Khi có người đóng tiền điện, máy đào khởi động, lợi nhuận sinh ra dù chi trả bằng USDC, nhưng nếu 200 ngày không có người mới, và sau 200 ngày tất cả máy đào khởi động đồng loạt hoàn trả máy và rút lợi nhuận — đây là tình huống rút tiền ồ ạt cực đoan nhất. Lúc này, thử thách nằm ở thanh khoản và giá trị $MARK trên thị trường có đủ để đối phó với cuộc rút tiền ồ ạt hay không.
⚔️ Kỹ năng thứ tư:
❝ Tả hữu tương bác thuật
Một thiết kế tinh túy khác — hệ thống tăng giá liên tục của $MARK
-
Sức mua liên tục
Điểm này đã nói ở trên: "Càn khôn đại na di" – 86% tiền bán máy đào liên tục mua $MARK, tạo điểm neo giá tăng liên tục cho $MARK. Khác với nhiều mô hình đào POW hay DeFi, thị trường hầu như không có áp lực bán token, tạo thành xu hướng tăng giá như xe ủi.
Cần lưu ý thêm một dòng tiền khác: chính là "tiền điện", tức khoản tái đầu tư. Nếu người dùng muốn máy đào duy trì sản xuất lợi nhuận, họ phải liên tục đóng tiền điện. Dòng tiền này, ngay cả khi không có người mới mua máy, vẫn liên tục bơm máu cho hệ thống.
-
10% thuế, hố đen
Một thiết kế thiên tài trong hệ thống là "hố đen". Ban đầu, hố đen nắm giữ 49% token $MARK, không ai kiểm soát trực tiếp, cũng không thể bán ra thị trường. Mọi giao dịch mua/bán, chuyển nhượng $MARK đều chịu thuế 10%, khoản thuế này được phân phối liên tục cho người nắm giữ $MARK — nghĩa là số token trong tay người nắm giữ $MARK liên tục tăng lên theo thời gian, hố đen cũng vậy. Hố đen hấp thụ phần lớn thuế giao dịch. Khi tỷ lệ nắm giữ của hố đen vượt 51%, nó sẽ tự động bán bớt lượng $MARK tích lũy thêm và dùng USDC tạo cặp thanh khoản LP cho pool $MARK. Cơ chế này khiến độ sâu pool $MARK liên tục tăng, thời gian càng dài, giao dịch càng nhiều, thuế thu được liên tục đổ vào pool, và vĩnh viễn không thể rút ra — trở thành nền tảng giá trị cơ bản nhất của toàn hệ thống.
Kiểu mô hình "không sợ bạn kiếm tiền, chỉ sợ bạn không tới". Mọi giao dịch đều đóng góp vào giá trị nền tảng của hệ thống.
-
Không ai cưỡng lại được sự tăng giá
Tóm lại theo mạch suy nghĩ này, cuối cùng những người giao dịch $MARK chính là nguồn máu ngoại vi cho hệ thống. Sức hấp dẫn của $MARK nằm ở chỗ không ai cưỡng lại được sự tăng giá. Khi mọi người hiểu ra, họ sẽ biết $MARK chính là người "ôm đồm" vô hình cuối cùng, nhưng ArkMoney đã rất khéo léo thiết kế động cơ tăng giá liên tục cho $MARK. Dù tâm lý đầu cơ hay đầu tư, khi nhìn đường biểu diễn giá này, không ai cưỡng lại được cám dỗ. (Đây là biểu đồ giá của Elephant)
Nhiều người cũng thắc mắc tại sao lại có biểu đồ giá kiểu xe ủi như vậy. Lý do là tiền trong vault USDC phần lớn được dùng để mua $MARK trên thị trường, lượng cổ phiếu sẽ dần tập trung vào tay dự án, lượng lưu hành ngoài thị trường ngày càng ít, qua đó liên tục đẩy cao chi phí vốn của người dùng, hoàn thành việc mở rộng vốn hóa thị trường.
-
Khởi động lại vô hạn
Lỡ may thật sự bị rút tiền ồ ạt, sụp đổ? Ở đây có một thiết kế rất tinh tế: token $MARK nâng đỡ toàn bộ giá trị hệ thống, điểm này rất giống mối quan hệ giữa LUNA & UST:
Nhưng điểm khác là LUNA có cơ chế phát hành vô hạn, trong khi UST có thể đổi và thanh toán ngay lập tức, điều này làm tăng khả năng rút tiền ồ ạt. Một khi rút ồ ạt, có thể dẫn đến vòng xoắn tử thần do LUNA phát hành vô hạn.
$MARK không có cơ chế phát hành thêm, phần lớn lượng token tập trung trong kho mua lại của ArkMoney, đồng thời thời gian hoàn trả vault USDC được kéo dài, gần như mọi thiết kế đều loại bỏ rủi ro rút tiền ồ ạt. Hơn nữa, do $MARK không phát hành thêm và tỷ lệ lưu hành ngoài thị trường ít, một khi giá giảm đến mức tâm lý, sẽ có người vào bắt đáy, bơm máu mới cho hệ thống. Sự sụp đổ của LUNA một phần là do không kịp thời dừng cơ chế鑄币 vô hạn.
Chỉ cần có người bắt đáy, là có khả năng khởi động lại vô hạn.
-
Vốn hóa LUNA quyết định trần vốn hóa UST
-
Vốn hóa $MARK quyết định vault USDC có thể hấp thụ bao nhiêu tiền gửi trong điều kiện đảm bảo chi trả
Khu vực tăng giá của Elephant
Vì vậy,
Nguồn máu ngoại vi đến từ những người giao dịch $MARK,
Nguồn máu nội vi đến từ những người dùng USDC mua máy đào.
Hoàn toàn khác biệt với mô hình "truyền tay" Ponzi tài chính thông thường, thậm chí còn năng động hơn cả các mô hình đào thanh khoản DeFi.
Cuối cùng, hãy dùng dữ liệu của Elephant (con voi) – đã vận hành hơn 2 năm – để phân tích ở tầng dữ liệu:
Từ khi ra mắt năm 2021, Elephant đã vận hành liên tục 2 năm, sự kiện sụt giá nghiêm trọng nhất là bị hacker tấn công năm 2022, còn lại chủ yếu là xu hướng tăng giá như xe ủi, kể cả khả năng phục hồi sau vụ tấn công. Trong thời gian này còn trải qua các sự kiện như BNB giảm giá, BUSD đổi coin, hiện vốn hóa Elephant đã đạt 380 triệu USD.
Từ mức thấp 2021 là 0,000000001217 lên mức hiện tại 0,0000003804, tăng hơn 300 lần. Nếu tính từ đỉnh cao nhất thì tăng hơn 500 lần.
Hiện tại vốn hóa MARK là 30 triệu USD, còn cách Elephant ít nhất 10 lần khoảng cách.
Ưu thế của MARK nằm ở chỗ tài sản trên Ethereum như USDC hay ETH ổn định hơn BNB và BUSD, đối tượng người dùng cũng đông đảo hơn. Không phủ nhận đây là một dự án rất "Ponzi", nhưng tôi cho rằng nó vẫn là một thí nghiệm xã hội vĩ đại, từng chi tiết thiết kế đều xứng đáng gọi là "vua Ponzi", nhưng nhiều người vẫn chưa thực sự hiểu nó. Dù là gửi vào vault USDC để hưởng lãi kép hay nắm giữ dài hạn $MARK, đều có thể thu được lợi nhuận tốt. $MARK và vault USDC còn tạo thành tổ hợp "bước chân trái dẫm bước chân phải" kiểu thăng thiên, đồng thời trên hành lang giảm giá lại dùng thời gian đổi không gian để tối đa hóa việc tránh rủi ro rút tiền ồ ạt.
Đây là một dây leo thông thiên, người càng đông thì leo càng cao!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Cook0x
