Suy ngẫm về sự kết hợp giữa Web3 và thể thao: Rốt cuộc là ai cần ai?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Suy ngẫm về sự kết hợp giữa Web3 và thể thao: Rốt cuộc là ai cần ai?
Cuối cùng thì là Web3 cần người hâm mộ thể thao, hay người hâm mộ thể thao cần Web3?
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: DefiOasis Biên tập: Faust
Dẫn nhập: Sự đam mê của các công ty Web3 với thể thao được thể hiện rõ nhất qua trường hợp FTX. Trước đây, họ đã chi 135 triệu USD để đổi tên sân nhà của đội Miami Heat trong 19 năm, đồng thời mời Stephen Curry góp vốn và trở thành đại sứ thương hiệu cho FTX. Coinbase, FTX, Crypto.com và nhiều nền tảng khác thậm chí còn trực tiếp quảng cáo tại Super Bowl – sự kiện thể thao quốc dân tại Mỹ.
Trong vài năm gần đây, token người hâm mộ và NFT cầu thủ hay trò chơi thể thao Web3 cũng trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi giữa một bộ phận người hâm mộ. Tuy nhiên, sau khi FTX sụp đổ cùng hàng loạt bê bối liên quan đến Web3 nối tiếp nhau xảy ra, kỳ trăng mật giữa thể thao và Web3 dường như đã kết thúc nhanh chóng. Các ngôi sao thể thao từng gắn bó với FTX cũng bị vạ lây; Miami Heat chấm dứt hợp tác đặt tên sân với FTX, còn bản thân giải Super Bowl năm 2023 thậm chí cấm hoàn toàn mọi công ty tiền mã hóa quảng cáo. Thành tích bết bát của câu lạc bộ bóng đá Crawley Town – đơn vị áp dụng mô hình quản trị Web3 – càng làm giới thể thao hoài nghi về chính bản chất Web3. Xét đến tận cùng, liệu thể thao có cần Web3, hay thực chất Web3 mới là bên cần thể thao?
Liệu các sản phẩm bản địa Web3 như tiền mã hóa và mô hình quản trị DAO có thực sự phù hợp khi kết hợp với các lĩnh vực kinh doanh thực tiễn như thể thao? Bài viết từ DefiOasis sẽ đưa ra phân tích phê phán chủ đề này, dùng những dữ liệu khách quan để chứng minh vì sao mối quan hệ giữa thể thao và Web3 lại giống như “ép duyên, chẳng nên đôi”.
Vụ va chạm giữa thể thao và Web3
Nhìn lại lịch sử, con người luôn mang trong mình bản năng hướng tới các hoạt động thể thao đối kháng, thậm chí điều này còn được phản ánh ngay trong Kinh Thánh khi nhắc đến nguồn gốc của "Israel" (tổ tiên người Do Thái, Jakob, vật lộn với sứ giả của Chúa và được công nhận, từ đó được ban tên "Israel", nghĩa là "người chiến đấu cùng Chúa").
Ở thời hiện đại, thể thao dần trở thành hình thức giải trí chủ lưu và sở hữu thị trường khổng lồ. Chỉ riêng năm 2022, doanh thu của NBA đã vượt mốc 10 tỷ USD, còn Liên đoàn Bóng bầu dục Mỹ (NFL) đạt tới con số 18,6 tỷ USD. Theo báo cáo tài chính bóng đá 2023 từ Deloitte, doanh thu hàng năm của năm giải bóng đá hàng đầu châu Âu vượt quá 17,2 tỷ euro. Báo cáo tài chính vòng chung kết World Cup từ FIFA cho thấy, World Cup Qatar 2022 thu về 5,769 tỷ USD, thu hút hơn 5 tỷ khán giả theo dõi, chiếm 62,5% dân số toàn cầu.
Sức hút mạnh mẽ của thể thao tự nhiên thu hút sự chú ý của nhiều công ty Web3. Từ dòng chữ OKX trên sân Etihad của Manchester City, cái tên Crypto.com trên sân nhà của đội Lakers, đến mối quan hệ hợp tác giữa Messi với Bitget hay Suarez với Binance – tất cả đều thể hiện quyết tâm của các công ty Web3 muốn thiết lập kết nối với người hâm mộ thể thao. Nhưng ngoài hình thức mời ngôi sao làm đại sứ, Web3 còn phát triển thêm các mô hình đặc trưng như fan token và NFT cầu thủ.
Kinh tế người hâm mộ thể thao: Từ NFT sưu tầm sang fan token và trò chơi hóa
Có thể nói, NFT là một trong những cách tốt nhất để đưa bản quyền thể thao lên chuỗi khối. Các NFT thể thao phổ biến hiện nay chủ yếu tập trung vào yếu tố sưu tầm và tính giải trí, kèm theo thuộc tính xã hội và xu hướng thời thượng, rất được giới trẻ yêu thích.
Công ty kế toán danh tiếng Deloitte từng dự đoán lạc quan rằng giao dịch NFT liên quan đến thể thao sẽ vượt 2 tỷ USD vào năm 2022. Tuy nhiên, theo số liệu từ LGDoucet – người sáng lập TheFirstMint, thị trường sơ cấp NFT thể thao năm 2022 chỉ đạt khoảng 100 triệu USD, còn thị trường thứ cấp đạt khoảng 700 triệu USD – thấp hơn cả năm 2021.
Sự suy tàn của NFT sưu tầm
(Trong số các nền tảng thể thao dẫn đầu về khối lượng giao dịch nửa đầu năm nay, vẫn là Sorare – nền tảng NFT trò chơi – và các nền tảng NFT sưu tầm thuộc DapperLabs). NFT sưu tầm là bước đi đầu tiên của Web3 tiến vào thế giới thể thao, trước đây siêu sao bóng đá Cristiano Ronaldo từng hợp tác với Binance phát hành nhiều bộ NFT cá nhân.
Ngày nay, chúng ta vẫn thấy bóng dáng của NFT sưu tầm trong thể thao truyền thống, ví dụ như thẻ bài cầu thủ. Dù là NFT hay thẻ thật, giá trị của những tấm thẻ này đều phụ thuộc vào độ nổi tiếng của cầu thủ.
Trong số các thẻ bài thể thao thực tế có giá bán đấu giá vượt 1 triệu USD, không thiếu những tên tuổi lớn như Mickey Mantle, LeBron James, Patrick Mahomes... Độ hiếm và thiết kế thẩm mỹ là điểm cộng. Khi sản phẩm sưu tầm được trình bày dưới dạng video, khoảnh khắc nổi bật của cầu thủ cũng ảnh hưởng lớn đến giá trị.
(Khoảnh khắc nổi bật tăng giá: Pha ném rổ giúp LeBron James vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng điểm số lịch sử từng được bán với giá gần 20.000 USD) Trong lĩnh vực NFT thể thao kiểu sưu tầm, DapperLabs là ông lớn không thể tranh cãi, các sản phẩm hợp tác như NBA Top Shot, NFL All Day, LaLiga, UFC Strike đáp ứng nhu cầu của người hâm mộ khắp các giải thể thao hàng đầu. Có thể nói, DapperLabs và các sản phẩm liên kết là đỉnh cao của mô hình sưu tập thẻ kiểu Panini.
Trong đó, NBA Top Shot là sản phẩm ăn khách nhất, nhờ sự hậu thuẫn từ NBA và cơ sở người hâm mộ hùng hậu, NBA Top Shot từng đạt mức giao dịch hơn 40 triệu USD mỗi ngày, duy trì vị trí top 5 trên thị trường NFT. Nhưng cảnh đẹp chẳng kéo dài, NBA Top Shot nhanh chóng suy thoái do cung cấp quá nhiều thẻ cầu thủ trong thời gian ngắn, khoảnh khắc nổi bật chỉ giới hạn ở các cầu thủ đang thi đấu, và công ty mẹ bị SEC kiện tụng.
(NBA là giải đấu có độ quan tâm NFT thể thao cao)
Có thể nói, sự suy tàn của NFT sưu tầm là điều tất yếu.
Giống như tem hay các vật sưu tầm ít người biết, phần lớn người chơi NFT thể thao là sự giao thoa giữa người hâm mộ thể thao và người dùng Web3. Khi thị trường NFT nguội lạnh, thiếu người chơi từ bên ngoài tham gia, thị trường giao dịch rơi vào tình trạng "có giá mà không có người mua". Kèm theo sự ảm đạm của thị trường NFT và các sai lầm trong vận hành dự án, hoạt động của NBATopShop sau khi đạt đỉnh vào năm 2021 đã chìm sâu trong khủng hoảng.
(Kèm theo sự nguội lạnh của thị trường NFT và các sai lầm trong vận hành, hoạt động của NBATopShop sau khi đạt đỉnh vào năm 2021 đã chìm sâu trong khủng hoảng)
NFT trò chơi hóa thể thao kiểu "fantasy"
Mặc dù NFT sưu tầm thể thao giảm nhiệt, nhưng bản thân môn thể thao vẫn sở hữu lượng người hâm mộ khổng lồ, đặc biệt là các giải đấu hàng đầu thế giới. Với sự xuất hiện của DraftKings Reignmakers, Sorare,... các trải nghiệm NFT thể thao được nâng cấp, bổ sung nhiều yếu tố trò chơi hơn.
Từ sự thất vọng với NFT sưu tầm đến cơn sốt NFT trò chơi hóa, người hâm mộ thể thao chỉ cần một điểm bùng phát để trở nên cuồng nhiệt.
Theo dữ liệu từ CryptoSlam, trong tháng trước ngày 24 tháng 10 năm nay, xu hướng NFT rõ ràng chuyển từ PFP sang NFT trò chơi hóa, trong top 5 bảng xếp hạng, hai NFT trò chơi thể thao xuất hiện, vượt mặt cả CryptoPunks, MAYC và các NFT nổi tiếng khác.
Trò chơi thể thao thường xoay quanh hai lối chơi chính: mô phỏng thi đấu chân thực và mô phỏng quản lý. Tuy nhiên, các trò chơi thể thao Web3 hiện nay lại chú trọng hơn vào mô hình "fantasy sports" – mô phỏng quản lý lấy NFT làm trung tâm. Đây là kiểu trò chơi cho phép người chơi đóng vai giám đốc kỹ thuật, điều hành đội bóng. Một phần lý do là vì các trò chơi mô phỏng chân thực như EAFC, F1 do các hãng lớn phát triển đã quá hoàn thiện.
Các trò chơi này đã được đông đảo người chơi thể thao công nhận về chi phí đầu tư, hình ảnh và độ trưởng thành của gameplay, đồng thời chiếm lĩnh thị phần lớn trên PC và thiết bị di động. Do đó, Web3 thể thao bắt đầu từ con số 0, việc cạnh tranh trong lĩnh vực này tương đối khó khăn.
(Sự thay đổi của NFT trò chơi đại diện bởi Sorare và NFT sưu tầm đại diện bởi DapperLabs trong hai năm qua phản ánh xu hướng này)
Các trò chơi thể thao Web3 như DraftKings, Sorare, UltimateChampions lựa chọn mô hình "fantasy sports" rất hợp lý, họ kết hợp trận đấu thực tế với yếu tố NFT, cho phép người chơi dự đoán phong độ cầu thủ, chọn đội hình phù hợp để tham gia thi đấu mô phỏng. Mô hình này không hề mới trong ngành trò chơi thể thao, các tựa như FM (Football Manager), Fantasy Basketball đã xây dựng cơ chế mô phỏng khá hoàn chỉnh.
Tuy nhiên, điểm khác biệt là trung tâm của trò chơi thể thao Web3 chính là thẻ cầu thủ NFT, người chơi có thể giao dịch trên thị trường thứ cấp, khiến thẻ cầu thủ bị tài chính hóa, thu hút lượng lớn nhà đầu cơ. Điều thú vị là tiềm năng phát triển và độ hiếm của cầu thủ ảnh hưởng trực tiếp đến giá thẻ – ví dụ, một sao trẻ mới vào nghề có tiềm năng bị thổi giá mạnh, trong khi một lão tướng sắp giải nghệ thì ngược lại. Đầu năm nay, thẻ NFT của siêu sao NBA Giannis Antetokounmpo đã được bán trên Sorare với giá 113.888 ETH (khoảng 186.000 USD).
Hai yếu tố then chốt giúp "fantasy sports" duy trì sức hấp dẫn lâu dài:
1. Cập nhật dữ liệu theo thời gian thực
Khác với đa số người chơi trò chơi thông thường, sức hút của trò chơi thể thao chủ yếu đến từ người hâm mộ thể thao. Người chơi trò chơi thể thao chuyên sâu và người hâm mộ thể thao đời thực có mức độ trùng lặp rất cao.
Từ EAFC (trước đây là FIFA) đến NBA2K, dù từ những sản phẩm gây ấn tượng ban đầu dần trở thành các phiên bản "thay da đổi thịt" bị chỉ trích nhiều, chúng vẫn giữ được khả năng kiếm tiền mạnh mẽ, trong đó việc cập nhật dữ liệu kịp thời chính là yếu tố then chốt tạo nên doanh số.
Trong các trò chơi mô phỏng như DraftKings Reignmakers, Sorare..., người chơi phải nắm rõ dữ liệu cầu thủ thực tế, hiểu chiến thuật và phong độ đội bóng – điều này thu hút hiệu quả các fan cuồng nhiệt.
Với nhóm người chơi này, một khi đã tạo được sự gắn bó, việc cập nhật dữ liệu đội hình định kỳ còn quan trọng hơn nhiều so với thay đổi về đồ họa, động tác hay tính đa dạng gameplay.
Dù đa số trò chơi thể thao chỉ sửa đổi nhỏ mỗi năm, người chơi vẫn rất dễ dung thứ, sẵn sàng chi tiền cho dữ liệu thể thao cập nhật theo thời gian. Nếu dữ liệu cầu thủ và đội bóng không cập nhật, sức hút của trò chơi sẽ giảm mạnh.
2. Mô hình doanh thu dựa trên độ hiếm
Các trò chơi kiểu "fantasy sports" học hỏi sở thích của người chơi về độ hiếm của thẻ cầu thủ từ MyTEAM, UltimateTeam, kiếm lợi nhuận bằng cách điều chỉnh động lực lượng thẻ cầu thủ. Bao gồm việc thường xuyên nâng giới hạn thẻ (chỉ số cầu thủ, trần lương...), thúc đẩy người chơi mua gói thẻ và tham gia rút thưởng, hoặc trực tiếp mua kim cương trong game để sở hữu cầu thủ mong muốn.
Tuy nhiên, mô hình "fantasy sports" phổ biến trong trò chơi thể thao Web3 cũng tồn tại một số điểm yếu. Ví dụ, do chu kỳ chơi dài, tính liên tục yếu, khó đảm bảo người chơi duy trì sự quan tâm suốt một mùa giải kéo dài cả năm. Ngoài ra, mô hình "phí tham gia + giải thưởng" thường bị nghi ngờ mang tính cờ bạc – ví dụ như phí tham gia, chọn cầu thủ (giống đánh cược), chia giải – đều giống hành vi cờ bạc.
Về bề ngoài, người chơi cần dự đoán tỉnh táo về phong độ cầu thủ, nhưng thực tế lại phụ thuộc nhiều vào may mắn. Hơn nữa, rào cản gia nhập cao khiến trò chơi khó tiếp cận người hâm mộ mới hay người không quen thể thao.
Ngoài Sorare và DraftKings, các trò chơi thể thao trên blockchain khác chưa tạo được tiếng vang. Trước đây, do tranh chấp bản quyền với EA, FIFA đã phát triển bốn trò chơi Web3 với các mô hình khác nhau, nhưng sức hút với người hâm mộ vẫn còn hạn chế.
Cụ thể, về gameplay, đồ họa và bản quyền hình ảnh cầu thủ, các trò chơi này còn cách xa so với các trò chơi thể thao Web2 đã trưởng thành. Trong tương lai, khi các trò chơi thể thao đẳng cấp AAA như "Goals" thử nghiệm tiến vào Web3, tình hình có thể được cải thiện.
Hướng đi mới cho NFT thể thao
Ngoài các mô hình kể trên, việc kết hợp NFT với thể thao đời thực là một nỗ lực tuyệt vời để NFT "trở về thực tế", ví dụ như vé NFT. Vé NFT đã có tiền lệ trong lĩnh vực âm nhạc, chức năng lớn nhất là ngăn chặn nạn phe vé và làm giả vé.
Tuy nhiên, phần lớn vé NFT chỉ dùng một lần, thời hạn ngắn, sau khi dùng để vào cổng, vé NFT chỉ còn giá trị sưu tầm. Trừ những vé NFT đặc biệt hiếm (lần ra mắt đầu tiên của một ngôi sao, hợp tác với nhân vật nổi bật...), giá trị còn lại thường rất khiêm tốn. Thể thao lại mở ra khả năng sử dụng dài hạn cho vé NFT – ví dụ như vé mùa của sân nhà đội bóng. Với các câu lạc bộ có lượng người hâm mộ lớn, vé mùa thường là "vé khó mua".
Vé NFT có thể đóng vai trò như POAP của đội bóng, CLB có thể triển khai chương trình tích điểm trung thành kiểu "Hành trình", ví dụ: mua hàng lưu niệm, kiểm tra số lần tham dự mùa giải – để giữ hoặc loại bỏ người giữ vé mùa, phân bổ chỗ ngồi cho mùa giải tới.
CLB cũng có thể tặng phần thưởng cho những người nắm giữ NFT có điểm cao, ví dụ như quần áo ký tên cầu thủ, buổi gặp gỡ trực tiếp...
Tháng 7 năm ngoái, PSG từng bán ba vé NFT cho trận giao hữu tại Nhật Bản với tổng giá trị hơn 220.000 USD, người mua nhận được các đặc quyền độc quyền. Dù vé NFT là giải pháp tốt, nhưng người hâm mộ thể thao lại phủ sóng mọi lứa tuổi, bản thân NFT có phạm vi người dùng hẹp, trong khi nhiều người hâm mộ thể thao lớn tuổi, bảo thủ, chậm tiếp nhận cái mới, do đó vé NFT hiện tại chỉ phù hợp thí điểm quy mô nhỏ.
Quản trị bằng NFT
Tính phi tập trung của Web3 khiến việc ra quyết định dân chủ trong đội bóng trở nên khả thi. Năm ngoái, Roman Abramovich – cựu chủ sở hữu Chelsea – do vấn đề chính trị buộc phải bán cổ phần câu lạc bộ. Một số người hâm mộ muốn bảo vệ lợi ích đội bóng, trong giai đoạn chuyển giao này, họ đã gây quỹ để mua 10% cổ phần Chelsea, thành lập ChelseaDAO và hy vọng tham gia vào các quyết định quan trọng sau này.
(Trong thời kỳ bất ổn của Chelsea, người hâm mộ hy vọng gây quỹ thành lập tổ chức DAO để tiếp quản một phần hoạt động đội bóng)
Do nhiều lý do, ChelseaDAO cuối cùng không thành công, nhưng cách đó không xa tại nước Anh, câu lạc bộ bóng đá Crawley Town đã dùng NFT khởi xướng một cuộc "cách mạng" dân chủ nhỏ: một tổ chức vốn Web3 có tên WAGMIUnited đã mua lại câu lạc bộ này đang thi đấu tại giải League Two, cho phép người hâm mộ tham gia xây dựng đội bóng thông qua phương thức quản trị Web3 (lấy NFT làm trung tâm), cho phép bỏ phiếu quyết định vị trí tuyển dụng cầu thủ, đồng thời cho phép người giữ vé mùa và người sở hữu NFT cùng tham gia bỏ phiếu. Dù cách quản lý này rất dân chủ, nhưng dường như không liên quan gì đến thành tích đội bóng, Crawley Town thi đấu thất thường suốt mùa giải, thay đổi HLV nhiều lần, và cuối cùng chỉ cán đích vị trí 22 – vị trí chật vật trụ hạng.
Thành tích kém cỏi của Crawley Town có thể liên quan đến việc người hâm mộ thiếu kiến thức chuyên môn quản lý thể thao – đây cũng là bệnh chung của mô hình quản trị DAO: bầu chọn cộng đồng chủ yếu dựa vào trực giác chứ không phải chuyên môn. Hơn nữa, do hạn chế về thông tin, các hoạt động nội bộ như vận hành đội, phòng thay đồ... không thể tiết lộ đầy đủ ra ngoài. Có thể dự đoán, khi đội bóng giao toàn bộ quyết sách cho DAO người hâm mộ, cách quản lý dân chủ thiếu đổi mới và tầm nhìn dài hạn này khó lòng cải thiện thành tích.
Token người hâm mộ – nỗ lực mới để trao quyền cho fan Ngoài NFT, fan token là một mô hình kinh doanh khác liên quan đến người hâm mộ thể thao. So với việc nắm giữ NFT thanh khoản kém và chịu biến động giá thụ động, fan token chủ động trao quyền quản trị cho tài sản, trước đây đã từng có nhóm người hâm mộ muốn vận hành CLB bằng mô hình "DAO + Token".
Fan token tạo ra cơ hội này, cho phép người hâm mộ tham gia vào một số hoạt động quản trị như quyết định ai đeo băng đội trưởng trong trận đấu, thiết kế xe buýt CLB, chọn bài hát khởi động... giúp người hâm mộ có tiếng nói nhất định. Trong mô hình này, CLB cũng hưởng lợi.
Chiliz, công ty tiên phong trong lĩnh vực fan token thể thao Web3, từng孵化 nhiều fan token cho các CLB như AC Milan (ACM), Atletico Madrid (ATM), Tottenham (SPURS)... Nền tảng khuyến khích Socios.com của Chiliz đã thu về 12 triệu USD lợi nhuận vào năm 2021 nhờ fan token, các CLB hợp tác được chia doanh thu, mở ra nguồn thu mới.
Ví dụ năm 2020, fan token của Barca bán hết sạch ngay ngày đầu phát hành, doanh thu đạt 1,3 triệu USD, một phần được chia cho CLB, bổ sung ngân sách.
(Socios.com hợp tác với nhiều câu lạc bộ thể thao)
Tuy nhiên, lợi nhuận từ fan token đóng góp rất nhỏ vào ngân sách CLB, bản quyền truyền hình, ngày thi đấu và các hoạt động thương mại thực tế vẫn là nguồn thu chính.
Vẫn lấy Barca – CLB đang gặp khó khăn tài chính – làm ví dụ, theo bảng xếp hạng tài sản bóng đá Deloitte, doanh thu năm 2022 của CLB này gần 640 triệu euro, so sánh với doanh thu Socios.com mang lại cho tất cả các CLB hợp tác trong năm 2021 thì đúng là "tiểu巫见大巫".
(Biểu đồ cấu thành doanh thu CLB Barcelona năm 2022: Deloitte Football Money League 2023)
Đồng thời, fan token cũng trở thành nơi "người hâm mộ trả tiền vì tình yêu, người không hâm mộ thì đầu cơ."
-
Một mặt, số lượng việc người sở hữu token có thể tham gia rất hạn chế, mỗi mùa chỉ vài lần và đều là việc nhỏ nhặt, các vấn đề lớn vẫn do ban lãnh đạo CLB quyết định.
-
Mặt khác, fan token thiếu giá trị đầu tư dài hạn, dần biến thành sòng bạc biến tướng. Nếu NFT sưu tầm còn có thể bán giá cao nhờ độ hiếm, fan token lại không có điểm neo giá, thậm chí vị trí CLB tại giải đấu hay kết quả thi đấu cũng ảnh hưởng trực tiếp đến giá token.
Trong Euro 2021 và World Cup 2022, fan token của các đội tuyển đều dao động giá mạnh theo từng giai đoạn thi đấu. Ngay cả trong kỳ nghỉ hè, các hoạt động chuyển nhượng, ngôi sao số một rời đi hay ngôi sao lớn gia nhập cũng tác động mạnh đến giá token.
Có thể nói, fan token mang tính chất meme thực chất bị dẫn dắt bởi cảm xúc người hâm mộ.
Web3 và bản quyền thể thao trong thời kỳ寒冬
Trước đây, các dự án Web3 thể thao tích cực tấn công người hâm mộ bằng quảng cáo, NFT, fan token, trò chơi metaverse... Tất cả đều xoay quanh người hâm mộ, mang lại quyền lợi và tiện ích, nhưng lại không thuyết phục được họ.
Thứ nhất, khái niệm "người hâm mộ" bản thân nó rất phức tạp, người hâm mộ thể thao trải rộng mọi lứa tuổi, trình độ văn hóa và tầng lớp xã hội khác nhau, muốn đa số họ chấp nhận khái niệm mới cần thời gian dài.
Thứ hai, sau khi chứng kiến nhiều CLB lớn châu Âu như MU, AC Milan...引入 vốn bên ngoài, dùng tư duy quản lý công ty đại chúng để vận hành CLB dẫn đến bất ổn kéo dài hàng năm, thậm chí hàng thập kỷ, người hâm mộ châu Âu truyền thống vốn đã e ngại việc vốn ngoại can thiệp vào CLB, và vốn Web3 – thứ còn chưa được đại chúng hiểu rõ – càng bị nghi ngờ hơn.
Dù điều này không có nghĩa vốn Web3 đầu tư vào CLB chắc chắn thất bại, nhưng ít nhất sự thất bại của CLB Crawley Town đã để lại ấn tượng sâu sắc cho người hâm mộ. Tuy nhiên, các CLB thể thao sở hữu lượng người hâm mộ khổng lồ, đây cũng là lý do vốn Web3 không thể từ bỏ các dự án thể thao. Nhưng để Web3 giành được sự công nhận từ người hâm mộ, có lẽ trước tiên phải chứng minh được giá trị thực sự của chính mình.
Trong mùa giải 2021-2022, ngành tiền mã hóa đầu tư khoảng 130 triệu USD vào NBA, trở thành ngành tài trợ lớn thứ hai mùa đó, trong khi các thương hiệu thể thao lớn như Adidas, Nike cũng lần lượt gia nhập Web3 trong những năm gần đây. Ngay khi Web3 và thể thao bước vào kỳ trăng mật, scandal sụp đổ FTX xảy ra, khiến Tom Brady, Stephen Curry và các ngôi sao từng代言 FTX đều bị liên lụy, thậm chí hợp tác đặt tên sân giữa Miami Heat và FTX cũng bị hủy bỏ. Thêm vào đó là sự phá sản của Voyager và tan rã hợp tác với Dallas Mavericks, khiến "Web3" bị gắn mác tiêu cực trong giới thể thao, uy tín tuột dốc không phanh.
Ngành tiền mã hóa muốn dùng thể thao xây dựng đế chế thương mại khổng lồ, nhưng liên tiếp các tin xấu không chỉ làm tổn hại hình ảnh bản thân, mà còn kéo theo cả một số người trong giới thể thao, khiến ngành thể thao phải thận trọng hơn với vốn Web3, làm sâu sắc thêm rào cản giữa hai bên.
Liệu Web3 cần người hâm mộ thể thao, hay người hâm mộ thể thao cần Web3? Dù người ta thường nói việc kết hợp Web3 với thể thao truyền thống mang lại nguồn thu mới cho CLB, nhưng so với vé, bản quyền truyền hình và hàng lưu niệm – các nguồn thu chính – thì con số đó quá nhỏ bé. Về độ nổi tiếng, dường như vốn Web3 mới là bên cần mượn danh tiếng thể thao để mở rộng ảnh hưởng.
Nhưng dù là ảnh hưởng hay doanh thu, Web3 và bản quyền thể thao tạm thời chưa tạo ra hiệu ứng "1+1 > 2". Hơn nữa, xét từ góc độ tìm nhà đầu tư, các CLB thể thao truyền thống rõ ràng ưa chuộng vốn truyền thống hơn, trong khi vốn Web3 đại diện bởi FTX lại thiếu tính ổn định rõ rệt.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@godrealmx
