Lý thuyết "chuỗi ứng dụng béo": Con đường phát triển của chuỗi ứng dụng
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Lý thuyết "chuỗi ứng dụng béo": Con đường phát triển của chuỗi ứng dụng
Việc áp dụng hệ số định giá của các ứng dụng độc lập cho các chuỗi ứng dụng là không công bằng, nhưng do sự khác biệt rõ rệt về cơ chế tích lũy giá trị, rất khó để tranh luận rằng các chuỗi ứng dụng nên được giao dịch với hệ số nhân của lớp cơ sở.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: HOPYDOC
Biên dịch: MarsBit, MK
Việc định giá các chuỗi ứng dụng (app chains) luôn là một trong những nhiệm vụ khó khăn đối với các nhà phân tích đầu tư, bởi vì về cơ bản, app chain hoạt động giống như một ứng dụng độc lập, nhưng đồng thời kế thừa các đặc tính của giao thức hoặc lớp nền tảng hiện nay như bảo mật và khả năng sẵn có dữ liệu.
Do đó, việc áp dụng bội số giao dịch của ứng dụng độc lập cho app chain là không công bằng; mặt khác, do sự khác biệt rõ ràng trong cơ chế tích lũy giá trị, cũng rất khó để tranh luận rằng app chain nên được định giá theo bội số của lớp nền tảng. Lấy ví dụ về đà tăng trưởng mạnh mẽ của Injective trong năm nay – được xem rộng rãi là một lần định giá lại. Khi nhóm phát triển thông báo thành lập quỹ hệ sinh thái, được hỗ trợ bởi Pantera Capital và Jump Crypto, nhằm xây dựng thêm các ứng dụng trên lớp chuyên biệt này, thị trường bắt đầu xem app chain như một giao thức.
Quỹ hệ sinh thái 150 triệu đô la Mỹ do Injective công bố
Sự kiện này đã khơi dậy sự quan tâm của tôi đến "Thuyết Giao Thức Mập" (Fat Protocol Thesis) thế hệ đầu tiên, bởi vì tôi tin rằng, việc hiểu cách thị trường nhìn nhận sự tiến hóa về giá trị của blockchain sẽ giúp tôi tìm ra hướng tiếp cận phù hợp để đánh giá giá trị hiện tại của các app chain – hay cụ thể hơn là các app chain có hệ sinh thái.
"Thuyết Giao Thức Mập" (Fat Protocol Thesis)
"Thuyết Giao Thức Mập" ban đầu được Joel Monegro đề xuất vào tháng 8 năm 2016 khi ông còn làm việc tại Union Square Venture; lập luận này xoay quanh ý tưởng rằng về mặt lý thuyết, các giao thức mã hóa nên thu thập nhiều giá trị hơn so với các ứng dụng được xây dựng trên chúng.
Tóm lại, lập luận này cho rằng, ngày nay những gì chúng ta gọi là lớp nền tảng hoặc giao thức cung cấp hai nguồn giá trị cốt lõi riêng biệt, do đó nên luôn được coi là có giá trị cao hơn ứng dụng; hoặc đơn giản là tạo cơ sở cho những định giá khổng lồ, đến từ:
-
Lớp dữ liệu chia sẻ không cần ủy quyền: Blockchain hiệu quả giảm rào cản gia nhập cho nhiều người chơi mới, dẫn đến cạnh tranh khốc liệt hơn trong hệ thống, và quan trọng hơn, cho phép tính kết hợp giữa các bên, thúc đẩy sự phát triển của giao thức.
-
Vòng phản hồi tích cực thúc đẩy giá trị đầu cơ của token mạng gốc: Giá token tăng thu hút sự chú ý của các nhà phát triển và nhà đầu tư, sau đó chuyển đổi thành nhân lực hoặc vốn đầu tư vào hệ sinh thái, khởi động vòng xoáy giá trị đầu cơ.
-
Mở rộng hơn, giao thức có thể thu giữ giá trị được tạo ra ở tầng ứng dụng thông qua nhu cầu gia tăng đối với token gốc, thường dưới dạng phí giao dịch; do đó về lý thuyết, càng có nhiều giao dịch từ ứng dụng đổ về giao thức, thì lượng giá trị mà giao thức có thể thu giữ càng lớn.
Tại sao "giao thức mập" không còn phù hợp
"Thuyết Giao Thức Mập" sau đó đã trải qua nhiều cuộc tranh luận về tính cập nhật, vì lập luận này được đưa ra trong thời kỳ tối đa hóa, khi khái niệm mô-đun hóa và chuỗi chuyên biệt cho ứng dụng thậm chí chưa tồn tại.
Thị trường sau đó cho rằng "Thuyết Giao Thức Mập" không hoàn toàn phù hợp với cấu trúc thị trường hiện tại, vì những lý do sau:
-
Sự dư thừa áp đảo về không gian khối: xét từ số lượng lớn lớp 1 thay thế được tạo mới trong chu kỳ trước, tầng giao thức giờ đây không còn giữ được giá trị mà ứng dụng tạo ra, vì sự dư thừa không gian khối làm giảm giá người dùng phải trả cho cùng một khối lượng giao dịch.
-
Sự trỗi dậy của blockchain mô-đun: thực tế phân tách chức năng blockchain thành thực thi, khả năng sẵn có dữ liệu và thanh toán, tạo ra các giải pháp dữ liệu rẻ hơn, tiếp tục giảm chi phí mà người dùng phải trả cho lớp dữ liệu chia sẻ trong bài viết gốc.
-
Sự tiện lợi của đa chuỗi: các ứng dụng có thể dễ dàng khởi chạy trên nhiều chuỗi, thậm chí tương tác xuyên chuỗi nhờ các công cụ tương tác như LayerZero, do đó sự phụ thuộc vào một giao thức đơn lẻ đã suy yếu đáng kể, làm suy yếu vòng phản hồi tích cực trong bài viết gốc.
"Thuyết Chuỗi Ứng Dụng" (App Chain Thesis)
Cùng với sự ra đời của "Thuyết Chuỗi Ứng Dụng", "Thuyết Giao Thức Mập" dần thoái trào. App chain là blockchain được xây dựng cho một trường hợp sử dụng cụ thể; thiết kế này mang lại một số ưu điểm, bao gồm:
-
Cơ chế tích lũy giá trị tốt hơn: token mạng gốc có thể được dùng cho mục đích bảo mật, dẫn đến việc giảm cung token; đồng thời cũng có thể thu thập giá trị từ mô hình kinh doanh của blockchain.
-
Tính tùy chỉnh: các nhà phát triển có thể tự do tùy chỉnh bất kỳ cấu hình nào trong ngăn xếp kỹ thuật để đạt mục tiêu cụ thể như thông lượng và tính tất định, và cân nhắc theo nhu cầu ứng dụng.
Ví dụ, dYdX v4 mới nhất được triển khai trên một chuỗi do Cosmos-SDK điều khiển; điều này đảm bảo các trader không còn phải trả phí gas cho mỗi giao dịch; thay vào đó họ sẽ bị tính phí dựa trên kích thước giao dịch, mô phỏng trải nghiệm giao dịch trên các sàn giao dịch tập trung.
Nghiên cứu của Chorus One về dYdX v4
Tuy nhiên, app chain cũng có một số nhược điểm vốn có, khiến khái niệm này vẫn chưa phổ biến hoàn toàn, vì những lý do sau:
Phân mảnh thanh khoản và mất tính kết hợp: tài sản gốc chỉ tồn tại trong app chain cụ thể, trừ khi tài sản đó cực kỳ hấp dẫn và được hỗ trợ bởi các sản phẩm tương tác, nếu không chúng không thể tương tác với tài sản trên các chuỗi khác.
Bảo mật hạn chế: về lý thuyết, mức độ bảo mật của app chain chỉ được đảm bảo bởi một phần giá trị vốn hóa hoàn toàn, tùy thuộc vào cơ chế đồng thuận; tuy nhiên, giá trị token giảm sẽ ảnh hưởng tuyến tính đến mức độ an toàn của blockchain.
Mô hình kinh doanh của giao thức
Nếu chúng ta xem xét mô hình kinh doanh của giao thức hay lớp nền tảng; người dùng thực chất đang trả phí gas cho giao thức để lưu trữ dữ liệu giao dịch đúng cách và thanh toán giao dịch của họ thông qua cơ chế đồng thuận.
Mặc dù bài viết gốc có thể đã lỗi thời, nhưng thời đại "giao thức mập" có điểm mạnh là sự phân công lao động rõ ràng giữa giao thức và ứng dụng;
-
Giao thức thực chất đang tìm cách khiến người dùng trả tiền cho bảo mật và khả năng sẵn có dữ liệu; và cố gắng giữ chân người dùng và ứng dụng trong hệ sinh thái của mình để tối đa hóa tính kết hợp và tích lũy giá trị trực tiếp (dưới dạng phí gas)
-
Ngay cả khi các lớp 2 nổi lên, giao thức thực chất chỉ chuyển từ hướng khách hàng sang hướng doanh nghiệp; mục tiêu là trích xuất càng nhiều giá trị càng tốt, do các rollup trả phí cho khả năng sẵn có dữ liệu và đồng thuận
-
Mặt khác, các ứng dụng đang cạnh tranh để giành lấy mọi thứ có thể mang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp của họ; và đôi khi điều này dẫn đến thiếu hụt tích lũy giá trị, như cách Uniswap tối đa hóa độ sâu thanh khoản mà không có kênh dòng tiền rõ ràng
Sự phân công lao động này đã nuôi dưỡng hàng loạt ứng dụng trị giá hàng tỷ đô la như Uniswap và OpenSea. Đối với các ứng dụng, chúng về cơ bản đã thuê ngoài các phần quan trọng khác của blockchain lên cấp độ giao thức, để có thể tập trung vào những yếu tố giúp ứng dụng vận hành và thành công.
Tuy nhiên, đối với chính các giao thức, khi mô-đun hóa blockchain xuất hiện và không gian khối trở nên dư thừa, mô hình kinh doanh hiện tại đang dần sụp đổ một cách không thể tránh khỏi; do đó, các giao thức đang trở nên “mỏng” hơn.
Mô hình kinh doanh của app chain
Mô hình kinh doanh của chuỗi chuyên biệt cho ứng dụng rất khác biệt; mặc dù bề ngoài, cả giao thức và app chain đều hoạt động như một lớp nền tảng
-
App chain không yêu cầu người dùng trả phí lưu trữ dữ liệu giao dịch dưới dạng phí gas; thay vào đó, người dùng thực chất đang trả tiền cho chính ứng dụng; ví dụ, Osmosis triển khai một loại phí thu về cho giao thức, cuối cùng chảy về dạng lợi nhuận cho người nắm giữ token
-
Tuy nhiên, app chain cũng cung cấp mọi thứ mà một giao thức nên làm; từ cung cấp lớp dữ liệu chia sẻ đến thanh toán giao dịch và đảm bảo mức độ bảo mật thích hợp cho blockchain; quan trọng nhất, các ứng dụng có đủ sức cạnh tranh lẫn nhau
Ưu điểm của thiết kế mô hình kinh doanh này là sự kết hợp của nhiều yếu tố sau, điều này nên được coi là bền vững và phòng thủ tốt hơn, ngay cả khi cấu trúc thị trường tiến hóa và mở rộng trong tương lai
-
Người dùng thực chất đang trả tiền cho một dịch vụ mà thị trường chấp nhận ở mức giá nhất định; ví dụ, Injective trích một phần phí giao dịch từ sàn giao dịch phái sinh vĩnh viễn của nó, và thị trường thường cho rằng sàn phái sinh vĩnh viễn nên thu phí; hơn nữa, một số sàn thậm chí thu phí cao hơn, như GMX và Gains Network
-
Khác với quan điểm thị trường cho rằng việc cung cấp dữ liệu chia sẻ và đồng thuận không nên thu phí; và liên tục cạnh tranh để cung cấp giải pháp rẻ hơn, hiệu quả biến nó thành cuộc đua chi phí bằng 0
-
Tích lũy giá trị không còn tuyến tính với số lượng giao dịch, mà liên quan đến các biến số khác thúc đẩy sự thành công của ứng dụng; ví dụ, tích lũy giá trị của Injective là hàm của khối lượng giao dịch phái sinh vĩnh viễn, trong khi của Osmosis là hàm của khối lượng giao dịch giao ngay
Tóm lại, mô hình kinh doanh của app chain sau sự kiện dường như rất phù hợp với cấu trúc thị trường hiện tại; bởi vì các giao thức đang tích lũy giá trị từ các nguồn bền vững hơn. Mở rộng thêm, điều này khiến tôi nghĩ đến việc nếu app chain tiếp tục hành động và khuếch đại các ưu điểm ở cấp độ giao thức thì sao.
"Thuyết App Chain Mập"
Sự thay đổi thời đại và động lực thị trường đã sinh ra cái mà tôi gọi là "Thuyết App Chain Mập"; chúng ta đang chứng kiến các app chain như Injective và Osmosis đang nỗ lực xây dựng hệ sinh thái riêng để hướng tới kết quả đôi bên cùng có lợi.
-
App chain không còn cạnh tranh với các lớp nền hay giao thức khác có phí gas thấp hơn; thay vào đó, họ đã tìm thấy mô hình kinh doanh phòng thủ và bền vững hơn, được thị trường công nhận; nó hiệu quả giải quyết vấn đề tích lũy giá trị trong "Thuyết Giao Thức Mập" thế hệ đầu.
-
Mặt khác, khi ngày càng nhiều ứng dụng quyết định xây dựng trên app chain, chính app chain cũng được hưởng vòng phản hồi tích cực; do đó hiệu quả giải quyết vấn đề phân mảnh thanh khoản và giới hạn tính kết hợp vốn có từ kiến trúc app chain.
-
Đồng thời, app chain cung cấp lớp dữ liệu chia sẻ, cho phép các ứng dụng khác triển khai trên chính app chain; thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái, sau đó thu hút sự quan tâm của các nhà phát triển và nhà đầu tư, có thể thúc đẩy hiệu suất giá của mạng.
-
Quan trọng nhất, nó giải quyết vấn đề khởi động lạnh mà nhiều lớp 1 hay rollup có thể gặp phải; bởi vì nhiều app chain ban đầu khởi đầu như một ứng dụng tìm kiếm tính kết hợp tốt hơn.
Do đó, các app chain cố gắng xây dựng hệ sinh thái không trở nên “gầy”, mà ngược lại, cho thấy con đường rõ ràng để trở nên “mập” và duy trì “mập”; nếu hợp lý, nó có thể trở thành một trường hợp đầu tư hấp dẫn.
Phân tích sau sự kiện về Injective
Như đã đề cập ở phần đầu bài viết, thành tích xuất sắc của Injective trong năm nay chứng minh "Thuyết App Chain Mập". Bắt đầu từ một app chain phái sinh vĩnh viễn độc lập, Injective vận hành mô hình sổ lệnh điển hình và đi đầu trong việc áp dụng phí gas bằng 0 để tránh MEV độc hại như front-running.
Về tích lũy giá trị, Injective về cơ bản đốt 60% toàn bộ phí giao dịch do cộng đồng quản lý thông qua đấu giá, tạo áp lực giảm phát lên toàn bộ cung token. 40% còn lại được dành cho relayers, nhằm khuyến khích độ sâu thanh khoản cho sàn giao dịch. Nói cách khác, tích lũy giá trị của $INJ là hàm của khối lượng giao dịch, chứ không phải hàm của số lượng giao dịch như các giao thức thay thế khác.
Minh họa từ tài liệu Injective
Token nội địa $INJ còn có thể dùng làm tài sản ký quỹ cho phái sinh, như một lựa chọn thay thế stablecoin cho các thị trường phái sinh khác. Ngoài ra, Injective tích hợp với Skip Protocol vào tháng 2 năm nay để hoàn trả lợi nhuận MEV cho cổ đông, củng cố thêm trường hợp tích lũy giá trị sớm.
Vào đầu năm 2023, Injective được định giá 130 triệu đô la, và sau khi thông báo về quỹ hệ sinh thái, thị trường đã điều chỉnh tăng định giá token; các nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng đang ủng hộ nỗ lực xây dựng toàn bộ hệ sinh thái trên nền tảng sổ lệnh này.
Tính đến thời điểm viết bài, Injective được định giá hơn 1,3 tỷ đô la, tăng hơn 10 lần kể từ đầu năm, vượt xa phần lớn các token khác trên thị trường. Tuy nhiên, kể từ khi mở rộng, các chỉ số không cải thiện đáng kể, khối lượng giao dịch hàng ngày của Injective vẫn giữ ở mức 10 triệu đô la, khiến giá trị tích lũy hàng năm dưới dạng token bị đốt khoảng 4 triệu đô la.
Không có gì quá lớn, nhưng "Thuyết Giao Thức Mập" về cơ bản đã hội tụ với "Thuyết App Chain" chuyển hướng này. Injective tận hưởng lợi thế kép của cả lớp nền và app chain, đồng thời tránh được những điểm yếu chính của cả hai.
-
Vòng phản hồi tích cực vẫn áp dụng; nhà đầu tư rót vốn vào xây dựng hệ sinh thái, thu hút nhà phát triển và dự án, khởi động giá trị đầu cơ của token mạng nội địa, gián tiếp giải quyết vấn đề mức độ an toàn của chuỗi khi định giá app chain trước đây.
-
Phần tích lũy giá trị không chịu ảnh hưởng từ cuộc cạnh tranh phí; Injective không thu phí gas ngay từ đầu, mà thu lợi từ khối lượng giao dịch; đồng thời gia tăng giá trị bằng cách cung cấp bảo mật và lớp dữ liệu chia sẻ.
-
Vấn đề phân mảnh thanh khoản và tính kết hợp được giải quyết; tài sản nội địa trên chuỗi giờ đây có nhiều trường hợp sử dụng hơn trong app chain.
Tổng thể, Injective khi cố gắng xây dựng hệ sinh thái đã tìm thấy con đường rõ ràng để trở nên “mập” và duy trì “mập”; do đó, ngay cả trong dài hạn, nó cũng có thể là một trường hợp đầu tư hấp dẫn.
Vậy còn Sei thì sao
Rất khó để lặp lại kỳ tích của Injective một lần nữa. Sei được xem rộng rãi là đối thủ gần nhất của Injective trong ngành, có thể sẽ không thấy đường đi tương tự. Cả hai đều vận hành dưới dạng sổ lệnh; token gốc $SEI không tạo ra giá trị như Injective; thay vào đó, nó đóng vai trò là token gas gốc của mạng.
Kinh tế học token của Sei
Sự khác biệt nhỏ này về cơ bản kế thừa những vấn đề còn tồn tại của "Thuyết Giao Thức Mập" và đặt Sei vào cùng sân chơi với các lớp nền thay thế khác.
-
Vòng phản hồi tích cực vẫn tồn tại và áp dụng; Sei nhận được sự hậu thuẫn từ nhiều nhà đầu tư nổi bật trong ngành, nhưng vốn đổ vào chưa thu hút được các nhà phát triển đến nền tảng để thúc đẩy tăng trưởng mạng.
-
Tích lũy giá trị là điểm đau còn tồn tại chưa được giải quyết, Sei kế thừa phần này; blockchain cung cấp lớp dữ liệu chia sẻ và mức độ an toàn nhưng không hiệu quả thu được bất kỳ khoản phí gas ý nghĩa nào.
-
Vấn đề phân mảnh thanh khoản và tính kết hợp không hoàn toàn liên quan, vì app chain tự định vị như một hệ sinh thái độc lập; chứ không nhất thiết phải tương tác với các chuỗi khác trong hệ sinh thái Cosmos.
Osmosis có thể là mắt xích tiếp theo.
"Thuyết App Chain Mập" đã được thị trường xác nhận lần đầu tiên qua thành công của Injective; giờ là lúc tìm kiếm cơ hội khác theo logic tương tự để tái hiện chiến lược này.
Osmosis có thể là mắt xích tiếp theo; bởi vì nhóm phát triển đang từ từ xây dựng một hệ sinh thái xung quanh app chain dựa trên AMM, như giao thức Mars cung cấp thị trường tiền tệ; và giao thức Levana cung cấp sàn giao dịch phái sinh vĩnh viễn. Giao thức này cũng mở ra phí làm thị trường từ khối lượng giao dịch giao ngay; lần đầu tiên hiệu quả mang lại tích lũy giá trị cho người nắm giữ token.
Là một app chain và trung tâm thanh khoản trên Cosmos; Osmosis có khối lượng giao dịch giao ngay trung bình hàng ngày là 6 triệu đô la, con số này không ấn tượng. Một phần do hoạt động DeFi trên Cosmos suy giảm; giá token $OSMO từ đầu năm đến nay liên tục giảm, từ mức cao nhất 1,10 đô la xuống còn 0,30 đô la hiện tại.
Một lần nữa, "Thuyết Giao Thức Mập" dần hội tụ với "Thuyết App Chain" trong trường hợp Osmosis; nhưng cần thêm bằng chứng để khởi động toàn bộ đà tăng giá, như sau:
-
Vòng phản hồi tích cực vẫn còn thiếu: Cộng đồng Osmosis mạnh và chiến lược gắn kết với toàn bộ hệ sinh thái Cosmos để thu hút các đội ngũ triển khai ứng dụng trên app chain; nhưng các nhà đầu tư dường như chưa rót vốn vào hệ sinh thái
-
Tích lũy giá trị một lần nữa không bị ảnh hưởng bởi cạnh tranh phí: Osmosis áp dụng phí làm thị trường giao thức 10 bps, thu lợi từ khối lượng giao dịch giao ngay; đồng thời gia tăng giá trị bằng cách cung cấp bảo mật và lớp dữ liệu chia sẻ
-
Cảnh báo ở đây là phí làm thị trường giao thức có thể làm xói mòn kinh tế học đơn vị của trader và nhà arbitrage; điều này có thể ảnh hưởng đến khối lượng giao dịch giao ngay trong dài hạn, trừ khi Osmosis tìm cách xây dựng rào cản bền vững xung quanh thanh khoản giao thức
-
Vấn đề phân mảnh thanh khoản và tính kết hợp đang được giải quyết; tài sản nội địa trên chuỗi có thể được sử dụng trong các nguyên tắc DeFi khác trên chuỗi
Kết luận
Khi $INJ phục hồi vào đầu năm nay, tôi từng nghĩ đây là sự kiện một lần, vì thị trường thực chất đang định giá lại token, áp dụng bội số giao dịch của sàn phái sinh vĩnh viễn lên tầng giao thức; và giá token sẽ dừng lại sau khi điều chỉnh xong.
Hóa ra, đây là một trong những sai lầm lớn nhất của tôi trong năm nay. Khi tôi suy ngẫm về logic cơ bản phía sau; kết hợp "giao thức mập" và "app chain" thực tế đã tạo ra cú bật mạnh khó chịu nhất, bởi vì nó giải quyết các vấn đề còn tồn tại từ cả hai phía; và giá trị đầu cơ cùng với vốn từ các nhà đầu tư tổ chức được bơm vào hệ thống để khởi động vòng xoáy.
Tôi tin rằng nhiều app chain hơn sẽ đi theo hướng này trong những tháng tới; bởi vì phần lớn trong số họ đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung sản phẩm và giữ giá trị trong hệ thống, thay vì cạnh tranh nhau ở cấp độ ứng dụng. "Thuyết App Chain Mập" có thể tạo thêm nhiều kỳ tích trên thị trường công khai.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
hopydoc
