Viết bởi: ValHolla

Biên dịch: TechFlow

Dưới đây là một quan điểm gây tranh cãi: Việc thanh lý đang phá hủy DeFi.

Trong hệ thống hiện tại, sự sụt giảm giá mạnh sẽ kích hoạt phản ứng dây chuyền "thanh lý", khiến các khoản vay DeFi thua lỗ buộc phải bán ra ở đáy. Điều này dẫn đến biến động giá lớn, làm mất lòng tin và khiến nhiều nhà đầu tư bên ngoài rút lui. Trong thời kỳ hoảng loạn, nó gây tắc nghẽn mạng lưới và buộc người đi vay phải trả phí cao. Nếu những điều này không xảy ra, DeFi sẽ tốt hơn.

Sứ mệnh của Cruise.fi là giải quyết những vấn đề này thông qua một giao thức vay mượn mới không có thanh lý.

Ý tưởng cơ bản là: Thay vì bị thanh lý hoàn toàn khi giá tài sản thế chấp giảm xuống dưới một mức ngẫu nhiên nào đó, vị thế sẽ được phục hồi dần dần thông qua một loại phái sinh lợi nhuận mới. Người cho vay cung cấp vốn có thể duy trì vị trí ổn định khi khoản cho vay của họ mất giá trị, đồng thời thu được lợi nhuận cao hơn từ việc thu hồi tài sản thế chấp theo từng phần thay vì bị bán tháo trong đợt xả hàng.

Đây là một thiết kế mới lạ, chúng tôi sẽ giải thích chi tiết bên dưới. Nếu thành công, bạn sẽ không còn cần phải liên tục theo dõi vị thế vay của mình hay giới hạn tỷ lệ giá trị vay (LTV) tiềm năng nữa.

Vậy hãy cùng tìm hiểu: Làm cách nào để loại bỏ việc thanh lý khỏi DeFi?

Cơ chế vay không thanh lý

Trong mô hình thanh lý người đi vay truyền thống, khi giá giảm xuống dưới mức thanh lý, người dùng sẽ chịu tổn thất lớn. Ý tưởng cốt lõi của Cruise.fi là thay thế hệ thống này bằng một hệ thống mới, nơi tài sản thế chấp sẽ được bán dần dần khi LTV quá cao, tạo thời gian phục hồi nợ.

Cách thức hoạt động như sau.

Đối với người đi vay: Người đi vay gửi ETH làm tài sản thế chấp, sau đó phát hành stablecoin nội bộ USDx. Trên Uniswap có nhóm thanh khoản USDx, họ có thể trao đổi với USDC tại đó. Về cơ bản, điều này giống như vay USDC bằng ETH, mặc dù sử dụng USDx mang lại một số lợi ích.

Thông thường, các khoản vay thế chấp bằng ETH sẽ có một mức thanh lý – nếu giá giảm xuống dưới mức này, người đi vay sẽ mất ETH của họ. Tuy nhiên hiện tại, mỗi vị thế đều có một ngưỡng nhất định; khi giá thấp hơn ngưỡng này, tài sản thế chấp của họ sẽ được bán dần dần. Điều này cho người đi vay đủ thời gian để bổ sung tài sản thế chấp, trả nợ hoặc đơn giản là chờ giá tăng trở lại.

Đối với người cho vay: "Người cho vay" thực chất là các nhà cung cấp thanh khoản (LP) trong nhóm USDC-USDx trên Uniswap. Họ nhận phí giao dịch từ nhóm này, sau đó khóa token LP của mình trên giao thức để nhận phí Harvest và lợi nhuận từ việc stake ETH từ tài sản thế chấp của người đi vay.

Trong một hệ thống không thanh lý, đôi khi người đi vay có thể có vị thế chưa được thế chấp đầy đủ nhưng vẫn chưa tất toán. Vấn đề này được xử lý theo nhiều cách. Trước tiên, khi người đi vay thua lỗ, họ vẫn tiếp tục trả lợi nhuận stake cho người cho vay, tạo thành khoản thanh toán nền tảng. Thứ hai, khi LTV vượt quá 100%, một loại phái sinh lợi nhuận mới sẽ được phát hành cho người cho vay – gọi là Token Phục hồi Giá (PRT).

Hai cơ chế này tạo lợi thế cho các LP USDC-USDx nhằm bù đắp rủi ro mà họ phải gánh chịu. Nhưng cụ thể chúng hoạt động như thế nào?

Tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào PRTs và cơ chế Harvesting giúp duy trì định giá USDx.

Token Phục hồi Giá (PRTs): Một tài sản DeFi mới lạ

PRTs là các phái sinh lợi nhuận, mang lại quyền cho người nắm giữ được chia phần khi giá tài sản thế chấp phục hồi về một mức nhất định. Bạn có thể coi chúng như một dạng quyền chọn tăng giá (call option) đặc biệt, với mức giá thực hiện hơi cao hơn mức thanh lý tài sản thế chấp của bạn. Nếu điều này nghe khó hiểu, hãy xem ví dụ sau:

Một người đi vay dùng stETH làm tài sản thế chấp với mức giá thanh lý là 1.400 USD. Đột nhiên, một số tin xấu (FUD) lan truyền khiến giá giảm xuống dưới 1.400 USD trong vài phút.

Thay vì mất toàn bộ tài sản thế chấp, vị thế của người đi vay sẽ bị đóng băng trong giao thức, và nếu/khi giá phục hồi lên trên mức thanh lý, bên cho vay sẽ nhận được PRT có thể chuộc lại.

Đồng thời, bên cho vay vẫn tiếp tục nhận được lợi nhuận từ stETH bị đóng băng của người đi vay.

Dựa trên lịch sử tiền mã hóa, có thể khẳng định rằng các tài sản "blue-chip" như BTC và ETH cuối cùng sẽ phục hồi sau các cú sụt giảm mạnh và đạt các đỉnh mới. Thực tế, theo dữ liệu từ khoảng 800 lần thanh lý trên Liquity, khoảng 70% các tài sản đã phục hồi lên mức giá thanh lý cộng thêm 50%!

Do đó, cơ chế chống thanh lý của Cruise.fi về cơ bản có thể cứu người dùng khỏi mất tài sản vay quý giá hơn tài sản thế chấp. Thay vào đó, họ nhận được một "giấy nợ tạm thời" dưới dạng PRTs. Sau này, PRTs có thể được đổi lại thành tài sản thế chấp ETH.

Như đã nói, ngay cả trong kịch bản thị trường gấu kéo dài, khi giá ETH xuống dưới 1.400 USD và duy trì ở mức này trong nhiều tháng, người cho vay vẫn có thể bán PRTs của họ trên thị trường thứ cấp.

Đúng vậy, PRTs cũng sẽ được giao dịch trên thị trường mở.

Với hiệu quả vốn là yếu tố hàng đầu, việc giữ tài sản thế chấp bị đóng băng là không hợp lý. Vì vậy, nếu người nắm giữ cần vốn trước khi giá phục hồi hoàn toàn, họ có thể đơn giản bán PRTs của mình và ít nhất lấy lại một phần giá trị.

Hơn nữa, điều này tạo ra một thị trường hoàn toàn mới, nơi mọi người có thể đầu cơ vào các vị thế sắp bị thanh lý. Ví dụ, giả sử một vị thế ETH bị đóng băng ở mức 2.500 USD, giá giảm xuống còn 1.000 USD. Lúc này, PRTs sẽ rất rẻ vì ETH cần tăng 150% mới có thể đổi lại giá trị ETH ban đầu. Tuy nhiên, một người muốn tận dụng cơ hội suy thoái này có thể quan tâm đến việc mua PRTs, và lý tưởng nhất là bán chúng có lời trước khi ETH phục hồi lên 2.500 USD. Do tính chất giống quyền chọn, lợi nhuận từ PRTs sẽ có đòn bẩy ("leveraged") so với lợi nhuận từ ETH giao ngay.

Harvesting: Một phương pháp khác ngăn chặn thanh lý đột ngột

Giống như PRTs, "Harvesting" là một cách khác để ngăn chặn việc thanh lý đột ngột các vị thế thế chấp. Tài sản thế chấp của người đi vay sẽ được bán dần dần thông qua Harvesting, thay vì đối mặt nguy cơ mất 100%. Điều này bù đắp cho người cho vay khi các vị thế có LTV cao và rủi ro lớn hơn, đồng thời cũng cho người đi vay thời gian phản ứng mà không mất toàn bộ ETH của họ.

Tóm lại, Harvesting và PRTs trong Cruise thực hiện hai chức năng chính: Giảm thiểu nợ xấu và duy trì USDx neo giá 1 USD.

Tương lai của Cruise.Fi

Bằng cách loại bỏ việc thanh lý, Cruise.fi có tiềm năng thay đổi hoàn toàn đặc điểm rủi ro của việc vay mượn trong DeFi. Điều này dường như tốt hơn cho người đi vay, và thực tế cũng tốt hơn cho người cho vay.

Khi mà "khoản cho vay" tồn tại dưới dạng vị thế LP, đa số người dùng có lẽ sẽ thích nhận lợi nhuận cao hơn trên stablecoin bị khóa thay vì đóng vị thế của mình. Trên hầu hết các nền tảng, phí thanh lý thuộc về giao thức chứ không phải người cho vay, do đó cơ chế thanh lý không thực sự mang lại lợi ích lớn cho họ.

Đối với Cruise.fi, đây mới chỉ là khởi đầu, hãy tiếp tục theo dõi vì chúng tôi dự đoán sẽ có nhiều tin tức thú vị trong tương lai gần.

Nếu mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch, có lẽ chúng ta có thể mãi mãi nói lời tạm biệt với việc thanh lý.