Sâu vào RaaS: Tổng quan mô hình dịch vụ Rollup và các phương thức kiếm lợi nhuận
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sâu vào RaaS: Tổng quan mô hình dịch vụ Rollup và các phương thức kiếm lợi nhuận
Trong bài viết này, chúng ta sẽ khái quát nhanh về các sản phẩm mà nhà cung cấp RaaS bán, cách họ phân biệt nhau, cách họ kiếm lợi nhuận và chia sẻ một số góc nhìn nội bộ của chúng tôi về mô hình kinh doanh RaaS.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Myles O'Neil
Biên dịch: TechFlow
Giới thiệu
Một trong những nhóm công ty mà chúng tôi luôn theo dõi sát sao là các nhà cung cấp dịch vụ Rollup-as-a-Service (RaaS). Về cơ bản, các nhà cung cấp RaaS giúp các nhà phát triển ứng dụng nhanh chóng khởi chạy một rollup bằng cách bán các sản phẩm "sẵn sàng sử dụng" như sắp xếp giao dịch (sequencing), lập chỉ mục và phân tích.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ khái quát nhanh về các sản phẩm mà các nhà cung cấp RaaS bán, cách họ phân biệt nhau, mô hình kiếm tiền của họ, cũng như chia sẻ một vài góc nhìn nội bộ về ngành kinh doanh RaaS.
Dịch vụ / Sản phẩm RaaS
Mặc dù lĩnh vực dịch vụ/sản phẩm RaaS vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, chúng tôi nhận thấy rằng phần lớn các nhà cung cấp RaaS đều bán một gói dịch vụ và sản phẩm tương tự nhau. Dựa trên các cuộc trao đổi với các nhà sáng lập RaaS, tôi hiểu rằng gói dịch vụ này đại thể bao gồm những gì sau đây.
Dịch vụ
-
Giống như kịch bản truyền thống của các công ty B2B, các nhà cung cấp RaaS thường bắt đầu bằng việc bán dịch vụ (lưu ý: thật đáng ngạc nhiên khi chiến lược “từ dịch vụ sang sản phẩm” lại hiệu quả đến vậy trong không gian tiền mã hóa).
-
Là một phần của dịch vụ, các nhà cung cấp RaaS thường đóng vai trò tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ bạn đánh giá các stack rollup (ví dụ OP Stack, Arbitrum Orbit) và quyết định stack nào phù hợp nhất với ứng dụng của bạn.
-
Dịch vụ này rất có giá trị, vì vậy đáng để đi sâu hơn. Khách hàng chính của các nhà cung cấp RaaS là các startup muốn khởi chạy ứng dụng của mình trên một rollup chuyên dụng. Điều quan trọng nhất đối với họ là xây dựng ứng dụng và tăng số lượng người dùng; dành ra hàng tháng trời để tìm hiểu các framework rollup không phải là điều họ muốn hoặc nên làm. Vì toàn bộ hoạt động kinh doanh của các nhà cung cấp RaaS dựa trên việc hiểu biết sâu sắc về các framework rollup và xây dựng các công cụ dành cho nhà phát triển xung quanh chúng, họ hoàn toàn có khả năng hỗ trợ các startup đánh giá các lựa chọn framework hiện có.
-
Ví dụ, họ có thể giúp startup trả lời các câu hỏi như: Sự đánh đổi giữa các framework khác nhau và các lớp DA là gì? Có những tùy chỉnh nào có thể cải thiện hiệu suất của rollup dành cho ứng dụng không? Những điểm đánh đổi khi thêm tùy chỉnh (ví dụ độ phức tạp tích hợp tăng lên) là gì? Bằng cách đưa ra hướng dẫn dựa trên trải nghiệm thực tế với khách hàng, họ có thể tiết kiệm cho đội phát triển ứng dụng hàng tháng trời phát triển.
Sản phẩm hạ tầng
-
Sequencer: Vận hành sequencer là một công việc rủi ro cao — nếu sequencer gặp sự cố, rollup của bạn sẽ ngừng hoạt động, khiến người dùng cực kỳ thất vọng. Các nhà cung cấp RaaS cung cấp dịch vụ sequencer được quản lý với độ tin cậy cao thông qua các biện pháp dự phòng. Nếu sequencer của bạn gặp sự cố, họ có thể đảm bảo quá trình chuyển đổi nhanh chóng để rollup của bạn tiếp tục hoạt động, giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động. Ngoài ra, bạn cũng cần thanh toán chi phí DA trên lớp 1, và các khoản phí sequencer chưa được khấu trừ sẽ tích lũy trên rollup của bạn. Đối với các rollup hợp đồng thông minh trên Ethereum, khoảng thời gian rút tiền 7 ngày có nghĩa là bạn luôn cần ít nhất một tuần ETH để chi trả chi phí DA. Các nhà cung cấp RaaS có thể giúp bạn quản lý những phức tạp này, và một số thậm chí còn cung cấp tính thanh khoản cần thiết cho chi phí DA trên lớp 1 thay bạn.
-
RPC: Các điểm cuối RPC không đáng tin cậy cũng gây ra trải nghiệm người dùng kém, giống như chúng ta đã chứng kiến trong các đợt airdrop của Optimism và Arbitrum. Nếu người dùng thực hiện giao dịch, truy vấn lớn hoặc gọi hợp đồng thông qua nút RPC của bạn, các nhà cung cấp RaaS có thể đảm bảo tự động khởi động các nút mới để đáp ứng nhu cầu.
Công cụ dành cho nhà phát triển
-
Công cụ nội bộ: Vì khách hàng của RaaS vừa vận hành rollup vừa vận hành ứng dụng, nên họ cần truy cập vào hạ tầng an ninh nhằm bảo vệ khóa đa chữ ký dùng để thực hiện nâng cấp phần mềm. Một số nhà cung cấp còn cung cấp bảng điều khiển để xem phân tích, giám sát hoạt động và cảnh báo khi có sự cố xảy ra.
-
Các công cụ khác: Khó có thể liệt kê đầy đủ trong danh mục này, nhưng tối thiểu, các nhà vận hành rollup cần công cụ lập chỉ mục dữ liệu để truy vấn thông tin trên chuỗi, các giao diện chuẩn hóa để thực hiện các thao tác như đúc và hủy token hay các giao dịch khác, cùng khả năng truy cập oracle ngoại tuyến.
-
Công cụ giao diện người dùng: Tối thiểu, người dùng rollup sẽ cần một cách để kết nối cầu nối (bridge) tới rollup của bạn, nhiều tùy chọn ví (bao gồm cả hạ tầng trừu tượng tài khoản), và trình duyệt blockchain tương thích với các ứng dụng lớp 1.
Chiến lược GTM của RaaS
Hiện tại có ít nhất sáu nhà cung cấp RaaS trên thị trường, và có thể nói tất cả họ đều đang cạnh tranh giành các startup (chủ yếu). Chúng tôi nhận thấy rằng các nhà cung cấp RaaS thường áp dụng ba phương pháp GTM để phân biệt sản phẩm của họ.
Tích hợp dọc (ví dụ: Eclipse)
-
Framework rollup và việc bán sản phẩm RaaS có liên quan mật thiết và gắn bó chặt chẽ, do đó tích hợp dọc là lựa chọn tự nhiên. Ngoài động lực kinh tế, còn có những lý do chiến lược khiến các nhà vận hành RaaS và framework theo đuổi sản phẩm tích hợp dọc.
-
Từ góc nhìn của framework, sản phẩm RaaS có thể giúp họ gần gũi hơn với khách hàng. Nhờ sự gần gũi này, họ có thể tạo vòng phản hồi chặt chẽ hơn để định hướng các quyết định sản phẩm. Thậm chí có thể chủ ý mở rộng hỗ trợ RaaS cho các framework bên thứ ba và tích hợp các thành phần tốt nhất để cung cấp sản phẩm.
-
Giống như bất kỳ lĩnh vực công nghệ mới nổi và cạnh tranh cao nào, một trong những thách thức lớn mà các framework rollup phải đối mặt là tìm ra chiến lược sinh lời không cản trở việc áp dụng. Sản phẩm RaaS là cách trực tiếp nhất để đạt được cả hai mục tiêu này. Giải pháp RaaS có thể thúc đẩy việc áp dụng framework bằng cách giải quyết các điểm đau quan trọng. Đồng thời, tính lựa chọn của RaaS cho phép bạn sinh lời mà không làm tăng gánh nặng cho những khách hàng chọn tự vận hành rollup.
-
Thách thức chính của phương pháp này là giới hạn về nguồn lực. Việc xây dựng song song một doanh nghiệp RaaS cùng lúc với việc xây dựng framework rollup có thể vượt quá khả năng của bạn.
Hợp tác với framework (ví dụ: Conduit)
-
Những nhà cung cấp RaaS hợp tác với framework cụ thể (như OP hoặc Arbitrum) sẽ gắn bó chặt chẽ với framework đó. Bằng cách liên kết với framework hiện có, các nhà cung cấp RaaS có thể hưởng lợi thế phân phối khổng lồ.
-
Ví dụ, bằng cách hợp tác với Optimism, Conduit có thể tận dụng thương hiệu của Optimism để trở thành lựa chọn mặc định cho các startup chọn Optimism làm framework. Các nhà cung cấp khác (như Slush) đang liên kết với các framework rollup mới nổi (như Starknet) để đạt được lợi thế phân phối trong hệ sinh thái khác.
-
Ngoài việc tăng khả năng phân phối, phương pháp này còn cho phép bạn tập trung mọi nguồn lực vào việc xây dựng một sản phẩm thực sự xuất sắc. Xét một nghiên cứu điển hình gần đây, Aevo đã chuyển giải pháp RaaS của họ sang Conduit. Họ làm vậy vì Conduit đang chạy phiên bản mới nhất của Optimism, điều này cải thiện đáng kể sản phẩm của họ. Bằng cách tập trung vào một framework duy nhất, Conduit có thể đảm bảo khách hàng luôn chạy trên phiên bản mới nhất của kho mã nguồn.
-
Nhược điểm là một framework đơn lẻ khó có thể hỗ trợ mọi trường hợp sử dụng, do đó bạn có thể bị giới hạn thị trường ở một mức độ nào đó (ít nhất là trước khi mở rộng để hỗ trợ các framework khác).
Không phụ thuộc vào framework (ví dụ: Caldera)
-
Các nhà cung cấp RaaS không phụ thuộc vào framework hỗ trợ các sản phẩm và dịch vụ RaaS trên nhiều framework rollup khác nhau (như OP, Arbitrum).
-
Nếu một nhà cung cấp không phụ thuộc framework có thể trở thành điểm tiếp xúc đầu tiên của startup, bạn có thể hình dung framework nền tảng chỉ là một lựa chọn kỹ thuật để hỗ trợ các trường hợp sử dụng khác nhau, chứ không phải là dấu hiệu gắn bó thương hiệu.
-
Phương pháp không phụ thuộc framework cho phép nhà cung cấp RaaS mang lại nhiều lựa chọn hơn cho khách hàng trong quá trình onboarding. Bằng cách vận hành nhiều framework trong môi trường thực tế, họ có thể thấy được thành phần nào có giá trị nhất và đưa những bài học kinh nghiệm này vào hướng dẫn cho khách hàng mới.
-
Tương tự như phương pháp tích hợp dọc, thách thức chính của phương pháp này liên quan đến giới hạn nguồn lực. Mỗi framework đều yêu cầu đầu tư lớn để hỗ trợ, và cố gắng hỗ trợ quá nhiều framework có thể dẫn đến sản phẩm non yếu.
Mô hình kinh doanh RaaS
Hiện tại, các nhà cung cấp RaaS có hai nguồn thu nhập: (i) phí sắp xếp giao dịch (sequencing fees) và (ii) hạ tầng và công cụ. Theo quan sát của chúng tôi, thành phần dịch vụ thường được cung cấp miễn phí.
Phí sắp xếp giao dịch (Sequencing Fees)
-
Các nhà cung cấp RaaS vận hành sequencer để sắp xếp giao dịch cho ứng dụng. Đổi lại, họ thu một khoản phí.
-
Chúng tôi thấy hai cách mà các nhà cung cấp RaaS thu phí sắp xếp: một là lấy một phần doanh thu, tức là chia sẻ một tỷ lệ nhất định với ứng dụng từ doanh thu phí giao dịch mà người dùng cuối thanh toán; hai là thu một khoản phí SaaS hàng tháng đơn giản để quản lý sequencer.
-
Động lực phí là một vấn đề thú vị, hãy bàn sơ qua chút. Đối với nhà cung cấp RaaS, vận hành sequencer có chi phí cố định và chi phí biến đổi theo số lượng giao dịch. Như đã đề cập ở trên, một số nhà cung cấp còn chịu rủi ro thanh toán chi phí DA trên Ethereum thay khách hàng. Trong tình huống lý tưởng, với tư cách là nhà cung cấp RaaS, bạn có thể vừa thu phí SaaS hàng tháng để trang trải chi phí vận hành cố định, vừa lấy một phần doanh thu để trang trải chi phí biến đổi và hưởng lợi từ các ứng dụng đang tăng trưởng nhanh. Phần sau đặc biệt quan trọng — nếu bạn không thể hưởng lợi từ sự tăng trưởng của khách hàng, thì kinh tế học của việc vận hành sản phẩm sequencer sẽ không hấp dẫn. Nếu bạn có vốn, thì việc biện minh cho thành phần chia sẻ doanh thu này để đại diện cho khách hàng chi trả chi phí DA sẽ dễ dàng hơn.
-
Tuy nhiên, liệu các nhà cung cấp RaaS có thể duy trì việc thu phần trăm doanh thu trong trạng thái ổn định hay không sẽ phụ thuộc vào ảnh hưởng định giá mà ứng dụng có đối với nhà cung cấp RaaS. Hiện tại, vẫn còn quá sớm để xác định ai nắm giữ quyền định giá. (Nếu phải nói, giống như cách ngành thanh toán hoạt động, cảm giác của chúng tôi là các ứng dụng lớn sẽ có ảnh hưởng định giá đối với nhà cung cấp RaaS, trong khi các ứng dụng nhỏ thì không).
Hạ tầng, công cụ và các dịch vụ khác
-
Các nhà cung cấp RaaS có thể thu phí SaaS cho nhiều dịch vụ hạ tầng then chốt. Bằng cách sở hữu mối quan hệ với khách hàng, họ có lợi thế hơn các nhà cung cấp hiện tại trong việc chiếm lĩnh các dịch vụ có giá trị cao nhất và cung cấp chiết khấu khi mua gói dịch vụ (ví dụ: nếu bạn dùng dịch vụ RPC của chúng tôi thay vì Alchemy, chúng tôi sẽ giảm giá cho các dịch vụ khác). Ngoài ra, các nhà cung cấp RaaS có thể có lợi thế về chi phí so với các nhà cung cấp hiện tại, vì kiến trúc của họ cho phép họ dễ dàng mở rộng để hỗ trợ các chuỗi mới.
-
Do giới hạn nguồn lực, các nhà cung cấp RaaS thường cần hợp tác với các công ty bên ngoài để đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng. Ví dụ, Conduit gần đây đã ra mắt chương trình tích hợp của mình, Caldera cũng công bố nhiều mối quan hệ đối tác tương tự. Với tư cách là kênh phân phối cho các đối tác này, các nhà cung cấp RaaS ở vị trí rất thuận lợi để xây dựng một thị trường hoặc mô hình kinh doanh bán lại, rất giống với AWS và các "plugin" của bên thứ ba.
Ý tưởng khác
Có một vài điều tôi muốn thảo luận nhưng không phù hợp với các phần trước, nên tôi quyết định đặt chúng vào phần tổng hợp này.
RaaS vs Framework
Mặc dù hiện tại các nhà cung cấp RaaS và framework đang duy trì mối quan hệ tương đối thân thiện, tôi cho rằng họ sẽ không tránh khỏi việc cạnh tranh, đặc biệt là để giành thị phần trong lĩnh vực sắp xếp giao dịch. Nếu cạnh tranh gia tăng, tôi cho rằng các nhà cung cấp RaaS có khả năng hưởng lợi nhiều nhất. Dưới đây là một vài lý do:
-
Như chúng ta đã bắt đầu thấy, phần lớn các startup này đang trực tiếp tìm đến các nhà cung cấp RaaS để thuê ngoài sự phức tạp trong việc triển khai rollup. Nếu xu hướng này tiếp tục, các nhà cung cấp RaaS sẽ nắm giữ kênh phân phối đầu vào, do đó cũng nắm giữ mối quan hệ khách hàng. Nếu mọi chuyện diễn ra như vậy, các nhà cung cấp RaaS có thể coi framework nền tảng chỉ là một lựa chọn kỹ thuật để phục vụ các trường hợp sử dụng khác nhau.
Tuy nhiên, các framework cũng có thể phản công lại các nhà cung cấp RaaS. Về khía cạnh này, dưới đây là một vài vấn đề chúng tôi đã thảo luận:
-
Liệu framework có thể tính phí ứng dụng để sử dụng framework của họ không? (Mặc dù hiệu ứng mạng từ việc áp dụng framework rất mạnh, tôi nghĩ rằng chỉ dựa vào framework thôi thì khó có thể sinh lời. Tuy nhiên, đây vẫn là một câu hỏi thú vị để suy ngẫm).
-
Mỗi framework mà nhà cung cấp RaaS hỗ trợ đều đòi hỏi họ đầu tư nhiều nguồn lực (chủ yếu là thời gian phát triển). Ở thời điểm này, một nhà cung cấp RaaS khó có thể hỗ trợ mọi framework trên thị trường và thiết kế sản phẩm riêng cho từng cái. Vậy thì, liệu framework có thể cạnh tranh với nhà cung cấp RaaS bằng cách cung cấp các dịch vụ then chốt giải quyết các điểm đau riêng biệt của stack họ không? Ví dụ, một framework ZK Rollup có thể cung cấp định giá tốt hơn cho việc tạo bằng chứng bằng cách tập hợp nhu cầu từ các rollup và định tuyến đến một nhóm hệ thống và nhà vận hành bằng chứng.
MEV xuyên rollup
-
Quan điểm hiện tại cho rằng các rollup sẽ có lượng MEV đáng kể, và MEV xuyên rollup sẽ trở thành một "mồi ngon". Dựa trên giả định này, phần lớn người ta cho rằng shared sequencer có khả năng cao nhất sẽ thu thập giá trị này. Tôi cho rằng giả định này vẫn còn rất mở, và thậm chí tôi còn nghi ngờ về kết quả của giả định này.
-
Nếu MEV xuyên chuỗi thực sự trở thành một phần quan trọng của thị trường, các nhà cung cấp RaaS sẽ phải quyết định là tích hợp với shared sequencer đối tác hay tự tung ra sản phẩm shared sequencer riêng. Hãy giả sử rằng trong tương lai, các nhà cung cấp RaaS sẽ vận hành sequencer cho phần lớn các rollup mới, và dịch vụ này chiếm phần lớn doanh thu của họ (đồng thời cũng cung cấp cái nhìn vào mempool của mỗi rollup sử dụng dịch vụ của họ). Trong trường hợp đó, tôi cho rằng các nhà cung cấp RaaS có khả năng cao hơn sẽ tự tung ra sản phẩm shared sequencer riêng thay vì hợp tác với nhà cung cấp bên ngoài.
-
Hơn nữa, các nhà cung cấp RaaS có thể tận dụng việc quan sát tất cả các mempool này để cung cấp đấu giá quy trình lệnh (order flow auction), và sử dụng quyền kiểm soát sequencer để cung cấp đấu giá đỉnh khối (top-of-block auction) cho việc thanh toán. Điều này cho phép các searcher nhìn thấy các giao dịch có giá trị, điền đầy chúng, và thanh toán đồng thời trên các chuỗi được hỗ trợ.
Kết luận
Còn rất nhiều câu hỏi thú vị khác về các nhà cung cấp RaaS, nhưng để ngắn gọn, chúng tôi xin dừng ở đây. Đối với chúng tôi, có một điều rõ ràng: các nhà cung cấp RaaS là một loại hình doanh nghiệp cực kỳ hấp dẫn trong lĩnh vực tiền mã hóa. Đây là một lĩnh vực mà chúng tôi đang theo dõi sát sao.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@hi_Reverie
