Trong thời đại đa chuỗi, tại sao trừu tượng hóa chuỗi lại là lĩnh vực đáng chú ý nhất sau trừu tượng hóa tài khoản?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Trong thời đại đa chuỗi, tại sao trừu tượng hóa chuỗi lại là lĩnh vực đáng chú ý nhất sau trừu tượng hóa tài khoản?
"Chain abstraction" là việc ẩn giấu thông tin nội bộ như các chuỗi riêng lẻ, phí gas, token gốc... khỏi người dùng, nhằm đạt được trải nghiệm "vô cảm" với chuỗi.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: jason Trần
Trong các bài viết trước, tôi đã nhiều lần đề cập đến sự bùng nổ của các chuỗi ứng dụng và tình trạng "mắc kẹt" lãng phí. Trong bài viết "Liệu chúng ta có thực sự cần quá nhiều Layer 2 như vậy không? Đâu là điểm kỳ dị thực sự để Web3 đạt quy mô lớn?", khi mà Layer 1 và Layer 2 đang đua nhau phát triển, sau trào lưu tài khoản trừu tượng (account abstraction), tôi cho rằng "trừu tượng hóa chuỗi" (chain abstraction) là một lĩnh vực cực kỳ quan trọng và đáng để theo dõi.
Rất nhiều bạn thường xuyên hỏi: từ "trừu tượng" trong tài khoản trừu tượng nghĩa là gì, tại sao lại đặt tên kỳ lạ như vậy? Trong kỹ thuật phần mềm, "trừu tượng" đặc biệt chỉ việc chỉ cung cấp hình thức bên ngoài, che giấu các chi tiết triển khai bên trong, từ đó giảm độ phức tạp khi hiểu và sử dụng, đạt được nguyên tắc nội hàm cao, liên kết thấp. Khái niệm trừu tượng cũng tương ứng với mô-đun hóa. Do đó, tài khoản trừu tượng có nghĩa là ẩn đi các thông tin bên trong như địa chỉ ví, khóa riêng tư, cụm từ khôi phục,... giúp người dùng sử dụng tài khoản một cách vô cảm. Tương tự, trừu tượng hóa chuỗi chính là ẩn đi khỏi người dùng các thông tin bên trong như từng chuỗi riêng biệt, phí Gas, token gốc,... để đạt tới trải nghiệm "vô cảm với chuỗi".
Tại sao trừu tượng hóa chuỗi lại quan trọng đến vậy? Hai lý do chính:
1. Trải nghiệm người dùng;
2. Tập trung thanh khoản.
Về trải nghiệm người dùng thì không cần bàn cãi: trước tiên người dùng phải hiểu khái niệm về chuỗi, khi dùng sản phẩm phải liên tục chuyển đổi và thêm các chuỗi tương ứng, thậm chí còn phải qua cầu nối để mua Gas của chuỗi đích. Chuỗi giống như máy chủ trong Web2 – khi lướt TikTok, người dùng không cần biết video đó được lưu ở trung tâm dữ liệu nào, càng không nên phải vì xem một video mà phải chuyển sang trung tâm dữ liệu khác, mua băng thông tương ứng. Việc này thật phi lý.
Nếu như vấn đề trải nghiệm chỉ làm tăng rào cản tiếp cận, thì sự phân mảnh thanh khoản mới là vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều.
Gần đây, Polygon đã công bố kế hoạch Polygon 2.0, trọng tâm nhằm giải quyết bài toán thanh khoản thống nhất. Trước đó, tôi cũng đã từng giải thích trên Twitter về nội dung và tính năng của bản 2.0 này. Bởi vì khả năng tạo chuỗi riêng ngày càng trở nên đơn giản và chín muồi, số lượng lớn các chuỗi sẽ làm thanh khoản bị phân tán nghiêm trọng. Thanh khoản ở đây bao gồm cả nghĩa hẹp (tiền vốn) lẫn nghĩa rộng (người dùng, lưu lượng truy cập,...). Làm thế nào để hiểu rõ điều này? Lại lấy ví dụ từ Web2.
Trong Web2, các trung tâm dữ liệu chứa máy chủ có thể lên tới vài chục cái. Một video bạn tải lên có thể nằm ở một trung tâm bất kỳ, nhưng bạn vẫn có thể "xuyên trung tâm dữ liệu" để xem video. Không phải vì số điện thoại bạn là Liên Thông Bắc Kinh mà bạn chỉ xem được video ở khu vực máy chủ phía Bắc. Nhưng nếu đúng như vậy thì sao? Video sẽ bị chia cắt thành nhiều hòn đảo biệt lập, làm thanh khoản giảm mạnh. Một video chất lượng vốn có thể được 100.000 người xem, giờ đây chỉ giới hạn trong 10.000 người thuộc phạm vi phủ sóng của một máy chủ duy nhất.
Các bạn còn nhớ nhiều trò chơi online 15 năm trước như Audition, QQ Speed không? Sau khi vào game, bạn phải chọn máy chủ: Khu vực Bắc Trung Quốc 1, Khu vực Bắc Trung Quốc 2,... Bạn chỉ có thể chơi cùng những người chọn cùng máy chủ. Tính lưu động người dùng bị chia nhỏ nghiêm trọng, khả năng tương tác giảm mạnh. Thậm chí có trò chơi dữ liệu và tài khoản đều bị cách ly theo từng khu, tức là tôi khổ luyện lên cấp tối đa ở khu Bắc Trung Quốc, sang khu Nam Trung Quốc lại phải bắt đầu từ làng newbie.
Trong Web3 vốn mang sẵn thuộc tính tài chính, đặc biệt là DeFi, thanh khoản càng trở nên then chốt. Tính thanh khoản của vốn trực tiếp quyết định hiệu suất luân chuyển và sử dụng vốn. Nhiều người cho rằng vị thế khó lay chuyển của Uniswap là nhờ vào các bể thanh khoản sâu rộng. Nếu một dự án DeFi chia nhỏ thanh khoản vốn của mình ra nhiều chuỗi khác nhau, đó là điều cực kỳ nguy hiểm. Tương tự, các lớp ứng dụng Web3 như mạng xã hội, game,... hiện tại người dùng đã ít, nếu lại tiếp tục làm thanh khoản bị phân mảnh, thì chẳng còn gì để chơi nữa.
Tài khoản trừu tượng giúp giảm rào cản hiểu biết và thao tác cho người dùng – chỉ cần dùng email như Web2 là đủ, không cần quan tâm đến các khái niệm phức tạp đằng sau. Tương tự, chúng ta càng cần thêm trừu tượng hóa chuỗi, xóa bỏ hoàn toàn mọi khái niệm về "chuỗi". Người dùng chỉ cần biết nhấn chân ga bằng chân phải, phanh bằng chân trái là lái được xe, chứ không cần biết động cơ, roto, bộ điều tốc hoạt động ra sao.
Sau khi hạ rào cản, giá trị lớn hơn của trừu tượng hóa chuỗi nằm ở việc thống nhất thanh khoản: người dùng chỉ cần biết họ đang tương tác với một thứ gọi là blockchain, còn thực tế có những chuỗi nào ở dưới, tài sản gì, tất cả sẽ được định tuyến một cách linh hoạt, tự động. Vì vậy, cross-chain (kết nối chuỗi) là bước quan trọng trong trừu tượng hóa chuỗi, nhưng chưa phải là tất cả. Phía sau đó là một hệ thống giải pháp tự động hóa toàn diện – từ ví đến tài sản và thông điệp – với cốt lõi là cross-chain và nền tảng an toàn, một bài toán kỹ thuật quy mô lớn.
Trong lĩnh vực trừu tượng hóa chuỗi, có các dự án như Connect, DappOS,... Một số công ty làm về tài khoản trừu tượng cũng đang thử mở rộng xuống tầng trừu tượng hóa chuỗi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@jason_chen998
