Chúng ta thực sự cần Web3 như thế nào?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Chúng ta thực sự cần Web3 như thế nào?
Là những người tiên phong, nếu một dự án bản thân nó không mang lại giá trị sản phẩm mạnh mẽ, cũng không vận hành như một quỹ đầu tư, thì những người ủng hộ tiền mã hóa sẽ không để mắt đến chỉ vì chúng dán nhãn Web3.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Lyric
Tôi rất nghi ngờ liệu các dự án Web3 hiện nay (tôi đang nói đến Web3 của blockchain, không phải Web3 của AI) thực sự mang lại đổi mới gì.
Các đặc điểm phổ biến hiện tại của sản phẩm Web3 bao gồm:
-
Có sản phẩm Internet tương ứng, hoặc xoay quanh NFT
-
Đăng nhập bằng ví
-
Viết hợp đồng một lần, nhưng hiệu suất kém nên phải dựng thêm một lớp dịch vụ tập trung
-
Nội dung lên chuỗi và phát hành NFT
-
Trải nghiệm tổng thể thường tệ hơn
-
Phát hành token, xây dựng DAO để giả vờ dân chủ hóa định hướng
Rồi hỏi xem Web3 phi tập trung thực sự giải quyết vấn đề kinh doanh nào, tôi cảm thấy nó chỉ giải quyết được vấn đề kiếm tiền cho người sáng lập.
Những người đổi mới truyền thống thường nói « fake it till you make it ». Còn trong Web3 này thì hay hơn: « fake it till you make a token and sell them all ».
Thiên đường đầy những tác phẩm tuyệt vời, địa ngục đầy những viễn cảnh đẹp đẽ
Gần đây tôi có nói chuyện với bạn bè về việc thu hút người dùng cho sản phẩm Web3 khó đến mức nào, ngay cả những dự án như Planetable – vốn thực sự nghiêm túc làm sản phẩm – cũng có lượng người dùng cực kỳ ảm đạm. Trong khi đó, những dự án kiểu như mô hình Ponzi lại thu hút được sự chú ý.
Đây là sự lệch pha giữa nhóm người dùng. Những người trong cộng đồng tiền mã hóa không phải là phiên bản toàn diện của người dùng Internet. Những người ủng hộ tiền mã hóa, phần lớn trong số họ sẵn sàng nhận airdrop token từ các dự án Web3, nhưng lại chẳng mặn mà gì với chính sản phẩm đó.
Nói cách khác, nếu bạn là người đổi mới, mà sản phẩm của bạn không mang lại giá trị sản phẩm mạnh mẽ, cũng không vận hành mô hình tài chính, thì những người hâm mộ tiền mã hóa sẽ không thèm nhìn sản phẩm của bạn dù bạn có dán nhãn Web3.
Kết quả là:
-
Với những người làm sản phẩm theo lý tưởng, trân trọng tự do và lý tưởng, họ không chỉ phải làm sản phẩm trong một thị trường nhỏ (tiền mã hóa), mà còn phải chấp nhận rào cản không hề thấp vốn có của thị trường nhỏ này (phải có ví).
-
Với những người làm theo thị trường, lấy kiếm tiền làm mục tiêu hàng đầu, thì chất lượng sản phẩm không quan trọng, miễn sao hoạt động tài chính được thị trường công nhận.
Xét từ góc độ vận hành tài chính, một đồng tiền tăng giá là đồng tiền tốt (aka tài chính cần câu chuyện hay). Nhưng xét từ góc độ làm sản phẩm, điều này dẫn đến kết quả tệ đuổi bỏ tốt.
Vì vậy, toàn bộ thị trường Web3 chúng ta chỉ thấy những viễn cảnh đẹp đẽ, rất ít khi thấy những tác phẩm tuyệt vời (hoặc chúng bị buộc phải rút lui) — tức là thị trường Web3 chính là địa ngục.
Khó khăn suy thoái đổi mới
Ngoài vấn đề thị trường, những người đổi mới trong lĩnh vực Web3 còn đối mặt với một vấn đề khác: sự suy giảm cấp độ đổi mới – tức là bản thân đổi mới đang trở nên nhàm chán. Tất nhiên, đây là xu thế phát triển sau ban đầu của mọi đổi mới công nghệ: Internet di động như vậy, AI như vậy, blockchain cũng như vậy.
Xét về blockchain:
-
Bitcoin: Công nghệ đơn giản tạo ra hệ thống tài chính phi tập trung, lựa chọn nhân tính đơn giản tạo ra cơ chế quản trị phi tập trung.
-
Ethereum: Công nghệ phức tạp tạo ra máy ảo phi tập trung Turing hoàn chỉnh.
-
Web3: Ghép nối một phiên bản yếu của sản phẩm đã có. Vì giả định rằng tương lai thuộc về blockchain, ai cũng có tiền mã hóa, nên cần những XX gốc blockchain. Cũng như Tiktok thể hiện cuộc sống tuyệt vời của bạn, Web3 thể hiện những bức ảnh kỹ thuật số đắt tiền của bạn.
Ba cấp độ đổi mới này giảm dần, từ mức vĩnh cửu, đến sức khỏe vĩnh viễn, cuối cùng đến mức khá khỏe. Tức là cấp độ đổi mới ngày càng trở nên tầm thường.
Dĩ nhiên, cấp độ đổi mới cao thấp không liên quan chặt chẽ đến thành công thương mại. Một thứ chuyên về cho vay có thể dễ dàng được định giá 4 tỷ USD và được gọi là đổi mới blockchain. Nếu P2P biết chuyện này, chắc cười bể bụng.
Nhưng tóm lại, Web3 hay blockchain, những đổi mới sau này đang nhanh chóng trở nên nhàm chán. Năm ngoái, bạn bè ở các công ty lớn lần lượt rời bỏ công ty cũ để làm Web3 vì Internet truyền thống đã không còn "ngầu" nữa — nhưng tôi nghĩ Web3 và blockchain cũng đang nhanh chóng mất đi sự "ngầu".
“Giống như du lịch vậy. Chào mừng bạn từ một nơi (bạn nghĩ) nhàm chán đến một nơi (tôi nghĩ) nhàm chán.”
Chúng ta thực sự cần Web3 như thế nào?
Tháng trước tôi tranh luận với ChatGPT về ứng dụng thực tế của Web3 ở đâu. Dù ChatGPT cố gắng hết sức thuyết phục tôi về lợi ích của Web3, nhưng tôi đều phản bác lại, cuối cùng nó cũng phải thừa nhận rằng phần lớn các nghiệp vụ không cần Web3 hay blockchain.
Mặc dù lý tưởng rất đẹp, nhưng thực tế DAU của sản phẩm Web3 lại rất thảm hại. Phần lớn các nghiệp vụ, thật sự không cần Web3 và blockchain. Chúng ta không nên như xây dựng chủ nghĩa xã hội, cứ vì muốn giải quyết vấn đề mà tự tạo ra vấn đề để giải. Ví dụ như mấy cái Web3 xã hội, nếu vẫn phải ra Twitter kêu gọi người tham gia, thì cảm giác sản phẩm xã hội đó chẳng ra gì.
Trước hết, tôi nghĩ rằng, nếu đã làm Web3 thì ít nhiều hãy giữ lý tưởng, đừng mong muốn được công nhận rộng rãi trong thời gian ngắn. Hãy chuẩn bị tinh thần rằng trong một thời gian dài, sản phẩm của bạn sẽ bị thị trường coi là đồ chơi — bởi vì trong một thời gian dài, Bitcoin cũng từng bị coi là đồ chơi. Nếu đã bất mãn với các công ty lớn và tổ chức tập trung, thì hãy làm một trong số ít những người “không chịu khuất phục”. Khi có người đang tìm “Zion”, bạn có thể nói với họ “Zion” ở đây, hỏi họ chọn viên thuốc màu xanh hay màu đỏ.
“AI cũng có vấn đề tương tự, có dịp sẽ viết bài khác.”
Thứ hai, chúng ta cần cân nhắc loại sản phẩm nào thực sự hữu ích với người bình thường, chứ không chỉ hữu ích với giới “săn coin”. Nếu chúng ta tin rằng blockchain có thể thay đổi cuộc sống con người, vậy hãy thực sự thay đổi cuộc sống, làm ra những thứ mọi người cần. Ví dụ như vài năm gần đây tôi luôn dùng Mixin Messenger, vì Mixin Messenger thực sự thay đổi cuộc sống của tôi: Tôi cần một công cụ giao tiếp mã nguồn mở, coi trọng quyền riêng tư, có thể mã hóa đầu cuối, và Mixin Messenger hiện là lựa chọn tốt nhất (vì Signal quá khó dùng).
Đây là nguyên lý cơ bản trong thiết kế sản phẩm: sản phẩm ít nhất phải đáp ứng một trong hai điều kiện: hoặc thú vị, hoặc hữu ích. Nhiều người luôn nói Bitcoin dù đã hơn mười năm rồi vẫn là món đồ chơi. Nhưng ít ra đồ chơi cũng thú vị. Hiện tại nhiều sản phẩm Web3 thậm chí chẳng thú vị (kể cả sản phẩm tôi làm).
Sự lựa chọn của nhân dân
À, về việc một dự án Web3 có đáng tin hay không, có một phép kiểm đơn giản: nếu bạn phải mua token của họ mới dùng được sản phẩm, thì khả năng không đáng tin sẽ tăng rất cao.
Như Planetable và Mixin Messenger tôi vừa nhắc tới, đều không yêu cầu điều này. Planetable tuy vận hành phụ thuộc vào ENS nhưng bản thân không phát hành token. Mixin Messenger tuy có phát token nhưng không bắt buộc dùng token để sử dụng. Chúng là những ví dụ tốt.
Là một trong những người đổi mới Web3, tôi hy vọng việc chúng ta làm có thể trở thành một trong những lựa chọn của nhân dân. Vì vậy tôi cũng muốn như Trinity và Morpheus trong Ma trận, đi tìm những người đồng đạo tiềm năng. Ngược lại, nếu nhân dân bắt đầu nghi ngờ Matrix (tức các công ty lớn, tổ chức và cơ cấu tập trung), và khao khát tự do thực sự, xin hãy nhớ đến sự tồn tại của Web3 và blockchain.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Lyric
