Phân tích dữ liệu airdrop Arbitrum, liệu mô hình airdrop truyền thống có chấm dứt tại đây?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích dữ liệu airdrop Arbitrum, liệu mô hình airdrop truyền thống có chấm dứt tại đây?
Việc airdrop như một cách thức thu hút người dùng đã tồn tại từ lâu, nhưng giờ đây chúng đang ngày càng trở nên kém hiệu quả.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: KODI
Biên dịch: TechFlow
Airdrop đã tồn tại từ lâu như một cách thu hút người dùng, nhưng giờ đây chúng đang ngày càng trở nên kém hiệu quả. Mô hình airdrop truyền thống một lần rất dễ bị các thợ đào airdrop khai thác, trong khi việc phát hiện nữ phù tiêu tốn thời gian và tài nguyên, có thể phản tác dụng.
Trong bài viết này, nhà nghiên cứu KODI sẽ phân tích các vấn đề liên quan đến airdrop, dưới đây là bản gốc:
Khi ánh sáng đầu tiên của bình minh từ từ xuất hiện trên đường chân trời, những người nông dân kỹ thuật số thức dậy, chuẩn bị cho một ngày làm việc mới.
Họ từ từ rời khỏi giường, mặc đồ làm việc: một chiếc áo hoodie cũ kỹ in dòng chữ “APE SZN” và một chiếc áo phông nhăn nhúm. Họ không đi giày, chỉ mang một chiếc dép kẹp. Họ ngồi vào máy tính, khởi động MetaMask.
Với sự chính xác của một thợ gặt lão luyện, họ bắt đầu công việc thường ngày. Họ gửi một lượng nhỏ ETH từ sàn giao dịch tập trung vào ví, sau đó chuyển từ chuỗi này sang chuỗi khác qua cầu nối, thử nghiệm trên nhiều mạng testnet, và thực hiện vài giao dịch nhỏ trên các sàn phi tập trung dù không có thanh khoản. Trong một ngày, họ lặp lại cùng một thao tác bằng nhiều ví khác nhau—tất cả chỉ để nhận được một ít token airdrop miễn phí.
Mô tả trên là về một thợ đào airdrop, và ngày càng có nhiều người bị thu hút bởi airdrop và tham gia vào hoạt động này mỗi ngày.
Trước đợt airdrop Arbitrum (ARB), dường như việc đào airdrop chỉ do một số ít người thực hiện, nhưng airdrop ARB đã đưa khái niệm “airdrop” lên các trang tin tức hàng đầu.
Cho đến nay, các thợ đào airdrop đã thành công rực rỡ. Tuy nhiên, chính sự thành công của họ có thể dẫn đến thất bại của các dự án — trừ khi có những thay đổi trong cách thực hiện airdrop.
Trước tiên, hãy điểm lại nhanh lợi ích mà các giao thức thu được từ airdrop.
Airdrop có lợi ích gì?
Thật ra có vài lợi ích: tiếp thị, dẫn dắt thanh khoản và phi tập trung hóa, điều rất quan trọng đối với nhiều dự án.
Hãy cùng điểm qua từng mục và giải thích lý do vì sao các thợ đào airdrop khiến những lợi ích này mất hiệu lực.
Tiếp thị
Ngoại trừ việc bị SEC kiện, chẳng có thứ gì giúp tên một giao thức nổi tiếng nhanh bằng airdrop. Mọi người sẽ nói về giao thức của bạn, họ sẽ tương tác với nó, hy vọng nhận được một ít token miễn phí, v.v.
Tuy nhiên, lý do thực hiện mọi hình thức tiếp thị là để mọi người sử dụng giao thức của bạn. Nhưng nếu người dùng chỉ sử dụng giao thức để nhận airdrop rồi lập tức rời đi sau khi nhận được token, thì bạn sẽ quay lại điểm xuất phát — và lúc này, kho bạc của bạn còn ít token hơn trước.
Thanh khoản
Token là để giao dịch. Trừ khi bạn muốn token của mình chết dần, bạn cần nuôi dưỡng một thị trường lành mạnh xung quanh nó. Vì ban đầu, chỉ có nhóm phát triển và các nhà đầu tư sớm sở hữu token, nên bạn cần một cách để phân phối nó tới người dùng khác.
Trừ khi bán một phần token cho nhà đầu tư nhỏ lẻ qua ICO hoặc IDO – hành động có nguy cơ làm phật lòng cơ quan quản lý – thì cách tốt nhất để tạo cặp giao dịch là thông qua airdrop. Điều này đảm bảo rằng token được phân phối ở mức độ nào đó ngay từ ngày đầu, từ đó tạo ra một thị trường có thể giao dịch và thanh khoản tốt ngay lập tức.
Tuy nhiên, nếu phần lớn token airdrop rơi vào tay các thợ đào, thì phương pháp này sẽ không hiệu quả, vì họ không phải là người dùng thật; họ sẽ bán tháo token của bạn ngay khi có cơ hội.
Phi tập trung hóa
Việc airdrop lượng lớn token đến toàn bộ cộng đồng tiền mã hóa nên giúp dự án trở nên phi tập trung hơn. Từ khóa ở đây là “nên”, vì nếu tất cả những gì họ làm là chờ đợi để bán tháo ngay khi có thể, thì mọi nỗ lực của bạn đều trở thành vô nghĩa.
Nhưng airdrop bị chiếm đoạt bởi các thợ đào đến mức độ nào? Hãy thử tìm câu trả lời bằng cách xem xét đợt airdrop lớn gần đây nhất — Arbitrum.
Mùa màng bội thu của ARB
Đợt airdrop của Arbitrum sở hữu tất cả những đặc điểm cần thiết của một airdrop thành công, cả về quy trình tương đối suôn sẻ lẫn con số ấn tượng.
Đợt airdrop này chiếm 11,6% tổng cung ARB, tương đương 1,54 tỷ USD theo giá hiện tại.
Trong số 625.000 người may mắn nhận được airdrop, 91,6% đã rút phần thưởng. Bạn có tin được rằng Arbitrum có hơn 600.000 người dùng không?
Vâng, tôi cũng không thể tin nổi.
Một số cộng đồng đã chạy các thuật toán phát hiện và áp dụng tiêu chí nghiêm ngặt hơn Arbitrum, và họ phát hiện ra rằng:
-
Trong 624.136 địa chỉ nhận airdrop, có 279.328 địa chỉ (45%) thuộc về các “thực thể trùng lặp” — nghĩa là nhiều địa chỉ nằm dưới quyền kiểm soát của cùng một người.
-
Các địa chỉ này nhận được 557 triệu token, chiếm 48% tổng lượng airdrop.
Dưới đây là biểu đồ số lượng token mà các địa chỉ thực thể trùng lặp nhận được.
430 triệu token (37% đợt airdrop) chảy vào tay những kẻ tấn công nữ phù kiểm soát từ 2 đến 20 ví. Thậm chí 95 triệu token, chiếm khoảng 8% đợt airdrop, đã đổ vào tay những “thợ đào” sở hữu hơn 100 ví.
Các thợ đào airdrop đã thu về lợi nhuận khổng lồ. Sau đó, họ đã chuyển sang dự án mới hấp dẫn tiếp theo.
LayerZero là một giao thức giao tiếp xuyên chuỗi, dự kiến sẽ tung ra airdrop trong thời gian tới (dù chưa được xác nhận). Dưới đây là biểu đồ số giao dịch hàng ngày trên mạng.
Hãy đoán xem đợt airdrop ARB diễn ra khi nào dựa vào biểu đồ trên.
LayerZero không phải là dự án mới. Nó đã ra mắt Stargate vào tháng 3 năm 2022. Theo tôi biết, gần đây nó không ra mắt thêm tính năng mới nào.
Tuy nhiên, dù phí giao dịch của Stargate cao hơn nhiều so với hầu hết các cầu nối khác, số lượng giao dịch vẫn tăng vọt. Người ta thực sự thích dùng Stargate đến vậy sao?
Chúng ta nên thay đổi thế nào?
Airdrop ban đầu xuất hiện như một công cụ mạnh mẽ để khởi chạy giao thức, khuyến khích sự tham gia của người dùng và thúc đẩy tăng trưởng mạng lưới. Tôi tin rằng chúng vẫn có thể thực hiện được tất cả các chức năng nêu trên.
Tuy nhiên, nếu các thợ đào tiếp tục khai thác airdrop và làm mất đi những lợi ích vốn có, sẽ có ít giao thức hơn sử dụng airdrop. Nếu điều đó có nghĩa airdrop sẽ biến mất như loài chim Dodo, thì cuối cùng các thợ đào cũng tự diệt chính mình.
Nếu chúng ta muốn airdrop tiếp tục tồn tại, cách các dự án thực hiện airdrop cần phải thay đổi.
Thưởng cho các hành vi hữu ích
Bạn sẽ không để lại một phần tài sản cho người mà bạn chỉ bắt tay một lần. Các giao thức cũng không nên gửi token cho bất kỳ ai từng tương tác với giao thức. Làm như vậy sẽ thu hút một lượng lớn người dùng chỉ tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn, làm loãng giá trị token.
Các giao thức chỉ nên khuyến khích các hành vi hữu ích.
Đây chính xác là điều thị trường NFT Blur đã làm để thách thức OpenSea.
Khác với những kẻ thất bại như LooksRare hay X2Y2, Blur chọn không thưởng cho giao dịch. Nếu bạn miễn phí token dựa trên khối lượng giao dịch của người dùng, họ sẽ chỉ giao dịch giả điên cuồng rồi rút tiền và bỏ đi.
Thay vào đó, Blur quyết định thưởng cho những người dùng cung cấp thanh khoản trên nền tảng của họ. Đợt phân phối token đầu tiên diễn ra vào ngày 14 tháng 2. Kể từ ngày 1 tháng 2, Blur đã trở thành sàn giao dịch NFT lớn nhất về khối lượng.
Trong ba tháng qua, Blur chiếm trung bình từ 50% đến 80% tổng khối lượng giao dịch NFT trên Ethereum. Gã khổng lồ thị trường NFT từng bất khả chiến bại OpenSea, trong tháng 2 chiếm khoảng 40% thị phần, đã giảm xuống còn 20% hoặc thấp hơn trong hai tháng qua.
LooksRare và X2Y2, những nền tảng tự dùng token để khuyến khích giao dịch, hiếm khi đạt được hơn 10% thị phần, thường dưới 5%.
Ngoài việc cung cấp thanh khoản, dưới đây là một số hành vi hữu ích khác mà các giao thức có thể khuyến khích:
- Đóng góp của nhà phát triển.
- Giải thưởng phát hiện lỗ hổng (bug bounty).
- Tạo nội dung và giáo dục.
- Phân tích dữ liệu: các giao thức có thể thưởng token cho các nhà phân tích Dune tạo bảng điều khiển cho giao thức của họ.
- Staking trên các chuỗi PoS.
Airdrop kéo dài
Airdrop truyền thống mang ý nghĩa kiểu “này, token của bạn đây, tạm biệt!”. Cách làm một lần như vậy không mang lại nhiều ý nghĩa. Việc phân bổ phần thưởng theo thời gian sẽ nâng cao tỷ lệ giữ chân người dùng và thúc đẩy sự tham gia dài hạn hiệu quả hơn.
Trong mô hình airdrop kéo dài, một phần nhỏ tổng số token dành cho airdrop được phân phối theo từng giai đoạn thay vì một lần duy nhất. Các lần chụp ảnh hoạt động theo thời gian sẽ xác định điều kiện đủ tư cách. Điều này khuyến khích người dùng ở lại và tích cực tham gia hệ sinh thái, vì họ cần duy trì hoạt động để tiếp tục nhận phần thưởng.
Chúng ta hãy lấy lại ví dụ Blur. Dưới đây là dữ liệu giữ chân người dùng theo tháng đối với những người không nhận airdrop:
Tỷ lệ giữ chân sau một tháng dưới 20%, và trong hai tháng giảm xuống chỉ còn một chữ số. Rất tệ.
Vậy chuyện gì xảy ra khi người dùng nhận được airdrop?
Tốt hơn nhiều, phải không?
Tỷ lệ giữ chân sau một tháng dao động từ 40-50% và tăng chậm theo thời gian. Ngược hẳn với xu hướng giảm dần của nhóm người không nhận airdrop.
Bây giờ hãy so sánh với Aptos. Aptos đã thực hiện một đợt airdrop một lần vào tháng 10 năm 2022. Kể từ khi ra mắt, giá trị tài sản khóa (TVL) của nó như sau:
TVL của Ethereum khoảng 28 tỷ USD. Ngay cả sau vụ FTX và khi mọi người rời bỏ, TVL của Solana vẫn đạt 270 triệu USD. Cho đến nay, TVL của Aptos chỉ ở mức 50 triệu USD, chưa đạt được kỳ vọng.
Vì vậy, để tăng sự tham gia dài hạn, chỉ cần trải đều airdrop trong một khoảng thời gian dài.
Tôi biết bạn đang nghĩ gì. Airdrop kéo dài có nghĩa là bạn phải trả tiền cho người dùng mãi mãi để giữ chân họ? Đúng vậy, đó chính xác là điều bạn cần làm.
Vì vậy, đừng để airdrop là sự kiện một lần, hãy biến chúng thành việc định kỳ.
Phát hiện nữ phù
Tấn công nữ phù là khi một người dùng hoặc thực thể duy nhất tạo ra nhiều tài khoản giả để tham gia airdrop. Nghe có vẻ là giải pháp tốt trong thực tế, nhưng rất khó thực hiện.
Hầu hết các dự án đã cố gắng chạy các biện pháp chống nữ phù. Vấn đề là, các thợ đào airdrop sẽ thích nghi và đổi mới để vượt qua các hệ thống phát hiện. Việc chống nữ phù chỉ làm tốn thời gian và tài nguyên của đội ngũ, làm xao nhãng họ, làm giảm khả năng thành công thực sự của giao thức.
Hơn nữa, việc từ chối airdrop với người dùng thật do lỗi thuật toán chống nữ phù là một hình ảnh truyền thông rất tệ. Nó có thể khiến một số người dùng quay lưng vĩnh viễn (Paraswap).
Tổng thể, các dự án tốt hơn hết nên thuê ngoài việc phát hiện nữ phù và hạ thấp kỳ vọng. Mục tiêu của việc phát hiện nữ phù không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn các thợ đào. Nó chỉ cần làm tăng chi phí tham gia airdrop.
Cuối cùng, chúng ta có thể hy vọng vào tương lai, vì một số dự án như Gitcoin Passport đang hướng tới giải quyết vấn đề danh tính trên chuỗi.
Đừng airdrop
Ý tôi là, cách tốt nhất để đảm bảo mọi người không thao túng giao thức là đừng thực hiện airdrop.
Nhưng thực tế, một số giao thức thực sự không cần airdrop để thành công. Một số thậm chí không cần token.
Quay lại Arbitrum, dễ dàng chứng minh rằng nó thực sự không cần airdrop. Ngay cả trước khi ra mắt token, nó đã luôn có nhiều hợp đồng thông minh được triển khai và TVL cao hơn đối thủ Optimism.
Optimism dường như chỉ cạnh tranh được với Arbitrum vào mùa hè năm 2022, sau đợt airdrop và giai đoạn kích thích của Optimism.
Lợi ích lớn nhất của việc không có token hay airdrop là quản lý kỳ vọng: mọi người sẽ nghĩ rằng bạn có thể tung ra token hoặc airdrop vào một lúc nào đó. Vì vậy, họ sẽ tiếp tục sử dụng giao thức của bạn, hy vọng đủ điều kiện cho một airdrop mà chưa bao giờ xảy ra.
Tổng kết
Việc đào airdrop, giống như giao dịch và chính cuộc sống, có thể được coi là một trò chơi dài hạn. Trong trò chơi này, người tham gia thích nghi với những “quy tắc” thay đổi liên tục để nắm quyền kiểm soát. Và các thợ đào airdrop đã kiếm được bộn tiền, đồng thời tìm ra cách thao túng các hình thức airdrop truyền thống để kiếm lợi nhiều hơn.
Như chúng ta đã thấy ở trên, airdrop có thể mang lại lợi ích cho dự án. Tuy nhiên, cùng với sự trỗi dậy của các cuộc tấn công nữ phù, phần lớn lợi ích này đã bị triệt tiêu. Nếu airdrop muốn tiếp tục là công cụ hiệu quả, các dự án phải thay đổi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
JarvisLabs
