Cobo Thần Ngư: Lịch sử chính là những trải nghiệm hàng ngày của bạn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cobo Thần Ngư: Lịch sử chính là những trải nghiệm hàng ngày của bạn
Thần Ngư chia sẻ góc nhìn và suy nghĩ nền tảng về nhiều chủ đề như thị trường hiện tại, tác động từ sự kiện FTX, đổi mới trong DeFi, tương lai của DEX… dưới tư cách một “người chơi lâu năm” đã trải qua nhiều chu kỳ tiền mã hóa, đồng thời lý giải nguyên nhân vì sao anh luôn duy trì được sự tò mò với ngành Crypto.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Thần Ngư, Đồng sáng lập và CEO của Cobo
Gần đây, Thần Ngư, Đồng sáng lập và CEO của Cobo đã tham gia phỏng vấn độc quyền với DeThings – một nền tảng truyền thông mới về blockchain tại Singapore. Trong buổi trò chuyện, từ góc nhìn của một "cây cải cũ" đã trải qua nhiều chu kỳ tiền mã hóa, Thần Ngư chia sẻ những suy nghĩ sâu xa về thị trường hiện tại, tác động của sự kiện FTX, đổi mới trong DeFi, tương lai của DEX và nhiều chủ đề khác, đồng thời lý giải vì sao ông luôn duy trì được sự tò mò với ngành công nghiệp Crypto.
Nhìn nhận thế nào về chu kỳ thị trường gấu hiện nay
-
Thị trường gấu năm 2022 này so với các lần trước thì mức độ tuyệt vọng còn chưa đủ —— không thể so sánh với mức tuyệt vọng trước đây.
-
Ngành công nghiệp đã tồn tại hơn mười năm, tích lũy và thử nghiệm rất nhiều. Chúng ta gần như đã thử hết khả năng và giới hạn của công nghệ blockchain hiện có.
-
Xung quanh các giải pháp mở rộng như blockchain mô-đun và mạng lớp hai, một số phương án ban đầu đã bắt đầu xuất hiện. Dù vẫn còn cách vài ba năm nữa mới triển khai hoàn chỉnh, nhưng ánh sáng ở cuối đường hầm đã mơ hồ hiện ra.
-
Sự tự tin vào tương lai ngành công nghiệp, định hướng phát triển trong tương lai, theo tôi cảm nhận rõ ràng hơn rất nhiều so với các chu kỳ trước.
Thần Ngư: Năm 2022 xảy ra ba sự kiện thiên nga đen. Tuy nhiên, so sánh thị trường gấu năm 2022 với các lần trước, theo cảm nhận cá nhân tôi, mức độ tuyệt vọng còn chưa đủ —— không thể so sánh với mức tuyệt vọng trước đây.
Trong đợt thị trường gấu năm 2015, có gần nửa năm liên tục dao động ở mức rất thấp, toàn bộ thị trường không có bất kỳ điểm nóng nào, hầu như không tìm thấy logic kể chuyện nào. Lúc đó, câu chuyện vẫn xoay quanh Bitcoin. Vào đầu năm 2015, Ethereum vẫn chưa đạt được sự đồng thuận rộng rãi trong ngành, vẫn đang ở giai đoạn sơ khai —— có thể lúc đó ý tưởng chỉ mới nằm trong đầu Vitalik Buterin, và whitepaper Ethereum vẫn chưa ra đời, toàn bộ thị trường hoàn toàn trống rỗng. Mọi người đều nghi ngờ liệu Bitcoin có thể vượt qua thử thách hay không.
Nhìn lại hôm nay, ngành công nghiệp đã tồn tại hơn mười năm, tích lũy và thử nghiệm rất nhiều. Chúng ta gần như đã thử hết khả năng và giới hạn của công nghệ blockchain hiện có. Những hình thức blockchain không có coin hay blockchain liên minh mà chúng ta thường nghe đến, trong chu kỳ trước đã chứng minh là khá khó khả thi. Biên giới hiệu suất hiện tại của blockchain là gì, ứng dụng nào phù hợp với hiệu suất hiện tại, dạng ứng dụng nào có thể chạy được (mặc dù phần lớn không thể), chúng ta đều đã thử nghiệm một lượt.
Mọi người giờ đã hiểu rõ ngành công nghiệp có thể làm gì và không thể làm gì. Ngoài ra, chúng ta cũng mơ hồ nhìn thấy rằng, ngay cả những thứ hiện tại chưa thể làm, trong tương lai sẽ có thể thực hiện —— ví dụ như các ứng dụng phụ thuộc vào TPS quy mô lớn, hiện tại đã có một số bản demo đang chạy, chỉ cần giải quyết bài toán TPS. Từ năm 2015, tranh luận về mở rộng quy mô đã diễn ra suốt bao nhiêu năm, hiện tại lộ trình cơ bản đã rõ ràng.
Xung quanh các giải pháp mở rộng như blockchain mô-đun và mạng lớp hai, một số phương án ban đầu đã bắt đầu xuất hiện. Dù vẫn còn cách vài ba năm nữa mới triển khai hoàn chỉnh, nhưng ánh sáng ở cuối đường hầm đã mơ hồ hiện ra. Vì vậy, về niềm tin và triển vọng cho ngành công nghiệp, thị trường lần này ngược lại không khiến nhiều người nảy sinh ý định rút lui như trước.
Chu kỳ này xuất hiện khá nhiều sự kiện thiên nga đen, khiến nhiều người do không thích nghi được với biến động mạnh mẽ của ngành nên tài sản cá nhân bị mất sạch hoặc phần lớn tài sản bị ảnh hưởng bởi các sự kiện như FTX, chịu tổn thất lớn ở cấp độ này. Nhưng đối với niềm tin vào tương lai ngành công nghiệp, định hướng phát triển trong tương lai, theo tôi cảm nhận rõ ràng hơn rất nhiều so với các chu kỳ trước.
Đánh giá về vụ sụp đổ FTX
-
Sam là người không chịu ngồi yên —— anh ấy muốn nâng cao tối đa hiệu suất sử dụng vốn, khai thác lợi nhuận ở mức sâu nhất, không cho phép tiền nằm im lâu trong tài khoản.
-
Ban đầu chúng tôi thấy Sam chuyển một số tài sản từ sàn giao dịch để thực hiện các khoản đầu tư rủi ro thấp, dần dần anh ấy càng tin tưởng bản thân, trở nên kiêu ngạo, cảm thấy năng lực mình càng mạnh, bắt đầu chấp nhận rủi ro cao hơn.
-
Sàn giao dịch tập trung đảm nhận quá nhiều trách nhiệm: vừa làm nhiệm vụ khớp lệnh, vừa làm nhà môi giới, vừa làm bên giữ tài sản. Đối với các nhà sáng lập, rất khó cưỡng lại cám dỗ của bản chất con người.
-
Những câu chuyện tương tự đã xảy ra rất nhiều trong 10 năm trước, về bản chất vẫn là vấn đề con người, vấn đề này sẽ luôn tồn tại, chỉ khác nhau ở quy mô và việc nó có bị phơi bày hay không.
Thần Ngư: Chúng tôi có khá nhiều tương tác trên chuỗi với Sam. Sau khi DeFi bùng nổ vào năm 2021, trên chuỗi xuất hiện rất nhiều cơ hội đầu tư DeFi, cá nhân tôi tham gia khá sớm vào các dự án đầu tư DeFi trên chuỗi. Trong quá trình đầu tư DeFi, có một số điểm cần lưu ý, như phải biết người cùng đầu tư với mình là ai, họ đang làm gì, suy nghĩ thế nào, khi nào họ rút, có ảnh hưởng đến thanh khoản hay không, v.v. Vì vậy, chúng tôi đã thực hiện phân tích dữ liệu quy mô lớn trên chuỗi, theo dõi nhiều địa chỉ cá voi có thể truy vết. Trong quá trình theo dõi, chúng tôi thường xuyên phát hiện các địa chỉ liên quan đến FTX và Sam, cũng nhìn thấy rất nhiều thao tác đa dạng trên chuỗi của anh ấy. Qua các hoạt động đầu tư và giao dịch của Sam trong các dự án DeFi, chúng tôi hiểu thêm về anh ấy.
Về bản chất, điều này có thể liên quan đến tính cách cá nhân. Sam là người không chịu ngồi yên —— anh ấy muốn nâng cao tối đa hiệu suất sử dụng vốn, khai thác lợi nhuận ở mức sâu nhất. Anh ấy làm vậy trong các giao dịch chênh lệch giá ban đầu, và cũng làm như vậy trong các khoản đầu tư DeFi trên chuỗi quy mô lớn. Anh ấy không cho phép tiền nằm im lâu trong tài khoản.
Sàn giao dịch có lượng lớn người dùng tích tụ. Ban đầu, chúng tôi thấy Sam chuyển một số tài sản từ sàn giao dịch để thực hiện các khoản đầu tư rủi ro thấp. Dần dần anh ấy càng tin tưởng bản thân, trở nên kiêu ngạo, cảm thấy năng lực mình càng mạnh, bắt đầu chấp nhận rủi ro cao hơn. Đây là chuyện bình thường, nhưng đến một mức độ nào đó, rủi ro này có thể không còn kiểm soát được nữa, dẫn đến tình huống cực đoan như FTX.
Ngành Crypto vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, nhiều cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện, cộng thêm quản lý chưa đầy đủ, dẫn đến việc sàn giao dịch tập trung đảm nhận quá nhiều trách nhiệm: vừa làm nhiệm vụ khớp lệnh, vừa làm nhà môi giới, vừa làm bên giữ tài sản. Đối với các nhà sáng lập, rất khó cưỡng lại cám dỗ của bản chất con người. Họ quản lý khối tài sản lớn của người dùng, trong quá trình này, chỉ cần làm cho tài sản lưu động một chút, dễ dàng tạo ra dòng tiền tốt, đặc biệt trong chu kỳ thị trường tăng giá trong hai ba năm qua. Về mặt quản lý, hiện tại cũng chưa có quy tắc rõ ràng. Vì vậy, hai yếu tố này cùng dẫn đến việc một vụ nổ lớn như FTX xảy ra đột ngột.
Nhìn lại lịch sử, những câu chuyện như vậy xảy ra liên tiếp, có rất nhiều ví dụ tương tự, chẳng hạn như Hũ Tiết Kiệm ở Trung Quốc giai đoạn đầu, hay sự kiện Mt.Gox. Rất nhiều câu chuyện tương tự đã xảy ra trong 10 năm qua, về bản chất vẫn là vấn đề con người, vấn đề này sẽ luôn tồn tại, chỉ khác nhau ở quy mô và việc nó có bị phơi bày hay không.
Tương lai có thể tránh được những sự kiện tương tự bằng các biện pháp kỹ thuật. Bản chất blockchain là trao quyền tự do cho mỗi người: quản lý tài sản của mình thông qua việc kiểm soát khóa riêng. Tuy nhiên, ngành công nghiệp hiện tại chưa phát triển đến giai đoạn đó, mọi người vẫn phải đánh đổi giữa tính cần thiết, bảo mật và tính dễ dùng trong việc tự quản lý tài sản, nhiều người cảm thấy rằng tự quản lý khóa riêng sớm muộn cũng sẽ mất, thà gửi ở sàn giao dịch còn hơn, do đó khối lượng lớn tài sản vẫn tích tụ trên các sàn giao dịch. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển công nghệ, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và sự phát triển mạnh mẽ của các ứng dụng trên chuỗi, vấn đề này sẽ từng bước được cải thiện.
Về sứ mệnh của Cobo
-
Từ khi khởi nghiệp, Cobo luôn tập trung vào việc an toàn trong quản lý khóa riêng, cũng như các biện pháp an ninh và kiểm soát rủi ro đi kèm với việc quản lý khóa riêng.
-
Tương lai sẽ sản phẩm hóa kinh nghiệm và công cụ nội bộ tích lũy được trong lĩnh vực quản lý tài sản DeFi để cung cấp cho mọi người sử dụng.
-
Không muốn trở thành một hộp đen tập trung, chúng tôi mong muốn cung cấp giải pháp tương tác với blockchain thuận tiện, an toàn và dễ dùng hơn cho mọi người.
Thần Ngư: Sự kiện FTX cảnh tỉnh chúng tôi rất nhiều. Công ty Cobo từ khi khởi nghiệp đã tập trung vào việc an toàn trong quản lý khóa riêng, cũng như các biện pháp an ninh và kiểm soát rủi ro đi kèm với việc quản lý khóa riêng. Chúng tôi luôn khá kiềm chế, cố gắng giảm thiểu tối đa các hoạt động.
Trong chu kỳ năm năm qua, chúng tôi đã thấy nhiều cơ hội kiếm tiền, dù là cho vay hay làm các sản phẩm phái sinh, cũng có rất nhiều khách hàng (như nhóm thợ đào) tìm đến chúng tôi. Sau một số thử nghiệm đơn giản, chúng tôi nhận thấy những rủi ro dài hạn và bất định lớn, nên không mở rộng quy mô.
Trong một thời gian dài, chúng tôi vẫn tập trung vào việc an toàn trong lưu trữ khóa riêng, quản lý rủi ro liên quan đến trạng thái hợp đồng, hệ thống sử dụng khóa riêng.
Tương lai, chúng tôi sẽ sản phẩm hóa kinh nghiệm và công cụ nội bộ tích lũy được trong lĩnh vực quản lý tài sản DeFi để cung cấp cho mọi người sử dụng. Chúng tôi không muốn trở thành một hộp đen tập trung, chúng tôi mong muốn cung cấp giải pháp tương tác với blockchain thuận tiện, an toàn và dễ dùng hơn cho mọi người —— dù là quản lý tài sản trên chuỗi hay quản lý trạng thái hợp đồng trong DeFi, thậm chí là quản lý các ứng dụng phức tạp hơn trên chuỗi. Vì vậy, chúng tôi sẽ thu hẹp tầm nhìn hơn, thực hiện cải tiến dài hạn.
DeFi còn đổi mới được không?
-
Khung tài chính cơ bản của toàn bộ DeFi đã trưởng thành, phía trên có thể còn nhiều đổi mới tài chính mang tính tổ hợp.
Thần Ngư: Trong khoảng hai mươi tháng, DeFi đã đưa các sản phẩm tài chính cơ bản đã thành công trong 200 năm lịch sử tài chính truyền thống lên chuỗi. Hiện tại, DeFi có bốn mô-đun lớn.
Thứ nhất là stablecoin, hiện tại vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, có lẽ mới hoàn thành khoảng 30-40%. Hiện nay phổ biến là mô hình stablecoin thế chấp bằng đô la Mỹ, kết hợp với mô hình như DAI - thế chấp quá mức bằng một tài sản đơn lẻ hoặc nhiều tài sản. Stablecoin đã thử nghiệm một số hướng trong hai năm qua, nhưng do có quá nhiều bong bóng và mô hình Ponzi, nên có rất nhiều thất bại, ví dụ như Luna. Lĩnh vực này chúng tôi vẫn đang tìm hiểu xem có giải pháp kỹ thuật nào chín chắn và khả thi hơn không.
Thứ hai là DEX, chủ yếu là sàn giao dịch giao ngay. Cơ chế AMM hiện tại đã giải quyết phần lớn nhu cầu đuôi dài, còn sổ lệnh và sản phẩm phái sinh cần hiệu suất chuỗi cao hơn, điều này cần sự phát triển của mạng lớp hai để triển khai. Về cơ bản, tỷ lệ khoảng 60-70%, chúng ta cơ bản có thể hình dung rõ hình thái sản phẩm trong tương lai.
Thứ ba là cho vay. Cho vay và thế chấp quá mức trong DeFi hiện đã khá trưởng thành, và đã trải qua nhiều sự cố an ninh và tấn công, đặc biệt gần đây khi thanh khoản thấp, xảy ra rất nhiều sự kiện thao túng giá nhắm vào thị trường cho vay. Mọi người đã khám phá khá rõ các điều kiện biên trong cho vay. Chúng ta cơ bản có thể hình dung rõ định hướng lớn trong tương lai, cách cô lập tài sản, cách kiểm soát rủi ro. Lĩnh vực này có lẽ đã đạt tiến độ 70-80%.
Thứ tư là sản phẩm phái sinh và quản lý rủi ro trên chuỗi. Hiện tại vẫn còn khá sơ khai, lượng bảo hiểm, quyền chọn còn chưa lớn.
Toàn bộ khung tài chính cơ bản của DeFi đã trưởng thành, phía trên có thể còn nhiều đổi mới tài chính mang tính tổ hợp, hiện tại chưa chín chắn, chỉ có một số ít thử nghiệm. Tôi nghĩ rằng, các mô-đun cốt lõi của DeFi trong tương lai sẽ trở thành các giao thức điển hình trên chuỗi, các ứng dụng khác như NFT, GameFi có thể trực tiếp gọi và sử dụng các giao thức này.
Trong các đổi mới ở ứng dụng tiên phong và cân bằng rủi ro, vẫn còn không gian nhất định. Tôi không cho rằng đã đến giai đoạn chín chắn.
Tương lai sàn giao dịch tập trung
-
Crypto từ ngày đầu tiên đã là một sự việc toàn cầu, nó không nên trở thành một sự việc mang tính khu vực chỉ vì màu da hay nơi sinh của người sáng lập.
-
Sự việc FTX về cơ bản đánh dấu thời kỳ hoàng hôn của sàn giao dịch tập trung.
Thần Ngư: Crypto từ ngày đầu tiên đã là một sự việc toàn cầu, nó không nên trở thành một sự việc mang tính khu vực chỉ vì màu da hay nơi sinh của người sáng lập. Các hành vi và tương tác của chúng ta trên chuỗi từ ngày đầu tiên đã mang tính toàn cầu, thậm chí trong tương lai khi đến sao Hỏa, chúng ta vẫn có thể dùng được. Chúng ta không nên thêm nhiều giả định mang tính khu vực.
Nhìn từ hiện tại, sự việc FTX về cơ bản đánh dấu thời kỳ hoàng hôn của sàn giao dịch tập trung. Mặc dù tâm lý mọi người không kéo dài lâu, chu kỳ thị trường sẽ nhanh chóng quên đi, nhưng đợt này khiến nhiều người dùng tổ chức, như các văn phòng gia đình truyền thống, các tổ chức tài chính truyền thống gia nhập sau 2017, nhận thức sâu sắc về vấn đề của ngành.
Chúng tôi cũng thấy trong thời điểm FTX sụp đổ, lượng lớn tài sản di chuyển từ các sàn giao dịch lớn nhỏ về ví trên chuỗi. Ở khía cạnh này, những việc sàn giao dịch tập trung có thể làm, sàn giao dịch phi tập trung phần lớn có thể bắt đầu làm, thậm chí có thể làm tốt hơn. Ngay cả phần không thể làm, cũng có thể thông qua các giải pháp như MPC, khiến quá trình giao dịch không còn là trạng thái hộp đen không kiểm soát được một chiều.
Trong một thời gian tới, sẽ xuất hiện một số hình thức kết hợp giữa phi tập trung và tập trung để tránh những rủi ro này. Thậm chí một số nhu cầu đuôi dài, chúng ta có thể trực tiếp giải quyết trên nền tảng phi tập trung, có thể hiệu quả cao hơn.
Đào tiền còn tiềm năng gì không
-
Tương lai của ngành đào không nên là trạng thái hiện tại.
-
Trạng thái lý tưởng cuối cùng của ngành đào là có lượng lớn các mỏ khai thác nhỏ, vừa kết nối vào lưới điện toàn cầu, một phần điều tiết trạng thái của toàn bộ lưới điện.
-
Có thể đến một giai đoạn khác là phân tán hóa trở lại, lợi nhuận đào tại nhà cao hơn, thậm chí kết nối vào lưới điện giúp điều chỉnh đỉnh và đáy, còn có thêm thu nhập ngoài, không chỉ kiếm tiền từ việc đào.
Thần Ngư: Trước tiên hãy điểm lại lịch sử ngành đào. Ban đầu là thợ đào tại gia, đào bằng CPU, GPU tại nhà. Từ năm 2013 bắt đầu xuất hiện ASIC, chuyển dần từ card đồ họa sang ASIC. Nhưng đến thị trường gấu 2015, thị trường rất ảm đạm, mọi người đào không đủ trả tiền điện, bắt đầu chuyển từ thợ đào quy mô nhỏ sang thợ đào theo kiểu nhà máy để tối ưu chi phí điện. Từ 2015, bắt đầu quy mô hóa, container hóa, mô-đun hóa việc xây dựng mỏ đào.
Hiện tại, cục diện toàn ngành khai thác tiền mã hóa, phần lớn sức mạnh băm vẫn tập trung ở Bắc Mỹ. Đặc biệt sau xung đột Nga-Ukraine, sự thay đổi cục diện năng lượng toàn cầu cũng rất rõ rệt, chi phí năng lượng ở châu Âu rất cao, phần còn lại chủ yếu vẫn tập trung ở Bắc Mỹ, sử dụng năng lượng khí tự nhiên quy mô lớn và một số nguồn thủy điện, một số khu vực Đông Nam Á, một vài khu vực ít ỏi ở Nam Mỹ và châu Phi còn có nguồn điện năng. Vì vậy, hiện tại vẫn đang ở trạng thái cuối cùng của quy mô hóa.
Tôi nghĩ rằng tương lai của ngành đào không nên là trạng thái hiện tại, hiện tại là để tối ưu chi phí và nâng cao hiệu suất, đặt lượng lớn máy móc vào một mỏ duy nhất, giống như hình thức IDC thời đại Internet, có thể là một IDC hiệu quả chi phí cao hơn.
Trạng thái lý tưởng cuối cùng của ngành đào là có lượng lớn các mỏ khai thác nhỏ, vừa kết nối vào lưới điện toàn cầu, một phần điều tiết trạng thái của toàn bộ lưới điện, vì điện khó lưu trữ, rất nhiều điện thực tế bị lãng phí, chúng ta có thể san đỉnh lấp đáy; một phần thực hiện trao đổi nhiệt năng trong năng lượng, cung cấp điện và sưởi ấm cho công nghiệp hoặc sinh hoạt; một phần sẽ có các tổ chức tài chính lớn biến việc đào thành sản phẩm thu nhập cố định truyền thống, rồi thực hiện đầu tư.
Xu hướng phân tán hóa có thể dần nổi bật trong tương lai, vì hiện tại không gian lặp lại chip đào không còn lớn, mức tiêu thụ điện đã tương đối thấp. Trong tình hình này, vòng đời máy đào sẽ rất dài, có thể phát huy vai trò tốt hơn ở các khía cạnh khác.
Toàn cầu cũng không còn nhiều nguồn năng lượng dư thừa đã trưởng thành. Ngoài Trung Quốc, nguồn năng lượng quy mô lớn có thể sử dụng nhanh trên toàn cầu không nhiều. Vì vậy có thể đến một giai đoạn khác là phân tán hóa trở lại, lợi nhuận đào tại nhà cao hơn, thậm chí kết nối vào lưới điện giúp điều chỉnh đỉnh và đáy, còn có thêm thu nhập ngoài, không chỉ kiếm tiền từ việc đào.
Những điều mới gần đây thử nghiệm
-
Ngành công nghiệp này phát triển theo hình xoắn ốc, có rất nhiều việc tương tự hoặc lặp lại, vì vậy giữ sự tò mò, quan sát và suy nghĩ rất quan trọng.
Thần Ngư: Cái gì vui tôi đều xem xét và thử một chút. Ví dụ như hơn một năm qua tôi chơi một số NFT. Mọi người thường đùa tôi là "chỉ báo ngược NFT", mua cái gì cái đó giảm. Cũng thử nghiệm nhẹ với GameFi.
Tôi sẽ suy nghĩ và kỳ vọng vào định hướng phát triển tương lai của ngành, xem xét đại khái có vài hướng nào, những hướng này có những điểm ngoặt then chốt nào. Giai đoạn đầu tôi sẽ thử sai, khám phá. Nếu tôi phát hiện điểm ngoặt trong một lĩnh vực nhỏ hoặc phân khúc đã chín muồi, sự kiện điểm ngoặt biểu tượng đã xảy ra, tôi sẽ dành thời gian nghiên cứu thêm. Nghiên cứu lý do tại sao điểm ngoặt xuất hiện, tương lai có thể đi đến đâu. Sau đó lại bỏ thời gian để thử sai, cơ bản là luôn trong trạng thái thử nghiệm ở前沿 (tiên phong) của ngành.
Nếu phát hiện điều này khá thú vị nhưng không phù hợp với tôi, hoặc hiện tại rất hấp dẫn nhưng chưa tìm được cơ hội nắm bắt tăng trưởng nhanh, tôi có thể tạm gác lại, xác định điểm quan sát tiếp theo là gì. Khi điểm ngoặt đến, tôi sẽ lại dành thời gian nghiên cứu.
Mỗi chu kỳ thị trường gấu đều có rất nhiều cơ hội thử sai, như câu chuyện DeFi, đã phát triển một đợt trên chuỗi EOS vào thị trường gấu năm 2018, mọi người cũng đã trải nghiệm một lần. Rất nhanh đến 2020, 2021, DeFi lại lặp lại và phát triển thành công.
Ngành công nghiệp này phát triển theo hình xoắn ốc, có rất nhiều việc tương tự hoặc lặp lại, vì vậy giữ sự tò mò, quan sát và suy nghĩ rất quan trọng.
Khi nào nghỉ hưu?
-
Nếu đọc lịch sử, xem những việc xảy ra trong 200 năm lịch sử tài chính, rất khó cảm nhận được. Nhưng trong ngành này, lịch sử chính là những việc xảy ra và bạn trải qua mỗi ngày.
Thần Ngư: Năm ra trường tôi đặt mục tiêu nghỉ hưu lúc 30 tuổi, hiện tại đã vượt quá. Ngành Crypto khá thú vị, tốc độ lặp lại rất nhanh. Như chúng ta đã nói, nó có chu kỳ mạnh, bong bóng vỡ rất nhanh, có rất nhiều đổi mới và đủ thứ việc thú vị, buộc bạn phải học hỏi và trưởng thành, đây cũng là điểm hấp dẫn tôi nhất trong ngành.
Tôi vẫn có thể dành nhiều thời gian học hỏi ở giai đoạn tương đối sớm hoặc ở lĩnh vực tiên phong của ngành, vì những thứ này rất thú vị. Nếu đọc lịch sử, xem những việc xảy ra trong 200 năm lịch sử tài chính, rất khó cảm nhận được. Nhưng trong ngành này, lịch sử chính là những việc xảy ra và bạn trải qua mỗi ngày. Sau đó suy nghĩ, học hỏi, trưởng thành rất nhanh, cũng rất thú vị, lượng dopamine tiết ra cũng rất mạnh. Vì vậy, tôi nghĩ rất khó rời khỏi ngành này, nếu bạn thật sự hiểu ngành này, một khi đã đầu tư thì rất khó nghỉ hưu.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Cobo
