Gumball: Làm thế nào để thúc đẩy tính thanh khoản ổn định cho NFT thông qua token gốc?

Tác giả: Degen Sensei

Biên dịch: TechFlow

Mùa NFT lại quay trở lại. Khi giá NFT tăng và luôn có người sẵn sàng mua, bạn sẽ thấy rất thú vị, nhưng khi khối lượng giao dịch chậm lại và bạn không thể tìm được ai muốn mua lại JPEG của mình, trò chơi này lập tức mất hấp dẫn.

NFT hiếm khi về zero, mà đơn giản là mọi người ngừng mua vì chúng là tài sản kém thanh khoản.

Sudoswap là giao thức đầu tiên giải quyết vấn đề này bằng cách tạo ra các nhóm thanh khoản NFT, kết hợp NFT với ETH thông qua đường cong dính (bonding curve).

Giao thức Gumball áp dụng một cách tiếp cận hơi khác biệt nhằm đảm bảo rằng các NFT trên nền tảng của họ luôn có tính thanh khoản.

Giao thức Gumball là gì?

Gumball là một nền tảng hỗ trợ việc tạo và giao dịch tài sản NFT. Họ nhằm mục đích giải quyết tình trạng thiếu thanh khoản của NFT bằng cách tạo ra một token ERC-20 độc đáo cho mỗi bộ sưu tập, từ đó đạt được tính thanh khoản tức thì.

Mặc dù một số bộ sưu tập NFT có thể đạt được định giá rất cao, nhưng không phải lúc nào cũng có người mua, khiến những định giá này khó chuyển đổi thành tài sản thanh khoản. Đây chính là vấn đề mà Gumball muốn giảm bớt bằng cách sử dụng đường cong dính để xác định cách trao đổi giữa NFT và token ERC-20.

Cơ chế hoạt động?

Kiến trúc giao thức được chia thành ba phần chính khác nhau. Phần đầu tiên là Gumball Factory, chịu trách nhiệm triển khai các bộ sưu tập NFT mới thông qua việc tạo ra gNFT (Gumball NFT). Khi một bộ sưu tập được tạo, nó sẽ tương tác với đường cong dính ERC20 – tương tự như Sudoswap, nhưng thay vì chỉ dùng ETH, nó sử dụng token gốc GBT. Điều làm nên sự vận hành chính là Gumball Factory, cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa GBT và gNFT bất kỳ lúc nào.

Đường cong dính (Bonding Curve)

Giá cả được xác định bởi token Gumball (GBT) được ghép nối với ETH, chứ không phải dựa trên hoạt động giao dịch ETH để xác định giá sàn NFT. Giá GBT được điều khiển bởi đường cong dính — mỗi lần mua sẽ làm tăng giá GBT, mỗi lần bán sẽ làm giảm giá.

Khi người mua và người bán tìm được điểm cân bằng về giá trị token, biến động mạnh ở các mức giá cụ thể sẽ dần ổn định. Hoạt động giao dịch từ người dùng tương tác với đường cong dính tạo ra phí giao dịch, đồng thời giúp Gumbar duy trì thanh khoản bên trong giao thức.

Gumbar

Gumbar cho phép người dùng kiếm lợi nhuận từ phí giao dịch sinh ra bởi cặp hot bằng cách đặt cược (stake) GBT và gNFT, từ đó hưởng lợi từ hoạt động giao dịch của bộ sưu tập NFT. Điều này giúp giao thức duy trì tính thanh khoản — yếu tố then chốt nhất trong DeFi và cũng là thách thức tồn tại lâu nay đối với NFT.

Tích lũy giá trị giao thức

Mặc dù Gumball Protocol chưa đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào về việc phát hành token, giao thức vẫn có một vài cách để gia tăng giá trị. Nếu nhìn vào ba bộ sưu tập NFT hàng đầu trên nền tảng, ta thu được các con số sau:

Dữ liệu này dựa trên ba bộ sưu tập NFT riêng lẻ hiện đã được thêm vào nền tảng. Chúng ta có thể kỳ vọng rằng nếu chiến lược marketing được đẩy mạnh, cùng với việc Gumball ra mắt thêm nhiều bộ sưu tập hơn, doanh thu sẽ tiếp tục tăng. Việc giao thức hỗ trợ người sáng tạo quảng bá sản phẩm đến cộng đồng cũng phần nào loại bỏ một trong những rào cản lớn nhất mà người sáng tạo lo ngại.

Dựa trên phí hoán đổi 2,5% được tạo ra, phân bổ như sau:

• 0,5% phí hoán đổi thuộc về kho bạc Gumball.

• 1% phí hoán đổi dành cho người sáng tạo.

• 1% phí hoán đổi dành cho những người đặt cược GBT/gNFT, những người thúc đẩy việc hoán đổi và duy trì thanh khoản trong giao thức.

Theo giá ETH hiện tại (tại thời điểm viết bài), giao thức đã tạo ra khoảng 17.688,37 USD kể từ ngày 10 tháng 1. Trong 25 ngày kể từ khi ra mắt, doanh thu hàng ngày đạt 707 USD.

Tính theo năm, doanh thu của giao thức là 707,53 USD * 365 ngày = 258.248 USD.

Mặc dù cơ cấu kinh tế học của giao thức được thiết lập tốt nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa người sáng tạo, giao thức và người dùng, nhưng việc ra mắt token hiện tại là không cần thiết, vì không cần quản trị (trừ khi bạn muốn thêm rào cản whitelist vào giao thức), và doanh thu cũng chưa đủ cao để tạo nhu cầu chia sẻ phí.

Cơ hội và hạn chế

Vì gNFT có thể tự do trao đổi với GBT của chúng, nên việc thành công của token mang lại quyền kiểm soát lớn hơn cho người sáng tạo, cho phép sử dụng token bên ngoài giao thức, vay quá mức (over-collateralized loans) trên các giao thức khác và tích hợp sâu hơn, từ đó thúc đẩy tiện ích mở rộng cho bộ sưu tập NFT (có lẽ chỉ hợp lý với các bộ sưu tập blue-chip). Tuy nhiên, so với việc chỉ dùng ETH, điều này cũng làm giảm tính thanh khoản, vì ETH rõ ràng là tài sản thanh khoản nhất trên thị trường, chỉ sau USDC.

Dù vậy, rất nhiều bộ sưu tập NFT cuối cùng đều sẽ tạo ra token ERC-20 riêng của mình.

Hơn nữa, do các NFT được tạo trên Gumball Protocol cũng có thể niêm yết trên các sàn giao dịch khác như Opensea, cơ hội chênh lệch giá (arbitrage) và sự kém hiệu quả sẽ xuất hiện, dẫn đến sự khác biệt nhất định về giá trị ETH và GT trên Gumball. Nguy cơ ở đây là nếu những NFT này thu hút sự chú ý sau khi được niêm yết trên Opensea, các chủ sở hữu NFT sẽ đổ xô đến nơi có tính thanh khoản cao nhất. Điều này khiến những người đặt cược liên quan đến bộ sưu tập NFT không còn thu nhập, bao gồm cả giao thức.

Bảo mật

Gumball đã được công ty kiểm toán cấp A Peckshield kiểm tra vào tháng 12 năm 2022. Họ xác định rằng mặc dù phát hiện một số vấn đề, bao gồm 1 lỗi mức độ trung bình và 2 lỗi mức độ thấp, nhưng nhìn chung, các hợp đồng thông minh được đội ngũ xây dựng kỹ lưỡng.

Trước cuộc kiểm toán Peckshield vào tháng 6 năm 2022, họ cũng đã trải qua kiểm toán bởi Zokyo và vượt qua đánh giá ban đầu (mặc dù sau đó hợp đồng đã được sửa đổi, nên tiến hành kiểm toán lần hai).

Tổng kết

Gumball là phiên bản cải tiến mới của mô hình cặp NFT/ERC-20 mà Sudoswap đã cách mạng hóa vào mùa hè năm 2022. Đây là một khái niệm thú vị trong việc tạo thanh khoản tức thì cho NFT, đồng thời đảm bảo người dùng, người sáng tạo và giao thức đều được tham gia và định hướng thông qua việc điều chỉnh các động lực khuyến khích.

Nó cạnh tranh với các sàn giao dịch khác đang hoạt động trên Ethereum trong thị trường NFT đầy cạnh tranh, nhưngnếu Arbitrum xảy ra làn sóng bùng nổ NFT, Gumball sẽ ở vị trí thuận lợi. Dù họ chưa tiết lộ bất kỳ kế hoạch phát hành token nào, nhưng về dài hạn, việc tương tác sớm với nền tảng này có thể mang lại lợi ích.

Liên kết gốc