Một bài viết giải thích chi tiết ba giải pháp blockchain mô-đun lớn: Celestia, Dymension và Fuel

Tác giả: Kadeem Clarke

Biên dịch: TechFlow

Công nghệ blockchain đang không ngừng phát triển, mỗi lần cải tiến đều cố gắng giải quyết bài toán nan giải về tính phi tập trung, khả năng mở rộng và bảo mật. Các blockchain như Bitcoin, Ethereum và Solana có cấu trúc đơn khối (monolithic) với bốn chức năng chính: tính sẵn sàng dữ liệu, đồng thuận, thanh toán và thực thi.

Do các chức năng này cạnh tranh cùng một nguồn tài nguyên, các blockchain đơn khối chắc chắn sẽ gặp phải những vấn đề về khả năng mở rộng.

Các giải pháp blockchain mô-đun như Celestia, Dymension và Fuel mang đến cho nhà phát triển nhiều lựa chọn phong phú, không chỉ giúp mở rộng blockchain mà còn đạt được khả năng tương tác xuyên chuỗi.

Khái niệm xây dựng blockchain mô-đun vẫn còn khá mới mẻ, do đó rất thú vị khi theo dõi hiện tại đã có những chuỗi nào bắt đầu áp dụng cách tiếp cận tương tự.

Hiệu suất của blockchain mô-đun được cải thiện vì chúng tập trung các bộ xác thực vào từng phân đoạn (shard), từ đó tăng thông lượng của blockchain.

Dưới đây là một số lợi thế của blockchain mô-đun:

• Chủ quyền

• Khả năng mở rộng

• Dễ dàng xây dựng dự án

Celestia

Celestia tập trung vào việc mở rộng blockchain và đã huy động được 55 triệu USD để tài trợ cho kế hoạch mở rộng. Celestia đang xây dựng một kiến trúc blockchain mô-đun độc đáo nhằm giải quyết các vấn đề về mở rộng và triển khai.

Nhóm phát triển Celestia hướng tới mục tiêu đơn giản hóa việc triển khai blockchain cho mọi người. Vì vậy, kiến trúc blockchain mô-đun của Celestia ưu tiên những yếu tố sau:

• Tăng cường khả năng mở rộng

• Bảo mật chia sẻ

• Vấn đề chủ quyền

Nhà phát triển có thể lựa chọn môi trường thực thi riêng của mình, ví dụ như Solana VM hoặc EVM. Celestia cũng cung cấp học bổng cho những người xây dựng mô-đun. Trong thông báo gây quỹ gần đây, họ liệt kê ba dự án blockchain sử dụng lớp sẵn sàng dữ liệu của mình:

• Eclipse

• Constellation

• Dymension

Dự án này cũng tài trợ 3.000 USD mỗi tháng trong ba tháng cho 26 thành viên thuộc "hàng ngũ nhà nghiên cứu mô-đun". Scott Sunarto, từng làm việc tại Ethereum Foundation và Uniswap Labs, là một trong những người nhận học bổng.

Celestia hiện vẫn ở giai đoạn phát triển sơ khai. Nhóm phát triển công bố thông tin MVP vào năm 2021 và khởi chạy mạng phát triển vào tháng 11 năm 2021. Năm 2022 quan trọng hơn khi dự án khởi chạy mạng thử nghiệm và từng bước xây dựng mạng chính.

Dymension

Là một phần của hệ sinh thái Cosmos, lớp thanh toán mô-đun này hỗ trợ khởi chạy Enshined Rollups (Rollup với logic được tích hợp vào giao thức), qua đó mở ra các trường hợp sử dụng phi tập trung.

Dymension là một Rollup chủ quyền được xây dựng trên nền tảng Cosmos, nhằm mục đích đơn giản hóa việc phát triển RollApp (ứng dụng chuyên biệt tập trung vào Rollup) thông qua Dymension Chain (lớp thanh toán), RDK (Bộ công cụ phát triển RollApp) và IRC (Giao tiếp giữa các Rollup).

Dymension được tối ưu hóa để duy trì trạng thái Rollup, xác minh và bằng chứng gian lận, đồng thời chỉ chấp nhận các giao dịch Rollup và chuyển khoản cơ bản.

Trên Dymension, các nhà phát triển có thể tập trung vào yêu cầu logic nghiệp vụ, nhanh chóng triển khai Rollup chuyên biệt cho ứng dụng bằng cách sử dụng RDK và lớp thanh toán chuyên dụng, đồng thời hưởng lợi từ IRC, bảo mật chia sẻ và tính sẵn sàng dữ liệu.

Giống như Cosmos, Dymension RollApps nhằm tạo ra các blockchain ứng dụng chuyên biệt để giảm chi phí đồng thuận. Dựa trên Cosmos-SDK, RDK bổ sung các module mới và điều chỉnh các module hiện có để đảm bảo RollApp tương thích với giao thức Dymension, đồng thời tương thích với các công cụ khác trong hệ sinh thái Cosmos. RollApps có thể giao tiếp với bất kỳ chuỗi nào hỗ trợ IBC thông qua Dymension Hub.

Fuel Labs 

Fuel Labs đang xây dựng một lớp thực thi nhanh cho ngăn xếp blockchain mô-đun. Fuel đã đạt được sự tăng trưởng đáng kể nhờ quy tụ một đội ngũ kỹ sư xuất sắc.

Công nghệ của Fuel dựa trên ba trụ cột chính:

• Thực thi giao dịch song song: Fuel cung cấp hiệu suất xử lý hàng đầu nhờ thực thi song song các giao dịch

• Máy ảo Fuel (FuelVM): FuelVM mở rộng không gian thiết kế cho nhà phát triển

• Trải nghiệm nhà phát triển vượt trội (sử dụng Sway và Forc): Ngôn ngữ chuyên biệt Sway của Fuel mang lại trải nghiệm phát triển độc đáo và liền mạch. Fuel còn có một bộ công cụ hỗ trợ gọi là Forc.

Fuel hướng tới trở thành động lực cho tính tự trị. Nhà phát triển có thể xây dựng mà không cần trung gian. Nó cung cấp giải pháp thay thế mô-đun và định hình tương lai Ethereum. Ethereum đang phát triển theo định hướng lấy Rollup làm trung tâm. Fuel tuyên bố có thể mở rộng lớp thực thi vượt xa các Rollup tiêu chuẩn. Đội ngũ khẳng định điều này sẽ được thực hiện mà không ảnh hưởng đến bảo mật và chi phí thấp.

Do Fuel được thiết kế dành cho bằng chứng gian lận, yêu cầu tài nguyên đối với nút đầy đủ có thể cao hơn bình thường, tăng dung lượng băng thông, đồng thời cho phép người dùng xác minh chuỗi thông qua các client nhẹ với mức độ tin cậy tối thiểu.

Lợi ích của blockchain mô-đun

Khả năng mở rộng

Blockchain đơn khối cho phép người dùng đặt tất cả các chức năng mong muốn vào một tầng duy nhất gọi là lớp 1. Điều này khiến việc tạo blockchain trở nên khó khăn vì nó cố gắng xử lý đồng thời mọi chức năng trong một tầng đơn lẻ. Blockchain mô-đun phân chia các chức năng khác nhau sang các tầng khác nhau, nâng cao khả năng mở rộng và ngăn ngừa sự cố mạng.

Đơn giản hóa việc tạo blockchain

Để khởi động một blockchain mới, các thợ đào phải xử lý các vấn đề về bảo mật và phi tập trung, điều này có thể khiến một số người ngần ngại tối ưu hóa tỷ lệ băm bên ngoài mạng (cơ hội). Khi các thợ đào ít chú ý hơn vào một chức năng cụ thể (ví dụ như đồng thuận), họ có thể tận dụng kiến trúc mô-đun để tạo blockchain mới nhanh hơn, bất kể kiến trúc blockchain ra sao.

Tính linh hoạt

Kiến trúc của blockchain mô-đun linh hoạt hơn nhiều so với kiến trúc blockchain đơn khối. Mục đích là cung cấp cho các thợ đào các chức năng mà blockchain đơn khối không có.

Tổng kết

Cùng với sự phát triển của Layer 2 và Rollups, hệ sinh thái Ethereum đang chuyển sang kiến trúc mô-đun.

Một trong những rào cản lớn nhất đối với việc ứng dụng công nghệ blockchain trên diện rộng chính là khả năng mở rộng.

Các giải pháp mở rộng lớp 1 tập trung vào sản xuất khối thay vì xác minh khối. Cơ sở hạ tầng blockchain mô-đun nhằm thúc đẩy việc áp dụng Web3 với các đặc tính khả năng mở rộng, bảo mật và phi tập trung, đồng thời chú trọng vào khả năng tích hợp dễ dàng, tốc độ triển khai nhanh và trải nghiệm người dùng.

Link gốc