Ví Web3 thế hệ tiếp theo sẽ do ai dẫn dắt? Quá khứ và tương lai của ví Web3 | Tổng kết sự kiện hay
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Ví Web3 thế hệ tiếp theo sẽ do ai dẫn dắt? Quá khứ và tương lai của ví Web3 | Tổng kết sự kiện hay
TechFlow và Bitizen đã tổ chức hội thảo trực tuyến với chủ đề «Ai sẽ dẫn dắt ví Web3 thế hệ tiếp theo? Quá khứ và tương lai của ví Web3».
Chuyên sâu báo cáo Web3Ngày 21 tháng 10, TechFlow và Bitizen đã tổ chức hội thảo trực tuyến với chủ đề "Ai sẽ dẫn dắt ví Web3 thế hệ tiếp theo? Quá khứ và tương lai của ví Web3". Sự kiện đã mời ba diễn giả là Tri Huyện – Nhà sáng lập UniPass, Funny – Đồng sáng lập 7 O'Clock và Winson – Nhà sáng lập Bitizen để chia sẻ quan điểm và thảo luận về các chủ đề như so sánh các giải pháp ví phổ biến, đặc điểm của ví MPC, định hướng đổi mới và tiềm năng phát triển của các dự án ví, cũng như cách đưa đổi mới đến gần hơn với nhận thức thị trường.
Bài viết này tổng hợp lại những nội dung nổi bật từ buổi hội thảo.
Giới thiệu diễn giả và doanh nghiệp:
Tri Huyện: Nhà sáng lập UniPaas. UniPaas hiện đang phát triển giải pháp ví hợp đồng thông minh, thuộc một phân khúc khác so với ví MPC, nhưng về chức năng có thể kết hợp cùng ví MPC để mang lại trải nghiệm tốt hơn. Điểm nổi bật chính của ví hợp đồng thông minh là khả năng cung cấp nhiều tính năng hơn như miễn phí gas, quản lý quyền hạn, v.v.
Funny: Đồng sáng lập quỹ 7 O'Clock. 7 O'Clock là một quỹ đầu tư tập trung vào cả thị trường sơ cấp và thứ cấp. Là nhà đầu tư, chúng tôi nhìn nhận vấn đề ở góc độ rộng, tuy không nhất thiết quá chuyên sâu, nhưng mang một cách tiếp cận khác biệt so với các đội ngũ vận hành dự án. Trước đây, chúng tôi cũng từng xuất bản một bài viết về ví, hôm nay rất mong được trao đổi thêm cùng mọi người.
Winson: Nhà sáng lập Bitizen, một ví MPC dành cho người dùng cá nhân (2C). Thực tế, từ năm 2021 chúng tôi đã bắt đầu khám phá ứng dụng ví MPC trong lĩnh vực người dùng cuối. Công nghệ MPC đã tồn tại một thời gian trong lĩnh vực ví, nhưng trước đây chủ yếu tập trung vào đối tượng doanh nghiệp (B2B), giờ đây chúng tôi muốn mang đến những điều mới mẻ hơn cho người dùng.
Câu hỏi 1: Hiện nay, đổi mới trong các dự án ví chủ yếu theo hai hướng: một là đổi mới chức năng nhằm tối ưu trải nghiệm người dùng; hai là đổi mới nguyên lý, ví dụ như ví MPC thay đổi từ nền tảng công nghệ. Hai hình thức đổi mới này nên được đánh giá ra sao? Liệu đổi mới chức năng có bị thay thế hoàn toàn bởi đổi mới nguyên lý?
Tri Huyện: Tôi cho rằng đổi mới chức năng và đổi mới nguyên lý thuộc về hai cấp độ khác nhau.
Đổi mới chức năng là điều hoàn toàn cần thiết. Ví dụ, hệ điều hành Symbian trên điện thoại Nokia ngày xưa dù đã có hình hài ban đầu của hệ thống thông minh, nhưng lại không thể thực hiện các chức năng như họp nhóm qua mạng hay xem video ngắn như TikTok. Chính nhờ hạ tầng cơ sở thay đổi — băng thông cao hơn, chi phí thấp hơn — mà chúng ta mới bước vào kỷ nguyên Internet di động. Tương tự trong Web3, sự phát triển sắp tới của Layer1 và Layer2 sẽ đóng vai trò như vậy. Như tôi đã đề cập trong bài viết gần đây, ví hợp đồng thông minh có thể thực hiện nhiều chức năng mà ví EOA không thể làm được, ví dụ như thanh toán gas thay, giao dịch hàng loạt, quản lý quyền hạn, ủy quyền ngoại tuyến, khôi phục tài khoản qua mạng xã hội… Tất cả đều giúp tăng cường bảo mật và cải thiện trải nghiệm.
Hiện tại, các loại ví mà mọi người sử dụng vẫn kém an toàn và tiện lợi hơn nhiều so với trải nghiệm Internet di động. Nếu muốn thu hút lượng lớn người dùng vào Web3, liệu chúng ta có cần một thiết bị đầu cuối đột phá giống như iPhone từng làm?
Do đó, tôi cho rằng hai hướng đổi mới này không mâu thuẫn mà còn bổ trợ lẫn nhau, thậm chí có thể phá vỡ giới hạn để tạo ra những đổi mới đa chức năng, đa tình huống.
Funny: Tôi đồng ý với quan điểm trên. Đây giống như việc dùng cả chân trái và chân phải để tiến về phía trước. Dù phát triển theo cách nào, mục tiêu cuối cùng vẫn là đáp ứng nhu cầu người dùng — đó là chỉ số cốt lõi. Còn cách thức đạt được điều đó thì có nhiều yếu tố cần cân nhắc, và còn phụ thuộc vào lựa chọn của thị trường.
Sự phát triển của ví rất thú vị. Một câu hỏi khiến nhiều người suy nghĩ lâu dài là: Làm sao để một công ty ví sống sót? Ban đầu, ai cũng nghĩ ví là thứ bắt buộc phải có trong blockchain, nhưng trước năm 2017, ví chủ yếu được các sàn giao dịch sử dụng. Sau đó ví phần cứng ra đời — vì sao? Vì lúc đó nhu cầu bảo mật chủ yếu đến từ các tổ chức B2B với khối lượng vốn lớn và yêu cầu an toàn cao. Các dự án ví khó tìm được điểm kiếm tiền, nên đành bán ví phần cứng kèm dịch vụ quản lý tài sản.
Khi DeFi phát triển, nhu cầu tương tác xuyên chuỗi xuất hiện, các công ty ví bỗng nhiên có khả năng sinh lời. Hướng đi của ví ngày càng thiên về nền tảng hóa, tích hợp nhiều chức năng giao diện: tin tức, giao dịch liên chuỗi, kiểm toán an toàn, hỗ trợ vận hành dự án… Những tiện ích này về bản chất là để thuận tiện cho người dùng. Dù đổi mới theo hướng nào, tất cả đều thúc đẩy sự phát triển của thị trường ví.
Câu hỏi 2: Mọi người coi trọng ví vì nó là một cổng vào quan trọng. Vậy trong tương lai, ví sẽ có những không gian phát triển nào và tiềm năng doanh thu ra sao?
Funny: Tất cả các khoản đầu tư vào ví đều lớn, vì sao? Vì ví là một sản phẩm đòi hỏi kỹ thuật cực kỳ cao, cũng phản ánh mức độ coi trọng của thị trường. Dù bạn ở trong thị trường tiền mã hóa, Web3 hay DeFi, bạn đều cần ví cá nhân để tham gia. Do đó, ví có một tiềm năng phát triển rất lớn trong tương lai — đó là tài chính toàn dân, tương đương với dịch vụ quản lý tài sản. Trừ khi bạn là một công ty chỉ muốn thu phí cố định hàng năm một cách nhẹ nhàng, nếu không thì mảng quản lý tài sản sẽ là con đường sinh lời khổng lồ.
Ví dụ, bảo hiểm đầu tiên của giới trẻ hiện nay thường không mua từ công ty bảo hiểm, mà mua qua các nền tảng như Alipay. Alipay cũng giống như một phiên bản cải cách ví hiện nay — vừa lưu trữ tiền, vừa cung cấp dịch vụ tài chính. Khi người dùng tin tưởng một ví/nền tảng, họ sẽ tự nhiên tin tưởng các sản phẩm tài chính và phái sinh mà nền tảng đó gợi ý. Do đó, mảng tài chính trong tương lai sẽ là một thị trường khổng lồ.
Khi giữ chân được người dùng, quảng cáo cũng là một mảng thu nhập. Ngoài ra còn có ví dụ như DID. Việc xây dựng hệ sinh thái DID cần gắn rất nhiều nhãn lên người dùng, và ví là công cụ lý tưởng để liên kết dự án, xếp hạng dự án, đồng thời hỗ trợ xác minh danh tính.
Tóm lại, ví phát triển theo từng giai đoạn của ngành, bùng nổ theo từng đợt, là cổng đăng nhập của người dùng. Dù là B2B hay B2C, triển vọng thị trường ví là rất rộng lớn, dù hiện tại có vẻ phát triển chậm.
Winson: Tôi rất lạc quan về doanh thu tương lai của các dự án ví, và sự lạc quan này có cơ sở dữ liệu. Mô hình kinh doanh của ví 2C khá giống với sản phẩm Web2 — tận dụng lượng người dùng để mở rộng, nói cách khác là chiến lược流量 (lưu lượng).
Việc ví 2C không kiếm được tiền đã trở thành dĩ vãng kể từ sau năm 2020. Năm ngoái, Metamask đạt doanh thu 200 triệu USD. Sau đợt bùng nổ DeFi, khả năng sinh lời của ví rất ấn tượng.
Câu hỏi 3: Xin chia sẻ quan điểm về ưu nhược điểm giữa ví hợp đồng thông minh và ví MPC?
Tri Huyện: Tôi cho rằng hai loại này không cùng cấp độ và thậm chí có thể tích hợp với nhau. Bản thân UniPaaS thực chất đang sử dụng giải pháp MPC để nâng cao trải nghiệm người dùng. Ví dụ, khi chúng tôi xây dựng SDK nhúng, mọi thông tin SDK đều lộ ra bên ngoài, nhưng bạn không thể trao quyền khóa đầy đủ. Lúc này cần áp dụng TSS. Đây là xu hướng lớn — hầu hết các ví lớn đều đang theo hướng này, và hiện chúng tôi cũng đang trao đổi với các giải pháp MPC khác.
Điểm nổi bật chính của ví hợp đồng thông minh nằm ở chức năng và khả năng mở rộng. Trong trường hợp cực đoan, ngay cả khi khóa riêng của bạn bị rò rỉ và tài sản đã bị chuyển đi, bạn vẫn có thể khôi phục quyền kiểm soát thông qua khôi phục xã hội hoặc phương pháp khác, rồi lấy lại địa chỉ. Điều này rất quan trọng, vì dù tài sản bị đánh cắp, vẫn còn những thứ không thể di chuyển khỏi ví như SBT hay toàn bộ lịch sử hoạt động trên chuỗi trước đó. Điều này giống như WeChat — ngay cả khi số dư trong ví WeChat bị đánh cắp, bạn vẫn có thể khôi phục lại dữ liệu tài khoản đã tích lũy suốt mười năm. Vì vậy, ví thông minh hoàn toàn có thể kết hợp với MPC để mở rộng chức năng.
Câu hỏi 4: Trước đây, ví EOA bắt buộc phải ký bằng khóa riêng. Nhưng tại sao ví MPC không cần tạo khóa riêng mà vẫn có thể ký, và điều này được thực hiện như thế nào?
Winson: Bản chất của chữ ký là một phép toán học. Ví khóa riêng truyền thống sử dụng khóa riêng dạng rõ để hoàn thành phép toán này và tạo ra chữ ký, trong khi MPC có thể biến quá trình này thành phép toán giữa nhiều bên dựa trên dữ liệu mã hóa, đồng thời đảm bảo kết quả (chữ ký) giống hệt với kết quả từ khóa riêng dạng rõ. Thợ đào chỉ quan tâm đến việc kết quả có hợp lệ hay không, chứ không quan tâm nó có được tạo từ khóa riêng dạng rõ hay không. Vì vậy, khi thay thế bằng tính toán an toàn đa bên, chúng ta không chỉ không ảnh hưởng đến kết quả chữ ký mà còn tăng tính riêng tư và bảo mật.
Chúng tôi sử dụng cơ chế ký 2/3, nghĩa là có 3 mảnh khóa, chỉ cần 2 mảnh là có thể ký. Người dùng tự giữ 2 mảnh, có thể ký, chuyển tiền và thực hiện mọi thao tác mà không cần Bitizen. Bitizen chỉ giữ 1 mảnh để hỗ trợ người dùng ký. Riêng mảnh này không gây bất kỳ rủi ro hay đe dọa nào đến tài sản của bạn. Vì vậy, ngay cả khi chúng tôi phá sản hay bỏ trốn, bạn vẫn có thể sử dụng ví bình thường.
Câu hỏi 5: Ví MPC sử dụng MFA (xác thực đa yếu tố). Nếu MFA bị tấn công, liệu tính bảo mật của ví có bị ảnh hưởng?
Winson: Tất nhiên, đây là một giả định quá lý tưởng, nhưng điểm mạnh của MFA chính là khó bị tấn công. Bảo mật là một khái niệm tương đối, không có gì là tuyệt đối an toàn. Chi phí tấn công càng cao thì hệ thống càng an toàn, và ngược lại.
MFA thông qua xác thực đa yếu tố làm tăng chi phí tấn công. Giả sử xác thực đơn yếu tố có chi phí tấn công là 1, thì xác thực ba yếu tố không làm chi phí tăng gấp ba, mà tăng theo cấp số nhân. Nếu cả ba yếu tố đều bị xâm phạm thì tất nhiên không an toàn, nhưng trên thực tế, điều đó gần như không thể xảy ra.
Câu hỏi 6: Đổi mới công nghệ thường không khớp với nhu cầu thị trường. Chiến lược truyền thông của công ty cũng rất quan trọng. Làm sao để sản phẩm đến được thị trường và trở nên dễ cảm nhận với người dùng? Đặc biệt với sản phẩm ví như Bitizen, khi nhấn mạnh yếu tố an toàn, làm sao để người dùng thực sự cảm nhận được điều đó?
Tri Huyện: Người dùng thông thường thường không cảm nhận ngay lập tức các đổi mới công nghệ, nhưng điều đó không có nghĩa là họ không cảm nhận được cơ hội từ đổi mới. Thực tế, nhiều công nghệ cần thời gian để ổn định, rồi mới tìm được điểm cân bằng hoặc sinh lời giữa chi phí và thị trường.
Làm sao để đạt được Product-market-fit (sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường)? Đây thực sự là thử thách lớn với các dự án ví. Trong lịch sử Internet, nhiều sản phẩm có định vị tốt và lượng người dùng ổn, nhưng cuối cùng lại bị người khác chiếm mất thành quả. Với công ty ví, làm sao để người khác biết đến bạn? Có nhiều chiến lược: dù B2B hay B2C, đều có thể áp dụng các thủ thuật marketing thú vị. Hoặc bạn rất giỏi xây dựng thương hiệu, hoặc đóng gói giá trị sản phẩm một cách sâu sắc, hoặc dùng các chiến thuật khiến người dùng cảm thấy càng dùng nhiều thì càng có lợi ích trong tương lai. Việc người dùng biết đến bạn chưa chắc đã đồng nghĩa với việc họ hiểu bạn — điều này khó hơn nhiều. Không có công thức chung vì mỗi người có nguồn lực, năng lực và sự tập trung khác nhau. Tôi cho rằng đây là lĩnh vực để mỗi người thể hiện bản lĩnh, cũng là điều thú vị nhất.
Winson: Chúng tôi đã thảo luận kỹ về vấn đề này — cảm giác an toàn và sự an toàn là hai chuyện khác nhau. Về mặt bảo mật, giải pháp ví MPC của chúng tôi an toàn vượt trội so với ví phần cứng. Nhưng về cảm giác an toàn, người dùng lại cảm thấy ví phần cứng an toàn hơn. Có lẽ đây là sự khác biệt về tâm lý người dùng — ví phần cứng mang lại cảm giác kiểm soát tốt hơn. Đây là thách thức tất yếu với các thương hiệu mới. Nếu người dùng không biết hoặc không hiểu bạn, họ sẽ không tin tưởng bạn, đặc biệt với sản phẩm yêu cầu độ tin cậy cao như ví. Vì vậy, cần rất nhiều nỗ lực về branding và marketing.
Ví của chúng tôi có những yếu tố trông rất Web2 như email, số điện thoại, nhận diện khuôn mặt, đám mây, máy chủ... Khi nghe đến, người dùng dễ gán nhãn "tập trung hóa". Vì vậy, khi quảng bá sản phẩm, ngoài yếu tố an toàn, chúng tôi nhấn mạnh hai điểm: chống kiểm duyệt và bảo mật riêng tư. Đó cũng là lý do chúng tôi mở mã nguồn để các tổ chức an ninh bên thứ ba kiểm toán. Đồng thời hợp tác với các thương hiệu uy tín và các tổ chức lớn trong ngành để nâng cao nhận thức an toàn của người dùng phổ thông.
Tại Trung Quốc có một quản lý sản phẩm nổi tiếng tên Dư Quân, ông ấy từng đưa ra một công thức kinh điển: Giá trị người dùng = Trải nghiệm mới - Trải nghiệm cũ - Chi phí thay thế. Giai đoạn đầu, thị trường ví cung không đủ cầu, việc chuyển từ B2B sang B2C chỉ mới xảy ra trong hai ba năm gần đây. Tôi cho rằng năm 2019 là một điểm khởi đầu quan trọng. Trước đó, người dùng không có nhu cầu tương tác với hợp đồng thông minh hay dApp. Hiện nay, nhu cầu thị trường thúc đẩy tiến bộ công nghệ, và công nghệ lại thúc đẩy cơ sở hạ tầng sản phẩm phát triển.
Cuối cùng, tôi tin rằng các giải pháp mới có thể thay thế người dùng một cách vô hại, thậm chí là nâng cấp. Khi trải nghiệm mới vượt xa trải nghiệm cũ và chi phí thay thế rất nhỏ, đó chính là giá trị bạn mang lại cho người dùng. Càng nhiều đối thủ tham gia, miếng bánh càng lớn, và công nghệ sẽ nhanh chóng bước sang một kỷ nguyên mới. Funny: Là một quỹ đầu tư, mỗi ngày chúng tôi gặp hàng chục dự án. Tóm lại, tư duy vận hành có thể khái quát thành vài điểm:
Thứ nhất, là điểm trực tiếp và bắt buộc: thuê bên thứ ba kiểm toán an toàn.
Thứ hai, tìm người bảo chứng cho bạn — đối tác, quỹ đầu tư, KOL. Như đã nói, an toàn là thứ không thể cảm nhận. Nói thẳng ra, khi bạn chưa gặp sự cố, ai cũng cho rằng bạn an toàn; nhưng chỉ cần một lần sự cố xảy ra, dù sau đó bạn có an toàn đến đâu cũng không còn tin được nữa — đó là sự khắc nghiệt của thế giới blockchain. Trong ngành, nếu có nhiều người quen biết đang dùng sản phẩm của bạn, đó là niềm tin lớn lao đối với người dùng. Ngược lại, thị trường có quá nhiều lựa chọn.
Thứ ba, marketing cho ví cũng phụ thuộc vào sự phát triển của thị trường ví. Như vị khách mời trước đã nói về Nokia — họ luôn đổi mới, ví dụ vật liệu chống rơi. Nhưng khi sản phẩm mới như iPhone ra đời, nhận thức người dùng bị đảo ngược: à, điện thoại thông minh là như vậy! Khi sản phẩm tiên phong xuất hiện, việc làm marketing trở nên quá đơn giản.
Tuy nhiên, tùy cách hiểu về đổi mới — đôi khi không nhất thiết phải đổi mới công nghệ, chỉ cần thay đổi tư duy, nắm bắt cơ hội thị trường mới, giải quyết đúng nỗi đau người dùng, thì dù không có bảo chứng, tốc độ tăng trưởng người dùng vẫn có thể bùng nổ.
Tóm lại, ví cuối cùng phải hướng đến người dùng. An toàn chỉ là một yếu tố, mục tiêu cuối cùng là phục vụ đa nhu cầu người dùng. Khi nhiều nhu cầu được đáp ứng đồng thời, tần suất sử dụng sẽ cao. Dù người dùng có thể cài nhiều ví, họ sẽ có thói quen mở ví thường dùng — đó là điều tất yếu.
Câu hỏi 7: Khi trải nghiệm ví Bitizen, một số bạn bè nhận thấy có tùy chọn sao lưu, với các nền tảng như đám mây, email... Vậy sao lưu qua các nền tảng này có làm giảm an toàn không?
Winson: Đám mây và email thật sự dễ bị đánh cắp, nhưng lý do chúng tôi cho rằng sản phẩm an toàn là vì bạn chỉ cần đảm bảo có bản sao lưu, chứ không cần lo nó bị đánh cắp — vì bên trong không chứa thông tin nhạy cảm nào. Chưa kể việc tấn công đám mây hay email cũng không dễ dàng, và ngay cả khi bị xâm phạm hay bạn chủ động đưa dữ liệu cho kẻ tấn công, thông tin đó cũng vô dụng với họ. Về mặt kỹ thuật, đây là thiết kế không có điểm thất bại đơn lẻ (single point of failure). Chi phí tấn công cao là lớp phòng thủ thứ nhất; thông tin đã được làm mờ (thoát nhạy cảm) là lớp thứ hai, cũng là biện pháp bảo vệ cuối cùng.
Câu hỏi 8: Tài khoản trừu tượng (account abstraction) thường được nhắc đến, trong đó ERC-4337 là giải pháp phổ biến nhất. Ý nghĩa của nó với ngành là gì?
Tri Huyện: Ethereum mong muốn thay đổi thực trạng hiện nay khi phần lớn người dùng vẫn dùng ví EOA, hướng người dùng chuyển sang ví hợp đồng thông minh và loại bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc của hệ sinh thái vào ví EOA. 4337 là một nỗ lực của Ethereum nhằm thực hiện trừu tượng hóa tài khoản ở cấp độ người dùng. Lợi ích của nỗ lực này là thúc đẩy toàn bộ hệ sinh thái tương thích với loại hình ví hợp đồng thông minh.
Tôi vừa trở về từ sự kiện Devon, rất đông đúc và sôi động. Trong đó, tài khoản trừu tượng và ví hợp đồng thông minh là một trong những chủ đề chính. Nhận thức của cộng đồng quốc tế về vấn đề này đã trở nên bình thường — mọi người đang bàn về các kịch bản có thể triển khai, hạ tầng cần hoàn thiện, và chính thức bước vào giai đoạn xây dựng hệ sinh thái toàn diện. Dự kiến trong tương lai sẽ xuất hiện vô số giải pháp ví hợp đồng thông minh. Sự xuất hiện của 4337 đã đưa EVM từ hậu trường ra tiền tuyến, giúp mọi người hiểu rõ hơn về khả năng của nó và định rõ hướng phát triển tiếp theo cho toàn bộ hệ sinh thái EVM.
Web3 cần thêm người dùng. Làm sao để có người dùng? Chỉ một ví tốt hơn là chưa đủ — cần thêm nhiều kịch bản ứng dụng. Khi bạn có sự linh hoạt và giao diện dễ dùng đủ lớn, bạn mới có thể hỗ trợ các ứng dụng mới, kéo người dùng từ Web2 sang Web3. Cũng giống như việc kéo người dùng từ Internet máy tính sang Internet di động ngày xưa, sự chuyển dịch mô hình này thực sự cần đến những thiết bị như ví hợp đồng thông minh.
Câu hỏi 9: Hiện nay các sản phẩm B2B đang cạnh tranh mạnh mẽ trong các dự án Web2.5 — tức là vừa muốn làm GameFi, NFT, Metaverse (Web3), vừa muốn thu hút các đối tác Web2. Liệu điều này có khiến赛道 (phân khúc) SaaS trở nên quá đông đúc? Các bạn định vị và cạnh tranh như thế nào?
Tri Huyện: Hiện tại, mỗi bên đang tìm kiếm nhu cầu riêng, chủ yếu phụ thuộc vào cách định nghĩa "người dùng". Khác với khái niệm người dùng truyền thống trong Web2, người dùng Web3 có tính lưu động rất cao. Nếu ví là bước đầu tiên kéo người dùng từ Web2 sang các kịch bản Web3, chi phí bỏ ra rất lớn, đặc biệt với ví dùng cụm từ khôi phục — quy trình này chịu tỷ lệ thất thoát người dùng rất cao. Nhưng một khi người dùng đã được giáo dục, giá trị họ tạo ra ở các tầng L3 hay các kịch bản khác sẽ chẳng liên quan gì đến bạn — điều này thật sự không công bằng.
Vì vậy, chúng tôi nói với đối tác rằng hãy công khai việc sử dụng đăng nhập UniPaas — điều này cũng có lợi cho họ: với ứng dụng, đây là một tuyến đường "đổ lỗi". Nếu có sự cố về an toàn khóa, dù ở cấp người dùng hay quản lý, đều biết rằng ứng dụng không liên quan, mà phải tìm đến UniPass. Như vậy, ứng dụng được bảo vệ khỏi những trách nhiệm không đáng có, và không cần vì làm mạng xã hội hay game mà phải tự xây thêm một ví;
Về thu hút người dùng, chúng tôi áp dụng mô hình kinh doanh với đối tác sớm: người dùng đăng ký qua bạn sẽ mãi là người dùng chung của chúng ta, có thể đánh dấu trên chuỗi — đây cũng là đặc điểm của ví hợp đồng thông minh, biết rõ người dùng nào thuộc về mình. Chúng tôi có khái niệm "kênh đồng xây dựng", các khách hàng đầu tiên, đặc biệt là khách hàng chất lượng cao, sẽ được dùng dịch vụ UniPass miễn phí mãi mãi — khác biệt hoàn toàn với các thương hiệu B2B làm SaaS khác. Đồng thời, ngay cả khi người dùng không còn là khách hàng của chúng tôi, dù giao dịch ở đối thủ, phí giao dịch hay phí gas rút/nạp vẫn được chia sẻ với đối tác này.
Đây là cách chúng tôi cạnh tranh hoặc mở rộng theo hướng kinh doanh.
Câu hỏi 10: Làm sao để định giá một dự án ví?
Funny: Như tôi đã nói, ví đòi hỏi kỹ thuật rất cao và chi phí cũng lớn. Khi gặp một dự án ví, chúng tôi xem xét liệu giải pháp của họ có đáp ứng kỳ vọng thị trường, lộ trình công nghệ và chi phí thực hiện ra sao, rồi đưa ra đánh giá tổng hợp. Cách đơn giản nhất là tham khảo định giá của các đối thủ tương tự trên thị trường.
Ngoài ra, xem xét liệu dự án ví có thuộc phân khúc phù hợp với xu hướng hoặc kỳ vọng thị trường hiện tại. Nếu phù hợp với nhu cầu phát triển trong tương lai và được nhiều người cần, định giá tự nhiên cao hơn. Ví dụ, các dự án ZK có định giá rất cao dù hiện tại chưa ra sản phẩm nào, nhưng khái niệm tốt và triển vọng tương lai rộng lớn. Một yếu tố khác là mức độ sôi động của thị trường. Khi thị trường tốt, định giá bị thổi phồng; khi thị trường gấu, định giá đều giảm.
Định giá là một yếu tố tổng hợp. Thường thì dự án sẽ báo giá trước cho quỹ, quỹ sẽ đánh giá lại. Từ góc độ nhà đầu tư, luôn muốn định giá càng thấp càng tốt. Hai bên có lập trường khác nhau — đây là một quá trình mặc cả.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
