Nhà đầu tư sớm của Solana: Các nhà đầu tư Web 2.0 không phù hợp với thế giới Web3
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Nhà đầu tư sớm của Solana: Các nhà đầu tư Web 2.0 không phù hợp với thế giới Web3
Thế giới Web3 thật hấp dẫn, nhưng nó thực sự phá vỡ nhiều quan điểm chính thống mà chúng ta mong đợi trong đầu tư mạo hiểm.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Edith Yeung, đối tác tại Race Capital
Dịch: TechFlow intern
Solana là khoản đầu tư token đầu tiên của tôi, và đó không phải là một quyết định dễ dàng.
Vào năm 2018, khi tôi lần đầu gặp đồng sáng lập Solana Anatoly Yakovenko, quỹ của tôi lúc đó – 500 Mobile Collective – về mặt pháp lý không được phép đầu tư vào tài sản kỹ thuật số. Để hỗ trợ công ty của Yakovenko, lúc đó có tên là Loom, tôi đã phải thuyết phục hai phần ba các nhà đầu tư hạn chế (limited partners - LPs) đồng ý sửa đổi thỏa thuận LP của quỹ.
Tôi tự hỏi liệu mình đã đi quá sâu vào cái hang thỏ này chưa? Liệu tôi có đang gánh quá nhiều rủi ro cho quỹ? Hay Web2.0 khác với Web3 đến mức các LP của tôi hoàn toàn không hiểu?
Bốn năm trôi qua, mọi khó khăn đều xứng đáng. Solana đã trở thành một trong những khoản đầu tư thành công nhất của tôi, mang lại lợi nhuận gấp 4.000 lần. Tuy nhiên, điều mà tôi giờ đây cảm thấy bình thường – làm việc với những người dùng tên ẩn danh, đặt cược vào những nhà sáng lập ở nửa kia thế giới không muốn trao quyền kiểm soát nào cho nhà đầu tư – vẫn khiến các đồng nghiệp của tôi, những người trưởng thành trong thời kỳ bùng nổ Web2.0, cảm thấy bối rối.
Với vốn hóa thị trường toàn ngành đạt 1,7 nghìn tỷ USD vào năm 2021 và hơn 30 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm đổ vào lĩnh vực này, tiền mã hóa là một ngành mà nhà đầu tư không thể bỏ qua. Dù vậy, ngay cả khi một số công ty lớn như Sequoia, Andreessen Horowitz và gần đây là Bain Capital đang xây dựng hoạt động chuyên biệt về tiền mã hóa, thì nhiều công ty nhỏ hơn vẫn chưa sẵn sàng bước vào thế giới Web3.
Một nhóm các công ty lớn không thể duy trì một ngành công nghiệp một cách đơn lẻ. Càng có nhiều nhà đầu tư chất lượng cao hỗ trợ các nhà sáng lập, hệ sinh thái tiền mã hóa càng mạnh mẽ hơn.
Vì vậy, đây dường như là thời điểm thích hợp để lùi lại một bước, suy ngẫm về những gì tôi đã học được từ trải nghiệm của mình, và quan trọng hơn, mở ra cánh cửa cho những nhà đầu tư mới đến với thế giới Web3.
Kinh nghiệm rút ra
Đầu tư vào các công ty Web3 đòi hỏi phải suy nghĩ lại hoàn toàn mô hình đầu tư, từ cách bạn phân phối lợi nhuận cho các LP đến việc xây dựng quỹ của bạn như thế nào.
Đầu tư vào dự án Web3 rất phức tạp về mặt pháp lý
Các công ty đầu tư mạo hiểm chỉ được phép sử dụng tối đa 20% quỹ để đầu tư vào tài sản thanh khoản; vượt quá tỷ lệ này, Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) yêu cầu bạn phải trở thành một cố vấn đầu tư đăng ký. Quá trình này có thể kéo dài tới 12 tháng và tốn khoảng 500.000 USD nếu tính cả chi phí thuê nhân viên tuân thủ.
Đối với các công ty như Sequoia hay Andreessen Horowitz, điều này có thể không thành vấn đề, nhưng nếu bạn đang vận hành một quỹ 10 triệu USD, chi phí để trở thành RIA sẽ vượt quá phí quản lý hàng năm của bạn. Một lựa chọn thay thế là thành lập một quỹ phòng hộ, lấy giao dịch token làm trọng tâm, nhưng điều này cũng kéo theo vô số yêu cầu quản lý quỹ bổ sung.
Quyền kiểm soát trong Web3 là một khái niệm mơ hồ
Các nhà sáng lập Web3 làm mọi cách để đảm bảo cộng đồng cảm thấy họ thực sự sở hữu dự án – chứ không phải nhà đầu tư, thậm chí không phải chính các nhà sáng lập.
Hầu hết các quỹ đầu tư mạo hiểm yêu cầu ít nhất 10% cổ phần trong các công ty họ đầu tư, nhưng các nhà sáng lập Web3 không muốn bất kỳ nhà đầu tư nào sở hữu quá 5% cổ phần. Tinh thần phân quyền này lan rộng sang cấu trúc quản trị của Web3.
Trong khi các công ty Web2.0 có hội đồng quản trị, thì các tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) cho phép bất kỳ ai sở hữu cổ phần của công ty đều có quyền biểu quyết trong các quyết định, với quyền biểu quyết tỷ lệ thuận với số lượng cổ phần nắm giữ. Tập thể này có thể quyết định đi theo hướng mà bạn – với tư cách nhà đầu tư – chưa từng nghĩ tới hoặc chưa từng đồng ý. Các nhà sáng lập ban đầu có thể mất quyền kiểm soát định hướng dự án, nhưng bạn phải học cách thích nghi với điều đó.
Các nhà sáng lập tiền mã hóa không muốn lộ diện, thậm chí không muốn dùng tên thật.
Việc bảo vệ danh tính ẩn danh là một phần cốt lõi trong văn hóa tiền mã hóa, nhưng điều này khiến các nhà đầu tư Web2.0 cảm thấy lo lắng. Các nhà sáng lập có thể muốn giấu danh tính thật vì nhiều lý do: từ việc không muốn bị đánh giá theo giới tính, sắc tộc, nơi làm việc hay trường học, đến việc giảm thiểu rủi ro pháp lý và an ninh cá nhân tiềm tàng.
Luật sư không hiểu Web3
Các điều khoản Web3 thường không phải là Thỏa thuận Vốn tương lai đơn giản (SAFE) cho cổ phần, mà là SAFE cho token trong tương lai, hoặc đôi khi là SAFE kèm chứng quyền, cho phép nhà đầu tư được hưởng chiết khấu trong các vòng gây vốn sau này. Những công cụ này quá mới mẻ đến mức phần lớn luật sư tư vấn không biết cách xử lý. Việc tìm ra những người có thể xử lý, hoặc ít nhất sẵn sàng giữ tư duy cởi mở trong quá trình thẩm định pháp lý, luôn là một thách thức.
Không có quyền tham gia vòng gọi vốn tiếp theo theo tỷ lệ sở hữu
Hầu hết các nhà đầu tư Web2.0 đấu tranh để có được quyền tham gia các vòng gọi vốn tiếp theo theo tỷ lệ cổ phần, nhằm đảm bảo họ duy trì được tỷ lệ sở hữu trong công ty. Trong thế giới Web3, khái niệm này không tồn tại. Vì sao? Bởi vì việc huy động thêm vốn không đồng nghĩa với phát hành thêm token. Nếu tôi mua 5% token của một startup mã hóa từ giai đoạn đầu, thì dù công ty đó huy động thêm bao nhiêu tiền, tôi vẫn giữ nguyên 5%. Do đó, các quỹ lớn cuối cùng sẽ đầu tư thông qua thị trường thứ cấp hoặc mua trực tiếp token từ kho của công ty – ví dụ như Andreessen Horowitz đầu tư vào Solana vào tháng 6 năm 2021, hơn một năm sau khi Solana lên sàn công khai.
Chiến lược thoái vốn của nhà đầu tư Web3 hoàn toàn khác biệt
Các công ty non trẻ đạt được mức doanh thu, tăng trưởng và định giá nhất định thường tìm cách thoát khỏi vị thế startup bằng cách niêm yết, dù là qua IPO, niêm yết trực tiếp hay SPAC. Nếu ở Mỹ, họ có thể chọn niêm yết trên Nasdaq hoặc NYSE. Ở châu Á, họ chọn Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông, v.v. Khái niệm này không tồn tại trong thế giới Web3. Hầu hết các dự án token sẽ niêm yết trên các sàn tập trung như FTX hoặc Coinbase, hoặc trực tiếp lên các sàn phi tập trung như Uniswap hoặc Serum. Việc niêm yết không có yêu cầu cụ thể về tăng trưởng hay định giá, và cũng không giới hạn số lượng hay địa điểm bạn có thể niêm yết một token.
Các công ty Web3 niêm yết (lên sàn) nhanh hơn rất nhiều…
Một định giá hạt giống 30 triệu USD đối với công ty Web2.0 là khá cao. Bạn thậm chí có thể nói nó đắt. Trong Web3, các vòng hạt giống từ 10 đến 70 triệu USD là hợp lý. Phần lớn nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận những con số lớn như vậy vì thời gian từ đầu tư đến niêm yết trên sàn mã hóa ngắn hơn nhiều so với niêm yết trên sàn chứng khoán, mang lại thanh khoản và cơ hội thoái vốn nhanh hơn cho nhà đầu tư. Ví dụ, chúng tôi đầu tư vào FTX vào tháng 7 năm 2019, và chưa đầy hai tháng sau, token của họ đã lên sàn. (Vâng, chúng tôi vẫn đang nắm giữ những token đó.)
…nhưng thời gian khóa dài hơn nhiều
Một công ty khởi nghiệp Web2.0 thành công có thể cần 10 năm hoặc hơn để niêm yết. Trong Web3, việc một dự án lên sàn trong vài tháng là chuyện bình thường, ví dụ như Solana mất khoảng 16 tháng – đã là thời gian dài trong bối cảnh này. Mặt khác, thời gian khóa cổ phiếu chuẩn sau IPO thường từ 90 đến 180 ngày, trong khi thời gian khóa token Web3 ít nhất là một năm, đôi khi lên đến ba năm.
Phân phối lợi nhuận hoàn toàn khác biệt
Trong các sự kiện thanh khoản Web2.0, các nhà quản lý quỹ VC có thể chọn phân phối tiền mặt hoặc cổ phiếu cho các LP. Còn các nhà quản lý quỹ Web3 lại muốn phân phối token, thứ có thể mang lại tiềm năng tăng trưởng lớn hơn so với phân phối Web2.0, vì các dự án Web3 đôi khi cần vài tháng hoặc vài năm mới đạt được sự chấp nhận thực sự từ cộng đồng. Tiếc thay, phần lớn LP chưa có cơ chế xử lý token, họ không biết ví mã hóa là gì và cũng ngại bỏ công sức tìm hiểu. Một LP của tôi đã mất khoảng chín tháng mới mở được tài khoản trên một sàn giao dịch mã hóa để nhận token từ khoản đầu tư Solana của tôi, và kể từ đó, giá trị các token đó đã tăng khoảng 700%, khiến mọi khó khăn đều xứng đáng.
Thế giới Web3 thật sự hấp dẫn, nhưng nó thực sự phá vỡ nhiều nguyên tắc truyền thống mà chúng ta vẫn mong đợi trong đầu tư mạo hiểm. Tuy nhiên, tôi thực sự tin rằng, những nhà sáng lập tuyệt vời vẫn cần những nhà đầu tư kiên nhẫn đồng hành và hỗ trợ họ vượt qua mùa đông mã hóa sắp tới. Tinh thần đầu tư mạo hiểm của Web2.0 vẫn còn giá trị trong Web3, nhưng điều này xa lắm mới chỉ là sao chép những gì chúng ta đã biết.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
