Đối tác của a16z: Ba con đường sống còn để các dự án tiền mã hóa tìm ra PMF

Tác giả: Jason Rosenthal

Biên dịch: TechFlow

Dẫn nhập từ TechFlow: Jason Rosenthal, Đối tác vận hành tại a16z Crypto, đã tổng kết ba con đường giúp các dự án tiền mã hóa hiện nay đạt được Product-Market Fit (PMF): cùng xây dựng sản phẩm với khách hàng hàng đầu, chiếm vị trí chiến lược trên đường cong tăng trưởng theo cấp số nhân của AI Agent, và tự trở thành người dùng đầu tiên — cũng là người dùng tốt nhất — của chính sản phẩm mình. Bài viết phân tích cụ thể qua các ví dụ như LayerZero, AgentCash và ZKsync, mang tính tham khảo trực tiếp cao cho các nhóm đang trong quá trình chuyển đổi chiến lược (pivot) hoặc chưa tìm ra PMF.

Product-Market Fit (PMF) là biến số then chốt quyết định sự sống còn của một công ty. Chỉ khi đạt được PMF, bạn mới có cơ hội phát triển. Còn nếu không đạt được, thì bất kỳ yếu tố nào khác cũng đều không thể cứu vãn được bạn.

@jasonrosenthal đăng tweet:

Tìm ra và hiện thực hóa Product-Market Fit là việc mạnh mẽ và quan trọng nhất đối với mọi công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu. Trong suốt sự nghiệp của mình, tôi đã dành rất nhiều thời gian cho việc này tại nhiều công ty khác nhau. Dưới đây là năm chiến lược để đạt được PMF trong lĩnh vực Web3.

Đổ thêm tiền vào chỉ đơn thuần kéo dài đường chạy tới một kết cục tồi tệ. Các thủ thuật tăng trưởng (growth hacking) và đợt airdrop liên tục, nếu không gắn liền với một chiến lược thực chất, thì chẳng phải con đường dẫn tới PMF, mà chỉ là cách che giấu sự thật: bạn vẫn chưa tìm ra nó. Một số vũ khí mạnh nhất trong ngành tiền mã hóa — như token và hiệu ứng mạng — thậm chí còn khiến các dự án hiểu sai về PMF.

Tin vui là các đội ngũ hàng đầu hiện nay đang đạt được PMF nhanh hơn bao giờ hết. Các ứng dụng “thay đổi cuộc chơi” như stablecoin đã chứng minh được hiệu quả, trong khi các tổ chức tài chính truyền thống và đông đảo người tiêu dùng hơn cũng đang gia nhập thị trường với tốc độ ngày càng nhanh.

Dưới đây là ba mô hình đang chứng minh hiệu quả. Nếu dự án của bạn vẫn chưa đạt PMF hoặc đang trong quá trình pivot, hãy đọc kỹ.

1. Liên kết chặt chẽ với khách hàng hàng đầu và xây dựng sản phẩm theo nhu cầu của họ

Hãy xác định những khách hàng tiềm năng giàu kinh nghiệm nhất trong lĩnh vực của bạn và cùng họ đồng sáng tạo sản phẩm. Nhu cầu của họ chính là đặc tả kỹ thuật sản phẩm của bạn.

Cách làm này chậm hơn so với việc xây dựng một sản phẩm phổ quát rồi tiến hành lặp lại công khai, nhưng nếu khách hàng đầu tiên của bạn xử lý khối lượng giao dịch hàng nghìn tỷ đô la mỗi ngày, thì việc họ áp dụng sản phẩm sẽ có giá trị vượt xa mọi bài báo truyền thông, dữ liệu TVL hay sự chú ý từ nhà đầu tư cá nhân. Định nghĩa cốt lõi của PMF là sản phẩm của bạn tạo được tiếng vang sâu rộng trong lòng khách hàng — và những khách hàng "đầu tàu" này chính là chỉ báo đáng tin cậy nhất.

Từ nhiều thông cáo hợp tác nổi bật và ra mắt sản phẩm giữa các công ty khởi nghiệp tiền mã hóa và các tổ chức tài chính truyền thống — ví dụ như ở đây — ta có thể thấy lộ trình phát triển sản phẩm hiện nay đang do khách hàng tổ chức định hướng. Công nghệ blockchain đang bắt đầu đảm nhận vai trò hạ tầng tài chính toàn cầu.

2. Xác định một đường cong tăng trưởng theo cấp số nhân và chiếm vị trí sớm

PMF đôi khi đến từ việc phục vụ thị trường hiện hữu tốt hơn, đôi khi lại xuất phát từ việc nhìn trước xu hướng thị trường — ngay cả khi thị trường ấy chưa hoàn toàn nhận ra điều đó — và chiếm vị trí chiến lược đủ sớm.

Đường cong rõ ràng nhất hiện nay: AI Agent đang trở thành các chủ thể kinh tế. Chúng tự chủ gọi API, triển khai vốn và thực hiện giao dịch với tốc độ máy móc. Giả định “con người nằm trong vòng phản hồi” (human-in-the-loop) sụp đổ nhanh hơn nhiều so với phần lớn dự đoán.

Về thương mại hóa AI Agent, Samuel Ragsdale và Ryan Sproule tại Merit Systems đã sớm nhận ra xu hướng này và đang xây dựng nền tảng AgentCash dựa trên giao thức x402. AgentCash cho phép AI Agent thanh toán phí truy cập API bằng tiền mã hóa — đây là cơ sở hạ tầng thiết yếu để các Agent thực hiện giao dịch lập trình mà không cần con người quản lý hóa đơn.

Thanh toán là khâu then chốt biến AI Agent từ “trợ lý” thành “thành viên tham gia”. Ai hiện nay xây dựng được các kênh thanh toán này, người đó sẽ nắm giữ một lớp hạ tầng nền tảng khi nền kinh tế AI Agent bùng nổ.

3. Tự trở thành người dùng đầu tiên — và cũng là người dùng tốt nhất — của chính sản phẩm mình

Những công ty xây dựng hạ tầng bền vững nhất sẽ không ngồi chờ các nhà phát triển bên ngoài kiểm chứng công nghệ của mình. Thay vào đó, họ tự xây dựng ứng dụng trên chính nền tảng của mình, chứng minh năng lực qua vận hành thực tế, rồi mới mời người khác sử dụng.

Amazon đã đưa phương pháp này lên mức tuyệt đỉnh. AWS không được bán ngay từ đầu cho các công ty khởi nghiệp. Amazon trước tiên xây dựng hạ tầng cần thiết cho hoạt động thương mại điện tử nội bộ của mình, vận hành quy mô lớn thành công, sau đó mới từng bước mở cửa nền tảng ra bên ngoài.

Alex Gluchowski của Matter Labs đang đi theo kịch bản tương tự.

Ông không tiếp thị Prividium như một sản phẩm doanh nghiệp trừu tượng, mà gắn nó vào một ứng dụng cụ thể: gửi tiền mã hóa (tokenized deposits). Kết quả là Cari Network. Hiện nay, các ngân hàng khu vực Hoa Kỳ như Huntington Bancshares, First Horizon, M&T Bank, KeyCorp và Old National Bancorp có thể chuyển khoản tiền gửi của khách hàng giữa các ngân hàng theo thời gian thực trên blockchain — trong khi toàn bộ số tiền này luôn nằm trong hệ thống ngân hàng được quản lý bởi cơ quan giám sát. ZKsync không chỉ xây dựng “đường ray”, mà còn tìm ra “ứng dụng đột phá” chạy trên chính “đường ray” ấy.

Ba mô hình trên chia sẻ một logic nền tảng: Con đường nhanh nhất tới PMF không phải là thử – sai mù mờ trong bóng tối, mà là chọn đúng chiến trường và dũng cảm hành động với niềm tin vững chắc — trước khi tất cả mọi người đổ xô vào.

Hãy cùng xây dựng sản phẩm với khách hàng có hiệu ứng xác thực (validation effect) có khả năng nhân lên theo cấp số nhân. Hãy đứng ở phía trước đường cong, trước khi sự đồng thuận hình thành. Và hãy tự trở thành người dùng đầu tiên — cũng là người dùng tốt nhất — của chính sản phẩm mình.

Hãy lựa chọn một mô hình phù hợp với sản phẩm của bạn — rồi bắt tay vào làm ngay.