ERC-8004 ra mắt: Cấp giấy chứng nhận danh tính cho AI – một mô hình kinh doanh mới trên Ethereum?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
ERC-8004 ra mắt: Cấp giấy chứng nhận danh tính cho AI – một mô hình kinh doanh mới trên Ethereum?
Hiện tại chưa có một tài sản rõ ràng nào cho phép bạn đặt cược chính xác vào luận điểm “AI cần danh tính trên chuỗi”.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: TechFlow
Ngày 28 tháng 1, Ethereum chính thức thông báo rằng giao thức ERC-8004 sắp được triển khai trên mạng chính.
Chuẩn này đã từng được đề cập trong một bài viết của chúng tôi hồi tháng 10 năm ngoái. Nếu bạn hoàn toàn chưa biết về nó, có thể tham khảo tại đây: “x402 ngày càng cạnh tranh khốc liệt – Khám phá sớm cơ hội tài sản mới trong ERC-8004”
Thực tế, chuẩn này có một tên gọi chính thức là “Trustless Agents” (Các tác nhân không cần tin cậy). Dịch ra ngôn ngữ thường ngày, nghĩa là:
Cấp cho AI Agent một giấy chứng minh nhân dân trên chuỗi.
Quỹ Ethereum hiếm khi thúc đẩy mạnh mẽ một chuẩn ERC đến vậy. Họ thậm chí còn thành lập riêng một nhóm mang tên dAI, đưa ERC-8004 vào lộ trình chiến lược năm 2026, hợp tác cùng Google, Coinbase và MetaMask để soạn thảo bản dự thảo, và thậm chí tổ chức riêng một sự kiện mang tên “Trustless Agents Day” tại hội nghị DevConnect tháng 11 để tạo đà lan toả.
Lần cuối cùng Ethereum đầu tư nghiêm túc như vậy vào một chuẩn là với ERC-20 và ERC-721.
Một chuẩn định nghĩa token, một chuẩn định nghĩa NFT.
Bây giờ đến lượt AI?
Sự lo lắng của Ethereum về AI
Tại sao lại vội vàng đến thế?
Hãy xem một số dữ liệu. Theo thống kê từ Cookie.fun, phân bổ vốn hoá thị trường của các token AI Agent cho thấy hai blockchain Solana và Base cộng lại chiếm tới 96%. Trên mạng chính Ethereum, số dự án AI Agent có tên tuổi nổi bật có thể đếm trên đầu ngón tay.
Trên mạng chính Ethereum, số dự án AI Agent có tên tuổi nổi bật có thể đếm trên đầu ngón tay.
Tháng 4 năm 2025, tỷ giá ETH/BTC giảm xuống mức 0.017 — mức thấp nhất trong vòng 5 năm. Lúc ấy, nhiều người tuyên bố rằng “Ethereum không phải là tương lai”.
Khi DeFi bùng nổ, Ethereum là sân nhà. Khi NFT lên ngôi, Ethereum cũng là sân nhà. Đến khi AI Agent trở thành xu hướng, sân nhà đã đổi chủ.
Solana xử lý 36 triệu giao dịch mỗi ngày, trong khi mạng chính Ethereum chỉ đạt 1,13 triệu. Phí gas cao, tốc độ chậm — các nhà phát triển dùng “chân” để bỏ phiếu. Giao thức Virtuals Protocol ra mắt trên Base; ai16z trước đây chọn Solana; ngay cả dự án AI nội bộ của Coinbase cũng không được triển khai trên mạng chính Ethereum.
Ethereum cần một câu chuyện mới.
ERC-8004 có thể chính là khởi đầu của câu chuyện đó.
Nhắc lại một lần nữa về ERC-8004
Quay lại chuẩn này.
Việc “cấp giấy chứng minh nhân dân trên chuỗi” cho AI Agent theo ERC-8004 thực chất diễn ra như thế nào?
Không cần hiểu sâu về kỹ thuật, bạn chỉ cần nhớ ba cuốn sổ đăng ký.
Cuốn thứ nhất là Sổ đăng ký danh tính. Dựa trên ERC-721, mỗi AI Agent đúc một NFT để xác minh “Tôi là tôi”.
Cuốn thứ hai là Sổ đăng ký uy tín. Ghi lại lịch sử hoạt động của Agent này: ai từng sử dụng nó, đánh giá ra sao, có từng vi phạm hay gây hại hay không.
Cuốn thứ ba là Sổ đăng ký xác thực. Cho phép các tổ chức bên thứ ba cấp chứng nhận cho Agent, ví dụ như “Agent này đã vượt qua kiểm toán bảo mật của tổ chức X”.
Ba cuốn sổ này kết hợp lại nhằm giải quyết một vấn đề: Khi hai AI Agent gặp nhau trên chuỗi, làm sao biết được đối phương có đáng tin cậy hay không?
Đáp án trước đây là “không biết”, chỉ có thể dựa vào con người. Đáp án của ERC-8004 là: tra cứu hồ sơ trên chuỗi.
Hệ thống này không phải do Ethereum tự nghĩ ra.
Logic nền tảng của nó bắt nguồn từ giao thức A2A (Agent-to-Agent) do Google công bố năm ngoái — cho phép các AI trò chuyện và gọi nhau một cách trực tiếp. ERC-8004 xây dựng thêm một lớp trên nền tảng đó:
Tín nhiệm được đảm bảo bởi blockchain.
A2A của Google giải quyết vấn đề giao tiếp; ERC-8004 của Ethereum giải quyết vấn đề tín nhiệm. Một cái lo chuyện “nói chuyện”, một cái lo chuyện “xác minh thân phận”.
Cấp giấy chứng minh nhân dân có phải là một ngành kinh doanh tốt?
Dám phỏng đoán rằng logic của Ethereum có thể như sau:
Muốn AI Agent thực sự hữu ích, nó phải tự quản lý tiền. Không chỉ đăng tweet hay trò chuyện, mà phải trực tiếp vận hành tài sản trên chuỗi: ký giao dịch, gọi hợp đồng thông minh, thực hiện chênh lệch giá giữa các giao thức...
Hiện nay chưa ai dám triển khai quy mô lớn việc này. Lý do rất đơn giản: Làm sao bạn biết được Agent này sẽ không chuyển sạch tiền của bạn đi? ClawdBot — bot đang gây sốt gần đây — đã có những sự kiện tiêu cực được cộng đồng người dùng đăng tải.
Giải pháp Web2 là sự bảo chứng từ nền tảng. Bạn dùng API của OpenAI vì bạn tin tưởng OpenAI. Khi có vấn đề, bạn tìm đến OpenAI.
Web3 thì không có điều đó. Agent là mã nguồn mở, triển khai không cần phép, chạy trên chuỗi mà không có ai giám sát. Khi bạn gọi một dịch vụ từ một Agent lạ, bạn không biết đằng sau nó là ai, mã có vấn đề hay không, lịch sử có từng gây hại hay không… tất cả đều không tra cứu được.
Nói thẳng ra, ERC-8004 về bản chất là đưa quy trình KYC truyền thống lên chuỗi. Còn Ethereum đang đặt cược rằng: Khi AI Agent bắt đầu chạm đến “tiền thật”, hệ thống này sẽ trở thành nhu cầu bắt buộc.
Các giao thức DeFi muốn tích hợp Agent bên ngoài, trước tiên phải kiểm tra danh tính trên chuỗi của nó. Các tổ chức muốn dùng Agent để thực hiện giao dịch, phải tra cứu lịch sử hoạt động trước. Các công ty kiểm toán có thể cấp chứng nhận trên chuỗi cho Agent — giống như kiểm toán bảo mật hợp đồng thông minh.
Đây là một bước đi chiến lược nhằm chiếm vị trí dẫn đầu.
Ethereum biết rõ mình đã thua trên tầng thực thi, nhưng ở tầng tín nhiệm thì chưa ai chiếm lĩnh. Độ tin cậy từ giới tổ chức, hệ sinh thái kiểm toán bảo mật, quy mô TVL — tất cả đều là tài sản sẵn có của Ethereum. ERC-8004 chính là việc đóng gói những tài sản này thành một chuẩn, để định nghĩa trước người khác “thế nào là một AI Agent tuân thủ quy định”.
Vấn đề là: Nhu cầu này hiện đã tồn tại chưa?
Chuẩn đi trước nhu cầu
Sau khi đã nói rõ mục tiêu chiến lược của Ethereum, giờ hãy nói đến thực tế. Hiện tại các AI Agent trên chuỗi đang làm gì?
Sau khi làn sóng AI meme năm ngoái kết thúc, cùng với sự tiến bộ vượt bậc của các sản phẩm AI từ một số công ty hàng đầu trong vòng một hai năm qua, rất ít người còn quan tâm đến AI Agent trên chuỗi.
Tuy nhiên, chúng vẫn đang tiến triển.
Ví dụ, ai16z đã đổi tên thành ElizaOS, chuyển từ một Agent đơn lẻ thành một nền tảng đa chuỗi; Virtuals Protocol đang phát triển ứng dụng AI DAPP, dự kiến tiến vào lĩnh vực robot vật lý vào năm 2026; một số Agent khác như trong Surf cũng có khả năng tự động thực hiện chiến lược giao dịch DeFi.
Nhưng vấn đề đặt ra là: Liệu chúng thực sự cần ERC-8004?
Người dùng tin tưởng Luna vì nó do đội ngũ cốt lõi của Virtuals phát triển. Các Agent trên ElizaOS được sử dụng vì chúng chạy trong khuôn khổ nền tảng ElizaOS; Surf giúp bạn thực hiện chiến lược, phần lớn vì bạn tin tưởng chính ứng dụng đó.
Tín nhiệm đến từ nền tảng, chứ không đến từ danh tính trên chuỗi.
ERC-8004 hình dung một kịch bản như sau: Một Agent lạ tìm đến bạn, không có sự bảo chứng từ nền tảng, không có nhận diện thương hiệu — bạn chỉ có thể đánh giá độ đáng tin cậy của nó thông qua hồ sơ trên chuỗi.
Kịch bản này sẽ xảy ra khi nào?
Khi AI Agent thực sự đạt được khả năng tự chủ gọi và tương tác xuyên giao thức, xuyên nền tảng, xuyên ranh giới tổ chức: Một Agent vay tiền từ Aave, giao dịch trên Uniswap, rồi thực hiện sinh lời trên một giao thức khác — toàn bộ quá trình không cần sự phê duyệt của con người...
Nhưng hiện tại, kịch bản này chưa tồn tại.
Các AI Agent hiện nay, dù chức năng phức tạp đến đâu, về bản chất vẫn vận hành trong phạm vi một nền tảng duy nhất. Chúng không cần chứng minh bản thân với các giao thức lạ, bởi lẽ chúng chẳng bao giờ “gõ cửa” các giao thức lạ.
Với mức độ sôi động hiện tại của thị trường tiền mã hoá, chúng cũng không có lý do nào để “gõ cửa” lẫn nhau — trừ khi cùng nhau tạo ra một câu chuyện mới.
Vì vậy, ERC-8004 đang giải quyết một vấn đề của tương lai.
Nếu AI Agent chuyển mình từ đồ chơi thành công cụ, thì hạ tầng tín nhiệm của Ethereum sẽ có giá trị. Nếu quy mô nền kinh tế Agent đủ lớn và việc gọi chéo nền tảng trở thành chuẩn mực, ERC-8004 sẽ thu phí “qua đường”.
Nhưng còn rất nhiều “nếu”.
Do đó, trong đợt bố trí chiến lược hướng tới tương lai này, những người hành động sớm nhất có thể là các tổ chức.
Đầu tháng 12 năm 2025, SharpLink Gaming công bố đầu tư 170 triệu USD vào chiến lược tái đặt cược ETH trên Ethereum. Cùng thời điểm đó, lượng ETH ròng rút khỏi các sàn giao dịch vượt quá 23.000 ETH, chảy vào ví cá nhân và các giao thức đặt cược.
Số tiền này có thể đang được mua để nắm giữ trong 12–18 tháng tới.
Với nhà đầu tư cá nhân, ERC-8004 thực sự không phải là một chất xúc tác mạnh.
Đặt cược trực tiếp vào ERC-8004? Đây là một chuẩn mở, không có token, nên không thể đầu tư trực tiếp — chỉ có thể tìm kiếm một vài dự án nhỏ liên quan. Đặt cược vào Ethereum cũng không phải là lựa chọn tồi, nhưng giá ETH chịu ảnh hưởng bởi quá nhiều yếu tố, trong đó “AI Agent” chỉ là một trong những câu chuyện kể.
Vì vậy, hiện tại chưa tồn tại một tài sản rõ ràng nào cho phép bạn đặt cược chính xác vào luận đề “AI Agent cần danh tính trên chuỗi”.
Ethereum không hoàn toàn là hạ tầng cho AI, nỗi lo về danh tính của Ethereum cũng sẽ không được giải toả hoàn toàn nhờ AI, và việc kinh doanh “giấy chứng minh nhân dân cho AI” vẫn còn dài đường phía trước.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
