Thời đại Vibe Coding, ba hướng dẫn sinh tồn dành cho người bình thường
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Thời đại Vibe Coding, ba hướng dẫn sinh tồn dành cho người bình thường
Bạn không cần phải chứng minh điều gì với thế giới, bạn chỉ cần làm hài lòng "bản thân mình".
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Haotian
Có người bạn hỏi tôi: «Mày ngày nào cũng nghiên cứu Vibe Coding, rốt cuộc đã làm ra được ứng dụng ngầu nào chưa? Cho tao cái link xem thử?»
Tôi cười, không đưa link. Vì bản thân câu hỏi ấy đã mắc kẹt trong logic của thời đại cũ rồi.
Đa số người hiểu về Vibe Coding vẫn còn dừng lại ở mức công cụ kiểu như "không cần biết code cũng có thể viết một app". Họ mải miết tìm kiếm những đoạn mã do AI sinh ra trên màn hình, vẫn loay hoay lo lắng liệu thứ này có hoàn thành được không, và làm sao để thương mại hóa.
Sai bét.
Vibe Coding không phải để bạn tranh cơm với những product manager xuất sắc đã vật lộn hai mươi năm trong nghề, cũng chẳng phải để bạn mỗi ngày ôm giấc mơ siêu cá nhân một mình đánh bại cả đế chế Google, càng không nhằm thúc đẩy bạn nhanh chóng cho ra sản phẩm rồi lao vào cuộc đua khốc liệt trên thị trường SaaS đã đỏ ngầu máu.
Thật lòng, tôi nghĩ rất đơn giản: Vibe Coding chỉ là việc tái cấu trúc trí tuệ nhân tạo dành riêng cho «luồng công việc cá nhân».
Nếu bạn vẫn đang trăn trở «sản phẩm hoàn chỉnh» là gì, hãy lắng nghe ba điểm suy ngẫm sau đây:
Tác phẩm lớn nhất chính là dùng AI tái thiết «thuộc tính xã hội» của bạn
Trong cấu trúc công sở truyền thống, chúng ta là gì?
Là một cái «lỗ củ cải». Bạn chỉ phụ trách phần đầu, người kia phụ trách ngân sách, product manager bổ sung, còn đa số thời gian bị tiêu tan trong ma sát hợp tác liên phòng ban. Muốn thúc đẩy một dự án, 90% năng lượng bạn bỏ ra cho việc giao tiếp, chờ đợi, và xử lý các chi tiết khô khan.
Nhưng bản chất của Vibe Coding là gì? Là «một người thành cả đội quân».
Khi bạn học được cách điều khiển mã bằng ngôn ngữ tự nhiên, bạn sẽ không còn phải phụ thuộc vào đồng nghiệp mãi không sắp xếp được lịch, không cần cúi đầu van xin designer gửi ảnh, cũng chẳng cần phí đa số thời gian vào những cuộc tiêu hao nội bộ giữa các phòng ban.
Bạn có thể dùng Vibe Coding để dựng trước bản thiết kế sản phẩm, mô phỏng và triển khai trước logic thực thi, từ đó loại bỏ các vấn đề tiềm tàng trước khi nhận phản hồi nghiệp vụ từ các phòng ban khác, qua đó nâng cao đáng kể hiệu suất hợp tác liên phòng.
Nói trừu tượng hơn, tác phẩm lớn nhất của Vibe Coding chính là việc bạn thành công thoát khỏi sự phụ thuộc vào người khác.
Danh tính nghề nghiệp của bạn chuyển từ «nhân tài dạng T» thành «cụm siêu năng lực», và những «con ốc vít» chuyên một việc nhưng biết vài việc lặt vặt sẽ là tài sản mất giá nhanh nhất trong thời đại Vibe Coding.
Bạn không còn là một bộ phận chờ lệnh, mà trở thành một hệ thống khép kín. Cảm giác làm chủ kiểu «không cần nhờ ai», cảm giác «muốn là làm được ngay» về mặt thực thi, mới chính là «tác phẩm» đáng khoe nhất của bạn.
Tiến hóa đệ quy: Đánh thức «lớp thực thi» trong não bộ bằng AI
Nhiều người dùng AI chỉ để «lười biếng», và còn làm trong âm thầm, luôn cảm thấy không hay ho, cứ như mình là học sinh đi gian lận.
Nhưng theo logic của tôi, cốt lõi của Vibe Coding là dùng AI để «trang bị» tư duy, dùng nó để thay bạn làm mọi việc nặng nhọc, mệt mỏi trong tâm trí, nhưng bạn phải luôn là vị tướng ra quyết sách, vì bạn phải luôn đề phòng AI tự làm loạn, gây thêm tổn thất hệ số khác.
Trong thời đại Vibe Coding, AI là đoàn công binh toàn năng, bất tử dưới trướng bạn.
Quy trình làm việc xưa: Bạn có 10 phần cảm hứng, nhưng 9 phần năng lượng bị tiêu tán vào lỗi code, cấu hình môi trường, tra cứu tài liệu… cuối cùng chỉ còn lại 1 phần kết quả.
Quy trình hiện tại: Bạn giữ nguyên 10 phần cảm hứng, giao toàn bộ 90 phần chi tiết thực thi còn lại cho AI. Tôi không biết cú pháp Python? AI viết. Tôi không hiểu tài liệu API? AI đọc. Thậm chí tôi không biết nên dùng kiến trúc nào? AI đưa phương án, tôi chọn.
Đây không chỉ là tăng hiệu suất, mà là một bước nhảy vọt lên cấp độ cao hơn.
Nói trừu tượng hơn, bạn không chỉ để AI giúp việc, mà còn để AI dạy những chỉ dẫn AI (kỹ năng, viên ngọc, hướng dẫn học tập...) làm việc, rồi sau khi xong việc, để AI của bạn kiểm tra, gỡ lỗi và bàn giao thành quả cuối cùng.
Cuối cùng, bạn có thể giao toàn bộ «làm thế nào» cho AI, chỉ cần tập trung vào «cái gì» ở tầm vĩ mô hơn.
Trong quá trình này, AI không còn là công cụ ngoại vi, mà được nội hóa thành một «bộ xử lý phụ» trong não bạn. Cuối cùng, AI có thể xử lý tất cả những hành động thực thi nhàm chán, lặp lại, tốn năng lượng, để bạn dồn toàn bộ băng thông quý giá của não bộ vào hai thứ cốt lõi nhất: «ra quyết định» và «thẩm mỹ».
Vì vậy, đích đến của Vibe Coding không phải là bạn viết ra được đoạn code nào, mà là tư duy của bạn đã đồng bộ, cộng hưởng với AI ở tần suất cao đến mức nào.
Bạn không cần phải bàn giao điều gì với thế giới, bạn chỉ cần thỏa mãn «bản thân mình»
Đây là điều tàn khốc nhất, cũng là thực tế nhất.
99% khóa học Vibe Coding ngoài kia đều dạy bạn cách làm một SaaS để kiếm tiền, làm siêu cá nhân hacker độc lập.
Chỉ có thể nói, đó toàn là những liều thuốc kích thích tinh thần, đừng mơ nữa. Trong môi trường công nghiệp thương mại trưởng thành, một sản phẩm tốt cần hệ thống định giá cực kỳ phức tạp, kênh phân phối, kiểm soát rủi ro tuân thủ – đó là trò chơi của thiên tài, vốn và đội ngũ chuyên nghiệp, chứ không phải của người bình thường.
Sai lầm lớn nhất của người bình thường là vừa mới nhập môn đã lúc nào cũng muốn dùng AI để bàn giao thứ gì đó cho người khác, đổi lấy tiếng vỗ tay hay tiền bạc.
Chỉ có thể nói, điều đó chỉ dành cho một số ít thiên tài hoặc dị nhân. Phần thưởng thực sự mà đa số người bình thường thu được từ Vibe Coding, kỳ thực nằm ở «phát triển hướng nội».
Một script tự động hóa có thể mãi mãi không bán được, giao diện xấu tệ, nhưng nó giúp bạn tiết kiệm 2 tiếng mỗi ngày khỏi công việc báo cáo vô nghĩa; bạn tự làm một công cụ phân tích dữ liệu, code có thể lem nhem, nhưng nó giúp bạn nhìn thấy tín hiệu mà người khác không thấy trong thị trường chứng khoán hay crypto.
Thật đấy, thế là đủ rồi.
Với đa số người, Vibe Coding không nhằm biến bạn thành phiên bản tiếp theo của Peter (một mình, thu nhập hàng triệu mỗi năm), mà để bạn trong vị trí hiện tại, trong công việc và đời sống, sở hữu một bộ «vũ khí bí mật» riêng biệt, được tùy chỉnh, không chỉ nâng cao hiệu suất mà còn tăng khả năng tự vệ.
Cuối cùng nhấn mạnh: Sản phẩm tốt tự nhiên sẽ nổi lên, nhưng đó là chuyện của thiểu số thiên tài.
Còn phần đông người bình thường có thể dùng Vibe Coding để trở nên mạnh mẽ hơn, không còn bị kìm hãm bởi rào cản kỹ thuật, không còn mắc kẹt trong quy trình kém hiệu quả, thì đã đáng để mãn nguyện rồi.
Vì vậy, lần tới nếu ai hỏi bạn: «Tác phẩm Vibe Coding của cậu là gì?»
Bạn có thể tự tin chỉ vào đầu mình và nói: «Tác phẩm ở ngay đây.»
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Haotian | CryptoInsight
