Giá phải trả để kiếm được của cải trên thị trường tài chính
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Giá phải trả để kiếm được của cải trên thị trường tài chính
Để kiếm tiền trong giao dịch, bạn chỉ cần sẵn sàng gánh chịu những rủi ro khiến người khác cảm thấy khó chịu.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: adam
Dịch: AididiaoJP, Foresight News
Trên mạng xã hội, ta thường thấy hiện tượng này: mọi người theo đuổi, thậm chí thổi phồng đủ loại chỉ số, chiến lược và biểu đồ độc đáo, nói lớn về "lợi thế" và chia sẻ "bí mật làm giàu".
Tôi phải dội một gáo nước lạnh: Dù lợi thế và alpha thực sự tồn tại, nhưng những thứ bạn thường thấy trên YouTube hay Twitter thì hoàn toàn không liên quan gì đến chúng.
Những chiến lược được trưng bày trên mạng phần lớn không phải là alpha. Chúng cơ bản hơn nhiều, nhưng lại bị đa số người bỏ qua, thậm chí họ còn chẳng hiểu vì sao chúng hiệu quả.
Đa số cho rằng để kiếm tiền trong giao dịch, bạn cần phải thông minh hơn thị trường. Nhưng thực tế, bạn chỉ cần sẵn sàng gánh chịu những rủi ro khiến người khác cảm thấy khó chịu.
Đó chính là phí rủi ro (risk premium). Khi đã hiểu điều này, bạn không chỉ biết mình kiếm tiền từ đâu, mà còn có thể xây dựng chiến lược một cách hợp lý và kiên trì theo đuổi lâu dài.
Phí rủi ro là gì?
Trước khi nói về giao dịch, hãy dùng một ví dụ đơn giản hơn để minh họa.
Công ty bảo hiểm là một ngành kinh doanh sinh lời. Bạn mua bảo hiểm cháy nhà trị giá 200.000 USD, mỗi năm có thể phải trả 300 USD.
Các công ty bảo hiểm có bảng thống kê xác suất, họ biết xác suất nhà bạn cháy vào khoảng 1/5.000.
Điều đó có nghĩa là khoản chi trả trung bình hàng năm của họ khoảng 40 USD cho mỗi hợp đồng.
Vì vậy, họ thu 300 USD, dự kiến chi 40 USD, thu về chênh lệch 260 USD.
Nhưng điểm then chốt ở đây là: bạn cũng biết các con số này. Các công ty bảo hiểm không có thông tin bí mật nào về xác suất cháy. Cả hai bên đều hiểu rõ con toán này. Vậy tại sao bạn vẫn sẵn sàng trả tiền?
Bởi vì bạn đang chuyển giao rủi ro. Bạn thà mất chắc 300 USD mỗi năm còn hơn đối mặt với khả năng nhỏ nhoi mất tới 200.000 USD.
Để thoát khỏi cảm giác bất an do sự không chắc chắn này, bạn sẵn sàng trả 260 USD mỗi năm.
Công ty bảo hiểm nhận lấy nỗi bất an đó từ bạn và được trả công.
Số tiền 260 USD đó chính là phí rủi ro.
Nó tồn tại không phải vì sự chênh lệch thông tin hay kỹ năng, mà bởi vì việc gánh chịu rủi ro vốn dĩ gây khó chịu, và người gánh chịu cần được bồi thường.
Cổ phiếu tăng giá
Loại phí rủi ro đơn giản nhất, có lẽ cũng "nguyên thủy" nhất, chính là phí rủi ro cổ phiếu. Hãy cùng nói về cổ phiếu, vì một số người vẫn còn hiểu lầm về điều này.
Có một quan điểm kỳ lạ cho rằng cổ phiếu "xứng đáng" được lợi nhuận 7-10% mỗi năm, như thể đó là định luật vật lý, như thể thị trường nợ bạn một khoản thù lao chỉ vì bạn tham gia.
Không phải vậy.
Xu hướng tăng giá dài hạn trong lịch sử của cổ phiếu thực chất là một khoản bồi thường.
Khi bạn mua SPY (quỹ ETF S&P 500) và nắm giữ, bạn đang bước vào một hành trình. Danh mục đầu tư của bạn có thể giảm một nửa trong khủng hoảng, hoặc đi ngang suốt cả thập kỷ (ví dụ từ 2000 đến 2010), cổ phiếu riêng lẻ có thể phá sản.
Suy thoái xảy ra, chiến tranh xảy ra. Đôi khi cảm giác thật tồi tệ, sau khi xem tài khoản, bạn thậm chí có thể co rúm dưới vòi sen lạnh mà khóc.
Chính vì vậy mà phí rủi ro mới tồn tại.
Nếu việc nắm giữ cổ phiếu cảm giác rất an toàn, thì tỷ suất sinh lời của nó sẽ giống như trái phiếu kho bạc ngắn hạn.
Nếu biến động và mức giảm sâu của cổ phiếu META giống hệt trái phiếu, thì ai cũng sẽ mua nó.
Nhưng thực tế không phải vậy. Dù từ năm 2013 đến nay đã tăng gấp nhiều lần, nhưng năm ngoái nó cũng đã điều chỉnh giảm 40%, thậm chí trong năm 2021 đã giảm sâu tới 80%.
Vậy ai sẽ chấp nhận rủi ro như cổ phiếu để đổi lấy mức lợi nhuận tương đương trái phiếu chính phủ phi rủi ro?
Không ai muốn cả.
Nhà đầu tư cổ phiếu yêu cầu được bồi thường thêm cho sự bất ổn này. Trong lịch sử, mức chênh lệch này vào khoảng 4-6% mỗi năm so với lãi suất phi rủi ro.
Thú vị là, dù ai cũng biết, phí rủi ro cổ phiếu vẫn không biến mất.
Dữ liệu qua hơn một thế kỷ, trải rộng hàng chục quốc gia, qua cả chiến tranh thế giới, Đại suy thoái và cách mạng công nghệ đều chứng minh điều này.
Phí rủi ro tiếp tục tồn tại vì rủi ro nền tảng vẫn còn. Luôn phải có người nắm giữ cổ phiếu, và những người đó mong muốn được trả công cho sự "khó chịu" đó.
Đây là điểm khác biệt căn bản với lợi thế giao dịch: lợi thế giao dịch một khi bị phát hiện sẽ bị triệt tiêu thông qua arbitrage. Nhưng rủi ro thì không biến mất chỉ vì bạn hiểu nó.
Bitcoin: phí rủi ro hay thứ gì khác?
Điều này dẫn đến Bitcoin, một trường hợp thú vị.
BTC kể từ khi ra đời, diễn biến giá cực kỳ mạnh mẽ.
Vượt xa cổ phiếu. Nếu bạn mua và nắm giữ xuyên suốt, dù các đợt giảm giá rất nặng nề, nhưng lợi nhuận cũng cực kỳ ấn tượng.
Câu hỏi thành thật đặt ra là: đây rốt cuộc là phí rủi ro, hay là một thứ hoàn toàn khác?
Tôi nghĩ hiện tại vẫn chưa có câu trả lời chắc chắn.
Với cổ phiếu, chúng ta có dữ liệu hơn 100 năm, trải qua nhiều quốc gia và chế độ kinh tế khác nhau.
Điều này đủ để ta khá chắc chắn rằng phí rủi ro là mang tính cấu trúc.
Nhưng với Bitcoin, chúng ta chỉ có khoảng 15 năm dữ liệu, với tư cách là một tài sản đơn lẻ, trong một môi trường công nghệ và tiền tệ đặc thù. Hơn nữa, kể từ đại dịch Covid-19, Bitcoin đã thay đổi lớn: dòng tiền hiện đến từ ETF, thị trường quyền chọn cực kỳ sôi động, v.v.
Xu hướng tăng giá dài hạn có thể là một dạng phí rủi ro.
Việc nắm giữ một tài sản từng nhiều lần giảm sâu 80% thực sự rất khó chịu. Nếu tài sản tiếp tục tăng giá, một phần lợi nhuận của nó rất có thể chính là khoản bồi thường cho bạn vì đã chịu đựng biến động dữ dội này.
Nhưng nó cũng có thể là hiệu ứng người tiên phong, động lực đầu cơ, hoặc chỉ là một bong bóng chưa hoàn toàn vỡ tan. Rất có thể là sự kết hợp của tất cả những yếu tố này.
Tôi muốn nói rằng: thành phần đầu cơ trong thị trường tiền mã hóa cao hơn thị trường truyền thống. Điều này không nhất thiết là xấu, nhưng có nghĩa là bạn nên chấp nhận mức độ bất định cao hơn về lợi nhuận tương lai.
Bất kỳ ai tuyên bố biết chắc BTC sẽ mang lại lợi nhuận X% mỗi năm, đều đang ngoại suy từ dữ liệu rất hạn chế. Cần thành thật thừa nhận điều mình không biết.
Còn về các altcoin, tôi tin chúng ta không cần nói nhiều, vì phần lớn chúng hoạt động kém, chỉ phù hợp đầu cơ ngắn hạn.
Arbitrage phí rủi ro: truyền thống và hiện đại
Hãy giải thích về giao dịch arbitrage, vì chúng là ví dụ điển hình của phí rủi ro, tồn tại cả trong tài chính truyền thống lẫn lĩnh vực mã hóa.
Giao dịch arbitrage cổ điển hoạt động trên thị trường ngoại hối.
Bạn vay một đồng tiền lãi suất thấp (ví dụ: yên Nhật, lãi suất 0,5%), rồi đầu tư vào một đồng tiền lãi suất cao (ví dụ: đô la Úc, lãi suất 5%). Bạn thu về chênh lệch lãi suất 4,5%. Đây gọi là giao dịch carry trade, và lịch sử cho thấy nó luôn sinh lời.
Tại sao nó hiệu quả? Vì bạn đang gánh rủi ro.
Khi tâm lý rủi ro toàn cầu sụp đổ, các đồng tiền có lợi suất cao thường lao dốc, trong khi các đồng tiền trú ẩn an toàn như yên Nhật, franc Thụy Sĩ lại tăng giá.
Chỉ trong vài ngày hỗn loạn, bạn có thể mất sạch toàn bộ lợi nhuận tích lũy được từ arbitrage. Khoản thu nhập ổn định đó chính là bồi thường cho việc bạn gánh chịu những cú đảo chiều đột ngột này.
Trên thị trường kỳ hạn, khái niệm tương tự được thực hiện qua giao dịch chênh lệch cơ sở (basis).
Khi giá kỳ hạn cao hơn giá giao ngay (premium kỳ hạn), bạn có thể mua giao ngay và bán khống kỳ hạn, khóa chênh lệch làm lợi nhuận.
Đây gọi là arbitrage nắm giữ giao ngay.
Chênh lệch cơ sở của các hợp đồng kỳ hạn truyền thống như trái phiếu kho bạc hay chỉ số chứng khoán thường bị các tay chơi chuyên nghiệp arbitrage hết.
Nhưng thực tế là: trên thị trường truyền thống, những cơ hội này gần như đã bị ép xuống bằng 0 đối với nhà đầu tư cá nhân.
Các quỹ phòng hộ dùng đòn bẩy 30-50 lần thông qua tái cấp vốn repo để thực hiện giao dịch chênh lệch trái phiếu kho bạc, kiếm chênh lệch nhỏ mà chỉ quy mô lớn mới đáng làm.
Các tay to đã quét sạch các thị trường này.
Thị trường mã hóa thì khác, ít nhất là hiện tại.
Lãi suất tài trợ (funding rate) trên hợp đồng perpetual về cơ bản là phiên bản mã hóa của giao dịch carry trade.
Khi lãi suất tài trợ dương (thường xuyên xảy ra, vì phần lớn trader cá nhân trên thị trường mã hóa đều mở lệnh long, sàn thu phí từ phía long), phía long phải trả phí cho phía short mỗi 8 giờ.
Vì vậy bạn có thể làm như sau: mua BTC giao ngay, đồng thời bán khống hợp đồng perpetual, duy trì trạng thái trung lập thị trường (delta neutral), đồng thời hưởng lãi suất tài trợ.
Tại sao lãi suất tài trợ dương lại tồn tại dai dẳng? Vì trader cá nhân muốn mở lệnh long có đòn bẩy.
Họ sẵn sàng trả phí cho điều đó. Các market maker và arbitrageur đứng ở phía đối diện, cung cấp thanh khoản mà trader cần, và được bồi thường thông qua lãi suất tài trợ.
Điểm rủi ro giống hệt carry trade ngoại hối.
Trong các đợt sụp đổ, lãi suất tài trợ có thể chuyển mạnh sang âm, đúng lúc bạn đang có rủi ro lớn nhất.
Báo cáo của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng chỉ ra điều này, cho thấy các chiến lược arbitrage mã hóa chịu hồi điều chỉnh nghiêm trọng, và phía kỳ hạn thường xuyên thanh lý trong thời kỳ biến động.
Bạn kiếm được lợi nhuận nhỏ ổn định trong phần lớn thời gian, rồi một sự kiện khiến bạn mất sạch lợi nhuận của cả vài tháng. Cấu trúc lợi nhuận này giống hệt việc bán bảo hiểm – mang thiên hướng âm (negative skew).
Lãi suất tài trợ vẫn tồn tại, dù ở các đồng coin vốn hóa lớn, nó không còn rõ ràng và sinh lời như vài năm trước. Với altcoin, lãi suất tài trợ vẫn duy trì ở mức rất cao, đặc biệt trên các nền tảng nằm ngoài các sàn tập trung lớn.
Nhưng điều này làm tăng thêm một lớp rủi ro – rủi ro đối tác (counterparty risk), vì các sàn nhỏ hơn, thường là phi tập trung, có nguy cơ bị hack hoặc sập cao hơn nhiều.
Phí rủi ro biến động
Nếu có một loại phí rủi ro vừa được ghi nhận đầy đủ vừa dễ giao dịch, thì đó chính là phí rủi ro biến động.
Trên quyền chọn chỉ số S&P 500, cũng như hầu hết các sản phẩm ETF, cổ phiếu, kỳ hạn, v.v., biến động ngầm định (implied volatility) vào khoảng 85% thời gian cao hơn biến động thực hiện (realized volatility) sau đó.
Khoảng cách này tồn tại vì nhà đầu tư hệ thống chi trả quá mức cho các biện pháp bảo vệ.
- Các tổ chức cần phòng hộ danh mục.
- Trader cá nhân mua quyền chọn bán (put) khi sợ hãi.
- Toàn bộ nhu cầu này đẩy giá quyền chọn lên cao hơn giá trị công bằng.
Phí rủi ro biến động chính là khoản bồi thường khi bạn bán bảo hiểm đó.
Đây là lý do tại sao bán quyền chọn thường thông minh hơn mua quyền chọn.
Bán straddle, strangle, hay bán quyền chọn kèm cổ phiếu (covered call). Tất cả các chiến lược này đều đang thu hoạch cùng một khoản phí nền tảng.
Vấn đề nằm ở đặc điểm lợi nhuận: bạn kiếm tiền ổn định trong hầu hết các môi trường, nhưng khi thị trường sụp đổ, bạn mất lại rất nhiều lợi nhuận.
Việc bán quyền chọn bán vào thời điểm dịch Covid-19 tháng 3/2020 hay khủng hoảng tài chính 2008 là tai họa.
Đây cũng là lý do tôi không mấy ủng hộ các "chiến lược tạo thu nhập": chúng bán quyền chọn trên một rổ cổ phiếu, và thường bị tổn thương nặng nề nhất khi thị trường sụp đổ.
Nhưng nhìn tổng thể, đặc điểm rủi ro này không phải là lỗi của chiến lược. Chính vì điều này mà phí rủi ro mới tồn tại.
Biểu đồ dưới đây cho thấy lợi nhuận khi bán straddle 30 ngày trên SPY: lợi nhuận ổn định dồn dập, thường xuyên bị xóa sạch bởi các sự kiện biến động mạnh.
Nếu việc này cảm giác thoải mái, ai cũng sẽ làm, và phí rủi ro sẽ biến mất.
Bạn có thể thấy động lực tương tự trong hiện tượng méo (skew), một hình thức khác để thu hoạch phí rủi ro.
Từ biểu đồ skew delta 25, ta thấy rằng trên SPY, nó luôn thấp hơn 0, nghĩa là với quyền chọn delta 25, biến động ngầm định của quyền chọn bán luôn cao hơn quyền chọn mua.
Quyền chọn bán out-of-the-money "đắt hơn" so với quyền chọn tại mức giá thực tế và quyền chọn mua.
"Nụ cười biến động" (volatility smile) bị nghiêng vì ai cũng muốn bảo vệ rủi ro giảm sâu.
Việc bán chênh lệch quyền chọn bán (put spread) hoặc đảo ngược rủi ro (risk reversal) có thể thu hoạch khoản phí skew này. Đặc điểm lợi nhuận giống nhau: lợi nhuận ổn định, thỉnh thoảng đi kèm tổn thất khổng lồ.
Tương quan giữa giá giao ngay và biến động ngầm định trên SPY: khi giá giảm, biến động ngầm định tăng.
Điều này xảy ra do mô hình phổ biến "leo thang, thang máy rơi": các đợt sụp đổ thường dữ dội hơn các ngày tăng trưởng chậm rãi.
Phí động lượng: loại có thiên hướng dương
Hầu hết các phí rủi ro đều có thiên hướng âm: kiếm lợi nhuận nhỏ thường xuyên, thỉnh thoảng chịu tổn thất khổng lồ. Phí động lượng thì khác.
Lịch sử cho thấy tài sản đang tăng giá có xu hướng tiếp tục tăng, tài sản đang giảm có xu hướng tiếp tục giảm.
Phí động lượng (trend-following premium) này được ghi nhận qua lịch sử dài trên cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa và tiền tệ.
Giải thích chủ yếu mang tính hành vi tâm lý:
Nhà đầu tư ban đầu phản ứng chưa đủ với tin tức, tạo ra xu hướng kéo dài; hoặc có hiệu ứng bầy đàn, thành công thu hút thêm người mua, đẩy giá thêm về cùng một hướng.
Điều thú vị ở động lượng là đặc điểm lợi nhuận của nó:
Trong thị trường đi ngang, vô xu hướng, bạn mất tiền nhỏ. Tín hiệu đảo chiều liên tục, bị cắt lỗ, tiêu tốn chi phí giao dịch.
Nhưng khi một xu hướng lớn hình thành, bạn thu được lợi nhuận khổng lồ.
Đây là thiên hướng dương, là hình ảnh phản chiếu của các chiến lược bán biến động.
Vì vậy, các chiến lược động lượng thường hoạt động tốt trong khủng hoảng. Khi thị trường sụp đổ, các nhà theo xu hướng bán khống và theo đà giảm. Trong khi các nhà bán biến động bị nghiền nát, các nhà theo xu hướng thường bình an vô sự.
Tin xấu là: động lượng đã suy yếu trong vài thập kỷ qua. Hiện có quá nhiều tiền theo đuổi tín hiệu này. Khi một lợi thế bị tất cả phát hiện, cạnh tranh sẽ bào mòn lợi nhuận.
Phí rủi ro chưa hoàn toàn biến mất, nhưng biên độ đã thấp hơn mức cho thấy trong các kiểm thử lịch sử.
Diễn biến gần đây của hàng hóa minh họa hoàn hảo đặc điểm lợi nhuận kỳ vọng của các chiến lược kiểu này: đi ngang và lợi nhuận nhỏ trong nhiều tháng thậm chí nhiều năm, cuối cùng được bù đắp bởi một đợt tăng mạnh.
Còn trở về trung bình thì sao?
Khi vị thế thị trường trở nên cực đoan một chiều, hiện tượng hồi về trung bình thường xảy ra. Điều này đúng cả với thị trường mã hóa và truyền thống.
Trong thị trường mã hóa, bạn có thể quan sát điều này qua lãi suất tài trợ và khối lượng hợp đồng chưa thanh toán. Khi lãi suất tài trợ âm sâu, giá kỳ hạn thấp hơn nhiều so với giá giao ngay, mọi người đều bán khống cực độ, không ai muốn mua, tình hình trông thật tệ – và chính vì vậy mà mọi người mới có cùng vị thế như vậy. Lúc này,逆势买入，从历史平均来看往往是有利可图的。
Tại sao đây là phí rủi ro chứ không chỉ là một mô hình biểu đồ? Bởi vì bạn đang đứng đối lập với giao dịch đông người trong lúc bất định thị trường cao nhất.
Mọi người bán khống là có lý do: tin tức rất xấu, mua vào lúc này là điều khó chịu.
Bạn đang làm một việc hữu ích: cung cấp thanh khoản khi không ai muốn, và lợi nhuận kỳ vọng là phần thưởng cho bạn.
Lập luận tương tự áp dụng cho chuỗi thanh lý bắt buộc. Khi các vị thế long bị thanh lý, họ bán không phải vì muốn mà là buộc phải bán. Việc bán bắt buộc này sẽ đẩy giá xuống dưới giá trị công bằng. Ngược lại cũng vậy.
Việc can thiệp mua vào trong sự hỗn loạn đó đòi hỏi niềm tin và khiến bạn đối mặt rủi ro thực sự. Lợi nhuận kỳ vọng từ việc hồi về trung bình chính là phần thưởng cho việc bạn cung cấp "dịch vụ" này.
Thị trường truyền thống cũng có động lực tương tự.
Do chi phí lưu kho và tài trợ, cấu trúc kỳ hạn của kỳ hạn thường ở trạng thái premium kỳ hạn.
Nhưng thỉnh thoảng, trong tình trạng thiếu hụt nguồn cung hoặc hoảng loạn, nó chuyển sang trạng thái discount nghiêm trọng (backwardation). Discount spot thường sẽ dần hồi về premium kỳ hạn theo thời gian, vì đó là trạng thái cân bằng.
Nếu bạn mua kỳ hạn để逆势 extreme backwardation, bạn đang cá cược nó sẽ trở lại bình thường. Lịch sử chứng minh điều này thường hiệu quả.
Nhưng rủi ro là có thật: kỳ ngược có thể kéo dài hơn thời gian bạn duy trì được khả năng thanh toán. Nếu xảy ra khủng hoảng nguồn cung thực sự, backwardation có thể còn sâu hơn trước khi hồi phục. Bạn được trả công vì gánh rủi ro này, nhưng cũng hoàn toàn có thể bị thị trường nghiền nát.
Phí rủi ro ở cấp độ chuyên nghiệp
Những điều thảo luận ở trên, ít nhất một phần, là có thể tiếp cận được với nhà đầu tư cá nhân.
Nhưng còn một số phí rủi ro chủ yếu tồn tại trong thị trường tổ chức, dù không thể giao dịch trực tiếp, nhưng đáng để hiểu.
Phí kỳ hạn trái phiếu: Khi bạn mua trái phiếu kho bạc 10 năm thay vì liên tục tái đầu tư vào trái phiếu kho bạc 3 tháng trong 10 năm, bạn gánh rủi ro biến động lãi suất (duration risk). Phí kỳ hạn là khoản lợi nhuận bổ sung bạn nhận được vì điều này. Khoản phí này dao động mạnh, trong thời kỳ nới lỏng định lượng thậm chí âm (nhà đầu tư trả tiền để nắm giữ trái phiếu dài hạn), sau 2022 khi bất định lãi suất tăng lại chuyển về dương. Với nhà đầu tư cá nhân, đây chủ yếu là kiến thức nền, nhưng liên quan đến quyết định phân bổ trái phiếu của bạn.
Phí rủi ro tín dụng: Trái phiếu doanh nghiệp có lợi suất cao hơn trái phiếu kho bạc cùng kỳ hạn, chênh lệch này là bồi thường cho rủi ro vỡ nợ. Khoản phí này sẽ mở rộng mạnh trong khủng hoảng (ví dụ 2008), mang lại lợi nhuận khổng lồ cho nhà đầu tư mua vào lúc đó. Nhưng điểm rủi ro là: vỡ nợ xảy ra đúng lúc suy thoái kinh tế, thị trường chứng khoán giảm, khi bạn ít muốn chịu tổn thất nhất.
Phí thanh khoản: Tài sản thanh khoản kém (như vốn tư nhân, bất động sản, cổ phiếu penny) thường mang lại lợi nhuận cao hơn, vì bạn từ bỏ sự thuận tiện "có thể rút bất cứ lúc nào". Thách thức là: thanh khoản lại khô cạn đúng lúc bạn cần nhất (trong khủng hoảng). Phí rủi ro chính là bồi thường cho rủi ro này.
Phân biệt then chốt: phí rủi ro vs. alpha
Tôi mỗi ngày đăng nhập X, đều thấy người ta chia sẻ thứ gọi là "alpha", thường là một vài chỉ báo kỹ thuật hay những đường vẽ trên biểu đồ. Rõ ràng đây hoàn toàn không phải alpha.
- Alpha: lợi nhuận vượt trội đến từ kỹ năng hoặc lợi thế thông tin. Một khi bị phát hiện, sẽ bị sao chép và suy giảm. Khả năng sinh lời thấp, tạm thời.
- Phí rủi ro: bồi thường cho việc gánh chịu rủi ro hệ thống. Ngay cả khi ai cũng biết, nó vẫn tồn tại, vì nhu cầu chuyển giao rủi ro nền tảng không biến mất. Khả năng sinh lời cao, bền vững.
Kiểm tra thực tế:
Nếu chiến lược của bạn hiệu quả vì bạn thông minh hơn người khác, đó là alpha.
Nếu chiến lược của bạn hiệu quả vì bạn sẵn sàng làm điều mà người khác cảm thấy khó chịu, đó là phí rủi ro.
Công ty bảo hiểm kiếm phí rủi ro. Ai cũng biết, nhưng họ vẫn kiếm được tiền, vì luôn cần người gánh rủi ro.
Người đếm bài blackjack kiếm alpha. Một khi sòng bạc phát hiện, họ sẽ bị cấm, lợi thế biến mất.
Hầu hết nhà giao dịch cá nhân, tốt hơn hết là hiểu rõ họ đang phơi nhiễm với những phí rủi ro nào, thay vì theo đuổi alpha. Phí rủi ro đáng tin cậy hơn, khó biến mất hơn; theo đuổi alpha thì cạnh tranh khốc liệt, cực kỳ khó khăn.
Nhận ra mình có thể không đủ thông minh để tham gia cuộc đua đó, dù nghe không vui, nhưng về dài hạn lại là điều có lợi.
Tại sao hầu hết các phí rủi ro đều có thiên hướng âm
Điều này dễ bị bỏ qua: gần như mọi phí rủi ro đều có thiên hướng âm.
Lợi nhuận nhỏ thường xuyên, thỉnh thoảng tổn thất khổng lồ.
Đây không phải là lỗi thiết kế, mà chính là lý do phí rủi ro tồn tại.
Nếu việc thu hoạch phí rủi ro lúc nào cũng cảm giác tốt, ai cũng sẽ làm, và nó sẽ biến mất.
Chính những tổn thất khổng lồ thỉnh thoảng đó là rào cản ngăn hầu hết mọi người, để lại lợi nhuận cho những người sẵn sàng chịu đựng.
- Phí rủi ro cổ phiếu: đa số các năm kiếm tiền ổn định, rồi một lần sụp đổ mất 30-50%.
- Phí rủi ro biến động: tháng này qua tháng khác thu phí, rồi một tuần mất sạch cả năm lợi nhuận.
- Phí arbitrage: kiếm chênh lệch ổn định, rồi bị đánh bại trong sự kiện tránh rủi ro.
- Phí rủi ro tín dụng: thu lãi ổn định, rồi chịu tổn thất vỡ nợ trong thời kỳ suy thoái.
Hiểu rõ mô hình này cực kỳ quan trọng cho quản lý vị thế.
Giá trị kỳ vọng của phí rủi ro có thể dương, nhưng bạn phải sống sót qua các đợt hồi điều chỉnh mới thu hoạch được. Vị thế quá nặng sẽ hủy diệt bạn trước khi dài hạn tới.
Đa dạng hóa giữa các phí rủi ro có đặc điểm thiên hướng khác nhau giúp làm mịn lợi nhuận. Ví dụ, kết hợp bán biến động (thiên hướng âm) với chiến lược động lượng (thiên hướng dương) có thể cải thiện đường cong lợi nhuận tổng thể.
Xây dựng danh mục gồm nhiều loại phí rủi ro, thay vì tập trung vào một loại duy nhất, thường là lựa chọn sáng suốt hơn.
Tương quan cực kỳ quan trọng: nếu bạn bán hợp đồng tương lai VIX để kiếm phí rollover, đồng thời mua long 10 cổ phiếu khác nhau trong S&P 500, thì ngày mai nếu thị trường giảm 5%, bạn sẽ khốn đốn.
Điều này có ý nghĩa gì với thực tiễn
Phí rủi ro là được trả tiền để làm điều mà người khác không muốn làm: nắm giữ sự bất định.
- Cổ phiếu tăng dài hạn vì cần người gánh rủi ro khi nó giảm.
- Biến động ngầm định cao hơn biến động thực hiện vì cần người bán bảo hiểm.
- Lãi suất tài trợ duy trì dương vì cần người cung cấp vị thế có đòn bẩy.
- Xu hướng thị trường tiếp diễn vì khi bạn cố bán khống, một nhóm người khác đang hệ thống mua vào.
- Vị thế cực đoan cuối cùng sẽ hồi về vì khi thanh khoản cạn kiệt, cần người can thiệp.
Ngay cả khi ai cũng biết, các khoản lợi nhuận này vẫn tồn tại. Điều này khiến chúng đáng tin cậy hơn alpha – thứ sẽ suy giảm ngay khi bị phát hiện.
Đổi lại là đặc điểm lợi nhuận: bạn được trả tiền vì chịu đựng nỗi đau từ những tổn thất khổng lồ thỉnh thoảng đó.
Xác định cẩn thận quy mô vị thế. Đa dạng hóa giữa các phí rủi ro khác nhau. Và chấp nhận một thực tế: phí rủi ro tồn tại chính là vì đôi khi nó khiến người ta cảm thấy rất tệ.
Bạn không cần phải là người thông minh nhất thị trường.
Đôi khi, chỉ cần là người sẵn sàng gánh rủi ro khiến người khác khó chịu, là đã đủ rồi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@abetrade
