TechFlow
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
TechFlow
Công nghệ blockchain và AI đang thay đổi hoàn toàn cách thức kết nối vốn, thông tin và hoạt động kinh doanh trong nền kinh tế.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: TechFlow
Từ năm 2025, lĩnh vực tài sản số đã chứng kiến một loạt sự kiện mốc son: Tháng Ba, Thượng viện Hoa Kỳ thông qua dự luật GENIUS với tỷ lệ phiếu cao; tháng Năm và tháng Sáu, Hồng Kông lần lượt công bố "Điều lệ về stablecoin" và "Tuyên ngôn Tài sản Số". Nhiều gã khổng lồ công bố chiến lược phát triển trong lĩnh vực stablecoin, Circle niêm yết và bứt phá mạnh mẽ, không khí thị trường nhất thời vô cùng sôi động.
Tuy nhiên, giống như những thăng trầm của các doanh nghiệp Internet vào thập niên 2000 cho thấy, đổi mới kỹ thuật số có thể vượt qua chu kỳ phải không chỉ dừng lại ở khái niệm hay tuyên bố, mà cần hiện thực hóa ứng dụng quy mô lớn trong những tình huống thực tế phong phú.
Thực tế, câu trả lời cho stablecoin đã gần kề. Vào đầu năm 2024, SpaceX tiết lộ trong một chương trình podcast rằng để khắc phục khó khăn thanh toán xuyên biên giới, Starlink thuộc công ty này đã bắt đầu sử dụng nền tảng thanh toán bằng stablecoin Bridge để thực hiện thanh toán toàn cầu. Thông tin này gây chấn động ngành, sau đó dẫn đến việc gã khổng lồ thanh toán Mỹ Stripe mua lại Bridge với giá hơn 1 tỷ USD.
Thanh toán và điều phối vốn toàn cầu doanh nghiệp là điểm neo then chốt cho sự phát triển bền vững của stablecoin và toàn bộ ngành tài sản số. Tháng Sáu, truyền thông đưa tin Ant International sẽ nộp đơn xin giấy phép phát hành stablecoin tại Hồng Kông, Singapore và châu Âu. Trong phản hồi, Ant International cho biết: “Chúng tôi đang tăng tốc đầu tư và mở rộng hợp tác trong quản lý tài chính toàn cầu, đưa đổi mới AI, blockchain và stablecoin vào ứng dụng quy mô lớn đáng tin cậy.”
Ngày 3 tháng Bảy, trong khuôn khổ sáng kiến Project Guardian của Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS), Ant International với tư cách đồng chủ trì nhóm công tác ngoại hối, đã cùng Hiệp hội Hợp đồng Phái sinh Quốc tế (ISDA) ra mắt khung tiêu chuẩn ngành “Ứng dụng tiền gửi mã hóa trong ngân hàng giao dịch”. Theo ước tính, khung này có thể giảm 12,5% chi phí giao dịch xuyên biên giới, đến năm 2030 giúp doanh nghiệp tiết kiệm hơn 50 tỷ USD.
Hành động từ ngành và cơ quan quản lý cho thấy, yếu tố quyết định tương lai ngành stablecoin và tài chính blockchain không phải là sự thổi phồng nóng vội của dòng tiền thị trường, mà là cuộc cách mạng quản lý vốn doanh nghiệp đang nhanh chóng lan rộng phía sau nó. Và thị trường rộng lớn “Công nghệ quản lý tài chính doanh nghiệp” (Treasury Tech) sẽ trở thành chiến trường then chốt của công nghệ tài chính toàn cầu (FinTech).
FinTech (Công nghệ tài chính): Quyết chiến tại Treasury Tech (Công nghệ tài chính doanh nghiệp)
Lâu nay, quản lý tài chính (Treasury Management) luôn là bài toán nan giải đối với mọi doanh nghiệp hoạt động toàn cầu. Dù nhu cầu rất lớn nhưng bị mắc kẹt trong hệ thống cũ kỹ, quy trình cứng nhắc và rủi ro quản lý phức tạp, trở thành “hòn đảo biệt lập” của đổi mới kỹ thuật số – tựa như một mỏ vàng ẩn giấu chờ khai phá.
Khó khăn tập trung vào hai khía cạnh. Thứ nhất là quy trình thanh toán xuyên biên giới phức tạp, chi phí giao dịch cao, thanh toán chậm trễ dẫn đến rủi ro và tổn thất. Cơ sở hạ tầng mang tính tập trung cao độ, quy trình dài dòng, chi phí tuân thủ liên tục được chuyển giao. Trong chuỗi thanh toán xuyên biên giới, mỗi trung gian đều thu phí giao dịch, phí thanh toán và phí ngoại hối. Các quy trình tuân thủ và xác minh chồng chéo không kết nối, ứng dụng công nghệ kiểm soát rủi ro không đồng đều, vấn đề chậm trễ do khác múi giờ càng nghiêm trọng hơn.
Thứ hai là rủi ro tỷ giá. Tỷ giá biến động dữ dội theo tình hình quốc tế, trong khi nhu cầu vận hành đa dạng buộc doanh nghiệp phải tham gia vào các thị trường mới nổi với tiền tệ yếu và bất ổn. Doanh nghiệp không chỉ xử lý dòng tiền từ mạng lưới đối tác toàn cầu, đảm bảo các giao dịch nhiều loại tiền tệ diễn ra suôn sẻ, mà còn phải đánh giá và giám sát nhu cầu vốn lưu động toàn cầu.
Đối với doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới, dự báo và ứng phó nhu cầu ngoại hối là nền tảng của quản lý dòng tiền. Bộ phận tài chính thường dựa vào dữ liệu lịch sử và phân tích xu hướng đơn giản để dự đoán, nhưng phương pháp này khó ứng phó với biến động thị trường, thay đổi theo mùa và sự kiện bất ngờ. Điều này buộc doanh nghiệp hoặc duy trì lượng tiền dự phòng an toàn quá mức, gây lãng phí vốn và mất lợi nhuận; hoặc phải điều phối vốn khẩn cấp thường xuyên. Theo số liệu ngành, chiến lược quản lý ngoại hối không hợp lý trung bình khiến doanh nghiệp chịu thêm 1,5%-3% chi phí.
Những đối tượng bị mắc kẹt không chỉ là các nền tảng đa quốc gia mà còn là đông đảo doanh nghiệp vừa và nhỏ tại thị trường mới nổi. Một doanh nghiệp Mexico mua nguyên liệu từ Việt Nam phải đi qua bốn hoặc thậm chí nhiều hơn các trung gian tài chính: ngân hàng địa phương Mexico - tổ chức ngoại hối địa phương Mexico - ngân hàng đại diện quốc tế A - ngân hàng đại diện quốc tế B - tổ chức ngoại hối Việt Nam - ngân hàng địa phương Việt Nam. Giao dịch B2B kênh đặc thù mất 3-7 ngày để thanh toán, mỗi giao dịch 1.000 USD tốn từ 14-150 USD.
Theo phân tích của Dịch vụ Tư vấn Tài chính Deloitte dựa trên dữ liệu của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD): Đến năm 2030, việc thông lượng hóa thanh toán xuyên biên giới có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm hơn 50 tỷ USD chi phí giao dịch. Cảnh quan thanh toán doanh nghiệp xuyên biên giới rộng lớn và sâu rộng này chính là thị trường mà Ant International nhắm tới.
Toàn cầu hóa Ant Group: Hướng tới thế giới mới của dịch vụ tài chính doanh nghiệp
Năm 2024, Ant Group tái cấu trúc, Ant International chính thức vận hành độc lập. Theo giới thiệu trên trang web, trụ sở Ant International đặt tại Singapore, cung cấp dịch vụ thanh toán số xuyên biên giới, tài chính và kỹ thuật số cho các thương gia và tổ chức tài chính toàn cầu. Bốn mảng kinh doanh chính gồm: Dịch vụ cổng ví toàn cầu (Alipay+), Dịch vụ thanh toán cho doanh nghiệp toàn cầu (Antom), Dịch vụ tài khoản doanh nghiệp toàn cầu (WorldFirst) và Dịch vụ tài chính theo ngữ cảnh (Bettr).
Năm 2018, Alipay tìm kiếm “cá chép toàn cầu”. Lúc ấy, hoạt động quốc tế của Ant Group chủ yếu là Alipay phục vụ người Trung Quốc du lịch nước ngoài và hỗ trợ các sàn thương mại điện tử Trung Quốc ra nước ngoài. Đến năm 2024, bốn mảng kinh doanh này đã mở rộng sang việc sử dụng công nghệ tài chính để tạo thuận lợi cho du lịch toàn cầu, vận hành và phát triển toàn cầu cả trực tuyến lẫn ngoại tuyến cho doanh nghiệp toàn cầu. Đối tượng phục vụ tập trung hơn vào doanh nghiệp và tổ chức có nhu cầu dịch vụ tài chính như thanh toán, thanh toán xuyên biên giới; ngành phục vụ cũng mở rộng sang thương mại điện tử, giải trí số, OTA và nhiều ngành khác. Bao phủ thanh toán số ngoại tuyến tại hơn 70 thị trường, thanh toán thương mại điện tử trực tuyến tại 200 thị trường, cung cấp hơn 100 loại tiền tệ thanh toán, hơn 300 phương thức thanh toán.
Ví dụ, WorldFirst (Vạn Lý Hối), dịch vụ tài khoản doanh nghiệp toàn cầu thuộc Ant International, quen thuộc với các thương gia thương mại điện tử xuất khẩu, phục vụ hơn 120.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ xuất khẩu, năm ngoái vươn lên vị trí nhà cung cấp dịch vụ tài khoản kỹ thuật số hàng đầu thế giới cho doanh nghiệp TMĐT nhỏ và vừa. Dịch vụ thanh toán cho doanh nghiệp Antom (An Tong) phục vụ các sàn thương mại điện tử lớn nhất toàn cầu và Trung Quốc, các hãng hàng không và doanh nghiệp giải trí số, là nhà cung cấp thanh toán lớn nhất khu vực châu Á-Thái Bình Dương cho nhiều nền tảng kỹ thuật số quốc tế.
Từ người bán Trung Quốc đến người bán nước ngoài, hiện nay Vạn Lý Hối đã trở thành công cụ thu chi không thể thiếu cho mọi doanh nhân làm thương mại toàn cầu
Sự thay đổi về chất đi kèm thay đổi về lượng. Sự mở rộng nhanh chóng của các tình huống kinh doanh khiến quy mô quản lý vốn của nền tảng tăng vọt. Theo truyền thông đưa tin, khối lượng xử lý vốn của Ant International trong cả năm 2024 vượt quá 1 nghìn tỷ USD.
Bộ phận công nghệ nền tảng (Platform Tech), người quản lý dòng vốn khổng lồ này, cũng dần lộ diện. Từ năm 2020 đến 2025, họ âm thầm xây dựng một “vườn bí mật” kết hợp blockchain và AI, từ quản lý vốn nội bộ chuyển sang phục vụ khách hàng bên ngoài. Năm 2024, Ant International công bố thành lập mảng kinh doanh tài chính theo ngữ cảnh mới, bộ phận công nghệ nền tảng bước ra ánh sáng, trở thành trụ cột kinh doanh tăng trưởng nhanh chóng.
Blockchain và AI: Quản lý vốn toàn cầu đón khoảnh khắc GPT
Nhiều năm qua, công nghệ blockchain lên xuống thất thường, nhưng đã tìm thấy tình huống thương mại lý tưởng và trưởng thành nhất trong thanh toán vốn toàn cầu. Hệ thống kế toán chia sẻ (ledger) cung cấp giải pháp hoàn toàn mới cho các vấn đề như chênh lệch múi giờ, chậm trễ thanh toán, phân tán thanh khoản trong thanh toán xuyên biên giới truyền thống, giúp thanh toán vốn toàn cầu bước vào kỷ nguyên chi phí thấp, khả năng mở rộng cao, thanh toán tức thì.
Lấy ví dụ Alipay+ thuộc Ant International, nền tảng này cung cấp dịch vụ kỹ thuật thanh toán xuyên biên giới cho ví điện tử tại nhiều quốc gia và khu vực. Khi du khách Malaysia dùng ví điện tử Malaysia thanh toán tại cửa hàng địa phương Singapore thông qua dịch vụ Alipay+, nhờ hệ thống thanh toán xuyên biên giới thời gian thực dựa trên blockchain, du khách, cửa hàng, ví điện tử và ngân hàng liên kết tài khoản đều tránh được sự chậm trễ và chi phí phát sinh trong mô hình truyền thống.
Dịch vụ xuyên biên giới Alipay+ giúp du khách toàn cầu dù ở nước ngoài vẫn dùng ví quê nhà quét mã thanh toán, mang lại thêm cơ hội kinh doanh cho các thương gia toàn cầu
Đây là lý do tại sao phương thức thanh toán stablecoin dựa trên công nghệ blockchain thu hút sự chú ý lớn từ các gã khổng lồ toàn cầu như SpaceX, Walmart và Amazon. Nhà đầu tư hàng đầu lĩnh vực tài sản số a16z (Andreessen Horowitz) thậm chí còn liệt kê chi tiết trong ghi chú đầu tư các ngành nên sử dụng stablecoin để xử lý vốn, từ thương mại điện tử đến vận tải.
Theo dự báo nghiên cứu của Deloitte, đến năm 2030, phương thức thanh toán đổi mới này sẽ giảm 12,5% chi phí giao dịch xuyên biên giới, khách hàng doanh nghiệp tích lũy có thể tiết kiệm hơn 50 tỷ USD. Đặc tính sổ cái minh bạch và không thể thay đổi cũng đáp ứng yêu cầu an toàn, tuân thủ của ngành tài chính chính thống.
Năm 2018, Ant International hoàn thành giao dịch chuyển tiền xuyên biên giới blockchain đầu tiên tại Hồng Kông. Từ năm 2020, nhiều ngân hàng quốc tế công bố bắt đầu hợp tác với nền tảng thanh toán xuyên biên giới blockchain “Kỳ Lân” (Whale) của Ant International để cung cấp dịch vụ quản lý vốn thời gian thực cho khách hàng doanh nghiệp.
“Kỳ Lân” hỗ trợ tương tác với nhiều tài sản thông lượng hóa do các ngân hàng và tổ chức tài chính hàng đầu toàn cầu phát hành, nghĩa là doanh nghiệp có thể điều phối và quản lý vốn liền mạch giữa các tổ chức tài chính khác nhau, không cần trải qua quy trình thanh toán liên ngân hàng truyền thống, đồng thời đảm bảo đáp ứng nhu cầu tuân thủ của nhiều tổ chức và khu vực pháp lý. Thời gian thanh toán rút ngắn từ vài ngày truyền thống xuống cấp độ giây, vận hành thực sự 24/7, doanh nghiệp có thể điều phối và thanh toán vốn tại bất kỳ thời điểm nào, nâng cao hiệu quả luân chuyển vốn cực kỳ lớn.
Người phụ trách công nghệ nền tảng Ant International, bà Lê Việt, tiết lộ với truyền thông rằng năm 2024, một phần ba giao dịch toàn cầu của Ant International, hơn 300 tỷ USD vốn, được xử lý trên chuỗi bằng công nghệ blockchain.
Nếu nói nền tảng Whale là “cao tốc” cho quản lý vốn doanh nghiệp xuyên biên giới, cung cấp kênh điều phối tức thì, an toàn 24/7, thì con “cao tốc” này cần một “hệ thống định vị thông minh” đặc biệt, để hướng dẫn doanh nghiệp lúc nào, ở đâu, bằng cách nào phân bổ vốn ngoại hối toàn cầu nhằm đạt giải pháp hiệu quả tối ưu.
Mô hình dự báo nhu cầu ngoại hối AI do Ant International phát triển, tên nội bộ là “Sơn Ưng” (Falcon). Mô hình này dựa trên kiến trúc Transformer, có gần 2 tỷ tham số chuyên ngành, tích hợp thuật toán dự báo chuỗi thời gian mới nhất, mô hình TST có thể dự đoán dòng tiền và rủi ro ngoại hối của công ty với độ chính xác theo giờ, ngày và tuần, bao gồm dự báo dòng tiền theo giờ và theo ngày cho hơn 100 loại tiền tệ, độ chính xác đạt trên 90%.
Dựa trên các dự báo độ chính xác cao này, đội tài chính có thể nhanh chóng nhận diện các điểm nhu cầu vốn tiềm năng và quyết định thực hiện chiến lược hành động tương ứng. Ví dụ, trong ngành hàng không đối mặt với sự bất định lớn về tỷ giá, nhiên liệu, nhu cầu du lịch, tiết kiệm chi phí ngoại hối có thể đạt tới 60%.
Cơ sở hạ tầng blockchain từ nền tảng Whale và khả năng dự báo AI từ mô hình TST bổ sung và tăng cường lẫn nhau, cùng xây dựng hệ sinh thái quản lý vốn toàn cầu hiệu quả, minh bạch và thông minh. “Với sự hỗ trợ của blockchain và AI, quy trình làm việc hàng ngày của đội tài chính doanh nghiệp đã trải qua thay đổi cách mạng. Mô hình ra quyết định tài chính đang thực sự chuyển từ dựa trên kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu — đây chính là khoảnh khắc GPT của quản lý vốn toàn cầu”, bà Lê Việt nói.
“Hệ sinh thái, hệ sinh thái, hệ sinh thái”
Từ blockchain đến AI, công nghệ mới vừa khiến thị trường phấn khích, vừa chịu đánh giá nghiêm ngặt từ cơ quan quản lý và tổ chức tài chính chính thống. Ant International tích cực tham gia các chương trình thí điểm đổi mới tại Singapore và Hồng Kông, bao gồm hai “sandbox” nổi bật về quản lý tài sản số toàn cầu: Project Guardian của MAS Singapore và Project Ensemble của Cục Quản lý Tiền tệ Hồng Kông. Năm 2023, Ant Group trở thành một trong những đơn vị đầu tiên tham gia chương trình thí điểm “đồng kỹ thuật số Hong Kong” của Cục Quản lý Tài chính Hồng Kông, AlipayHK thuộc công ty trở thành tình huống thí điểm sử dụng bán lẻ cho đồng kỹ thuật số Hong Kong.
Để duy trì niềm tin hệ sinh thái, cần phải vượt qua thử thách về tuân thủ và công nghệ an toàn. Bà Lê Việt cho biết, sự phối hợp giữa nền tảng blockchain “Kỳ Lân” và mô hình AI TST đã xây dựng hệ thống an toàn quản lý vốn doanh nghiệp thời gian thực toàn diện. Công nghệ mã hóa đồng hình đảm bảo an toàn truyền thông tin, tính toán bảo vệ riêng tư giúp các bên giao dịch chỉ thấy sự kiện giao dịch xảy ra chứ không thấy thông tin chi tiết. “An toàn vốn, an toàn riêng tư, an toàn tuân thủ là đường sống của dịch vụ quản lý vốn. Đầu tư công nghệ an toàn AI phải đi trước.”
Tham gia sâu vào đổi mới quản lý, dễ dàng lấy Singapore và Hồng Kông làm điểm tựa chiến lược, xây dựng mạng lưới quản lý vốn doanh nghiệp toàn cầu. Từ năm 2020, hai sản phẩm công nghệ cốt lõi này của Ant International nhận được sự công nhận ngày càng nhiều từ các tổ chức tài chính quốc tế, được áp dụng rộng rãi trong dịch vụ thương mại toàn cầu. Ngân hàng Citibank, HSBC, Standard Chartered, Deutsche Bank, BNP Paribas... bắt đầu sử dụng rộng rãi nền tảng blockchain Whale trong dịch vụ khách hàng toàn cầu. Mô hình dự báo ngoại hối AI bắt đầu phục vụ ngân hàng, hãng hàng không, du lịch trực tuyến, sàn thương mại điện tử và nhiều tình huống đa dạng khác.
Trong tầm nhìn và sứ mệnh mới công bố năm 2025, Ant International tự định vị là “đối tác công nghệ số” (Digital Partner) của hệ thống quản lý và ngành, chứ không phải là “kẻ phá cách” như Stripe hay Wise.
“Chúng tôi muốn trong hệ thống tài chính liên tục đổi mới và phát triển, trở thành một connector (bộ kết nối) công nghệ, một người xây dựng giúp hệ thống mạnh mẽ và bao trùm hơn”, Tổng giám đốc Ant International Douglas Feagin giải thích trong một buổi phỏng vấn truyền thông.
Phía sau cuộc sống đời thường là lĩnh vực tài chính doanh nghiệp rộng lớn, nơi công nghệ blockchain và AI đang thay đổi hoàn toàn cách thức kết nối vốn, thông tin và kinh doanh trong nền kinh tế.
Đó có lẽ là nơi khởi nguồn của cơn gió tiếp theo.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
