Phân tích kinh tế học token Walrus: Đổi mới PoS và cơ chế định giá của giao thức lưu trữ
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích kinh tế học token Walrus: Đổi mới PoS và cơ chế định giá của giao thức lưu trữ
Lý do then chốt giúp Walrus vẫn huy động được khoản tài trợ lớn dù phân bổ lượng nhỏ token cho nhà đầu tư có thể nằm ở chỗ giao thức gần như hoàn toàn được xây dựng bằng nguồn lực nội bộ từ Mysten Labs, điều này càng củng cố thêm thực lực mạnh mẽ bên trong của Mysten Labs.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: @Steve_4P
Tóm tắt nội dung chính
1️⃣ Ngày 20 tháng 3 năm 2025, Quỹ Walrus thông báo đã huy động thành công khoảng 140 triệu USD, với sự tham gia của các tổ chức đầu tư như Standard Crypto và a16z. Giá trị định giá hiện tại của Walrus vào khoảng 2 tỷ USD, trong đó 7% lượng cung token được phân bổ cho các nhà đầu tư và 10% dành cho đợt airdrop cộng đồng ban đầu, thể hiện chiến lược phân phối lấy cộng đồng làm trung tâm.
2️⃣ Lý do then chốt giúp Walrus có thể huy động số vốn lớn dù chỉ phân bổ một lượng nhỏ token cho nhà đầu tư có lẽ nằm ở chỗ giao thức này gần như được xây dựng hoàn toàn bằng nguồn lực nội bộ từ Mysten Labs – điều này càng khẳng định thêm năng lực mạnh mẽ bên trong của Mysten Labs.
3️⃣ Khác với các giao thức lưu trữ hiện có, Walrus áp dụng cơ chế PoS (Proof of Stake), nghĩa là token $WAL sẽ đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo độ tin cậy lâu dài của giao thức Walrus. Do đó, tài sản $WAL được đánh giá là có tiềm năng giá trị cao.
01 Bối cảnh Vì sao vòng gọi vốn của Walrus gây bất ngờ?
1.1 Việc huy động 140 triệu USD với định giá FDV 2 tỷ USD có ý nghĩa gì?
Nguồn: Walrus
Ngày 20 tháng 3 năm 2025, giao thức lưu trữ phi tập trung thế hệ tiếp theo Walrus thuộc Mysten Labs đã công bố số tiền huy động, mức định giá và danh sách các nhà đầu tư.
-
Số vốn huy động: 140 triệu USD
-
Định giá: Khoảng 2 tỷ USD
-
Nhà đầu tư: Bao gồm các quỹ tiền mã hóa nổi bật như Standard Crypto, a16z crypto, Electric Capital.
-
CEO của Mysten Labs, Evan, cho biết nhu cầu thị trường đối với Walrus trong quá trình gọi vốn là "cực kỳ mạnh mẽ".
Vốn huy động và mức định giá của Walrus khiến tôi rất kinh ngạc. Trong ngành blockchain, mức định giá 2 tỷ USD cùng 140 triệu USD vốn huy động không phải chưa từng xảy ra (ví dụ như các dự án Story, Berachain hay Monad cũng từng đạt mức tương tự), nhưng trong lĩnh vực chuyên biệt “lớp lưu trữ phi tập trung”, điều này cực kỳ hiếm thấy.
So sánh định giá của Walrus
Để minh họa rõ hơn vị trí độc đáo của Walrus trong lĩnh vực lưu trữ phi tập trung, ta có thể so sánh như sau:
🔹 Mạng lưu trữ có vốn hóa lớn nhất hiện nay trên thị trường blockchain là Filecoin, vốn hóa khoảng 2 tỷ USD, FDV khoảng 6 tỷ USD.
🔹 Trong khi Walrus thậm chí chưa ra mắt mainnet, định giá đã đạt tới 1/3 của Filecoin, vươn lên trở thành giao thức lưu trữ phi tập trung có định giá cao thứ hai trên thị trường blockchain.
🔹 Điều này có nghĩa Walrus đang viết nên một lịch sử mới cho lĩnh vực lưu trữ phi tập trung.
Tính đặc biệt của các nhà đầu tư
Một điểm đáng chú ý khác trong vòng gọi vốn này là: hầu hết các tổ chức đầu tư tham gia vào vòng bán token của Walrus đều là những nhà đầu tư sớm của Mysten Labs.
Ví dụ:
✅ Standard Crypto (đầu tư dẫn dắt vòng này) cũng là nhà đầu tư vòng A của Mysten Labs.
✅ a16z (Andreessen Horowitz) tham gia vào vòng A và B.
✅ Electric Capital tham gia vòng A.
✅ Franklin Templeton tham gia vòng B.
Điều này tương tự tinh thần airdrop $WAL, phản ánh thêm sự thống nhất lợi ích giữa Walrus và những người ủng hộ lâu dài của hệ sinh thái Sui.
Xét đến mối quan hệ giữa Walrus và Sui (chi tiết xem bài viết liên quan của tôi tại đây), cấu trúc đầu tư kiểu này có thể coi là lý tưởng nhất. Bởi vì khi Walrus phát triển mạnh, hệ sinh thái Sui cũng sẽ hưởng lợi.
Walrus có thể đã tạo nên tiền lệ đầu tiên trong ngành blockchain
Theo tôi biết, đây có thể là trường hợp đầu tiên một giao thức do đội ngũ L1 phát triển đã thành công gọi vốn quy mô lớn như vậy. Điều này chắc chắn khiến vòng gọi vốn của Walrus trở thành tâm điểm trên thị trường tiền mã hóa.
1.2 Nhà đầu tư nhận được bao nhiêu phần trăm?
Nguồn: Kinh tế học token của Walrus
1.2.1 Số lượng airdrop > Số lượng phân bổ cho nhà đầu tư
Một ưu điểm của Walrus là giao thức này sau khi đã qua kiểm thử mạng thử nghiệm, đã sẵn sàng đầy đủ để khởi chạy mainnet. Thông thường, nhiều dự án hạ tầng blockchain cần 1-2 năm, thậm chí 3-4 năm mới sẵn sàng, do đó họ gọi vốn theo từng giai đoạn và nhận đầu tư ở mỗi giai đoạn khác nhau. Tự nhiên, họ sẽ có định giá thấp hơn ở giai đoạn đầu, dẫn đến việc phải phân bổ nhiều token hơn cho nhà đầu tư.
Tuy nhiên, Walrus lại áp dụng chiến lược ngược lại — do giao thức gần như hoàn thiện, họ có thể đạt định giá cao ngay từ vòng gọi vốn đầu tiên. Do đó, mặc dù nhận được khoản đầu tư lớn từ các nhà đầu tư, nhưng lượng token phân bổ cho họ lại tương đối ít.
Theo mô hình kinh tế học token của Walrus, chỉ có 7% $WAL được phân bổ cho nhà đầu tư, tỷ lệ này thậm chí còn thấp hơn 10% dành cho airdrop người dùng. Điều này cho thấy đội ngũ Walrus rất hiểu tâm lý thị trường đối với vấn đề “phân bổ quá nhiều cho nhà đầu tư”.
Tôi cho rằng khả năng thực hiện chiến lược này bắt nguồn từ việc Mysten Labs sở hữu đủ nguồn lực nội bộ để hoàn thiện và phát triển Walrus mà không phụ thuộc vào vốn đầu tư bên ngoài. Với việc phân bổ ít hơn cho nhà đầu tư và nhiều hơn cho cộng đồng, mô hình kinh tế học token, chiến lược đầu tư và định giá của Walrus trở nên đặc biệt thú vị và lý tưởng trong thị trường hiện nay.
1.2.2 6% airdrop còn lại sẽ được phân phối như thế nào?
Nguồn: Adeniyi
Sau khi xem biểu đồ phân bổ token của Walrus, câu hỏi được nhiều nhà đầu tư cá nhân quan tâm nhất là: “6% airdrop còn lại sẽ dành cho ai?”
Xét về tỷ lệ phần trăm thì 6% có vẻ không nhiều, nhưng tính theo định giá 2 tỷ USD của Walrus, phần token này có giá trị khoảng 120 triệu USD – đây rõ ràng là một phần thưởng lớn.
Hiện tại, thông tin cụ thể về 6% airdrop này vẫn chưa được công bố, do đó tôi không thể đưa ra kết luận chắc chắn. Nhưng dựa trên nghiên cứu của tôi về các chiến lược airdrop trong ngành, tôi suy đoán phần phân bổ này có thể liên quan đến 4% airdrop trước đó.
Khi phân bổ 4% ban đầu, Walrus dường như đã xem xét kỹ lưỡng liệu người dùng có nắm giữ token hệ sinh thái Sui (như $DEEP hoặc $NS) hay không, cũng như hành vi bán ngay sau khi nhận airdrop. Cách làm này là hợp lý, bởi vì các token $DEEP và $NS đều được phân phối qua airdrop cho cộng đồng, và những người dùng kiên trì nắm giữ các token này có khả năng cao là những người thực sự tin tưởng vào hệ sinh thái Sui trong dài hạn.
Do đó, tôi suy đoán 6% còn lại cũng có thể xem xét tình trạng nắm giữ $WAL ban đầu của người dùng. Ví dụ, nếu một người dùng sau khi nhận được 4% airdrop liền stake (đặt cược), họ có thể nhận được phần thưởng bổ sung. Tất nhiên, câu trả lời cuối cùng chỉ có những người trong nội bộ Mysten Labs mới biết, nhưng nếu bạn thực sự kỳ vọng vào Walrus, việc nắm giữ và stake thêm có thể là một chiến lược khôn ngoan.
1.3 Phân tích sâu về kinh tế học token của Walrus
Sau khi tìm hiểu về định giá và chiến lược phân bổ token của Walrus, đã đến lúc đi sâu vào kinh tế học token. Điểm quan trọng nhất trong kinh tế học token của Walrus là: Walrus vừa là một giao thức lưu trữ phi tập trung, đồng thời cũng áp dụng cơ chế PoS (Proof of Stake).
Trong phần này, chúng ta sẽ tìm hiểu lý do Walrus chọn PoS, cách xác định giá lưu trữ của nút Walrus, và cơ chế quản trị bằng token.
1.3.1 Vì sao Walrus chọn PoS?
Khi theo dõi sát sao Walrus và viết các bài so sánh với các giao thức lưu trữ hiện có, tôi đã bỏ sót một yếu tố khác biệt then chốt: Walrus áp dụng cơ chế PoS.
Xét từ góc độ người dùng, câu hỏi quan trọng nhất khi sử dụng một giao thức lưu trữ là: “Làm thế nào Walrus đảm bảo thỏa thuận lưu trữ của tôi được thực thi?” Về bản chất, Walrus cần đảm bảo các nút lưu trữ dữ liệu cụ thể trong khoảng thời gian quy định. Tuy nhiên, việc lưu trữ dữ liệu là hoạt động tốn kém, các nút có thể ngừng thực hiện nghĩa vụ lưu trữ sau một thời gian.
Trong trường hợp xấu nhất, các nút có thể lợi dụng quyền truy cập dữ liệu để đòi phần thưởng cao hơn, thậm chí “bắt cóc” dữ liệu người dùng để tống tiền. Ngoài ra, do Walrus là một giao thức phi tập trung, cũng có thể xảy ra tình trạng “bi kịch của tài sản chung”.
Do đó, Walrus giới thiệu cơ chế PoS để đối phó với những rủi ro này. PoS đóng vai trò như một hệ thống bảo vệ tối thiểu, dùng để trừng phạt hành vi xấu và bảo vệ quyền lợi người dùng.
Vai trò của hệ thống PoS: ✅ Thưởng cho các nút trung thực (nút lưu trữ dữ liệu đúng hợp đồng) ✅ Trừng phạt các nút xấu (nút vi phạm hợp đồng). Theo một cách nào đó, cơ chế PoS đảm bảo tính liên tục và độ tin cậy của dịch vụ lưu trữ.
1.3.2 Walrus xác định phí lưu trữ như thế nào?
Đầu tiên, chi phí của Walrus chủ yếu được chia thành chi phí lưu trữ và chi phí ghi dữ liệu. Chi phí lưu trữ là khoản thuê cần thiết để lưu dữ liệu trong một khoảng thời gian nhất định, còn chi phí ghi dữ liệu là khoản phí một lần thanh toán khi đăng ký dữ liệu mới. Nói cách khác, người dùng phát sinh chi phí ghi khi tải dữ liệu lên, sau đó phải trả chi phí lưu trữ. Vậy Walrus tính các chi phí này như thế nào?
Đơn giản là, trong hệ sinh thái Walrus, chi phí lưu trữ và ghi dữ liệu do các nút quyết định, nhưng không phải bằng cách các nút đạt đồng thuận, mà là mỗi nút gửi mức giá mà họ cho là phù hợp, sau đó sắp xếp các mức giá này và chọn mức giá do nút ở vị trí phân vị 66,67% (vị trí 2/3 dưới cùng tính theo lượng token stake) đề xuất. Sui đã sử dụng cơ chế định giá này để tính chi phí giao dịch. Nếu cảm thấy khó hiểu, hãy xem ví dụ sau:
Mỗi nút đề xuất một “giá”:
-
Nút A: $0,9
-
Nút B: $1,0
-
Nút C: $0,5
-
Nút D: $1,2
Sắp xếp theo giá từ thấp đến cao (liệt kê nút có giá thấp trước):
Nút C → Nút A → Nút B → Nút D
Tính toán lượng token stake của từng nút:
-
Nút A: 10
-
Nút B: 20
-
Nút C: 15
-
Nút D: 5
Tổng lượng stake của tất cả các nút là 50, trong đó 2/3 là 33,3. Khi cộng dồn lượng stake theo thứ tự giá tăng dần, vị trí mà tổng stake đạt 33,3 là nút B (vì nút C và A cộng lại chỉ có 25). Do đó, mức giá $1 do nút B đề xuất sẽ được chọn làm chi phí trong hệ sinh thái Walrus.
Cả chi phí lưu trữ và chi phí ghi đều được xác định theo cách này, tuy nhiên trong tính toán chi phí ghi, còn áp dụng thêm một hệ số Hardcoded Factor (hệ số cố định), khiến người dùng phải trả thêm một khoản ký quỹ khi tải dữ liệu lên. Cơ chế này nhằm khuyến khích người dùng lưu trữ dữ liệu trên càng nhiều nút càng tốt.
Trong hệ sinh thái Walrus, người dùng không cần tải dữ liệu lên tất cả các nút; chỉ cần dữ liệu được lưu trữ trên tối thiểu (f+1)~(2f+1) nút là có thể coi là đã được tải lên chuỗi. Tuy nhiên, nếu sau đó một nút khác cần truy cập dữ liệu này, có thể phát sinh thao tác phục hồi hoặc truyền dữ liệu, làm tăng chi phí toàn mạng.
Để giải quyết vấn đề này, Walrus sẽ thu trước một khoản ký quỹ bổ sung khi người dùng tải dữ liệu lên, và hoàn lại khoản này nếu người dùng chủ động tải dữ liệu lên càng nhiều nút càng tốt, từ đó khuyến khích việc lưu trữ rộng rãi. Hệ số Hardcoded Factor này là một giá trị cố định, nhưng có thể điều chỉnh thông qua quản trị bằng token.
Tóm lại:
-
Chi phí lưu trữ: Được chọn trực tiếp từ giá mà các nút gửi lên, mức giá cuối cùng được xác định bởi phân vị 66,67% tính theo lượng token stake.
-
Chi phí ghi: Được tính theo cách tương tự, nhưng người dùng cuối cùng phải trả thêm khoản ký quỹ do hệ số Hardcoded Factor, nhằm khuyến khích lưu trữ dữ liệu trên nhiều nút hơn.
1.3.3 Cơ chế quản trị bằng token
Walrus áp dụng cơ chế quản trị tương tự các mạng PoS khác. Mặc dù mainnet chưa ra mắt nên cách thức thực hiện quản trị cụ thể vẫn chưa rõ ràng, nhưng theo whitepaper, cơ chế quản trị Walrus sẽ điều chỉnh nhiều tham số then chốt như:
-
Cơ chế xử phạt các nút
-
Bồi thường cho các nút bị ảnh hưởng
-
Điều chỉnh các tham số quan trọng của giao thức
Cơ chế quản trị Walrus tuân theo nguyên tắc phê duyệt của 2f+1 nút lưu trữ, trong khi quyền biểu quyết tỷ lệ thuận với số lượng $WAL nắm giữ và lượng ủy quyền.
02 Kết luận Không có airdrop, thì không có cộng đồng
2.1 Chỉ có Mysten Labs làm được điều này
Cách phân bổ token của Walrus thực sự ấn tượng. Họ huy động được 140 triệu USD nhưng chỉ phân bổ 7% tổng cung, điều này thật đáng kinh ngạc. Nhưng đáng để suy ngẫm là, ngoài Mysten Labs, còn bao nhiêu đội ngũ có thể thực hiện chiến lược như vậy?
Ngay từ đầu, Mysten Labs đã là một công ty suy nghĩ kỹ lưỡng về hạ tầng ngành blockchain. Dù lịch sử của Mysten Labs không dài, nhưng nghiên cứu công nghệ blockchain của họ có thể truy ngược về thời Diem – một khoảng thời gian khá dài. Điều này cho phép họ tạo ra Walrus – một sản phẩm hiệu quả và khác biệt rõ rệt so với các giao thức lưu trữ hiện có. Vì sản phẩm đã trưởng thành cao, họ mới có thể gọi vốn thành công với mức phân bổ token tối thiểu.
Tôi không biết trong tương lai Mysten Labs sẽ ra mắt bao nhiêu giao thức và sản phẩm nữa, nhưng với nguồn lực hiện có, họ đã đủ nổi bật trong ngành blockchain.
2.2 Hiện tại, hệ sinh thái nào thực sự quan tâm đến cộng đồng của mình?
Nguồn: Adeniyi
Dù mọi người còn nhớ hay không, Sui nổi tiếng là một blockchain lớp 1 ra mắt mainnet mà không có airdrop ban đầu. Lúc đó, nhiều người chế giễu Sui là một “mánh lới”, chỉ trích Sui và Mysten Labs, cho rằng “không có airdrop thì không có cộng đồng”. Tuy nhiên, nay hệ sinh thái Sui sắp kỷ niệm hai năm ra mắt mainnet, những bình luận tiêu cực về Sui đã tan biến.
Thực tế chứng minh, Sui có thể là blockchain lớp 1 cho cộng đồng lợi ích nhiều nhất từ trước đến nay. Từ $DEEP, $NS đến $WAL, Deepbook đã airdrop 10% của FDV 1 tỷ USD (tức 100 triệu USD), Dịch vụ đặt tên Sui (Sui Naming Service) airdrop 10% của FDV 100 triệu USD (tức 10 triệu USD). Nói cách khác, nếu một người dùng luôn tích cực và đóng góp cho hệ sinh thái Sui, họ có thể đã nhận được lợi ích kinh tế đáng kể.
Quay lại Walrus, Adeniyi từng nói “Walrus sẽ trở thành một trong những airdrop lớn nhất trong lịch sử tiền mã hóa”, nhận định này dường như rất chính xác. Bởi vì FDV của Walrus định giá khoảng 2 tỷ USD, nếu airdrop 10%, nghĩa là khoảng 200 triệu USD giá trị token sẽ được phân bổ cho cộng đồng.
Suy ngẫm kỹ hơn, chiến lược “airdrop sau khi ra mắt mainnet” của Mysten Labs dường như hiệu quả hơn trong việc xây dựng một cộng đồng thực sự nhiệt huyết. Nếu airdrop ngay khi ra mắt mainnet, sẽ rất khó phân biệt đâu là người dùng trung thành thực sự, đâu là người chỉ đến “xâu羊毛” (rút lợi ích ngắn hạn). Nhưng nếu đợi mainnet vận hành một thời gian rồi quan sát hành vi người dùng, sau đó mới airdrop, sẽ dễ dàng xác định ai xứng đáng được thưởng.
Hơn nữa, bằng cách airdrop nhiều token hệ sinh thái, người dùng sẽ liên tục tham gia các hoạt động, chờ đợi “phần thưởng” mới, điều này không chỉ thu hút người dùng mới mà còn làm tăng lòng trung thành của người dùng hiện tại.
Gần đây, cộng đồng Sui được ví như một trong những cộng đồng “nhiệt huyết nhất” cùng với Hyperliquid, điều này cũng lý giải vì sao một số dự án có thể tập hợp được cộng đồng năng động như vậy.
Vậy, hiện tại dự án nào thực sự quan tâm đến cộng đồng của mình?
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Four Pillars
