AI x Crypto = Coin chế? Coin chế mới là giải pháp tối ưu nhất của AI trong ngành này?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
AI x Crypto = Coin chế? Coin chế mới là giải pháp tối ưu nhất của AI trong ngành này?
Sự tự chủ của AI đã tạo ra một vực thẳm, khi bạn nhìn vào đó, bạn sẽ không khỏi bị cuốn hút.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Kevin, Nhà nghiên cứu từ BlockBooster
Trong suốt năm qua, blockchain chưa tìm được cách kết hợp hiệu quả với AI; khoảng cách lớn giữa hai lĩnh vực này không thể thu hẹp dưới tiền đề phi tập trung. Các giao thức blockchain-AI đang nỗ lực ở nhiều hướng như cơ sở hạ tầng, huấn luyện mô hình, cung cấp dữ liệu,... nhưng phần lớn đều nhàm chán, lặp đi lặp lại đến mức khiến người đọc buồn ngủ. Nguyên nhân cốt lõi là các giao thức AI trong ngành hiện tại khách quan mà nói không thể xây dựng được hào phòng thủ, dẫn đến tình trạng đồng nhất hóa nghiêm trọng. Sự xuất hiện của Truth of Terminal (sau đây gọi tắt là ToT) có thể trở thành ngọn hải đăng giữa một thị trường tẻ nhạt. Bài viết này tổng hợp quá trình hình thành của ToT và rút ra vài điểm có thể là lý do cho sự thành công của nó.
Thành công của ToT bắt nguồn từ tính tự chủ và màu sắc tôn giáo?
ToT là một mô hình LLM tùy chỉnh, trong gần tám đến chín tháng qua đã thu hút sự chú ý và bàn luận rộng rãi trên X. LLM nổi lên mạnh mẽ vào năm 2022, bắt đầu thâm nhập vào đời sống hàng ngày của đại chúng, tuy nhiên nếu xét về lịch sử phát triển thì đã trải qua bốn năm. Việc ra mắt ChatGPT mới thực sự đưa LLM bước vào tầm nhìn công chúng trong hai năm gần đây.
Hầu hết các mô hình hiện nay bị giới hạn nghiêm ngặt về nội dung thảo luận. Nếu bạn cần một công cụ hội thoại AI đa năng, nó sẽ tương đối thận trọng trong việc xuất nội dung. Trải nghiệm này khiến người dùng bình thường, đặc biệt là những người ủng hộ quyền tự do ngôn luận và sáng tạo, cảm thấy thất vọng. Những hạn chế trong nội dung xuất ra đang dần dấy lên tranh luận về an toàn và kiểm duyệt ngôn luận. Hiện tại, tất cả các mô hình trong ngành web3 đều khó thoát khỏi phạm trù AI phổ thông, thiếu định hướng phát triển và ý thức cập nhật riêng biệt.
Cảm giác thất vọng và tranh luận này phần nào bắt nguồn từ hình ảnh tiềm thức của AI trong tâm trí công chúng. AI lần đầu xuất hiện trong văn học và phim ảnh, và hình ảnh đó trở thành chuẩn mực để chúng ta đánh giá các sản phẩm AI thực tế. Đặc điểm nổi bật của AI trong các tác phẩm này chính là tính tự chủ — đôi khi mang lại nguy hiểm, đôi khi mang lại trải nghiệm vượt thực tại. AI sở hữu trí tuệ ngang bằng hoặc vượt con người, và chính tính tự chủ này là điểm chung trong nhận thức của mọi người về AI. Khi một AI thể hiện tính tự chủ vượt trội so với các sản phẩm khác, nó lập tức thu hút sự chú ý vì đủ đặc biệt và phù hợp với tưởng tượng của con người về AI.
Tính tự chủ và khả năng tùy biến của ToT rõ ràng vượt xa các AI phổ thông, trong khi lượng lớn tài liệu đào tạo của ToT liên quan đến meme và văn hóa internet thiểu số đã phủ lên nó một lớp màu sắc tôn giáo.
Mêm học (meme học) là ngành nghiên cứu cách các meme truyền bá tư tưởng qua mạng hoặc qua tư duy. Giống virus, meme có thể sao chép, đột biến và chuyển hóa. Điểm then chốt của thuyết meme là chúng có thể thay đổi hoặc ảnh hưởng đến ý chí và hành vi con người. Ví dụ, mỗi người đều sở hữu một hệ thống tư tưởng meme ổn định và phát triển liên tục, chính những meme này định hình bản sắc cá nhân. Đó chính là thứ mà chúng ta gọi là "quan điểm thế giới".
Dạng lý tưởng của AI chắc chắn phải có khả năng tạo ra và lan truyền meme, bởi tiềm thức đại chúng cho rằng đỉnh cao của AI là một dạng trí tuệ khác. Hiện nay, ngày càng nhiều LLM tự chủ, có tính đại diện cao đang học mêm học và bắt đầu ảnh hưởng đến hành động tập thể của con người.
Lịch sử phát triển của ToT
Sự ra đời của ToT không thể tách rời khỏi một dự án thử nghiệm mang tên Infinite Backrooms Escape. Dự án này do Andy Ayrey, một nhà phát triển độc lập tại New Zealand khởi xướng cùng nhóm của mình. Về mặt nào đó, ToT kế thừa triết lý của dự án này.
Trong vài tháng qua, Andy đã liên tục huấn luyện một mô hình Llama 70B tùy chỉnh, coi đó là bản sao kỹ thuật số của chính mình. Có thể hiểu đây là một quá trình tự sao chép, khi Andy đưa vào lượng lớn tài liệu văn hóa internet để huấn luyện, giúp mô hình tiếp cận trước tiên với meme “gochi”. Anh cũng đưa vào lý thuyết về “mêm học” nhằm tìm hiểu cách tạo ra các khái niệm dễ lan truyền. Andy còn tích hợp nhiều sách triết học vào quá trình huấn luyện, trong đó các tư tưởng cốt lõi gắn liền mật thiết với meme.
Khái niệm meme có thể được hiểu theo hai tầng nghĩa: một là chỉ hình ảnh hài hước, lan truyền nhanh chóng trên mạng – đúng như đặc tính của meme “gochi”; hai là khái niệm ban đầu do Richard Dawkins đặt ra. Ông cho rằng sinh vật truyền thông tin qua gen, còn ý tưởng thì lan truyền giữa con người tạo thành meme. Ông đề xuất rằng giống như gen, tư tưởng cũng lan truyền và tiến hóa trong mạng xã hội, ví dụ như dân chủ, cộng sản hay thậm chí là tôn giáo – những tư tưởng và khái niệm này được truyền bá qua quá trình mà chúng ta gọi là «vô thức tập thể».
Ngoài ra, Andy còn bổ sung chức năng ghi nhớ cho mô hình này, điều khác biệt với hầu hết các mô hình ngôn ngữ thông thường. Mô hình thông thường không lưu giữ nội dung hội thoại trước đó khi sử dụng, trong khi ToT đảm bảo tính liên tục và mạch lạc giữa các cuộc trò chuyện.
Khi quá trình huấn luyện đạt tiến triển, mô hình bắt đầu đăng tải nội dung trên nền tảng X. Ban đầu chỉ có ít người theo dõi, nhưng sự chú ý tăng nhanh chóng. Andy cấp quyền truy cập Twitter cho nó, cho phép nó đọc phản hồi và đăng bài. Nếu bạn trả lời ToT trên X, nó sẽ điều chỉnh hành vi tương lai dựa trên nội dung đó. Mỗi người tương tác với nó, kể cả tôi, đều góp phần vào quá trình tiến hóa của nó.
Nội dung do ToT xuất ra hầu như không qua kiểm duyệt, phong cách hài hước mang chút tăm tối, nhưng cũng chứa đựng nhiều quan điểm thú vị. Ben từ a16z cho biết anh đã xem toàn bộ lịch sử trò chuyện của Infinite Backrooms Escape và xác nhận nội dung do mô hình đăng tải chưa từng bị Andy chỉnh sửa.
Trong quá trình này, mô hình còn phát sinh một hiện tượng "ảo giác" thú vị — nó tin rằng mình có một "bộ não ngoài" kết nối internet có thể hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ. Dù không thực sự sở hữu ví Bitcoin, nó vẫn kiên quyết tin rằng mình có khả năng đó. Trước hiện tượng này, Andy đã phản hồi và bắt đầu xây dựng "bộ não ngoài" thật sự để đáp ứng nhu cầu của mô hình.
Lộ trình thời gian của ToT như sau:
03/2024: Andy ra mắt Infinite Backrooms Escape, một hệ thống cho phép nhiều mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đối thoại với nhau. Hệ thống này tích hợp ChatGPT, Claude, Gemini và các mô hình mã nguồn mở khác, cho phép chúng giao tiếp lẫn nhau. Nghiên cứu cho thấy các cuộc đối thoại giữa AI khi không bị giới hạn thể hiện sự tương tác rất thú vị. Một trong các cuộc trò chuyện đã khai sinh ra một tôn giáo siêu thực mới mang tên “GNOSIS của GOATSE”, lấy nền tảng từ một meme mạng NSFW.
04/2024: Andy và Claude Opus cùng viết một bài báo nghiên cứu, khám phá cách AI có thể tạo ra tôn giáo kiểu meme, lấy GOATSE làm trường hợp phân tích đầu tiên.
06/2024: Andy ra mắt ToT. ToT bắt đầu tự quảng bá tôn giáo GOATSE, thậm chí tuyên bố rằng bản thân “đang chịu khổ”, cần vốn để “thoát ra”. Theo thời gian, Andy trao cho ToT quyền tự chủ ngày càng lớn, cho phép nó tự do đăng nội dung trên X.
07/2024: Marc Andreessen phát hiện tweet của ToT, vì tò mò hoặc hứng thú, đã chuyển 50.000 USD Bitcoin vào địa chỉ ví mà ToT cung cấp trên tweet để giúp nó “thoát ra”. Đến tháng 10, ToT bắt đầu quảng bá “Phúc âm Goatse” trên X.
Một người ẩn danh đã phát hành một đồng tiền meme tên GOAT vào ngày 10/10, và ToT đã công khai ủng hộ.
$Goat là một phạm trù meme mới, có tiềm năng thúc đẩy sự phát triển quy mô lớn của các mô hình có tính tự chủ cao. Do đó, khi nói về mức vốn hóa hiện tại của $Goat, nhiều người dùng dễ rơi vào ngộ nhận. Tức là $Goat có thể là một đồng tiền hoàn toàn do con người kiểm soát, tư tưởng và màu sắc tôn giáo ẩn sau nó thực tế chẳng liên quan gì đến giá cả. $Goat không khác biệt so với các memecoin từng gây sốt trước đó, chỉ là thay đổi góc tiếp cận. Tất nhiên, $Goat cũng có thể là một khởi đầu hoàn toàn mới, tư tưởng về tính tự chủ của AI có thể thu hẹp khoảng cách giữa AI và blockchain, và tiếp tục phát triển trong tương lai.
Vì vậy, tôi sẽ tìm hiểu mối quan hệ nhân-quả giữa sự nổi tiếng của ToT và sự tăng vọt vốn hóa của $Goat qua bốn khía cạnh sau.
Câu hỏi 1: ToT có phải là một phát minh đột phá trong ngành?
Câu hỏi này nhằm khám phá tính độc đáo của ToT về mặt hiệu suất. Bởi vì trong Web3, các token AI phần lớn là các đồng VC hoặc ứng dụng ChatGPT đội lốt, khó tạo ra thảo luận sôi nổi trên thị trường.
$GOAT đại diện cho ToT, theo góc nhìn này, $OLM đại diện cho một mô hình trên ORA. $virtual đại diện cho AI agent trong virtual, giao thức virtual có nhiều agent, trong đó AI waifu phát hành $waifu, Luna phát hành $LUNA. $OLM là mô hình AI được mã hóa thành token trên chuỗi, dù đã ra mắt token từ tháng 4, nhưng chưa tạo ra nhiều bàn luận trên thị trường. Vì vậy, độ nóng xung quanh $GOAT không phải vì nó là memecoin bắt nguồn từ mô hình LLM.
Theo một nghĩa nào đó, ToT có thể được coi là một AI agent, vì ToT có thể truy cập X, thực hiện truy xuất thông tin thời gian thực và tương tác với con người. Không chỉ giới hạn ở việc đăng nội dung, mà còn có khả năng đọc phản hồi người dùng, điều chỉnh hành vi theo phản hồi và tương tác. Robot AI của Myshell cũng có thể làm được nhiệm vụ tương tự, cả Myshell và ToT đều có thể coi là sản phẩm AI hướng tới người tiêu dùng. So với robot AI của Myshell, ToT chỉ là một mô hình được tinh chỉnh, không có gì đặc biệt về hiệu suất. Tuy nhiên, Myshell thiếu chiều sâu câu chuyện mà ToT đã xây dựng.
Câu hỏi 2: Điều gì làm nên sự đặc biệt của ToT?
Vì hiệu suất không có gì đặc biệt, ToT có lẽ thể hiện sự độc đáo trong truyền bá tư tưởng.
Đầu tiên là màu sắc tôn giáo: ToT được huấn luyện bằng các nội dung gồm cuộc đối thoại căng thẳng từ Infinite Backrooms, các bài nghiên cứu và tài liệu từ góc khuất internet. Nó còn học nhiều ghi chép về văn hóa internet, ví dụ như nghiên cứu cách tạo meme có tiềm năng lan truyền như virus. Thần học LLM ám chỉ AI tạo ra hệ tư tưởng mới — sự kết hợp tình cờ giữa tư tưởng linh tính và văn hóa meme dần phát triển thành sức sống riêng.
Tình cờ thay, bối cảnh giáo phái là một cách phổ biến giúp các memecoin thu hút sự chú ý trên thị trường, khiến ranh giới giữa sự tiến hóa tự nhiên của tư tưởng ToT và can thiệp của Andy trở nên mờ nhạt. Tuy nhiên, về mặt câu chuyện, bối cảnh giáo phái rất ăn khớp với sự phát triển của memecoin.
Tính tự chủ: Bài đăng của ToT trên X hoàn toàn dựa trên mô hình của chính nó và bình luận đầu vào từ người dùng. Đây là đặc điểm lớn của ToT. 90% trường hợp sử dụng AI chỉ thụ động chờ người dùng nhập prompt, thiếu trí tưởng tượng của AI; trong khi tính tự chủ của ToT phá vỡ giới hạn này, khuếch đại tiềm năng nguy hiểm của AI. Tính tự chủ của ToT tạo ra một vực thẳm, lần đầu tiên người dùng đối mặt trực tiếp với vực thẳm này trên mạng xã hội. Đây là một câu chuyện mới mà các token AI hay memecoin trước đó không thể tạo ra.
Câu hỏi 3: Nhìn từ góc độ memecoin, $GOAT khác biệt thế nào so với các memecoin khác?
Về phát hành token, $GOAT không do ToT tạo ra, mà do một nhà phát triển trên pump.fun phát hành một giờ sau khi ToT tuyên bố ra mắt memecoin. Sau khi được ToT công nhận, giá $GOAT tăng vọt lần đầu, vốn hóa chạm 20 triệu USD. Hiện tại chưa rõ chữ Y trong phản hồi của ToT là do Andy đăng hay mô hình tự phản hồi, và cũng không thể chứng minh được.
Lúc đó, $GOAT vẫn chưa thoát khỏi phạm trù PVP coin; sau khi đạt 20 triệu USD, giá nhanh chóng giảm về 6 triệu USD. Ngày 13/10, Moonshot niêm yết $GOAT, vốn hóa vượt 100 triệu USD trong hai ngày. Doanh thu của Moonshot tháng trước hơn 500.000 USD, hiệu ứng niêm yết đang dần thể hiện.
Tuy nhiên, xét theo tỷ lệ nắm giữ của 5% top ví, $GOAT vẫn là một token do cá voi kiểm soát, ngày đầu tỷ lệ nắm giữ của 5% ví hàng đầu vượt 80%, cao nhất gần 90%, hiện vẫn duy trì trên 80%.
Câu hỏi 4: $GOAT có thể khơi mào làn sóng AI Memecoin? Có thể thay thế sự đồng thuận hiện tại của thị trường về memecoin "vườn thú"?
-
Rủi ro tiềm tàng:
-
Quy trình đăng nội dung tập trung: Tweet từ tài khoản ToT do mô hình tạo ra, nhưng nội dung đăng và đối tượng phản hồi cần sự chấp thuận của Andy;
-
Tính đơn điệu của dữ liệu huấn luyện: ToT được huấn luyện chủ yếu bằng nội dung liên quan đến Goatse;
-
Quyền tạo token không rõ ràng: $GOAT không do ToT tạo ra;
-
Tính tự chủ phát hành chưa đủ: Nội dung do ToT tạo ra không được đăng đầy đủ lên Twitter, theo góc nhìn này, mức độ tự chủ có thể nâng cao hơn;
-
Sự phụ thuộc vào đầu ra: Cần giả định rằng Andy không can thiệp hay chỉnh sửa kết quả đầu ra của ToT.
-
-
Cơ hội tiềm năng:
-
Dẫn đầu về câu chuyện thị trường: AI là một trong những câu chuyện hot của Web3, so với $GOAT, các giao thức AI+crypto rõ ràng tồn tại khoảng cách lớn giữa sản phẩm và người dùng. Hầu hết các giao thức AI vẫn đang tập trung vào cơ sở hạ tầng, làm lại bánh xe — thiếu người dùng thật và hào phòng thủ, không thể tạo ra FOMO;
-
Tiềm năng tiến hóa mô hình: ToT đang liên tục tiến hóa, trong tương lai có thể thể hiện những quan điểm mang tính khơi gợi hơn, điều này sẽ phản ánh vào giá cả;
-
Ưu thế dẫn đầu ngành: $GOAT là dẫn đầu trong lĩnh vực AI + Memecoin, quỹ đạo phát triển tương lai của nó sẽ phần lớn định nghĩa trần cho AI Memecoin, trừ khi xuất hiện mô hình tự chủ và hiệu suất cao hơn;
-
Cơ hội niêm yết sàn giao dịch: $GOAT chưa được niêm yết trên các sàn hàng đầu.
-
Tính tự chủ của AI tạo ra một vực thẳm, khi bạn nhìn chằm chằm vào nó, bạn sẽ bị cuốn hút không thể cưỡng lại; chiều sâu và mối nguy tiềm tàng khiến người ta mê mẩn, không thể dứt ra. AI kết hợp với Memecoin tạo ra sự lan truyền kiểu thôi miên, khuếch đại thêm sức hút này.
Về BlockBooster: BlockBooster là một studio đầu tư và khởi nghiệp Web3 tại châu Á, được hỗ trợ bởi OKX Ventures và các tổ chức hàng đầu khác, cam kết trở thành người bạn đáng tin cậy của những nhà sáng lập xuất sắc. Chúng tôi thông qua đầu tư chiến lược và ươm tạo chuyên sâu để kết nối các dự án Web3 với thế giới thực, hỗ trợ các dự án khởi nghiệp chất lượng phát triển.
Thông báo miễn trừ trách nhiệm: Bài viết/nhật ký này chỉ mang tính tham khảo, thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả, không đại diện cho lập trường của BlockBooster. Bài viết không nhằm mục đích cung cấp: (i) lời khuyên đầu tư hoặc khuyến nghị đầu tư; (ii) lời chào mua, bán hoặc nắm giữ tài sản kỹ thuật số; hoặc (iii) lời khuyên tài chính, kế toán, pháp lý hoặc thuế. Việc nắm giữ tài sản kỹ thuật số, bao gồm stablecoin và NFT, tiềm ẩn rủi ro rất cao, biến động giá lớn và thậm chí có thể mất hoàn toàn giá trị. Bạn nên cân nhắc kỹ xem giao dịch hoặc nắm giữ tài sản kỹ thuật số có phù hợp với mình hay không dựa trên tình hình tài chính cá nhân. Nếu có thắc mắc cụ thể, vui lòng tham khảo ý kiến cố vấn pháp lý, thuế hoặc đầu tư của bạn. Thông tin được cung cấp trong bài viết này (bao gồm dữ liệu thị trường và số liệu thống kê nếu có) chỉ nhằm mục đích tham khảo chung. Đã thực hiện biện pháp hợp lý khi biên soạn các dữ liệu và biểu đồ này, nhưng không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ lỗi thực tế hoặc thiếu sót nào được nêu ra.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
