Tương lai của hệ sinh thái giao dịch DeFi: Từ bỏ sự phức tạp, đơn giản hóa mới là chìa khóa đột phá
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tương lai của hệ sinh thái giao dịch DeFi: Từ bỏ sự phức tạp, đơn giản hóa mới là chìa khóa đột phá
Chuỗi cung ứng giao dịch tập trung khiến DeFi trở nên dễ bị tổn thương hơn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Yellow Propeller
Biên dịch: TechFlow
Tóm tắt nội dung chính:
-
Kinh tế quy mô dẫn đến tập trung trong chuỗi cung ứng giao dịch: Việc thiếu tiêu chuẩn và sự phức tạp kéo theo đã tạo ra kinh tế quy mô cho các nhà giải quyết (solver), thợ săn (searcher), người xây dựng (builder), nhà cung cấp thanh khoản (LP) và sàn giao dịch phi tập trung (DEX), từ đó thúc đẩy sự tập trung hóa.
-
Chuỗi cung ứng giao dịch tập trung khiến DeFi trở nên dễ tổn thương hơn: Hành động trao đổi là nền tảng của tài chính phi tập trung (DeFi). Ngay cả khi các giao thức nền tảng là phi tập trung, chuỗi cung ứng giao dịch tập trung vẫn dễ bị kiểm duyệt và khai thác.
-
Đơn giản hóa giải pháp, cung cấp thanh khoản và quy trình giao dịch: Để xây dựng cơ sở hạ tầng tài chính vững chắc và hiệu quả, chúng ta cần đơn giản hóa các nhiệm vụ trong chuỗi cung ứng giao dịch, làm cho chúng đủ đơn giản để cả những đội nhỏ cũng có thể cạnh tranh, từ đó đạt được sự phi tập trung.
Sự tập trung do tính phức tạp trong chuỗi cung ứng giao dịch
Nếu bạn theo dõi xu hướng về giải pháp, làm thị trường và xây dựng khối, bạn sẽ nhận thấy chuỗi cung ứng giao dịch đang ngày càng tập trung hóa.
Tuy nhiên, điều này không phải là tất yếu. Nguyên nhân của sự tập trung nằm ở kinh tế quy mô, bởi công việc của nhiều bên tham gia trong chuỗi cung ứng giao dịch quá nặng nề.
Giải pháp là đơn giản hóa các vai trò này, để cả những người vận hành độc lập cũng có thể tham gia cạnh tranh. Như vậy, chúng ta có thể duy trì sự đa dạng, phi tập trung và tiếp tục đổi mới trong lĩnh vực giải pháp, tìm kiếm, xây dựng khối, DEX và các ứng dụng phi tập trung (dapp) dựa trên chúng.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích các nguyên nhân gốc rễ và các giả định hạn chế dẫn đến sự phức tạp hiện tại trong làm thị trường, giải quyết/tìm kiếm và giao dịch trên chuỗi.
Tính phức tạp dẫn đến sự tập trung trong làm thị trường
Mục đích ban đầu của các nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) là làm cho việc làm thị trường trở nên đơn giản đến mức bất kỳ ai cũng chỉ cần một thao tác "gửi tiền" là có thể trở thành nhà tạo lập thị trường.
Tuy nhiên, kể từ khi Uniswap v2 ra đời, mọi thứ đã trở nên phức tạp hơn: giờ đây, bạn hoặc phải bỏ rất nhiều công sức để quản lý vị thế thanh khoản, hoặc phải phụ thuộc vào các công cụ tự động hóa bổ sung.
Đồng thời, các nhà làm thị trường hoạt động chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khối lượng giao dịch DeFi. Đáng chú ý, phần lớn lưu lượng giao dịch tập trung vào một vài nhóm nhỏ, chứ không được chia sẻ rộng rãi giữa nhiều bên tham gia đa dạng.
Việc làm thị trường thường có xu hướng tập trung vì để làm tốt nó rất khó.
Các lý do khiến làm thị trường trở nên khó khăn bao gồm:
-
Giao dịch trên nhiều thị trường: Thanh khoản phân tán trên nhiều thị trường, bao gồm giao ngay, phái sinh và hợp đồng perpetual trên và ngoài chuỗi. Bạn cần quản lý hàng tồn kho và phòng hộ rủi ro trên tất cả các thị trường này để đưa ra chênh lệch giá thấp nhất, từ đó thu hút nhiều giao dịch nhất. Bạn cũng cần xây dựng và duy trì nhiều hệ thống tích hợp để quản lý hiệu quả hàng tồn kho và rủi ro trong cuộc cạnh tranh.
-
Phòng tránh lưu lượng độc hại: Để tránh thua lỗ, bạn cần điều chỉnh chênh lệch giá động đối với người mua, đưa họ vào danh sách trắng, đen hoặc xám. Điều này đòi hỏi giám sát liên tục và phân tích theo phương pháp heuristics.
-
Chiến thắng cuộc đua độ trễ: Cả việc nắm bắt thông tin giá mới nhất (từ CEX và DEX) lẫn thực hiện giao dịch đều là những cuộc đua về độ trễ. Độ trễ càng thấp, bạn càng có thể đưa ra chênh lệch giá nhỏ hơn, từ đó thu hút nhiều lưu lượng hơn. Tối ưu hóa độ trễ là một quá trình vô tận, yêu cầu bạn liên tục cải thiện mạng lưới, tài nguyên tính toán và các mối quan hệ phát triển kinh doanh.
-
Tăng thanh khoản và giảm phí: Khả năng giao dịch của bạn phụ thuộc vào thanh khoản trên một nền tảng hoặc chuỗi nhất định. Phí bạn phải trả càng ít (ví dụ: nhờ nâng hạng trên sàn CEX), báo giá của bạn càng cạnh tranh hơn, từ đó thu hút thêm lưu lượng giao dịch.
Những rào cản này tạo thành một vòng phản hồi tích cực, giúp những người chiến thắng hiện tại dễ dàng duy trì lợi thế, trong khi các nhà làm thị trường mới (kể cả AMM) ngày càng khó tham gia thị trường.
Nhưng tình hình không nhất thiết phải như vậy.
Làm thị trường thực ra có thể rất đơn giản
Thông thường, người ta cho rằng: Làm thị trường vừa cần thiết (vì nó tích hợp tín hiệu thị trường) lại vừa khó (do yêu cầu thanh khoản, cơ sở hạ tầng độ trễ thấp, quản lý rủi ro và tích hợp hệ thống), vì vậy chúng ta không thể thiếu nó. Tuy nhiên, sự phức tạp trong làm thị trường không phải do bản chất công việc—không giống như việc dự đoán gấp nếp protein—mà là do cạnh tranh kiểu zero-sum, vốn bị thúc đẩy bởi thiết kế thị trường chưa hoàn hảo.
Thị trường hiện tại có ba khiếm khuyết lớn:
-
Ưu tiên theo thời gian: Cơ chế ưu tiên theo thời gian (hoặc sắp xếp thứ tự) gây ra cuộc đua độ trễ, là nguyên nhân chính dẫn đến việc giao dịch chéo thị trường và lưu lượng độc hại.
-
Thiếu tiêu chuẩn: Sự không thống nhất trong giao diện sàn giao dịch (dù trên hay ngoài chuỗi) khiến việc giao dịch chéo thị trường phức tạp hơn mức cần thiết.
-
Thiếu sự phối hợp: Thiếu sự phối hợp hiệu quả giữa các bên tham gia nhỏ khiến việc sở hữu lượng thanh khoản lớn trở thành lợi thế cạnh tranh.
Bản chất việc làm thị trường thực ra rất đơn giản: Cung cấp thanh khoản ở mức giá thị trường, cộng thêm một chênh lệch để bù chi phí vốn. Nếu giá khác nhau ở hai thị trường, hãy mua ở thị trường này và bán ở thị trường kia. Phần còn lại là sự cạnh tranh và đối kháng do thiết kế thị trường gây ra, không mang lại lợi ích thiết thực nào cho người dùng cuối (ví dụ: giá tốt hơn).
Tính phức tạp trong định tuyến và tìm kiếm trên chuỗi
Kể từ Flashboys, nguồn gốc của sự phức tạp trong làm thị trường không còn là bí mật lớn. Nhưng điều gì khiến việc giải quyết và tìm kiếm trở nên khó khăn, và điều gì phân biệt người xuất sắc với những người khác, thì ít được biết đến hơn.
Hãy cùng phân tích lý do tại sao giải quyết các vấn đề này lại khó đến vậy:
-
Chỉ mục thanh khoản: Nhiệm vụ tốn kém nhất đối với nhà giải quyết là tích hợp từng DEX, cho vay, staking, kho stablecoin và nhà tạo lập thị trường. Tích hợp nghĩa là phải hiểu rõ cơ chế nội bộ của giao thức (bao gồm cả toán học), cũng như cách ánh xạ nhật ký và cập nhật khe lưu trữ sang giá cả và chức năng trao đổi.
-
Định tuyến: Thiết kế và mở rộng thuật toán kết hợp hiệu quả các đơn đặt hàng, định tuyến và chia nhỏ trên các nhóm thanh khoản là một thách thức. Nếu bạn chỉ có vài trăm mili giây, điều này còn khó hơn nữa.
-
Mối quan hệ: Giải quyết vấn đề còn liên quan đến khối lượng lớn công việc phát triển kinh doanh. Cần để các nền tảng đấu giá đưa bạn vào danh sách trắng, yêu cầu ví và các aggregator tích hợp dịch vụ của bạn, khiến trader tin tưởng API của bạn, và hợp tác với các nhà phát triển. Cần có kiểm toán, nộp ký quỹ và xây dựng thương hiệu để có thêm cơ hội.
-
Vô số vấn đề nhỏ: Mỗi cuộc đấu giá, mỗi chuỗi và môi trường thực thi đều có đặc điểm riêng và khiếm khuyết thiết kế. Nhiều vấn đề không trực tiếp liên quan đến việc cung cấp giá tốt hơn cho người dùng. Điều này đòi hỏi thời gian để học hỏi, thích nghi và quản lý.
Nếu giải pháp quá phức tạp – thì ý định sẽ có xu hướng tập trung
Ý định (intent) sẽ tiếp tục tồn tại. Hầu hết các DEX, cầu nối và kiến trúc xuyên chuỗi mới đều được thiết kế rõ ràng xoay quanh nhà giải quyết.
Tuy nhiên, việc giải quyết vấn đề đã khá khó khăn. Khi cộng thêm các nhiệm vụ như quản lý hàng tồn kho, tìm kiếm hoặc làm thị trường, giao cho một đội giải quyết xử lý tất cả sẽ là điều không thực tế với đa số các đội.
Các giao thức mong đợi nhà giải quyết đảm nhận mọi vai trò này sẽ khó thu hút đủ số lượng nhà giải quyết tham gia – và có thể phải chấp nhận một mức độ tập trung nhất định.
DEX nhỏ gặp khó khăn trong việc tích hợp
Ngoài các DEX lớn nhất, mọi nền tảng khác đều đang vật lộn để giành lưu lượng.
Nhiều DEX được thiết kế tốt nhưng không đạt được TVL (tổng giá trị bị khóa) và lưu lượng giao dịch tương xứng với thiết kế của mình.
Ngoài những lý do hiển nhiên như thương hiệu, tiếp thị và nguồn lực, còn một lý do khác là ngay cả các DEX lớn nhất cũng gặp khó khăn trong việc tích hợp vào các nguồn lưu lượng đơn đặt hàng.
Các nhà giải quyết và định tuyến chỉ vừa đủ sức theo kịp các nguồn thanh khoản lớn nhất, nhưng họ không có thời gian để tích hợp và tìm hiểu sự phức tạp của các DEX nhỏ hơn.
Chỉ riêng vài móc (hooks) Univ4, dù chỉ 5-10 cái, cũng cần tới vài tháng tích hợp.
Vì vậy, các DEX lớn được tích hợp và thu hút thêm lưu lượng, trong khi các DEX nhỏ thì không. Khi lưu lượng giảm, lợi nhuận dành cho các LP cũng giảm, khiến họ lần lượt rút lui. Việc giảm thanh khoản trong DEX dẫn đến giá cả xấu đi, khiến lưu lượng của các DEX nhỏ tiếp tục giảm.
Do đó, trong một hệ sinh thái nơi muốn có lưu lượng thì phải được tích hợp – nhưng chỉ khi bạn đã có lưu lượng, thanh khoản hoặc thương hiệu thì mới được tích hợp – các DEX nhỏ hoặc mới nổi gần như không có cơ hội cạnh tranh.
Sự phức tạp trong giao dịch đẩy trader rời khỏi chuỗi
Trải nghiệm người dùng giao dịch trên chuỗi kém dường như đã là chuyện cũ. Nhưng thay vì nói về vấn đề cầu nối hay quản lý tài khoản, hãy tập trung vào các giả định sai lầm đằng sau giao dịch.
Hiện tại, các loại lệnh mà chúng ta cung cấp tương tự như những gì trader chuyên nghiệp dùng trong tài chính truyền thống. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng thực thi của chúng ta hoàn toàn khác biệt so với tài chính truyền thống, và mục tiêu cũng khác (không phụ thuộc trung tâm, truy cập mở, thực thi minh bạch).
Vì vậy, môi trường giao dịch của chúng ta vừa không phù hợp với nhà đầu tư phổ thông, cũng không phù hợp với trader chuyên nghiệp:
-
Tham số rườm rà: Trader cần thiết lập trượt giá, phí gas, giá giới hạn, chọn mức độ khẩn cấp và theo dõi việc thực thi lệnh.
-
Ngữ cảnh phức tạp: Trader còn phải ít nhất ngầm hiểu về thời gian khối, biến động thị trường, phí ưu tiên và mọi vector tấn công MEV có thể xảy ra, ví dụ như chi phí do minh bạch giao dịch.
-
Giao diện không thân thiện: Với các chuyên gia, toán học đường cong AMM, gói MEV, dự đoán phí ưu tiên, thậm chí là chạy một trình xây dựng khối – đều là những đường cong học tập cực kỳ thách thức, chỉ những công ty tò mò và kiên quyết nhất mới dám thử.
-
Không rõ ràng về tuân thủ: Thiếu các sàn giao dịch tuân thủ, nhật ký kiểm toán và đảm bảo giao dịch khiến các quỹ lớn không thể tham gia.
Không ngạc nhiên khi — rất nhiều giao dịch diễn ra qua trung gian, những bên này chịu trách nhiệm giữ tài sản và cung cấp giao diện quen thuộc, đơn giản (như sàn CEX, nền tảng OTC và bot Telegram).
Để đạt được sự phi tập trung – chúng ta cần đơn giản hóa
Sự phức tạp không cần thiết không chỉ lãng phí tài nguyên mà còn nuôi dưỡng kinh tế quy mô, tạo lợi thế cho sự tập trung.
Một chuỗi cung ứng giao dịch tập trung sẽ trở nên dễ tổn thương, dễ bị kiểm duyệt và khai thác.
Tệ hơn nữa, nó sẽ kìm hãm đổi mới, vì rào cản gia nhập cao khiến các thiết kế mới khó khởi động.
Một hệ thống DeFi như vậy không khác gì tài chính truyền thống.
Một hệ sinh thái DeFi lành mạnh cần một chuỗi cung ứng giao dịch phi tập trung.
Con đường để đạt được sự phi tập trung là đơn giản hóa.
Chuỗi cung ứng giao dịch đơn giản nên như thế nào
Một chuỗi cung ứng giao dịch phi tập trung lành mạnh nên có những đặc điểm sau:
-
Nhà cung cấp thanh khoản thụ động: Những người tham gia có chi phí vốn thấp nhất (ví dụ: nhà đầu tư nắm giữ dài hạn) cung cấp thanh khoản cho thị trường. Việc cung cấp thanh khoản là một "thao tác đơn", dễ hiểu, đơn giản đến mức có thể tự động hóa. Rất nhiều người có thể tham gia cung cấp thanh khoản.
-
Mở cửa đổi mới: Nếu được thiết kế đúng, các nhà phát triển DEX mới có thể tiếp cận lưu lượng đơn đặt hàng và thu hút người dùng ban đầu một cách công bằng. Bất kỳ cá nhân đóng góp nào trong chuỗi cung ứng giao dịch đều có thể cải tiến các thành phần chuyên biệt để thu hút lưu lượng.
-
Đơn giản hóa giao dịch: Thiết kế thị trường đơn giản, dễ hiểu, nhằm tối ưu trải nghiệm người dùng. Thị trường tích hợp hiệu quả các tín hiệu (các tín hiệu đã biết như arbitrage được giải quyết với chi phí thấp, trong khi tín hiệu mới được thưởng), và không làm rò rỉ giá trị. Do đó, phần lớn giao dịch được thúc đẩy bởi nhu cầu định hướng (như người mua và người nắm giữ), và chi phí giao dịch gần như không đáng kể.
Do đó, chuỗi cung ứng giao dịch sẽ vừa hiệu quả (chi phí thấp và tốc độ cao), vừa vững chắc (phi tập trung, mở và không cần tin cậy).
Xây dựng chuỗi cung ứng giao dịch phi tập trung
Sự phức tạp có thể khiến chuỗi cung ứng giao dịch mãi mãi tập trung hóa, từ đó hình thành một hệ sinh thái khai thác, dễ tổn thương, bị kiểm duyệt và trì trệ. Mục tiêu của chúng tôi là thay đổi điều này bằng cách đơn giản hóa việc tạo thị trường, giải quyết và giao dịch, nhằm đạt được sự phi tập trung trong chuỗi cung ứng giao dịch. Trong những ngày tới, chúng tôi sẽ cung cấp ba yếu tố then chốt cho mục tiêu này:
-
Một tiêu chuẩn chống lại sự phân mảnh thanh khoản.
-
Một công cụ đơn giản hóa việc phối hợp giữa nhà giải quyết và nhà cung cấp thanh khoản.
-
Một thị trường mới không có cuộc đua độ trễ và không cần giả định tin cậy.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@PropellerSwap
