Phải chăng mọi ứng dụng đều sẽ phát triển theo hướng Appchain?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phải chăng mọi ứng dụng đều sẽ phát triển theo hướng Appchain?
Câu trả lời là "như thị".
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Pavel Paramonov
Biên dịch: Alex Liu, Foresight News
Liệu mọi thứ thực sự đang tiến về phía AppChain?
Có, và cũng không hẳn.
Lý do chính khiến các dApp chuyển sang xây dựng chuỗi chủ quyền riêng là —— họ cảm thấy mình đang bị khai thác. Điều này không quá xa sự thật, vì đa số các dApp thực sự không kiếm được tiền.
Bạn có thể xem xét ví dụ gần đây @zkxprotocol ngừng hoạt động, cùng rất nhiều ứng dụng khác trong quá khứ như @utopialabs_, @yield, @FujiFinance, v.v.
Nhưng rốt cuộc điều này xảy ra là do mô hình kinh doanh của họ tồi hay là do giao thức thực sự bị khai thác?
Nguồn thu nhập chính (và thường là duy nhất) của dApp là phí giao dịch. Người dùng trả phí vì họ nhận được lợi ích trực tiếp từ đó.
Tuy nhiên, người dùng không phải là nhóm duy nhất hưởng lợi khi mức sử dụng dApp tăng lên.
Trong chuỗi cung ứng giao dịch, có một vài bên có thể hưởng lợi, trong đó nổi bật nhất là người đề xuất khối (block proposer), mặc dù họ là người cuối cùng nhìn thấy giao dịch. Trong trường hợp L2, đó là bộ sắp xếp (sequencer).
MEV (giá trị khả dụng tối đa) đang bị khai thác mạnh mẽ, điều này không hẳn là xấu, nhưng giá trị mà dApp tạo ra đã bị lấy đi, do đó chúng không nhận lại toàn bộ giá trị mà mình cung cấp.
Hiện tại có ba cách để giải quyết vấn đề này:
-
Trở thành một Appchain.
-
Chọn một L1/L2 có hoàn trả giá trị.
-
Triển khai cơ chế sắp xếp chuyên biệt theo ứng dụng (app-specific sequencing).
Cũng giống như mọi thứ trong tiền mã hóa, mỗi giải pháp đều có những điểm đánh đổi riêng.
1. Trở thành Appchain: Chi phí cao + Giá trị cao
Có vô số ưu điểm: bạn có thể trích xuất bất kỳ giá trị nào mình muốn, kiểm soát mạng lưới của riêng bạn (nếu là L2), dễ dàng mở rộng hơn, tránh cạnh tranh về không gian khối...v.v.
Nhược điểm là: chi phí rất cao, cực kỳ đắt đỏ. Và khó thực hiện hơn, vì bạn phải đồng thời xây dựng cả chuỗi lẫn ứng dụng.
Kể cả khi bạn muốn xây dựng một L2 và sử dụng các giải pháp như Alt Layer.
Quan điểm cho rằng mọi ứng dụng cuối cùng sẽ trở thành Appchain về cơ bản là sai, vì ba lý do sau:
-
Không phải dApp nào cũng đủ lớn để cần di chuyển sang Appchain.
-
Một số dApp hưởng lợi trực tiếp từ kiến trúc của chuỗi nền tảng.
-
Nhiều dApp phát triển rất ổn định trên các chuỗi khác.
2. L1/L2 hoàn trả giá trị: Chi phí thấp + Giá trị trung bình
Việc triển khai ứng dụng trên Rollup hoặc L1 rẻ hơn rất nhiều, vì bạn không cần phải thiết lập các quy tắc mới cho xác thực, bao gồm, đồng thuận, quy trình giao dịch, v.v.
Trong trường hợp Rollup: việc di chuyển ứng dụng từ Ethereum sang Rollup rất dễ dàng (trong hầu hết các trường hợp), vì Rollup hoặc là tương thích EVM (ví dụ Arbitrum), hoặc tương đương EVM (ví dụ Taiko).
Bạn vẫn cần cân nhắc kiến trúc của chuỗi nền tảng, nhưng không cần xây dựng từ đầu.
Có lẽ trong tương lai, chúng ta sẽ có khái niệm "trừu tượng hóa chuỗi" thực sự, khi đó nhà phát triển chỉ cần tập trung vào dApp của mình, nhưng đó là một câu chuyện khác…
Nhà phát triển nhận được phần thưởng ở mức trung bình: không quá cao (bởi bạn không sở hữu kinh tế của chuỗi), nhưng cũng không quá thấp (bạn nhận thêm một phần lợi nhuận ngoài phí giao dịch).
Hiện tại, gần như chưa có triển khai nào thực tế cho phương án này, vì việc chia sẻ MEV với dApp vẫn là một quá trình phức tạp, và chúng ta cần thêm nghiên cứu phát triển.
3. Sắp xếp chuyên biệt theo ứng dụng: Chi phí trung bình + Giá trị chưa chắc chắn
Khái niệm sắp xếp chuyên biệt theo ứng dụng khá mới mẻ, và thường bị nhầm lẫn với Appchain. Sự khác biệt rất đơn giản:
-
Appchain quan tâm đến cả việc sắp xếp và thực thi.
-
dApp tự sắp xếp chỉ quan tâm đến việc sắp xếp, mà « thuê ngoài » phần thực thi cho L1/L2.
Chi phí ở mức trung bình, vì ngoài việc xây dựng dApp, bạn còn phải lo lắng về việc sắp xếp giao dịch; còn giá trị thì chưa chắc chắn, vì khái niệm này còn khá mới và tồn tại nhiều mối lo ngại.
Thứ nhất, bạn vẫn phụ thuộc vào người đề xuất khối, bởi vì vẫn có yếu tố « bao gồm » (inclusion): bạn có thể gửi bundle (gói giao dịch) bất kỳ, nhưng việc có đưa bundle của bạn vào khối hay không vẫn do người đề xuất quyết định.
Nếu bạn lấy hết toàn bộ MEV, thì người đề xuất sẽ không còn động lực rõ ràng để đưa bundle của bạn vào khối.
Điều này thực ra mở ra một thị trường khuyến khích khác dành cho người đề xuất. Họ (dApp + người đề xuất) nên hợp tác, nếu không thì cả hai bên đều mất giá trị và sức mạnh.
Giá trị cũng chưa chắc chắn, vì chúng ta chưa biết chắc liệu phần giá trị được chia sẻ từ L1/L2 có vượt qua giá trị mà dApp tự tạo ra thông qua việc sắp xếp giao dịch hay không.
Mọi chuỗi đều là một khu rừng đen tối (không chỉ riêng Ethereum!). Vậy quay lại câu hỏi ban đầu:
Liệu mọi thứ thực sự đang tiến về phía AppChain?
-
Ừ thì, đúng vậy (một số dApp hưởng lợi nhiều hơn khi sở hữu chuỗi riêng thay vì ở lại chuỗi hiện tại).
-
Ừ thì, không hẳn (có những giải pháp khác phù hợp với nhu cầu của dApp).
Khu rừng này rất rộng lớn, đủ chỗ để thử nghiệm mọi lựa chọn.
Mọi lĩnh vực trên thế giới đều mang tính đa dạng, tất nhiên bao gồm cả tiền mã hóa. Vì vậy hãy chọn giải pháp phù hợp nhất với nhu cầu của bạn, hoặc tự xây dựng giải pháp riêng!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@paramonoww
