Xong hạ tầng, đến phần cứng, chip mã hóa VPU của Fabric sau khi gọi vốn 3,3 triệu USD là gì?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Xong hạ tầng, đến phần cứng, chip mã hóa VPU của Fabric sau khi gọi vốn 3,3 triệu USD là gì?
VPU là con chip silicon tùy chỉnh đầu tiên sử dụng kiến trúc tập lệnh chuyên biệt cho mật mã học.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: TechFlow
Nếu nghiệp vụ tiền mã hóa có phần trừu tượng, thì kết hợp với ngành công nghiệp công nghệ thực thể sẽ ra sao?
Theo đà bùng nổ khái niệm chip AI, "chip mã hóa" dần trở thành đối tượng được các nhà đầu tư mạo hiểm (VC) quan tâm.
Theo CoinDesk, hôm qua một công ty khởi nghiệp tên là Fabric đã thông báo huy động thành công 33 triệu USD trong vòng gọi vốn Series A do Blockchain Capital và 1kx dẫn dắt, với sự tham gia từ Offchain Labs, Polygon và Matter Labs.
Trước đó, dự án này đã gây quỹ 6 triệu USD trong vòng hạt giống do Metaplanet dẫn dắt.
Công ty này đang nhắm mục tiêu vào lĩnh vực phần cứng mã hóa:
Fabric cho biết số vốn mới huy động sẽ được dùng để xây dựng chip tính toán, phần mềm và thuật toán mã hóa; đồng thời lộ trình kinh doanh của công ty cho thấy họ muốn phát triển một đơn vị xử lý mới mang tên «Đơn vị xử lý xác minh (VPU))», chuyên dùng để xử lý các tác vụ mật mã học. Chip mới dự kiến sẽ đi vào sản xuất vào cuối năm nay và giao hàng trong quý IV.
Khi nói đến phần cứng, bạn có thể nghĩ ngay đến DePIN, nhưng rõ ràng hướng đi của Fabric không nhằm vào DePIN, mà giống như một giải pháp độc lập bên ngoài câu chuyện tiền mã hóa, cung cấp phần cứng/tài nguyên tính toán ở tầng cơ sở cho các thuật toán mã hóa – tương tự như CPU hỗ trợ phần cứng cho máy tính.
Theo bản thông cáo báo chí, VPU là “chip silicon tùy chỉnh đầu tiên sử dụng kiến trúc tập lệnh chuyên biệt cho mật mã học”, điều này có nghĩa rằng “mọi thuật toán mã hóa đều có thể được phân tách thành các khối xây dựng toán học được chip tăng tốc và hỗ trợ gốc”.
Theo cách hiểu này, dường như mọi hạ tầng mã hóa hiện tại (L1/L2, ZK, hợp đồng thông minh, FHE...) đều có thể hưởng lợi từ năng lực tính toán của chip này – đây chính là phần cứng trao quyền cho hạ tầng.
Khi các nhà đầu tư mạo hiểm bắt đầu chuyển từ “đua nhau xây hạ tầng” sang “đua nhau làm phần cứng”, liệu chiếc VPU này thực sự mang lại điều gì cho ngành tiền mã hóa?
VPU rốt cuộc là gì?
Mặc dù Fabric vẫn chưa công bố sách trắng về dự án, nhưng chúng ta có thể phần nào hiểu được chức năng cụ thể của VPU thông qua các thông tin công khai.
Bỏ qua những giải thích kỹ thuật phức tạp, người viết xin dùng cách diễn đạt đơn giản hơn để giúp bạn nhanh chóng nắm được bản chất của VPU, chìa khóa nằm ở việc hiểu Web3 hiện nay còn thiếu gì.
Blockchain hay Web3 đều dựa trên nền tảng công nghệ mật mã học:
Mỗi thao tác trên blockchain, từ chuyển khoản đơn giản đến thực thi hợp đồng thông minh phức tạp, đều cần lượng lớn phép toán mật mã học.
Các thiết bị phần cứng hiện tại như CPU và GPU quen thuộc với chúng ta có thể xử lý những nhiệm vụ này, nhưng hiệu suất không lý tưởng. CPU giống như một vận động viên toàn diện, giỏi nhiều môn nhưng lại chỉ trung bình ở chuyên môn mật mã học. GPU tuy nổi bật trong tính toán song song, nhưng ban đầu được thiết kế để xử lý đồ họa chứ không phải các phép toán mật mã học phức tạp.
Vì vậy, việc phát triển một đơn vị xử lý chuyên biệt cho tính toán mật mã học dường như là một bước đi hợp lý.
Do đó, VPU có thể được hiểu là một “bộ xử lý chuyên dụng cho mật mã học”, kết hợp ưu điểm tốt nhất của GPU và ASIC để tạo ra thành phần phần cứng chuyên biệt cho mục đích mã hóa.
CPU truyền thống giống như con dao đa năng Thụy Sĩ, có thể làm nhiều việc nhưng hiệu quả khi xử lý tác vụ cụ thể lại không cao.
ASIC (Mạch tích hợp chuyên dụng) thì giống như một con dao phẫu thuật tinh xảo, cực kỳ hiệu quả trong nhiệm vụ cụ thể nhưng lại thiếu linh hoạt. VPU khéo léo tìm được điểm cân bằng giữa hai loại này, giống như một công cụ phẫu thuật thông minh có thể nhanh chóng điều chỉnh theo nhu cầu khác nhau.
Theo thông tin từ website, sự linh hoạt này bắt nguồn từ “kiến trúc tập lệnh chuyên biệt cho mật mã học”.
Nghe có vẻ phức tạp? Hãy hình dung nó như một cuốn “sách dạy nấu ăn” được thiết kế riêng cho mật mã học, mỗi “món ăn” đại diện cho một phép toán mật mã phổ biến như phép toán đường cong elliptic, hàm băm hoặc bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof).
VPU có khả năng trực tiếp hiểu và nhanh chóng thực hiện các “công thức nấu ăn” này, mà không cần dịch chúng thành các lệnh cơ bản như bộ xử lý truyền thống.
Có thể ứng dụng ở đâu?
Thiết kế này khiến VPU thể hiện vượt trội khi xử lý các tác vụ mật mã học. Ví dụ một số trường hợp ứng dụng dễ hình dung có thể kể đến:
-
Xác minh nhanh tính hợp lệ của giao dịch khi xử lý hợp đồng thông minh phức tạp;
-
Trong quá trình tạo bằng chứng không kiến thức, VPU có thể hoàn thành phép tính trong vài mili giây – điều mà CPU truyền thống có thể mất vài giây đến vài phút.
-
Khi xử lý dữ liệu quy mô lớn, VPU có thể thực hiện mã hóa và giải mã gần như thời gian thực.
Trong một lĩnh vực khác được coi là "chiếc chén thánh của mật mã học" và cũng là biên giới công nghệ mã hóa - ứng dụng FHE (mã hóa đồng dạng toàn phần), VPU có thể nâng cao đáng kể hiệu suất tính toán:
-
Tăng tốc việc tạo khóa FHE và các phép toán cơ bản: rút ngắn thời gian tạo khóa từ cấp độ giờ xuống cấp độ giây, các phép toán cơ bản từ cấp độ giây xuống cấp độ mili giây.
-
Hỗ trợ xử lý dữ liệu FHE quy mô lớn: thời gian phân tích thống kê trên tập dữ liệu mã hóa lớn có thể giảm từ cấp độ giờ xuống cấp độ phút.
-
Tối ưu hóa quá trình huấn luyện mô hình FHE: trong học máy bảo vệ quyền riêng tư, thời gian huấn luyện có thể rút ngắn từ cấp độ ngày xuống cấp độ giờ.
Bên cạnh đó, trong các ứng dụng cụ thể trên mạng lưới blockchain quen thuộc, chúng ta cũng có thể kỳ vọng VPU cải thiện đáng kể hiệu suất của các nút:
-
Tăng tốc xác minh khối và quá trình đạt đồng thuận: có thể giảm thời gian xác minh từ hàng trăm mili giây xuống vài chục mili giây, thời gian đồng thuận xuống dưới một giây.
-
Nâng cao hiệu quả thực thi hợp đồng thông minh: thời gian thực thi các hợp đồng DeFi phức tạp có thể giảm xuống chỉ còn một phần mười hoặc ít hơn so với CPU truyền thống.
Trong các hệ thống định danh phi tập trung và lĩnh vực liên quan đến quyền riêng tư, VPU hỗ trợ xác thực danh tính hiệu quả hơn:
-
Tạo và xác minh nhanh bằng chứng không kiến thức: hoàn thành trong vài mili giây, hỗ trợ xác thực thời gian thực, không cần tin cậy.
-
Hỗ trợ xác thực đa yếu tố phức tạp: xử lý đồng thời nhiều dữ liệu sinh trắc học được mã hóa, cung cấp xác thực danh tính an toàn và nhanh chóng hơn.
Thủ khoa trường danh tiếng, bỏ học để dẫn dắt dự án
Việc phát triển chip và mật mã học đòi hỏi chuyên môn cao, vì vậy đúng chuyên ngành là điều tất yếu.
Thông tin công khai cho thấy hai nhà sáng lập của Fabric đều là những sinh viên ưu tú từ các trường danh tiếng, và nhìn tên có thể thấy họ có gốc Hoa.
MICHAEL GAO từng học tại MIT, đồng thời là nhà vô địch kỳ thi Toán học Olympic của Mỹ, trước đây từng là kiến trúc sư tại một công ty khởi nghiệp chip AI được Bill Gates hỗ trợ, hiện nay bỏ học để khởi nghiệp dự án mới.
Quan trọng nhất, trong tiểu sử của anh ghi rõ là Bitcoin OG.
TINA JU, người đồng sáng lập còn lại, theo tiểu sử có nghiên cứu về sinh học và toán học, thông tin công khai cho thấy cô cũng tốt nghiệp từ đại học Stanford.
Bên cạnh đó, công ty còn có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm gồm hàng chục kiến trúc sư chip GPU và AI, chuyên gia phần mềm và biên dịch, cùng các nhà mật mã học kỳ cựu, mặc dù xét về tuổi tác dường như họ đều lớn tuổi hơn các nhà sáng lập.
Điều này cũng giống đặc điểm chúng ta từng thấy ở một số dự án mã hóa đến từ các trường danh tiếng: các sinh viên trẻ đảm nhận vai trò Founder, phía sau là đội ngũ chuyên gia hỗ trợ.
Chuyển từ ảo sang thực?
Trong bối cảnh tiền mã hóa và Web3 lâu nay chủ yếu bị chi phối bởi đổi mới phần mềm và các mô hình tài chính, việc Fabric tiến hành đột phá ở tầng phần cứng, đặc biệt là đổi mới trong chip mật mã học, là một điểm khởi đầu khá thú vị.
Tuy nhiên, vấn đề hàng đầu là nhu cầu thị trường chưa chắc chắn. Một phần lớn tăng trưởng trong ngành tiền mã hóa đến từ đầu cơ và thổi phồng. Trong môi trường như vậy, nhu cầu thực tế về tính toán mật mã học hiệu suất cao có thể không lớn như kỳ vọng.
Phát triển phần mềm có thể nhanh chóng thích nghi với thay đổi thị trường, trong khi phát triển phần cứng lại cần chu kỳ dài hơn và nguồn vốn lớn hơn. Nếu định hướng ngành thay đổi đột ngột, phần cứng chuyên dụng có thể đối mặt với nguy cơ sụt giảm nhu cầu nghiêm trọng.
Liệu Fabric có thể thành công trên con đường “chuyển từ ảo sang thực” hay không, vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
