Loại bỏ MEV: Giải thích chi tiết sản phẩm mới Express Relay của Pyth Network
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Loại bỏ MEV: Giải thích chi tiết sản phẩm mới Express Relay của Pyth Network
"Giành lại quyền kiểm soát, DeFi rất khác biệt."
Chuyên sâu báo cáo Web3Thế giới tiền mã hóa một ngày, thế giới thực một năm.
Câu nói này không chỉ ám chỉ tốc độ biến động giá tài sản nhanh chóng trong thế giới tiền mã hóa, mà còn nói về tốc độ phát triển kinh doanh nhanh như chớp của các dự án.
Khi một dự án thay đổi chỉ sau ba ngày, sẽ có những động thái mới nào?
Trước đó, dự án oracle hàng đầu Pyth Network đã âm thầm ra mắt một trang đếm ngược trên website chính thức của mình, kèm theo dòng chữ gợi mở đầy tò mò:
"Giành lại quyền kiểm soát, DeFi khác biệt lớn"
Ngày 11 tháng 7, nhân dịp diễn ra hội nghị EthCC, Pyth Network đã công bố lời giải cho câu đố đếm ngược này — một sản phẩm hoàn toàn mới Express Relay, trực diện vấn đề MEV khó nắm bắt nhưng đau đầu trong "rừng tối" mã hóa.
Vì vậy, “quyền kiểm soát được giành lại” ở đây thực chất là giá trị vốn thuộc về các dự án và người dùng DeFi nhưng đã bị MEV cướp đi.
Nếu bạn là người làm trong ngành hoặc nhà giao dịch tiền mã hóa, chắc hẳn bạn dễ dàng hiểu được vấn đề chi phí tăng lên do MEV khi xây dựng dự án hay thực hiện giao dịch;
Tuy nhiên, tại sao một dự án làm về oracle lại có thể giải quyết được vấn đề MEV?
Nếu trước đây chức năng của Pyth chủ yếu phục vụ giai đoạn khởi đầu hoạt động DeFi (cung cấp dữ liệu giá), thì việc nhắm mục tiêu vào sản phẩm MEV có lẽ cho thấy Pyth đã mở rộng phạm vi dịch vụ sang lĩnh vực giao dịch/thanh lý trong hệ sinh thái DeFi.
Từ việc giúp nguồn dữ liệu cho các giao thức DeFi tốt hơn, đến việc giúp chính hoạt động kinh doanh vận hành hiệu quả hơn— Express Relay đạt được điều này bằng cách nào về mặt kỹ thuật?
Việc mở rộng kinh doanh dường như "không chuyên môn" của Pyth Network liệu có bao nhiêu phần thắng?
Trong bài viết này, chúng ta hãy cùng tìm hiểu sâu về Express Relay để tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi trên.
Rừng tối không lối thoát, DeFi bị săn đuổi bởi MEV
Để hiểu rõ Express Relay, trước tiên cần xem xét những vấn đề mà các dự án DeFi hiện nay đang gặp phải.
Một thực trạng khó nhận biết nhưng tồn tại khách quan là:
Trong khu rừng tối mã hóa, các dự án DeFi thực chất cũng là nhóm yếu thế, lúc nào cũng bị MEV săn đuổi.
Trong cuộc săn đuổi này, các dự án DeFi và người dùng thực tế đã cùng nhau chịu chi phí cao hơn.
Ở đây, tác giả không định hướng dẫn cụ thể về MEV, hãy lấy ví dụ minh họa dễ hiểu hơn thông qua quá trình thanh lý thường xảy ra trong hoạt động DeFi:
-
Bắt đầu thanh lý: Khi người dùng vỡ nợ, các giao thức DeFi (như nền tảng cho vay) sẽ kích hoạt quy trình thanh lý tài sản thế chấp.
-
Người săn tìm hành động: Những người chuyên tìm kiếm và thực hiện các thao tác thanh lý (Searcher) bắt đầu hoạt động. Họ có động lực thực hiện thanh lý vì các giao thức DeFi sẽ thưởng. Phần thưởng này thường đến từ phí giao thức hoặc tiền thưởng thanh lý trực tiếp, nhằm khuyến khích Searcher thực hiện các thao tác này.
-
Thợ đào và MEV: Vì thợ đào (Miner/Validator) kiểm soát quyền sắp xếp giao dịch, các searcher muốn đảm bảo giao dịch của mình được xử lý ưu tiên buộc phải trả thêm phí cao hơn, khiến thợ đào thu được nhiều giá trị hơn.
-
Kết quả: Vấn đề MEV xuất hiện, phần thưởng mà giao thức DeFi chi trả phần lớn rơi vào tay thợ đào chứ không phải searcher hay người dùng giao thức.
Điều này giống như khi bạn đặt đồ ăn mang về với giá cao hơn. Dù giá thực phẩm do cửa hàng đưa ra không đổi, nhưng nền tảng và đơn vị giao hàng đều phải hưởng phần, cuối cùng giá bạn trả sẽ cao hơn.
Đối với bản thân dự án DeFi, vấn đề MEV khiến dự án rơi vào tình trạng “trả thưởng thanh lý quá mức”, nói thẳng ra là thanh lý trở nên đắt đỏ hơn:
Do phải chia sẻ lợi nhuận với MEV, để đảm bảo thanh lý kịp thời, các giao thức cho vay cần đưa ra phần thưởng cao để thu hút searcher. Phần thưởng thanh lý cao đồng nghĩa với việc nhiều vốn hơn được sử dụng để chi trả các khoản phí này, thay vì nâng cao hiệu quả và lợi nhuận ở các khía cạnh khác của giao thức.
Dữ liệu công khai cho thấy, Aave và Compound trên Ethereum đã thanh lý gần 2,5 tỷ USD tài sản đảm bảo trong lịch sử, trong đó nợ gốc là 2,35 tỷ USD, nghĩa là 150 triệu USD đã trở thành phần thưởng dành cho người thanh lý do hai dự án này cung cấp, nhưng phần lớn chảy vào túi thợ đào.
So với độ sâu lệnh thông thường, phần thưởng thanh lý 4-5% có vẻ hơi cao.
Khi phần thưởng thanh lý bị trả quá mức, chi phí bổ sung này cuối cùng có thể được chuyển sang người dùng dưới dạng lãi suất cao hơn hoặc các loại phí khác.
Bên cạnh vấn đề chi phí cao, một điểm đáng chú ý khác là các giao thức DeFi mới nổi khó tìm được nguồn người thanh lý đáng tin cậy.
Việc thanh lý bị phân tán giữa các giao thức; với các giao diện thanh lý khác nhau, dẫn đến mỗi giao thức đều thiếu người thanh lý sẵn có.
Do đó, nhiều searcher tiềm năng có thể do dự khi trở thành người thanh lý. Điều này có thể dẫn đến khả dụng thấp của giao thức và sự đa dạng của searcher thấp.
Vì vậy, đối với các giao thức DeFi mới nổi, việc xây dựng một mạng lưới thanh lý đáng tin cậy và tiết kiệm chi phí là rất tốn thời gian và tốn kém. Các nhà phát triển phải dành nhiều thời gian và nguồn lực để thuyết phục các searcher tích hợp giao thức của họ và đồng thời phải chấp nhận vấn đề MEV.
Tóm lại, trong môi trường rừng tối mà người dùng cuối khó cảm nhận được, chúng ta luôn thiếu một tiêu chuẩn ngành thống nhất, công khai và dễ sử dụng, trong các khâu như thanh lý nêu trên hoặc nhiều hoạt động DeFi khác:
-
Giá trị bị rò rỉ tới thợ đào (validator) do MEV quay trở lại tay các giao thức DeFi, người dùng và searcher;
-
Các giao thức DeFi có thể kết nối với mạng lưới searcher chất lượng cao để nhận được dịch vụ thanh lý đáng tin cậy.
Và đây cũng chính là điểm khởi phát cho sự ra đời của Pyth Express Relay.
Express Relay: Đấu giá luồng lệnh hiệu quả, giành lại giá trị bị rò rỉ
Oracle không chỉ đơn thuần là oracle.
Douro Labs – tổ chức đứng sau Pyth Network, dựa trên kinh nghiệm phát triển giao thức oracle cung cấp dữ liệu trễ thấp cho blockchain, đã thử nghiệm một giải pháp nhằm giúp khâu thanh lý trong DeFi trở nên hiệu quả về chi phí hơn, giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của vấn đề MEV.
Giải pháp này cuối cùng chính là Pyth Express Relay (gọi tắt là ER) mà chúng ta thấy hôm nay.
Nếu muốn hiểu nhanh hiệu quả của ER, thực ra chỉ cần một câu:
MEV không phải là không thể tránh, ai cũng có thể là người chiến thắng.
Nếu xét cụ thể theo từng vai trò tham gia, ta có thể đưa ra phiên bản tóm tắt ngắn gọn: lợi ích khi sử dụng PER:
-
Giao thức và người dùng có thể thu hồi tốt hơn giá trị trước đây bị thợ đào/validator chiếm giữ
-
Nhà phát triển có thể triển khai ứng dụng nhanh hơn
-
Searcher có thể tham gia dễ dàng hơn vào các khâu như thanh lý, vừa giúp người khác vừa tự lợi.
Về chi tiết thực hiện PER, tư duy thiết kế của nó thực chất là thông qua đấu giá luồng lệnh ngoài chuỗi được cô lập, tách riêng một phần giao dịch để cắt giảm không gian MEV của thợ đào.
Bạn có thể hiểu rằng, Express Relay có thể kết nối trực tiếp giao thức DeFi với mạng lưới searcher do chính nó xây dựng, cho phép searcher đấu giá quyền ưu tiên gửi giao dịch; thứ tự sắp xếp các giao dịch này được xác định trong một cuộc đấu giá độc lập, không nằm dưới sự kiểm soát của thợ đào, từ đó loại bỏ khả năng họ khai thác giá trị MEV.
Điều này tương đương với việc trước khi giao dịch được gửi tới thợ đào để sắp xếp, đã trải qua một vòng sàng lọc, sắp xếp, tối ưu hóa và đóng gói; trước khi giao dịch đến tay thợ đào, giá trị đã được phân bổ rõ ràng.
Bằng cách cho phép các giao thức DeFi đấu giá quyền ưu tiên thực hiện các thao tác then chốt này, Express Relay đảm bảo rằng các searcher có thể tích cực cạnh tranh hơn cho giá trị giao dịch. Một lợi ích trực tiếp là các giao thức DeFi có thể sử dụng vốn hiệu quả hơn trong việc thiết lập phần thưởng thanh lý và chuyển khoản tiết kiệm này cho các bên liên quan như người dùng giao thức.
Nếu vẫn chưa hiểu rõ, hình ảnh trên đã trừu tượng hóa mọi chi tiết kỹ thuật, trực quan nhất cho bạn thấy sự khác biệt khi dùng và không dùng Express Relay:
Bên trái mô tả quy trình giao dịch truyền thống, nơi giá trị tạo ra bởi giao thức bị rò rỉ cho thợ đào khối. Ngược lại, Express Relay loại bỏ khả năng thợ đào khai thác giá trị từ việc searcher tìm kiếm cơ hội, đồng thời cho phép giao thức DeFi thu về phần lớn giá trị từ searcher.
Nói đơn giản, dòng chảy giá trị của giao dịch giờ đây không còn đổ về thợ đào nữa.
Chúng ta cũng có thể hiểu sâu hơn về cách Express Relay bảo vệ giá trị thông qua một quy trình hoạt động thực tế.
Các vai trò liên quan
-
Protocol (giao thức): Giao thức DeFi sẽ gửi cơ hội giao dịch (Submit Opportunity) tới máy chủ đấu giá. Những cơ hội này có thể bao gồm cơ hội arbitrage tiềm năng, cơ hội thanh lý, v.v.
-
Auction Server (máy chủ đấu giá): Máy chủ đấu giá nhận cơ hội giao dịch từ giao thức và công khai các cơ hội này cho các searcher. Các searcher sẽ đấu giá (Bid), gửi giá thầu của họ. Máy chủ đấu giá sẽ chọn searcher đưa ra giá thầu cao nhất và gửi giao dịch chiến thắng trở lại giao thức (Submit winning transactions).
-
Searchers (người săn tìm): Sau khi nhận được cơ hội giao dịch từ máy chủ đấu giá, các searcher sẽ đấu giá (Bid). Searcher chiến thắng sẽ gửi giao dịch của họ tới máy chủ đấu giá, rồi máy chủ này gửi tiếp giao dịch đó tới giao thức.
Các bước chi tiết
-
Gửi cơ hội giao dịch: Sau khi phát hiện cơ hội giao dịch, giao thức sẽ gửi cơ hội này tới máy chủ đấu giá.
-
Quá trình đấu giá: Máy chủ đấu giá hiển thị các cơ hội giao dịch này cho tất cả searcher. Các searcher sẽ phân tích và gửi giá thầu của họ.
-
Chọn người chiến thắng: Máy chủ đấu giá dựa trên giá thầu của searcher để chọn người đưa ra giá cao nhất. Searcher chiến thắng sẽ gửi giao dịch của họ tới máy chủ đấu giá.
-
Gửi giao dịch: Máy chủ đấu giá gửi giao dịch chiến thắng trở lại giao thức, giao thức sẽ đóng gói và gửi các giao dịch này vào mạng blockchain.
Có thể thấy, thiết kế đấu giá ưu tiên ngoài chuỗi được cô lập này thông qua đấu giá an toàn kết nối trực tiếp giao thức DeFi với searcher, nhằm tăng hiệu quả thị trường trong giao dịch. Express Relay cuối cùng đã loại bỏ thợ đào/validator khỏi chuỗi cung ứng MEV và trao cho giao thức chiếc chìa khóa quản lý quyền ưu tiên giao dịch của chính họ, tái chiếm lại quyền kiểm soát.
Sẵn sàng sử dụng ngay, không cần bắt đầu từ đầu
Rõ ràng Express Relay đã giải quyết vấn đề đầu tiên mà chúng ta đề cập trước đó: chi phí thanh lý của giao thức DeFi rất cao.
Vấn đề thứ hai là các giao thức DeFi mới nổi khó tìm được nguồn người thanh lý đáng tin cậy; biện pháp đối phó của Express Relay là “sẵn sàng sử dụng ngay”.
Đối với các giao thức giai đoạn đầu, Express Relay cung cấp giải pháp triển khai nhanh: Không có Express Relay, các nhà phát triển phải tự xây dựng mạng lưới thanh lý và thuyết phục searcher tích hợp với giao thức của họ; có Express Relay, các giao thức mới có thể liền mạch kết nối với mạng lưới searcher hàng đầu đã được thiết lập, để đáp ứng nhu cầu thanh lý của họ.
Các giao thức thậm chí không cần ký kết bất kỳ hợp đồng giấy tờ nào, chỉ cần gọi hợp đồng của Pyth Express Relay và triển khai, có thể nhanh chóng xây dựng mạng lưới thanh lý của riêng mình.
Đồng thời, đối với các searcher, Express Relay tập hợp các cơ hội thanh lý và giao dịch có giá trị khác từ nhiều giao thức DeFi vào một nơi. Searcher có thể cạnh tranh tất cả các cơ hội này mà không cần viết mã tùy chỉnh cho giao diện của từng giao thức. Bằng cách giảm chi phí tích hợp, Express Relay giúp searcher hoạt động hiệu quả hơn, giải quyết được khó khăn về nguồn người thanh lý.
Bạn có thể hỏi, làm như vậy thì giao thức tiện lợi hơn, nhưng thợ đào/validator không còn thu được giá trị MEV như trước, nếu họ phản đối thì sao?
Nếu ngày càng nhiều giao thức DeFi và searcher áp dụng Express Relay, công nghệ này sẽ dần trở thành tiêu chuẩn ngành. Khi tỷ lệ áp dụng tăng lên, thợ đào sẽ phải thích nghi với mô hình giao dịch mới này, vì phần lớn các giao dịch giá trị cao sẽ được thực hiện thông qua Express Relay hoặc công nghệ tương tự.
Hơn nữa, xét đến đặc tính Pyth Network có nhiều mối quan hệ tốt trong lĩnh vực oracle, Express Relay có thể hợp tác với nhiều giao thức DeFi lớn, hình thành liên minh cùng thúc đẩy công nghệ này, tăng tỷ lệ áp dụng và sức ảnh hưởng.
Dù sao thì ai lại không thích một giải pháp sẵn sàng sử dụng và mang lại lợi ích?
Dường như không chuyên nghiệp, thực chất là phát triển mạnh mẽ
Pyth Network, trong ấn tượng của mọi người, vẫn gắn chặt với oracle.
Vì vậy bạn dễ nghi ngờ, làm oracle rồi lại đi làm MEV, chẳng phải là "không chuyên nghiệp"? Liệu có đủ năng lực làm được không khi kiêm nhiệm nhiều vai trò?
Thực tế lại ngược lại với nghi ngờ.
Mối quan hệ rộng rãi đã đề cập ở trên thực tế đã phát huy tác dụng trên Express Relay. Dịch vụ oracle hiện có giống như đã giăng sẵn một tấm lưới, tạo ra hiệu ứng mạng lưới khổng lồ và có thể di chuyển được ở cả hai phía cung và cầu.
Xét về phía cung, lấy mạng lưới searcher mà Express Relay xây dựng làm ví dụ, các nhà tạo lập thị trường hàng đầu từng hợp tác với Pyth trước đây thực tế đều đã xác nhận sẽ đóng vai trò searcher trong sản phẩm mới.
Thông tin chính thức cho thấy, hiện tại Wintermute, Flow Traders, Flowdesk, Auros, Caladan, Tokka Labs, Swaap Finance — 7 nhà tạo lập thị trường này đã nhanh chóng trở thành các searcher hỗ trợ các giao thức DeFi thực hiện thanh lý.
Điều này có nghĩa là Pyth Express Relay hầu như không cần lo lắng về vấn đề khởi động lạnh, vài nhà MM hàng đầu tự nhiên "mang vốn gia nhập", trở thành những người tiên phong trong mạng lưới searcher mới này.
Đây là lợi thế không thể so sánh với bất kỳ dự án mới nào bắt đầu làm các dịch vụ liên quan đến MEV.
Tương tự ở phía cầu, các dự án được phục vụ bởi dịch vụ oracle hiện tại, phần lớn nằm trong lĩnh vực cho vay, Perps và các lĩnh vực DeFi khác, vừa cần dữ liệu giá, đương nhiên cũng cần hỗ trợ mạng lưới thanh lý;
Nếu cả hai nhu cầu này đều có thể được giải quyết bởi các sản phẩm khác nhau do cùng một Pyth cung cấp, thì tại sao lại không?
Vì vậy, điều này thực sự rất giống với việc biến lưu lượng truy cập thành doanh thu trong Web2, tức là sau khi có lưu lượng, tận dụng cơ sở người dùng để làm thêm nhiều dịch vụ; đối với Pyth, dịch vụ oracle trước đây đã giúp nó tích lũy được cơ sở kinh doanh vững chắc, hợp pháp, phạm vi rộng và hợp tác chặt chẽ.
100+ nhà phát hành dữ liệu, 500+ dữ liệu giá, 300+ dApp đã tích hợp và 60 chuỗi được hỗ trợ... Hiệu ứng cái xẻng vàng rõ ràng không chỉ phát huy tác dụng trong lĩnh vực airdrop, mà trong quá trình mở rộng và chuyển dịch kinh doanh, cũng đóng vai trò thuận buồm xuôi gió.
Tương lai của ngôi sao đa năng
Diễn xuất tốt thì hát, là con đường phát triển phổ biến của nghệ sĩ trong làng giải trí.
Xét từ Express Relay, khi năng lực kinh doanh vững vàng và các dịch vụ khác nhau có liên quan, Pyth Network cũng đang hướng tới phát triển như một nghệ sĩ đa năng, từ oracle đến MEV, giải quyết nhiều vấn đề hậu trường khó cảm nhận nhưng lại rất thiết yếu đối với dự án.
Khi một dự án trở thành tổng hòa của các công việc hậu trường trong thế giới mã hóa, giúp các giao thức DeFi nhận được nhiều dịch vụ hiệu quả hơn, tiết kiệm chi phí hơn, thì các công việc hậu trường dần được sắp xếp ổn thỏa, các diễn viên trên sân khấu tự nhiên có không gian biểu diễn tốt hơn, khán giả dưới sân khấu cũng tự nhiên có trải nghiệm nhập vai tốt hơn.
Web3 tốt đẹp hơn chưa bao giờ là chủ nghĩa anh hùng của một dự án đơn lẻ, nhưng nỗ lực của những nghệ sĩ hậu trường cũng xứng đáng được quan tâm.
Để tìm hiểu thêm thông tin về Pyth Express Relay, bạn có thể truy cập trang web chính thức của Express Relay.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
