Tương lai từ tiền pháp định đến tiền mã hóa: zkP2P
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tương lai từ tiền pháp định đến tiền mã hóa: zkP2P
zkP2P thể hiện nhiều khả năng đưa cơ sở hạ tầng Web2 hiện có vào lĩnh vực blockchain.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Turan Vural, Nhà nghiên cứu tại Fenbushi Capital
Khi tiền mã hóa tiếp tục phát triển, nhu cầu về các giải pháp nạp tiền từ tiền pháp định sang tiền mã hóa một cách liền mạch và an toàn ngày càng trở nên cấp thiết. zkP2P là một kênh đổi điểm-điểm sáng tạo từ tiền pháp định sang tiền mã hóa, không chỉ giảm bớt vấn đề tập trung trong quy trình nạp tiền mà còn là một trong số ít ứng dụng ZK (chứng minh kiến thức không tiết lộ) dành cho người tiêu dùng hiện nay, cho phép tiếp cận mà không cần thao tác phức tạp của Web3.
zkP2P là một kênh nạp tiền điểm-điểm từ tiền pháp định sang tiền mã hóa, tận dụng nhiều gói ZK cơ bản để bổ sung tiện ích mới trên cơ sở hạ tầng internet hiện có. Thay vì thuyết phục các nền tảng thanh toán toàn cầu như Venmo, Alipay hay Revolut chuyển sang tiền mã hóa, zkP2P sử dụng chữ ký sẵn có trong cơ sở hạ tầng Web2 của họ để giúp các nền tảng fintech hiện tại dễ dàng chấp nhận tiền mã hóa hơn. Người dùng có thể tiếp tục sử dụng hệ thống thanh toán trực tuyến quen thuộc và đáng tin cậy khi nạp tiền. Bạn hoàn toàn có thể nói rằng: “Gửi cho tôi tiền mã hóa qua Venmo”.
Quy trình cụ thể của zkP2P
Ví dụ về giao dịch zkP2P khi dùng đô la Mỹ (USD) trên Venmo để đổi lấy stablecoin USDC như sau:
-
Người dùng yêu cầu gửi một lượng USDC nhất định.
-
Hệ thống sẽ ghép nối người dùng với một nhà cung cấp thanh khoản theo tỷ giá đã yêu cầu để thực hiện giao dịch qua Venmo.
-
Số tiền trên chuỗi của nhà cung cấp thanh khoản được giữ trong hợp đồng thông minh zkP2P, đồng thời người dùng gửi đô la Mỹ (USD) cho nhà cung cấp này qua Venmo.
-
Người dùng nộp biên lai giao dịch dưới dạng email từ Venmo cho zkP2P (nếu người dùng đăng nhập zkP2P bằng tài khoản Google thì thao tác này có thể tự động hoàn tất).
-
Thao tác này sẽ tạo ra hai loại chứng minh:
-
Chứng minh đầu tiên sử dụng zkEmail để xác minh chữ ký từ máy chủ email của Venmo có khớp với chữ ký trong email biên lai hay không. Điều này đảm bảo tính xác thực của email.
-
Chứng minh thứ hai sử dụng zkRegex để trích xuất thông tin liên quan từ email biên lai, xác nhận đúng số tiền đã được gửi từ đúng người dùng đến đúng người nhận.
Cuối cùng, sau khi hoàn tất mọi kiểm tra, số tiền đang được giữ sẽ được giải phóng cho người dùng.
Tại sao zkP2P lại quan trọng?
zkP2P cho thấy tiềm năng đưa cơ sở hạ tầng Web2 hiện có vào lĩnh vực blockchain theo nhiều cách khác nhau. Nó cũng minh họa rõ ràng cách ZK có thể mở ra các công cụ mới dành cho người tiêu dùng ở nhiều lĩnh vực mà không cần xây dựng lại các mối quan hệ mới.
Phương thức nạp tiền đáng tin cậy
Đây là một chủ đề không cần giới thiệu đối với bất kỳ ai trong lĩnh vực Web3. zkP2P vừa giải quyết bài toán thu hút nhóm người dùng tiếp theo, vừa tuân thủ các yêu cầu quản lý. Đối với nhu cầu nạp tiền của người dùng mới, zkP2P không chỉ giảm nguy cơ bị lừa đảo bởi các kênh nạp tiền giả mạo mà còn cho phép người dùng thực hiện thao tác trên nền tảng thanh toán trực tuyến ưa thích của họ. Ngay cả khi chưa có sự giám sát tức thì, zkP2P vẫn hiệu quả: tất cả các nhà cung cấp thanh toán lớn đều đã tuân thủ quy định và thực hiện quy trình KYC (xác minh danh tính khách hàng) (ngay cả khi dùng Venmo, một số giao dịch cũng được bảo vệ). Nhờ vậy, zkP2P có thể thực sự tận dụng các quy định để mang lại lợi ích cho người dùng — một trường hợp hiếm gặp trong lĩnh vực Web3.
Người bạn cũ IETF (Internet Engineering Task Force)
Đây là một chủ đề hiếm khi xuất hiện trong các bài viết về Web3. Nhìn lại các bước trên, ta thấy rằng ngoài việc sở hữu một ví (vấn đề này đang thay đổi nhờ hỗ trợ abstract account), người dùng chưa bao giờ rời khỏi môi trường Venmo an toàn của mình. Đó là nhờ công việc nền tảng của IETF (Internet Engineering Task Force - tổ chức quản lý mở của internet được thành lập năm 1986) trong việc định hướng internet. Các RFC (Requests For Comments - nguồn cảm hứng cho ERC) quản lý internet theo cách tương tự như ERC, với quy trình quản trị mở tương tự. ERC 6376 được định nghĩa vào tháng 9 năm 2011 về DKIM, biến chữ ký xác thực email — yếu tố mà zkP2P dựa vào — thành tiêu chuẩn internet. Do đó, mọi máy chủ email đều ký vào email của họ; nhờ zkEmail, chúng ta có thể cung cấp bằng chứng về tính xác thực của email, và bây giờ, nhờ zkP2P, chúng ta có thể sử dụng những chữ ký vốn được dùng để chống nghe lén này như một công cụ tin cậy hữu ích.
Đáng chú ý là hiện nay đã có một RFC mới hơn, RFC 9421, đề xuất phương thức ký tương tự cho REST API như cách ký email. Điều này sẽ cho phép tạo bằng chứng cho mọi thao tác API; nếu ngành công nghiệp áp dụng RFC này, zkP2P và các đội ngũ ZK khác sẽ có thể xác minh mọi dữ liệu có ý nghĩa ngữ nghĩa được gửi qua điểm cuối API, thay vì phải phụ thuộc vào email.
Ứng dụng ZK dành cho người tiêu dùng trong sản xuất
Ngoại trừ zkRollups, hiện tại gần như không có ứng dụng ZK nào dành cho người tiêu dùng. Có thể do nhiều nguyên nhân, mỗi nguyên nhân đều hợp lý: thiếu nhà phát triển ZK, thiếu công cụ và phương pháp phát triển ZK, hoặc đơn giản là thiếu các trường hợp sử dụng thực sự có ý nghĩa với người tiêu dùng. zkP2P minh họa một trường hợp cho thấy ngay cả khi ZK không trực tiếp mang lại ý nghĩa rõ rệt cho người tiêu dùng, nó vẫn thúc đẩy sự thuận tiện của Web3 đối với người dùng. Nếu không có hạ tầng khóa công khai (PKI) và chữ ký làm nền tảng cho internet, cũng như các bằng chứng xác thực bảo vệ quyền riêng tư, sẽ không thể tạo ra con đường tiếp cận độc lập với các hệ thống thanh toán hiện tại.
Tương lai của zkP2P
zkP2P đang được phát triển tích cực. Hiện tại, nó đang ở giai đoạn thử nghiệm công khai (bản alpha), hỗ trợ sử dụng đô la Mỹ (USD) qua Venmo, rupee Ấn Độ (INR) qua HDFC, và đồng lira Thổ Nhĩ Kỳ (TRY) qua Garanti, và dự kiến sẽ mở rộng thêm nhiều loại tiền tệ và nhà cung cấp thanh toán khác (đã thêm hỗ trợ sử dụng euro (EUR) và stablecoin USD (USDC) qua Revolut từ ngày 31 tháng 5). Dự án được tài trợ bởi quỹ nghiên cứu Fenbushi @fenbushi và Quỹ Ethereum, do Sachin (trên X với tên 0xSachinK) dẫn dắt. Trước đây, Sachin làm việc tại Set Protocol, nơi ông xây dựng các hợp đồng thông minh có TVL vượt quá 500 triệu đô la Mỹ, và từng nhận tài trợ từ Quỹ Ethereum để phát triển ứng dụng ZK. Đội ngũ của ông khởi động dự án zkP2P tại ZKHack (sự kiện hackathon) và ông cũng tham gia làm ban giám khảo cho chuỗi sự kiện này.
Tìm hiểu thêm:
https://github.com/zkp2p/zkp2p-tlsn-whitepaper/blob/main/zkp2p_tlsn_whitepaper.pdf
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
