Báo cáo nghiên cứu của MT Capital: DePIN - Tái định hình tương lai phi tập trung hóa cơ sở hạ tầng vật lý

2024.05.27

Chia sẻ đến

Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow

Báo cáo nghiên cứu của MT Capital: DePIN - Tái định hình tương lai phi tập trung hóa cơ sở hạ tầng vật lý

Định nghĩa cốt lõi của DePIN nằm ở việc đưa người dùng thế giới thực vào Web3, thông qua mạng phi tập trung để đạt được chi phí thấp và tính xã hội hóa.

2024.05.27 - 05:33:23

DePIN

Chuyên sâu báo cáo Web3

Tác giả: Ian, Xinwei, Severin, MT Capital

TL;DR

1. Tổng quan DePIN: Mạng hạ tầng vật lý phi tập trung (DePIN) kết hợp thế giới thực với Web3, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả thông qua công nghệ phi tập trung, được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như điện toán, lưu trữ, mạng không dây, từ thiết bị cố định truyền thống đến thiết bị cầm tay và đeo được thế hệ mới, triển vọng thị trường rất lớn.

2. Xu hướng đầu tư và các dự án: Các dự án DePIN đều thể hiện sự tăng trưởng đáng kể trong cả chu kỳ thị trường tăng và giảm, bao gồm nhiều loại hình như mạng không dây, bản đồ, dữ liệu xe cộ, nông nghiệp, máy bay không người lái, thời tiết, năng lượng... Các tổ chức đầu tư đã mở rộng từ châu Âu - Bắc Mỹ sang châu Á, số lượng tổ chức tham gia và mức độ đầu tư liên tục tăng lên, cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ đối với lĩnh vực DePIN.

3. Nhu cầu và tiềm năng thị trường: Thị trường DePIN mới nổi rất đa dạng, bao gồm dữ liệu sức khỏe, khí tượng, năng lượng, băng thông, AI và điện thoại di động, có quy mô thị trường lớn và tốc độ tăng trưởng cao. Đặc biệt, thị trường năng lượng và điện thoại di động tiềm năng rất lớn, còn tốc độ tăng trưởng hàng năm của thị trường dữ liệu sức khỏe và AI cũng rất ấn tượng.

4. Sinh thái dự án và lựa chọn blockchain: Ethereum và Solana lần lượt là hai nền tảng chính được lựa chọn cho các dự án DePIN hiện tại và mới nổi. Với hiệu suất cao, chi phí thấp và cộng đồng hỗ trợ mạnh mẽ, Solana đang thu hút ngày càng nhiều dự án mới và dần trở thành nền tảng ưu tiên hàng đầu cho các dự án DePIN. Những dự án tiêu biểu như Render, Helium, Hivemapper minh chứng cho tính ứng dụng đa dạng của DePIN. Các nền tảng chủ chốt như Solana, IoTeX cung cấp nền tảng kỹ thuật vững chắc và môi trường sinh thái phong phú, thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của DePIN.

5. Xu hướng blockchain mô-đun: Thiết kế mô-đun làm tăng đáng kể khả năng mở rộng và thích nghi của DePIN. Thông qua giao diện chuẩn hóa và các thành phần có thể hoán đổi, DePIN có thể linh hoạt thích ứng với các tình huống sử dụng và yêu cầu kỹ thuật khác nhau, từ đó thúc đẩy việc triển khai và bảo trì mạng lưới một cách nhanh chóng.

6. Sự tiến hóa của kinh tế học token: Từ mô hình thưởng cố định ban đầu đến cơ chế thưởng động hiện nay, các dự án DePIN như Helium đã điều chỉnh tỷ lệ thưởng giữa thiết bị cũ và mới, áp dụng chính sách thưởng theo khu vực và thời điểm để đảm bảo sự tăng trưởng ổn định và lành mạnh của mạng lưới.

Định nghĩa DePIN

DePIN, tên đầy đủ là Decentralized Physical Infrastructure Network, dịch nghĩa đen là "Mạng hạ tầng vật lý phi tập trung". Trong đó, "De" là phi tập trung (Decentralized), "P" là vật lý (Physical), "I" là hạ tầng (Infrastructure), và "N" là mạng lưới (Network).

Hạt nhân của DePIN nằm ở việc đưa người dùng thế giới thực vào Web3, đạt mục tiêu giảm chi phí và xã hội hóa thông qua mạng lưới phi tập trung. Trong thế giới hiện tại, đặc biệt là trong lĩnh vực doanh nghiệp thực tiễn, DePIN hướng tới mục tiêu giảm chi phí và tăng hiệu quả bằng công nghệ phi tập trung.

Trong các nghiên cứu và báo cáo trước đây, DePIN thường chú trọng hơn vào khía cạnh hạ tầng (Infrastructure), nhưng báo cáo này (bản PDF đầy đủ vui lòng tải về từ trang web chính thức) lại nhấn mạnh hơn vào yếu tố phi tập trung (Decentralized), nhằm phác họa những cơ hội thị trường và đầu tư đa dạng trong tương lai của DePIN.

Các loại hình dự án DePIN

Thiết bị DePIN cổ điển:

Đặc điểm: Các thiết bị này thường không di chuyển được, thường được cố định tại một vị trí nhất định.

Hoạt động chính: Bao gồm xử lý tính toán, băng thông và lưu trữ.

Đặc điểm thị trường: Thị trường các dự án DePIN cổ điển thiên về công nghệ, đặc biệt là trong các lĩnh vực như sức mạnh tính toán AI, thu hút nhiều vốn và lượng truy cập. Quy mô thị trường loại này khá lớn nhưng cạnh tranh gay gắt, là một thị trường đỏ (red ocean).

Dự án tiêu biểu: Filecoin, RNDR, v.v.

Thiết bị DePIN thế hệ mới:

Đặc điểm: Các thiết bị này nhỏ gọn, linh hoạt, có thể mang theo người hoặc đeo trên người.

Hoạt động chính: Dịch vụ liên quan đến đời sống, ví dụ như giám sát sức khỏe, dự báo thời tiết và chức năng điện thoại.

Đặc điểm thị trường: Thị trường các dự án DePIN thế hệ mới thiên về đời sống, chi phí thấp, phù hợp với ứng dụng hằng ngày. Loại thị trường này rất đa dạng, phạm vi ứng dụng rộng lớn, còn chưa được khai thác sâu, là một thị trường xanh (blue ocean) tiềm năng to lớn.

Thông qua so sánh giữa hai thế hệ dự án DePIN này, ta có thể thấy công nghệ DePIN đang không ngừng phát triển, phạm vi ứng dụng ngày càng được mở rộng. Từ thiết bị cố định truyền thống đến thiết bị nhỏ gọn, linh hoạt hơn hiện nay, triển vọng thị trường DePIN ngày càng rộng lớn, bao gồm mọi nhu cầu từ lĩnh vực công nghệ cao đến đời sống hằng ngày. Thị trường DePIN truyền thống có quy mô lớn, là một thị trường đỏ cạnh tranh khốc liệt; trong khi đó, thị trường DePIN sáng tạo thì đa dạng, phạm vi ứng dụng rộng, còn chưa được khai phá sâu, là một thị trường xanh tiềm năng to lớn.

Bản đồ sinh thái đầu tư DePIN mới

Trong chu kỳ thị trường tăng giá này, số lượng và loại hình dự án DePIN tăng đáng kể, các dự án DePIN nhẹ thế hệ mới xuất hiện liên tục, bao gồm các thiết bị đeo như vòng tay, đồng hồ thu thập dữ liệu sức khỏe tích hợp AI, cùng với vô số thiết bị vật lý nhỏ gọn, di động.

01.01.2022 - 01.01.2023

Tổng cộng có 19 thương vụ gọi vốn DePIN, mức vốn trung bình được công bố là 18 triệu USD, sau khi loại bỏ khoản gọi vốn 200 triệu USD lớn của vòng D Helium, mức vốn trung bình là 5,9 triệu USD.

Loại hình dự án bao gồm mạng không dây, bản đồ, dữ liệu xe cộ, nông nghiệp, hình ảnh máy bay không người lái, thời tiết, thị trường điện, hạ tầng DePIN, trong đó loại hình mạng không dây chiếm số lượng lớn nhất với 7 dự án.

01.01.2023 - 01.01.2024

Tổng cộng có 9 thương vụ gọi vốn DePIN, mức vốn trung bình được công bố là 7,2 triệu USD, số lượng thấp hơn đáng kể so với năm 2022 (thị trường gấu), tuy nhiên mức vốn tăng 22% so với năm 2022.

Loại hình dự án bao gồm mạng không dây, điện toán phi tập trung, dữ liệu địa lý/bản đồ, thời tiết, hạ tầng DePIN, số lượng và danh mục dự án gọi vốn giảm rõ rệt. (Trong thị trường gấu cần có kịch bản và mô hình kinh doanh hợp lý hơn)

01.01.2024 - 20.05.2024

Tổng cộng có 26 thương vụ gọi vốn DePIN, mức vốn trung bình được công bố là 6,5 triệu USD, số lượng gọi vốn tăng mạnh, mức vốn có xu hướng giảm nhẹ.

Loại hình dự án bao gồm điện toán phi tập trung, dữ liệu xe cộ, Internet vạn vật, mạng không dây, FHE, bản đồ, khí tượng & môi trường, băng thông, hạ tầng DePIN, điện thoại, năng lượng, lưu trữ, thực tế hỗn hợp.

Thêm các loại hình dự án chưa công bố ở vòng gọi vốn sơ cấp: AI, VPN, thiết bị đeo (vòng tay/đồng hồ), thiết bị di động (dữ liệu sức khỏe).

Nguồn: MT Capital

Số lượng dự án và tổ chức DePIN

Ở chu kỳ trước, các tổ chức tham gia DePIN chủ yếu đến từ châu Âu và Bắc Mỹ. Trong chu kỳ hiện tại, ngày càng nhiều tổ chức châu Á xuất hiện, thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ của các tổ chức khu vực này đối với DePIN. Số lượng dự án DePIN cũng tăng đáng kể, với hơn 135 dự án DePIN niêm yết và hơn 130 dự án ở vòng sơ cấp.

Dự án:

• Dự án thị trường thứ cấp: 137 dự án

• FDV >1 tỷ USD: 20 dự án

• 500 triệu - 1 tỷ USD: 19 dự án

• 100 triệu - 500 triệu USD: 48 dự án

• 50 triệu - 100 triệu USD: 16 dự án

• 30 triệu - 50 triệu USD: 14 dự án

• 10 triệu - 30 triệu USD: 12 dự án

• <10 triệu USD: 6 dự án

• Dự án thị trường sơ cấp: 133 dự án

• Kể từ khi bắt đầu chu kỳ thị trường tăng hiện tại (từ tháng 10/2023 đến nay), tổng cộng có 8 dự án huy động được hơn 2 triệu USD, 6 dự án huy động được hơn 10 triệu USD.

Nguồn: MT Capital

Tổ chức:

Chu kỳ trước:

• Andreessen Horowitz (A16z)

• Multicoin Capital

• HashKey Capital

• IOSG Ventures

• Spartan Group

• Borderless Capital

• Lattice Ventures

• Variant Fund

• Delphi Digital

• Big Brain Holdings

• Cogitent Ventures

Chu kỳ hiện tại:

• OKX

• Animoca Brands

• JDI

• IoTeX

• FMG

• Waterdrip Capital

• MH

Nhu cầu thị trường DePIN

Ở chu kỳ trước, các phân ngành DePIN đại diện như điện toán, lưu trữ, mạng không dây và bản đồ vẫn tiếp tục có các dự án mới xuất hiện. Chu kỳ hiện tại bổ sung thêm các phân ngành mới như thiết bị đeo lấy dữ liệu sức khỏe làm trọng tâm, khí tượng, năng lượng, băng thông, AI và điện thoại.

Xét về phía nhu cầu thị trường, thị trường năng lượng và điện thoại có quy mô rất lớn. Thị trường dữ liệu sức khỏe và AI không chỉ có quy mô lớn mà còn có tốc độ tăng trưởng hàng năm rất cao, quy mô thị trường rất đáng kể.

Thị trường: (số lượng dự án sơ cấp + số lượng dự án thứ cấp)

Sức khỏe (5+/), Thời tiết (9+1), Năng lượng (15+10), Điện toán (17+29), Lưu trữ (7+19), Mạng không dây (9+11), Băng thông (6+4), Bản đồ (3+2), AI (8+13), Điện thoại (5+)

Số lượng dự án thị trường chu kỳ trước

• Điện toán: 17+29

• Lưu trữ: 7+19

• Mạng không dây: 9+11

• Bản đồ: 3+2

Số lượng dự án thị trường mới nổi

• Dữ liệu sức khỏe (thiết bị đeo): 5+ /

• Thời tiết: 9+1

• Năng lượng: 15+10

• Băng thông: 6+4

• Điện thoại: 5+

• AI: 8+13

Nguồn: MT Capital

Quy mô và tốc độ tăng trưởng thị trường

• Thị trường sức khỏe: 243 tỷ USD, CAGR 17%

• Thị trường thời tiết: 7 tỷ USD, CAGR 7%

• Thị trường năng lượng: 880 tỷ USD, CAGR 8,4%

• Thị trường điện toán: 95,7 tỷ USD, CAGR 6,8%

• Thị trường lưu trữ: 108 tỷ USD, CAGR 22%

• Thị trường mạng không dây: 500 tỷ USD, CAGR 12%

• Thị trường băng thông: 8,6 tỷ USD, CAGR 13,75%

• Thị trường bản đồ: 19 tỷ USD, CAGR 12,5%

• Thị trường AI: 150 tỷ USD, CAGR 36,8%

• Thị trường điện thoại: 484 tỷ USD, CAGR 7,3%

Nguồn: MT Capital

Lựa chọn blockchain và loại thiết bị

Nguồn: MT Capital

Hiện tại, số lượng dự án DePIN trên Ethereum trong thị trường thứ cấp là nhiều nhất, với tổng cộng 70 dự án DePIN chọn xây dựng trên Ethereum, chiếm tỷ lệ 81%.

Trong các dự án sơ cấp đã thu thập được, số lượng dự án trên hệ sinh thái Solana là 28, chiếm tỷ lệ 62%. Solana đang dần trở thành blockchain ra mắt đầu tiên cho các dự án DePIN trong chu kỳ mới.

Nguồn: MT Capital

Xét theo loại thiết bị, số lượng dự án mới về năng lượng, thiết bị cảm biến ngày càng nhiều. Đồng thời, ngày càng có nhiều dự án sử dụng thiết bị đeo, thiết bị di động, thiết bị gia đình làm phần cứng vật lý bắt đầu xuất hiện trên thị trường sơ cấp.

Toàn bộ chuỗi cung ứng DePIN

Chuỗi cung ứng thượng nguồn

1. Sản xuất và cung ứng phần cứng

Nhà cung cấp phần cứng: Sản xuất các thiết bị và cảm biến dùng cho mạng DePIN như GPU, máy chủ, thiết bị IoT, thiết bị không dây, v.v. Ví dụ: hotspot LoRaWAN dành cho mạng Helium, camera hành trình dành cho Hivemapper.

Nhà sản xuất phần cứng chuyên dụng: Một số nhà sản xuất chuyên dụng cung cấp phần cứng tùy chỉnh cho các dự án DePIN cụ thể, ví dụ như máy đào lưu trữ Filecoin, GPU cho mạng Render.

2. Chip và bán dẫn

Nhà sản xuất chip: Như NVIDIA và AMD, cung cấp GPU hiệu suất cao dùng cho mạng tính toán như Render và Akash, những con chip này là cốt lõi để xử lý khối lượng công việc AI và các tác vụ tính toán phức tạp.

3. Thiết bị Internet vạn vật (IoT)

Nhà sản xuất cảm biến: Cung cấp các thiết bị cảm biến phục vụ giám sát môi trường, thu thập dữ liệu giao thông, v.v. Ví dụ: cảm biến Bluetooth trong mạng Nodle, thiết bị đo ô nhiễm tiếng ồn Silencio.

Thiết bị thông minh: Như điện thoại thông minh và các thiết bị di động khác, có thể đóng vai trò như một phần của mạng cảm biến để thu thập và truyền dữ liệu.

4. Thiết bị điện và năng lượng

Nhà cung cấp thiết bị năng lượng: Cung cấp các thiết bị như tấm pin mặt trời, tua-bin gió, pin lưu trữ năng lượng dùng cho mạng năng lượng phi tập trung. Ví dụ: hệ thống pin mặt trời và pin trong mạng Daylight Energy.

Chuỗi cung ứng trung nguồn

1. Vận hành và bảo trì mạng

Nhà vận hành mạng: Như Helium và Hivemapper, quản lý và duy trì hoạt động bình thường của mạng phi tập trung, bao gồm quản lý nút, truyền và lưu trữ dữ liệu.

Nhà cung cấp dịch vụ: Cung cấp các dịch vụ hạ tầng cho mạng như dịch vụ điện toán đám mây, dịch vụ lưu trữ, v.v.

2. Phát triển phần mềm và nền tảng

Nền tảng blockchain: Như Solana và IoTeX, cung cấp nền tảng công nghệ blockchain cơ bản cho các dự án DePIN, bao gồm thực thi hợp đồng thông minh, lưu trữ và xác thực dữ liệu.

Nhà phát triển phần mềm: Phát triển các nền tảng phần mềm và công cụ dùng để quản lý và vận hành mạng DePIN, ví dụ như nền tảng quản lý lưu trữ phân tán Filebase, công cụ quản lý luồng video Livepeer Studio.

3. Xử lý và phân tích dữ liệu

Công ty phân tích dữ liệu: Xử lý và phân tích dữ liệu thu thập từ mạng cảm biến, cung cấp những hiểu biết và dịch vụ có giá trị cho người dùng.

Dịch vụ AI và học máy: Như Beam, cung cấp dịch vụ điện toán AI trên nền tảng đám mây, phân phối khối lượng công việc huấn luyện và suy luận mô hình đến mạng GPU phi tập trung.

Chuỗi cung ứng hạ nguồn

1. Ứng dụng và dịch vụ

Khách hàng doanh nghiệp: Sử dụng các dịch vụ do mạng DePIN cung cấp để nâng cao hiệu quả kinh doanh, ví dụ như công ty logistics sử dụng dữ liệu bản đồ của Hivemapper, công ty nông nghiệp sử dụng dữ liệu định vị độ chính xác cao của Geodnet.

Ứng dụng người tiêu dùng: Như ứng dụng đi chia sẻ Teleport, nền tảng dữ liệu xe DIMO, cung cấp dịch vụ thuận tiện cho người tiêu dùng và thưởng cho người dùng thông qua dữ liệu họ đóng góp.

Thành phố thông minh và hạ tầng công cộng: Sử dụng dữ liệu và dịch vụ của mạng phi tập trung để tối ưu hóa quản lý đô thị và dịch vụ công cộng, như quản lý năng lượng, quản lý giao thông, v.v.

Mô-đun/Hệ thống dữ liệu/Lớp trung gian

Blockchain mô-đun tối ưu hóa khả năng mở rộng, bảo mật và tính linh hoạt của blockchain bằng cách chia các chức năng cốt lõi (như thực thi, đồng thuận, tính sẵn có dữ liệu và thanh toán) thành các lớp khác nhau. Ví dụ, Ethereum sử dụng kiến trúc phân mảnh và rollup để cải thiện tính sẵn có dữ liệu và năng lực xử lý, trong khi Cosmos sử dụng giao thức IBC và cơ chế đồng thuận Tendermint để đạt được khả năng tương tác xuyên chuỗi và mức độ tùy chỉnh cao. Những lợi thế của blockchain mô-đun bao gồm khả năng xử lý giao dịch cao hơn, bảo mật tốt hơn và linh hoạt phát triển lớn hơn, sẽ tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của công nghệ blockchain.

Xu hướng mô-đun hóa DePIN làm tăng đáng kể khả năng mở rộng của nó. Thiết kế mô-đun cho phép DePIN linh hoạt thích ứng với các tình huống ứng dụng và yêu cầu kỹ thuật khác nhau, đơn giản hóa việc triển khai và bảo trì mạng thông qua giao diện chuẩn hóa và các thành phần có thể hoán đổi. Ví dụ, mạng Render đã mở rộng từ kết xuất hình ảnh sang huấn luyện mô hình AI thông qua cấu trúc mô-đun, mở rộng phạm vi dịch vụ và tiềm năng thị trường của mạng. Ngoài ra, thiết kế mô-đun của Filecoin cho phép mở rộng dịch vụ lưu trữ, thêm chức năng lưu trữ nóng và tính toán dữ liệu, làm tăng thêm tính hữu ích và hấp dẫn của mạng. Xu hướng mô-đun không chỉ nâng cao khả năng tương thích và nâng cấp của mạng DePIN, mà còn cho phép các mô-đun độc lập phát triển và tối ưu hóa riêng, từ đó đẩy nhanh tốc độ đổi mới và tiến bộ của toàn bộ hệ sinh thái. Kiến trúc linh hoạt và hiệu quả này nâng cao đáng kể khả năng mở rộng của DePIN, giúp nó phản ứng nhanh hơn với nhu cầu thị trường và thay đổi công nghệ, thúc đẩy ứng dụng rộng rãi và phát triển của hạ tầng phi tập trung.

Dự án tiêu biểu

DePHY

DePHY là khuôn khổ phát triển được thiết kế riêng cho DePIN, thông qua các chức năng then chốt như lớp tin nhắn, DID (Device ID), thiết kế phần cứng mã nguồn mở, mạng tính toán ngoài chuỗi và lớp tái thế chấp, giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian phát triển, hỗ trợ bất kỳ phần cứng giao diện chuẩn nào, cho phép triển khai nhanh chóng, hiệu quả và an toàn các dự án hạ tầng phi tập trung.

PINGPONG

PINGPONG là một aggregator thanh khoản và dịch vụ DePIN, thông qua các công cụ và giải pháp sáng tạo để tối ưu hóa và tối đa hóa lợi nhuận khai thác trên nhiều mạng.