Phỏng vấn người sáng lập Movement Labs: Nỗ lực mới nhằm đưa ngôn ngữ MOVE vào EVM
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phỏng vấn người sáng lập Movement Labs: Nỗ lực mới nhằm đưa ngôn ngữ MOVE vào EVM
Về lợi ích của Move, rất đơn giản: nhanh hơn, an toàn hơn và dễ mở rộng hơn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: AYLO
Biên dịch: TechFlow
Dẫn nhập
Gần đây, KOL tiền mã hóa nổi tiếng AYLO đã phỏng vấn Cooper Scanlon, nhà sáng lập Movement Labs, về động lực và tác động tiềm năng khi ngôn ngữ MOVE được đưa vào EVM.
TechFlow xin biên dịch nội dung cuộc trao đổi này. Dưới đây là toàn văn.
Hôm nay chúng ta hãy nói về Movement. Tôi tin rằng các bạn đã phần nào biết đến ngôn ngữ lập trình MOVE. Nó được Sui và Aptos sử dụng. Giờ đây, MOVE sắp có mặt trên EVM, và tôi nghĩ điều này có thể rất lớn.
Cooper Scanlon là đồng sáng lập Movement Labs, và tôi may mắn được trò chuyện cùng anh ấy.
Chúng tôi đã thảo luận về Movement là gì, phân tích công nghệ (M1 và M2), lý do tại sao Move là ngôn ngữ vượt trội hơn cho các nhà phát triển blockchain, và tôi cũng hỏi anh ấy về token (vì chúng ta đều thích token).
M2 (rollup Ethereum dựa trên zk-Move) sẽ ra mắt mainnet trong năm nay, nên tôi thực sự khuyên bạn nên đọc bài viết này. Có rất nhiều cơ hội tham gia cộng đồng của họ, và họ muốn thưởng cho mọi người giúp lan tỏa phong trào này.
Tôi là nhà đầu tư cá nhân của Movement, vì vậy tôi có định kiến, nhưng tôi thực sự tin rằng việc mở rộng khả năng tiếp cận MOVE cho nhiều nhà phát triển hơn sẽ thúc đẩy ngành công nghiệp tiến lên.
Câu hỏi: Câu chuyện khởi đầu của bạn với tiền mã hóa là gì? Bạn đã đến đây như thế nào?
Vì tôi luôn thiếu thốn tài chính, ý tưởng kiếm tiền từ tiền của mình rất hấp dẫn. Tôi quan tâm đến cổ phiếu, nhưng chưa bao giờ có đủ tiền để đầu tư; những ngày tốt nhất, tài khoản ngân hàng của tôi hiếm khi vượt quá 100 đô la.
Khi tôi vào đại học và COVID xảy ra, tôi có cơ hội sống ngoài khuôn viên trường và có một ít thu nhập rảnh rỗi.
Tôi từng quan tâm đến đầu tư lithium, nhưng sau đó, tôi bắt đầu tìm mục tiêu tiếp theo. Tôi dành rất nhiều thời gian trên các diễn đàn degen, nơi tôi lần đầu phát hiện ra Dogecoin. Tôi thử tham gia, nhưng thấy biến động quá lớn nên quyết định rút lui – và tất nhiên, ngay sau đó giá tăng vọt. Vì vậy, tôi nghĩ: “Ừm, có lẽ thị trường mã hóa này có gì đó đáng để chú ý.”
Tôi thực sự bị cuốn hút bởi công nghệ đằng sau tất cả những điều này. Lúc đó tôi vẫn đang học đại học, và tôi quyết định tập trung đọc mọi bài báo, bài phát biểu và bản demo liên quan đến tiền mã hóa. Điều này buộc tôi phải hiểu rõ động thái của lĩnh vực này và đặt bản thân vào vị trí phải không ngừng phát triển. Tôi cũng là một trong những thành viên sáng lập câu lạc bộ blockchain tại trường, tham gia viết bản tin, nghiên cứu và xuất bản bản tin đầu tư, chia sẻ góc nhìn của tôi về thị trường.
Tôi phát hiện ra một ngôn ngữ mới nổi tên là Move, và tôi nhanh chóng yêu thích nó. Tôi muốn đứng ở vị trí tiên phong trong kỷ nguyên web3, chứ không chỉ là một con ốc vít trong cỗ máy phục vụ người khác.
Web3 là một trong số ít nơi mà bạn vẫn còn cơ hội làm được điều đó, và tôi rất hào hứng khi có thể thực hiện điều này tại Movement Labs. Tôi cảm thấy vinh dự khi giúp đỡ những người khác có chỗ đứng trên bàn đàm phán, dân chủ hóa ngôn ngữ này và đưa nó ra thị trường theo cách thức bản địa Web3. Đó là một vinh dự thật sự.
Câu hỏi: Vậy mục tiêu của chúng ta là làm cho ngôn ngữ Move dễ sử dụng hơn phải không? Bạn có cho rằng đây là công việc trọng tâm nhất bạn đang làm không?
Tôi nghĩ đó là một mô tả rất hay. Chúng tôi đang tích hợp ngôn ngữ hợp đồng thông minh thế hệ tiếp theo vào các blockchain hiện có, chứ không phải tạo ra một lớp một hay lớp hai mới. Bạn không cần rời khỏi hệ sinh thái của mình, không cần cầu nối tài sản, cũng không cần tải xuống ví hay hạ tầng mới. Chúng tôi tích hợp trực tiếp. Chúng tôi hợp tác, chứ không cạnh tranh. Thứ hai, phong trào này là nơi các nhà phát triển, người xây dựng và degen tụ họp dưới mái nhà Move, đoàn kết và tin rằng chúng ta có thể làm được những điều lớn lao hơn, đặc biệt là khi cùng nhau thực hiện.
Câu hỏi: Bạn có thể nói thêm về M1 và mục tiêu bạn muốn đạt được không?
Tôi thích coi M1 là “nhiệm vụ cốt lõi” của mạng Movement. Nó cho phép chúng tôi trở thành đỉnh cao của tính mô-đun. Bởi vì M1 là một bộ sắp xếp phân tán, mở rộng giao thức đồng thuận Snowman tới bất kỳ blockchain nào, bất kỳ chuỗi ứng dụng nào, bất kỳ mạng nào trong khung sườn Movement của chúng tôi.
Điều tuyệt vời thực sự của giao thức đồng thuận Snowman là, trái ngược với mô hình đồng thuận Byzantine truyền thống – nơi bạn cần thăm dò một tỷ lệ phần trăm nhất định các trình xác thực để đạt được sự đồng thuận và tính cuối cùng – thì khi bạn có càng nhiều trình xác thực, quá trình này càng kéo dài. Vì vậy, hầu hết các mạng Byzantine đều giới hạn ở khoảng 100 trình xác thực, vì ngay cả ở mức đó, trải nghiệm người dùng đã bắt đầu gặp vấn đề, đặc biệt là khi vượt quá 100.
Snowman sử dụng mô hình Gossip, trong đó các trình xác thực về cơ bản nói chuyện với nhau. Điều này có nghĩa là bạn không nhất thiết phải thăm dò cùng một tỷ lệ phần trăm trình xác thực, vì họ đang chia sẻ thông tin qua lại. Do đó, việc thăm dò một trình xác thực có thể mang lại dấu hiệu từ nhiều trình xác thực khác nhau. Về bản chất, bạn có một mô hình đồng thuận có khả năng mở rộng theo hướng logarit – tức là càng thêm nhiều trình xác thực, tốc độ tăng trưởng càng chậm dần theo thời gian.
Avalanche có hơn 1.000 trình xác thực nhưng vẫn đạt được tính xác nhận cuối cùng dưới một giây – điều này cực kỳ nhanh. M1 có thể mở rộng điều này, và điều thực sự thú vị là nó cho phép thực thi Move, tính sẵn sàng dữ liệu Celestia và một số tính năng tuyệt vời khác, cùng với một vài đối tác mới đầy hứa hẹn mà chúng tôi sẽ sớm công bố.
Với giao thức đồng thuận Snowman, chúng tôi có được cơ chế xử lý đồng thuận nhanh nhất và có khả năng mở rộng cao nhất. Sau đó, dĩ nhiên, bạn có thể chọn lớp thanh toán – ví dụ như M2 sẽ chạy trên Ethereum. Chúng tôi cũng háo hức chờ đợi các mạng và blockchain khác tích hợp Máy ảo Move.
Sản phẩm đỉnh cao này kết hợp những phần tốt nhất từ các thế giới khác nhau theo cách phù hợp với lợi ích của tất cả mọi người hiện nay – giống như Amazon, chúng tôi mang tất cả mọi thứ đến tận cửa nhà bạn.
Câu hỏi: Tiếp theo, hãy đi sâu vào M2. Nó hòa nhập vào hệ sinh thái của các bạn như thế nào?
Bạn có thể coi M2 là mainnet của chúng tôi. Đây là nơi các ứng dụng sẽ được triển khai – nghĩa là nó sẽ trở thành rollup Ethereum zero-knowledge dựa trên Move của chúng tôi.
M1 là hạ tầng hỗ trợ cho M2, cung cấp cơ chế đồng thuận tốt nhất, thời gian xác nhận cuối cùng nhanh nhất và khả năng mở rộng, nhằm tiếp tục phân tán hóa tập hợp các trình xác thực của chúng tôi. Nhờ vậy, chúng tôi thực sự có thể trở thành một phong trào, nơi người tham gia có thể đảm nhận nhiều vai trò khác nhau trong mạng lưới.
Câu hỏi: Bạn có nhắc đến việc tương tác vận hành với Cosmos. Bạn có thể nói rõ hơn về phạm vi tương tác này không?
Chúng tôi luôn đánh giá cao tinh thần phi tập trung của mạng Cosmos. Nó thực sự phù hợp với tinh thần của Movement khi hỗ trợ IBC và hệ sinh thái Cosmos. Điểm nhấn cụ thể là mối quan hệ đối tác với Union Movement. Với tư cách là một ngăn xếp Move, chúng tôi sẽ hoàn toàn truy cập và tương thích với IBC. Ở đây, tôi giới thiệu một thuật ngữ mới: ngăn xếp Move về bản chất là cách bạn phát triển trên nền tảng Movement. Nó bao gồm tất cả các bộ công cụ, tính tương thích, bộ kết nối và tài nguyên sẵn có cho các nhà xây dựng. Với tích hợp IBC, điều này có nghĩa là chúng tôi có thể bổ sung thêm nhiều công cụ cho ngăn xếp Move, và bất kỳ nhà xây dựng nào trên mạng Movement đều có thể tận dụng chúng.
Cuộc hợp tác với Union còn tuyệt vời ở chỗ nó cung cấp quyền truy cập USDC gốc cho các ứng dụng và blockchain được kích hoạt IBC. Nhờ đó, thông qua hợp tác này, mọi người không chỉ có quyền truy cập IBC mà còn có thể tiếp cận USDC.
Mục tiêu của chúng tôi với mọi tích hợp giữa ngăn xếp Move của chúng tôi và Union là giúp các ứng dụng dễ dàng sử dụng nhất có thể. Hiện tại, chúng tôi đang chứng kiến những ứng dụng nền tảng Move tiên tiến, hoàn toàn mới có thể kết nối với cơ sở hạ tầng hiện có đã được phát triển và kiểm chứng thực tế. Điều này không chỉ cho phép các ứng dụng mở rộng, mà còn giúp chúng hợp tác và tương tác với nhiều cộng đồng và nhà xây dựng mới.
Chúng tôi mong muốn chứng kiến những người đến từ các mạng khác nhau, có nền tảng khác nhau, xây dựng những thứ khác nhau, tụ họp lại để tạo nên một tổng thể lớn hơn tổng các phần riêng lẻ. Vì vậy, theo nghĩa này, không chỉ đạt đến đỉnh cao của tính mô-đun ở cấp độ ngăn xếp (lớp thực thi, lớp sẵn sàng dữ liệu, lớp đồng thuận và lớp thanh toán), mà còn hướng tới các ứng dụng mô-đun, các tùy chọn mô-đun, thực sự phá vỡ các giới hạn hiện tại. Chúng tôi hình dung rằng khi một kết nối xảy ra, nó nên tạo ra hiệu ứng dây chuyền cho toàn bộ hệ sinh thái. Điều này chỉ có thể thực hiện được thông qua ngăn xếp Move, và chúng tôi cũng đang cố gắng đạt đến đỉnh cao đó bắt đầu từ mạng Movement M1 và M2 của mình.
Câu hỏi: Bạn có thể cung cấp thêm chi tiết về ngôn ngữ Move cho những người không phải nhà phát triển không? Nó khác với các ngôn ngữ khác như Rust hay Solidity ở điểm nào? Người dùng sẽ hưởng lợi như thế nào từ việc triển khai nó?
Tôi muốn nhấn mạnh ba khía cạnh ở đây. Thứ nhất là lợi ích của Move. Thứ hai là cơ hội tham gia vào điều gì đó mới mẻ. Thứ ba là điểm đặc biệt của Movement, và cách chúng tôi ươm mầm Move và đưa nó ra thị trường theo cách thức phi tập trung, dân chủ và bản địa Web3.
Về lợi ích của Move, đơn giản là: nhanh hơn, an toàn hơn, mở rộng tốt hơn. Với Move, bạn không chỉ có xử lý song song gốc mà còn đạt tới 140.000 TPS, đồng thời có các tính năng bảo mật nâng cao giúp ngăn chặn các cuộc tấn công tái nhập (reentrancy) và các hình thức tấn công phổ biến khác mà chúng ta thường thấy trong các ngôn ngữ như Solidity.
Một lợi ích khác của Move là nó được phát triển bởi Meta. Họ có cơ hội phân tích kỹ lưỡng Solidity và Rust, đầu tư hàng triệu đô la và thời gian của những kỹ sư giỏi nhất để tạo ra một ngôn ngữ phát triển nhanh hơn, an toàn hơn, dễ học hơn, trực quan hơn và cuối cùng là có khả năng mở rộng vượt trội hơn bất kỳ ngôn ngữ nào khác.
Về tính bảo mật của Move, tôi muốn nhấn mạnh một khái niệm: module. Trong Move, mã của bạn, bao gồm các hàm và hành động khác nhau, được tổ chức thành những thứ gọi là module. Trong các module này, bạn xác định ai có quyền truy cập chúng, và tài sản có thể di chuyển đi đâu và đến từ đâu.
Ví dụ, nếu bạn có một kho chứa, một hợp đồng hoặc ví bên ngoài không xác định sẽ không có quyền truy cập vào kho đó. Ngay cả khi họ có được quyền truy cập vào một ví đáng tin cậy, họ cũng không thể rút tiền đến một địa chỉ bên thứ ba; họ chỉ có thể di chuyển tiền trong phạm vi của module kho chứa. Điều này mang lại lợi thế bảo mật đáng kể, đặc biệt trong môi trường mà chúng ta gần như tuần nào cũng thấy một vụ hack.
Vì vậy, đối với chúng tôi, việc tích hợp ngôn ngữ Move vào các chuỗi hiện có, mà không gặp phải vấn đề khởi động lạnh, mà ngược lại là hợp tác, điều này là hiển nhiên. Nếu bạn quan tâm đến an toàn tài sản của mình, tại sao lại không sử dụng môi trường này?
Cuối cùng, chúng tôi không nhằm mục đích sở hữu blockchain hay hạ tầng riêng. Mục tiêu của chúng tôi là tận dụng những thứ mà mọi người đã và đang sử dụng. Đó là lý do chúng tôi phát triển các công cụ như Fractal như một phần của ngăn xếp Move – để các ứng dụng Solidity hiện có có thể nâng cấp kho mã của họ một cách liền mạch, mà không cần rời khỏi mạng của họ hay bỏ ra vô số giờ kỹ sư để học Move. Chúng tôi muốn quá trình chuyển đổi này càng liền mạch càng tốt, bởi vì chúng tôi tin rằng Move nên có mặt ở khắp mọi nơi.
Câu hỏi: Vậy việc nâng cấp hợp đồng Solidity sang Move dễ dàng đến mức nào?
Rất đơn giản. Bạn đưa mã Solidity vào, và đầu ra là mã Move. Chúng tôi đã ánh xạ rất nhiều hàm và tạo ra các tầng chuẩn hóa để quá trình trở nên liền mạch hơn. Với các trường hợp ngoại lệ, chúng tôi đang liên tục cải thiện. Khi các ứng dụng tích hợp với Movement, chúng tôi cũng cung cấp cho đội ngũ đó một kỹ sư giải pháp chuyên dụng để xử lý mọi vấn đề phát sinh. Tất nhiên, đây vẫn là một công việc đang tiến hành và khá cách mạng. Chúng tôi đã chứng kiến một số đội ngũ tuyệt vời trải qua quy trình này, ví dụ như Gogo Pool và Benqi (hai giao thức cho vay lớn nhất trên Avalanche).
Câu hỏi: Các bạn đang làm gì để thu hút các dự án mới xây dựng trên M2? Các bạn đã thiết lập kênh nào cho các ứng dụng mới?
Chúng tôi thấy các nhà xây dựng Move rất hào hứng khi họ có thể mở rộng khả năng tiếp cận và đạt được các chỉ số mạnh mẽ hơn để phát triển và phát triển thịnh vượng. Ngoài ra, chúng tôi cung cấp hỗ trợ tài chính đáng kể cho các đội xây dựng trên nền tảng của chúng tôi, dù là ứng dụng hay những người muốn tạo framework hoặc sản phẩm công cộng. Chúng tôi cũng sẽ hỗ trợ các đội về TVL. Chúng tôi có rất nhiều thông báo thú vị sắp tới, bao gồm các chương trình đặc biệt, nơi các đội có thể đăng ký để được đảm bảo TVL ngay từ ngày đầu mainnet, thậm chí trước cả khi phát hành token, nếu trong tương lai có phát hành token. Vì vậy, thực tế, trọng tâm của chúng tôi là đảm bảo các nhà xây dựng có một phần mạng lưới đáng kể và cung cấp cho họ mọi thứ họ cần. Chúng tôi hỗ trợ họ theo mọi cách – dù là gây quỹ, tăng trưởng cộng đồng hay hiểu rõ nguồn gốc TVL của họ.
Câu hỏi: Token Movement sẽ như thế nào về mặt quản trị và sở hữu?
Điểm thực sự tuyệt vời về cơ hội token mạng Movement là, đầu tiên, nó hoạt động như một token lớp một. Vì vậy, bạn có thể so sánh nó với Ether hay Sol – dùng làm nhiên liệu, phương tiện trao đổi và điểm vào mạng. Điểm khác biệt của nó nằm ở khả năng mở rộng. Khi chúng tôi hỗ trợ thêm nhiều blockchain và hệ sinh thái, các dự án và cộng đồng hoàn toàn mới sẽ có thể sử dụng token này – điều này rất thú vị xét về khả năng mở rộng.
Ngoài ra, nếu blockchain Ethereum gặp một ngày tồi tệ, ETH cũng có thể gặp rắc rối, và điều tương tự xảy ra với bất kỳ mạng hay token lớp một truyền thống nào. Nhưng tầm nhìn của chúng tôi về một hệ sinh thái khắp nơi cung cấp thêm sự ổn định bằng cách phòng hộ qua nhiều hệ sinh thái và mạng lưới khác nhau. Trở lại với ẩn dụ về chu trình carbon hay phospho, token này giống như carbon, phospho – nó đánh dấu luồng giá trị bên trong hệ sinh thái. Nếu có một token, triết lý của tôi là nó nên đến từ các ứng dụng, người tham gia, cộng đồng, nghệ sĩ – từ mọi người tham gia vào mạng.
Câu hỏi: Bạn có thể nói về cách thức hoạt động của các trình xác thực (validator) không?
Chi tiết về yêu cầu staking và hình thức cụ thể sẽ được công bố ngay trước khi mainnet ra mắt. Tôi có thể nói rằng, chúng tôi nhận thấy ở nhiều chuỗi, việc trở thành validator thực sự khó khăn – không chỉ cần phần cứng, mà thường còn đòi hỏi đầu tư tài chính lớn: 10.000 USD, 100.000 USD hay thậm chí hàng triệu USD. Đó không phải là mục tiêu của chúng tôi. Chúng tôi muốn mạng của mình dễ tiếp cận hơn đáng kể trong việc tham gia, không chỉ về mặt tham gia thông thường mà còn về việc trở thành thành phần cốt lõi của mạng – ví dụ như trở thành validator. Chúng tôi đang nỗ lực theo những cách rất sáng tạo và thú vị để làm cho việc xác thực dễ tiếp cận hơn. Tiếc là hiện tại tôi chỉ có thể chia sẻ đến đây.
Câu hỏi: Có những dự án nào trên hệ sinh thái Movement mà bạn nghĩ mọi người nên theo dõi không?
Có chứ, chắc chắn rồi. Có rất nhiều đội ngũ tuyệt vời đang xây dựng trên mạng Movement. Đặc biệt, chúng tôi có các đội đang phát triển những giải pháp tiên tiến bằng ngôn ngữ Move – những điều có thể không khả thi trên các ngôn ngữ khác hoặc các chuỗi hiệu suất thấp hơn.
Một đội mà chúng tôi rất háo hức là Xebra. Họ đang xây dựng một giao thức perpetual, được điều khiển bởi Move, khởi chạy trên nền tảng Movement. Interest Protocol đang xây dựng một nền tảng cho vay dựa trên Move. Và còn một ví rất ngầu tên là Desig, có thể dùng để bắt đầu và phát triển một số sản phẩm rất thú vị. Chúng tôi còn có Razor DAO, một ví khác, nhưng điểm tuyệt vời của dự án này là nó là một dự án khai sinh – đây sẽ là lần đầu tiên họ ra mắt trên mạng. Một ví đáng chú ý khác là Nightly.
Một dự án sắp ra mắt nữa tên là Guilder. Họ giống như Tinder dành cho game. Với Move, bạn có loại NFT động – cho phép bạn hoán đổi thuộc tính của NFT mà không cần đốt và đúc lại NFT mới. Cơ chế này không gắn với hợp đồng thông minh, mà là một phần của bản thân NFT. Guilder đang phát triển các ứng dụng xã hội và đặc biệt tận dụng NFT động của Move.
Hiện tại chúng tôi đang chuẩn bị cho testnet, vì vậy hãy theo dõi sát trang mạng Movement để cập nhật thông tin chính thức về testnet, các phần thưởng hoặc khuyến khích tham gia testnet, cũng như mọi thông tin khác về mạng lưới và những gì chúng tôi đang làm ở đây.
Câu hỏi: Nhìn về một năm tới, bạn hy vọng đạt được điều gì thông qua Movement?
Tôi hy vọng sẽ chứng kiến hệ sinh thái các nhà phát triển và người xây dựng ngôn ngữ Move phát triển mạnh mẽ, bắt đầu xây dựng những sản phẩm giao thoa lẫn nhau. Tôi cũng mong cộng đồng này lớn mạnh và gắn kết hơn. Chúng tôi luôn tạo các vai trò khác nhau trong Discord của mình – từ Học giả, Đại sứ, Người khám phá đến nhiều cách tham gia khác. Mong rằng sẽ có thêm nhiều cơ hội phục vụ các vai trò và nhóm người tham gia khác nhau này, cũng như tìm ra thêm nhiều cách để thu hút và phát triển cộng đồng.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@alpha_pls
