Rollup giao thức tương tác: Thánh chén mới trong nguyên thủy chuỗi công khai mô-đun hóa
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Rollup giao thức tương tác: Thánh chén mới trong nguyên thủy chuỗi công khai mô-đun hóa
Tương tác giữa các DApp và Rollup sẽ trở thành nhu cầu thiết yếu của thị trường.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: NingNing
Bước sang năm 2024, cơ sở hạ tầng chuỗi công khai mô-đun đang được hoàn thiện nhanh chóng. Các sản phẩm thế hệ mới Dapp Rollup dựa trên cơ sở hạ tầng này (Perp DEX, hạ tầng game Web3, oracle chống OEV, nền tảng giao dịch NFT) lần lượt xuất hiện.
Và Perp DEX Aevo - đại diện mới của mô hình Dapp Rollup sắp bắt đầu chương trình farming giao dịch - sẽ là "phát súng đầu tiên" trong cuộc thách thức giữa các Dapp thế hệ mới với các Dapp thế hệ cũ (như GMX xây dựng trên Rollup phổ thông), từ đó khởi động quá trình vượt mặt sàn CEX Bybit - đối thủ dẫn đầu thị trường hợp đồng vĩnh viễn - trong chu kỳ tăng giá này.
Siêu năng lực của Dapp Rollup đến từ cấu trúc mô-đun của chúng.
Chúng ta biết rằng chuỗi công khai mô-đun chia nhỏ chuỗi khối đơn thể thành 4 lớp: lớp đồng thuận, lớp khả dụng dữ liệu (DA), lớp thanh toán và lớp thực thi; sau đó áp dụng kiến trúc thiết kế sử dụng kỹ thuật DAS (lấy mẫu khả dụng dữ liệu) và các nút nhẹ chịu trách nhiệm xác minh đồng thuận, từ đó đạt được sự thống nhất giữa tính phi tập trung, bảo mật và khả năng mở rộng.
Hiện tại, cơ sở hạ tầng ở mỗi lớp của chuỗi mô-đun đang phát triển mạnh mẽ, tạo nên một bức tranh sôi động.
Các dự án hàng đầu ở lớp Khả dụng Dữ liệu (DA): Ethereum, Celestia DA sử dụng bằng chứng lạc quan - bằng chứng gian lận để đảm bảo khả dụng dữ liệu, Avail DA sử dụng cam kết KZG - bằng chứng hiệu lực để đảm bảo khả dụng dữ liệu, Near DA, EigenDA (chưa ra mắt) sử dụng tập xác thực Restaking + xác minh hiệu lực cam kết KZG để đảm bảo khả dụng dữ liệu;
Các dự án hàng đầu ở lớp Thanh toán: Dymension hỗ trợ tính thanh khoản AMM chia sẻ và khả năng tương tác giữa các Rollup mô-đun, Cevmos kết nối dòng chảy giữa các Rollup mô-đun và các chuỗi tương thích EVM;
Các dự án hàng đầu ở lớp Thực thi được chia làm hai loại: các lớp thực thi mô-đun gốc như Fuel, Eclipse và các SDK do các Rollup phổ thông cung cấp như Op Stack, Arbitrum Orbit, Polygon CDK, Zk Stack.
Trong ngành tiền mã hóa, hiện tượng cung vượt cầu hoặc thậm chí cung tạo ra cầu luôn tồn tại. Khi mô hình Dapp Rollup mới chỉ vừa manh nha, đã có rất nhiều nhà cung cấp dịch vụ Raas (Rollup as a Service) giúp các nhà phát triển Dapp xây dựng Rollup bằng cách sử dụng các ngăn xếp mô-đun nói trên, các dự án tiêu biểu bao gồm Altlayer, Gelato, Conduit, Caldera, v.v.
Trong đó, Conduit là nhà cung cấp Raas cho các Dapp Rollup hiệu suất cao như Perp DEX Aevo, Lyra. Caldera chủ yếu xây dựng hạ tầng Dapp Rollup cho game Web3, ví dụ như Loot Chain, HYTOPIA, v.v.
Khi lớp trung gian đã trưởng thành, mảnh ghép cuối cùng của cơ sở hạ tầng chuỗi mô-đun — giao thức tương tác giữa các Dapp Rollup — đã trở thành không gian thiết kế cạnh tranh hấp dẫn giữa các VC tiền mã hóa, giữa các nhà phát triển.
Nói chung, các giao thức tương tác trong ngành tiền mã hóa đều đối mặt với một vấn đề nền tảng chung: hai cá thể/thực thể khác nhau làm sao để tin tưởng và đạt được sự đồng thuận.
Blockchain là giải pháp cho bài toán Alice<==>Bob, cầu nối liên chuỗi (cross-chain bridge) là giải pháp cho bài toán Chain A <==> Chain B, Rollup là giải pháp cho bài toán L1 <==> L2.
Hiện có 6 kiểu mẫu kinh điển để đạt được tính tương tác liên chuỗi (bao gồm cả L1 và L2):
-
Trao đổi nguyên tử khóa thời gian băm (Hash Time-Lock Swap)
-
Lớp trung chuyển đa ký MPC
-
Lớp trung chuyển Tendermint SDK
-
Bằng chứng Zk + nút nhẹ
-
Nút nhẹ + Oracle
-
Lớp trung chuyển Rollup
Trong 6 kiểu mẫu kiến trúc kinh điển trên, đều cần cân nhắc giữa bảo mật, tính xác nhận cuối cùng và hiệu quả vốn.
Trong số đó, cầu nối liên chuỗi có mức độ tin cậy tối thiểu là sử dụng kiến trúc cầu nối L2<==>Lớp trung chuyển Rollup<==>L2, ví dụ như Orbiter, Across.
Kiến trúc này cũng là kiểu mà Vitalik luôn khuyến nghị. Tuy nhiên trước đây phương pháp này chưa được áp dụng rộng rãi vì phí dịch vụ khối an toàn trên Ethereum (Gas) cao và thời gian xác nhận cuối cùng lâu (12 phút). Hiện nay, sau khi cơ sở hạ tầng chuỗi mô-đun hoàn thiện, hai vấn đề này đã được giải quyết triệt để.
Hiện tại, các giao thức tương tác Rollup nằm trong danh sách theo dõi của tôi bao gồm:
Chuỗi siêu mô-đun KIRA Network
KIRA Network đưa ra các nguyên lý mới là "siêu mô-đun" và "tính xác nhận cuối cùng". Trong kiến trúc mạng của nó, lớp MF thông qua cơ chế đặt cược - phạt (Staking-Slash) kết hợp với cơ chế xác minh tiêu đề khối, sao chép trạng thái của tất cả các chuỗi và Rollup, rút gọn độ phức tạp mạng từ N<==>N xuống còn N<==>KIRA.
Giao thức tương tác Interwoven Rollup Initia
Initia đưa ra nguyên lý mới về Interwoven Rollup, nhưng vẫn chưa công bố tài liệu.
Polymer – Mở rộng khả năng tương tác IBC ra toàn bộ các chuỗi
Bản thân Polymer là một Rollup Ethereum, sử dụng công nghệ IBC để đạt được khả năng tương tác giữa các Rollup khác nhau. Nó dùng OP Stack làm lớp thanh toán, tận dụng Cosmos SDK để đạt được khả năng tương tác IBC bản địa, và dùng EigenDA cung cấp bằng chứng khả dụng dữ liệu có thể mở rộng.
Hãy tưởng tượng đến đỉnh điểm của chu kỳ tăng giá này, hàng triệu sản phẩm Dapp Rollup thế hệ mới phục vụ 1 tỷ người dùng hoạt động, lúc đó khả năng tương tác giữa các Dapp Rollup sẽ trở thành nhu cầu thiết yếu của thị trường. Đây chính là lý do vì sao các giao thức tương tác Rollup sử dụng ngăn xếp mô-đun để xây dựng lớp trung chuyển Rollup đã trở thành "chiếc cốc thánh" mới của nguyên lý mô-đun.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@0xNing0x
