Bộ tăng tốc hệ sinh thái BTC: Nói về giá trị đầu tư $STX từ nâng cấp Nakamoto của Stacks
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Bộ tăng tốc hệ sinh thái BTC: Nói về giá trị đầu tư $STX từ nâng cấp Nakamoto của Stacks
Nâng cấp Nakamoto là bản nâng cấp lớn tiếp theo của Stacks, dự kiến diễn ra vào quý 1 năm 2024.
Chuyên sâu báo cáo Web3
Tóm tắt
-
Giá trị dài hạn của Stacks phụ thuộc vào sự phát triển của hệ sinh thái Stacks và nhu cầu liên quan đến hợp đồng thông minh Clarity. Hiện tại, việc xây dựng hệ sinh thái Stacks còn chậm trễ, số lượng nhà phát triển và người dùng thực tế cũng tăng trưởng chậm cả về tuyệt đối lẫn tương đối;
-
Các yếu tố thúc đẩy giá của Stacks bao gồm: câu chuyện halving, dự án duy nhất có token lưu hành trong lớp 2 của BTC, câu chuyện tuân thủ pháp lý, nâng cấp mạng lưới, và mức độ hưng phấn cảm xúc do hệ sinh thái Ordinals tạo ra;
-
Nâng cấp Nakamoto là lần cập nhật lớn tiếp theo của Stacks, dự kiến ra mắt vào quý I năm 2024, sẽ là chất xúc tác tiềm năng quan trọng cho biến động giá $STX. Đối với Stacks, nâng cấp Nakamoto đồng nghĩa với việc chia sẻ bảo mật mạng cùng BTC, ra mắt sBTC, hỗ trợ trao đổi nguyên tử BTC, tốc độ tạo khối nhanh hơn, hỗ trợ nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau.
-
Lộ trình nâng cấp Nakamoto được chia làm ba giai đoạn. Hiện tại đang ở giai đoạn thứ hai, khi giao thức đồng thuận Nakamoto đã lên mạng thử nghiệm; sBTC v0.1 đã ra mắt dưới dạng hợp đồng thông minh và bắt đầu thử nghiệm sớm trong môi trường thực tế. Việc triển khai đầy đủ dự kiến vào quý I năm tới. Nếu tiến độ thuận lợi, khả năng cao sự kỳ vọng về đợt nâng cấp sẽ bắt đầu được thổi phồng trước thời điểm chính thức ra mắt.
-
Tổng kết lại, đây là một dự án blockchain hiện tại chỉ có công nghệ mà chưa có khả năng thương mại hóa hay sức hút thị trường, có lộ trình nhưng thiếu hệ sinh thái và TVL. Tuy nhiên, nó sở hữu nhiều yếu tố có tiềm năng để đầu cơ (nâng cấp mạng, halving, tuân thủ pháp lý, là một trong những layer 2 nổi bật và có uy tín nhất trên hệ sinh thái BTC). Do đó, nên xem xét $STX như một loại meme coin liên quan đến BTC hoặc dạng beta đòn bẩy cao.
1. Đặc điểm của Stacks
Stacks là một lớp hợp đồng thông minh dành cho Bitcoin, mục tiêu của nó là cho phép sử dụng Bitcoin như tài sản và thanh toán giao dịch một cách không cần tin cậy trên blockchain Bitcoin. Stacks có các đặc điểm sau:
-
Stacks có chuỗi riêng, trình biên dịch và ngôn ngữ lập trình tên là Clarity. Nó hoạt động đồng bộ với Bitcoin. Về bản chất, nó xây dựng một chuỗi mới bên ngoài chuỗi Bitcoin, có cấu trúc quản trị và mô hình giao dịch độc lập.
-
Không sử dụng cầu nối (bridge) để liên kết tài sản, mà tích hợp với chuỗi chính Bitcoin bằng cách gửi giao dịch neo (anchor transaction) lên mạng Bitcoin. Những giao dịch này chứa tóm tắt thông tin tiêu đề khối từ chuỗi Stacks và một số dữ liệu bổ sung, được phát sóng lên mạng Bitcoin để đảm bảo tính bất biến.
-
Cho phép ứng dụng và hợp đồng thông minh sử dụng BTC như tài sản hoặc tiền tệ, và thanh toán giao dịch trên chuỗi chính Bitcoin.
-
Stacks sử dụng cơ chế đồng thuận PoX (Proof of Transfer): Trong Stacks, thợ đào và người xác nhận giao dịch là hai vai trò khác nhau. Người xác nhận phải stake token STX (đào BTC), trong khi thợ đào phải stake BTC trên chuỗi Bitcoin chính (đào STX).
2. Phân tích giá trị dự án
Giá trị dài hạn của Stacks phụ thuộc vào sự phát triển của hệ sinh thái Stacks và nhu cầu đối với hợp đồng thông minh Clarity, bởi vì:
-
Do phí giao dịch cao, thợ đào thấy rõ giá trị khai thác tăng lên, điều này tạo động lực để họ kiếm STX nhằm tham gia vào quá trình đạt đồng thuận.
-
STX được thiết kế để thanh toán phí giao dịch và thực thi hợp đồng thông minh. Những người stake STX sẽ được hưởng lợi từ sự tăng trưởng của hệ sinh thái Stacks.
-
Tuy nhiên, hiện tại hệ sinh thái Stacks phát triển khá yếu kém, gần như không có dự án nào nổi bật, số lượng nhà phát triển và người dùng thực tế tăng trưởng chậm cả về tuyệt đối lẫn tương đối;
-
TVL: 19,13 triệu USD
-
Nguyên nhân chính: độ khó phát triển kỹ thuật cao và thiếu sức hút thị trường
Nguồn: Defillama (https://defillama.com/)
Nguồn: https://defillama.com/chain/Stacks
3. Hành trình phát triển và các yếu tố thúc đẩy giá của Stacks
Tổng hợp hành trình phát triển của Stacks, các mốc quan trọng như sau:
-
Hành trình phát triển của Stacks bắt đầu từ năm 2013. Dự án do hai nhà sáng lập Muneeb Ali và Ryan Shea khởi xướng. Stacks là kết quả từ luận án tiến sĩ của Muneeb Ali, mô tả một khung Internet có thể xây dựng xung quanh blockchain Bitcoin. Khung này ban đầu gọi là Blockstack.
-
Năm 2014 tham gia chương trình Y Combinator batch, nghiên cứu và phát triển ban đầu trở nên khả thi. Muneeb Ali và Ryan Shea gây quỹ từ những nhà đầu tư như Union Square Ventures, Naval Ravikant, SV Angel, Winklevoss Capital...
-
Năm 2017 gây quỹ 47 triệu USD qua phát hành token, năm 2019 gây quỹ thêm 23 triệu USD thông qua phát hành hợp chuẩn SEC Reg A+ tại Mỹ và Reg S. Hơn 4.500 người nắm giữ Stacks tham gia, bao gồm USV, Lux, DCG, Winklevoss Capital, Blockchain Capital, Foundation Capital, Hashkey, Fenbushi…
-
Quý IV/2018: Ra mắt mainnet
-
Quý IV/2018: Phát hành ví chính thức Hiro Wallet
-
Quý II/2019: Nộp đơn lên SEC xin cấp phép phát hành token trị giá 50 triệu USD
-
Quý II/2019: Phát hành whitepaper Stacks 2.0
-
Quý II/2019: Giới thiệu ngôn ngữ phát triển hợp đồng Clarity
-
Quý III/2019: Trở thành dự án crowdsale đầu tiên được SEC chấp thuận
-
Năm 2020: Blockstack đổi tên thành Stacks
-
Quý I/2020: Triển khai cơ chế đồng thuận Proof of Transfer (PoX)
-
Quý II/2020: Ra mắt testnet Stacks 2.0
-
Quý II/2020: Nộp báo cáo phát triển lên SEC
-
Quý IV/2020: Sau khi Stacks 2.0 ra mắt, STX không còn bị coi là chứng khoán theo luật pháp Mỹ (SEC chưa từng công khai đồng ý quan điểm này)
-
Tháng 1/2021: Ra mắt mainnet Stacks 2.0, tương thích với hợp đồng thông minh Clarity
-
Quý II/2021: Ra mắt chương trình tăng tốc phát triển hệ sinh thái Stacks Accelerator
-
Quý II/2021: Công bố giải pháp mở rộng Hyperchain
-
Quý IV/2021: Kiểm toán hợp đồng Clarity
-
Quý II/2022: Phát hành phiên bản 2.05.0.2.0
-
Quý I/2023: Ra mắt phiên bản Stacks 2.1
-
Quý I/2023: Ra mắt nền tảng phát triển Hiro
-
Quý IV/2023: Cập nhật lớn, ra mắt mạng Nakamoto
-
Quý IV/2023: Cập nhật lớn, ra mắt sBTC
Kết hợp với hành trình phát triển của Stacks, có thể thấy các yếu tố thúc đẩy giá chủ yếu bao gồm:
-
Halving: Halving của BTC sẽ diễn ra khoảng một năm nữa, sau đó an ninh mạng sẽ thu hút nhiều sự chú ý hơn cho lớp 2 của BTC, đồng thời thị trường cũng đang tìm kiếm cơ hội giao dịch có độ biến động cao liên quan đến halving.
-
Dự án duy nhất có token lưu hành trong lớp 2 của BTC: STX hiện là lớp 2 hoàn chỉnh nhất của BTC, đồng thời là dự án duy nhất phát hành token trong lớp 2 của BTC, vốn hóa thị trường so với L2 của Ethereum vẫn còn nhỏ.
-
Khi hiệu suất sử dụng mạng tăng lên, không gian khối càng trở nên quý giá, chi phí BTC mà thợ đào phải trả cũng tăng theo, từ đó tỷ lệ lợi nhuận cho người stake STX cũng được cải thiện.
-
Câu chuyện tuân thủ pháp lý: Token đầu tiên được cấp phép hợp chuẩn SEC
-
Nâng cấp mạng lưới
-
Sự bùng nổ của hệ sinh thái Ordinals mang lại dòng tiền và mức độ hưng phấn cảm xúc cho lớp 2 của BTC
4. Nâng cấp Nakamoto
Nâng cấp Nakamoto là bản cập nhật lớn tiếp theo của Stacks, dự kiến ra mắt vào quý IV/2023, sẽ là chất xúc tác tiềm năng quan trọng cho biến động giá $STX. Ý nghĩa chính của nâng cấp Nakamoto đối với Stacks như sau:
(1) Chia sẻ bảo mật mạng với BTC: Giao dịch được thanh toán trên mạng Bitcoin. Tính năng này giúp giao dịch Stacks an toàn và đáng tin cậy hơn, đồng thời biến Stacks thành một lớp 2 thực sự chứ không còn là một sidechain độc lập.
(2) Ra mắt sBTC: Giới thiệu tài sản neo theo BTC là sBTC, giúp các hợp đồng thông minh chạy nhanh hơn và rẻ hơn, dễ dàng chuyển BTC vào hoặc ra khỏi lớp 2 Stacks. Điều này thúc đẩy sự phát triển của thị trường DeFi trên Bitcoin.
Chuyển BTC sang sBTC: Gửi BTC đến một địa chỉ multisig, đồng thời khởi tạo một giao dịch trên mạng Stacks, kích hoạt một hợp đồng thông minh gửi BTC đến địa chỉ multisig và tạo ra lượng sBTC tương ứng trên mạng Stacks.
Chuyển sBTC về BTC: Gửi tin nhắn đến hợp đồng thông minh, khởi tạo giao dịch khác trên mạng Stacks, kích hoạt hợp đồng hủy lượng sBTC tương ứng và gửi BTC về cho người dùng.
So sánh sBTC và WBTC như sau:
(3) Hỗ trợ trao đổi nguyên tử BTC: Địa chỉ Bitcoin có thể sở hữu và di chuyển tài sản được định nghĩa trên lớp Stacks như STX, stablecoin và NFT, và chuyển chúng thông qua giao dịch trên lớp 1 Bitcoin.
(4) Ngôn ngữ Clarity: Nâng cao đáng kể tính bảo mật của hợp đồng thông minh trên chuỗi.
(5) Đọc trạng thái Bitcoin: Có thể đọc toàn bộ dữ liệu chuỗi Bitcoin, hỗ trợ đọc giao dịch và thay đổi trạng thái, thực thi các hợp đồng thông minh được kích hoạt bởi giao dịch Bitcoin. Tính năng đọc Bitcoin giúp dữ liệu lớp 1 và lớp 2 luôn đồng bộ.
(6) Tạo khối nhanh: Hiện tại thời gian tạo khối là 10 phút, sau nâng cấp sẽ giảm xuống 4–5 giây, phá vỡ giới hạn 10 phút của BTC, đồng thời ghi hash giao dịch vào Bitcoin mỗi lần tạo khối để đảm bảo an ninh mạng.
(7) Hỗ trợ nhiều ngôn ngữ lập trình thông qua subnet tùy chỉnh: Các lớp mở rộng như subnet có thể cân bằng giữa hiệu suất và phi tập trung khác với mạng chính Stacks. Subnet có thể hỗ trợ các ngôn ngữ lập trình và môi trường thực thi khác (ví dụ Solidity và EVM của Ethereum), cho phép tất cả hợp đồng thông minh Ethereum đều có thể sử dụng tài sản neo theo Bitcoin và thanh toán trên chuỗi Bitcoin.
Lộ trình nâng cấp Nakamoto như sau:
sBTC – sản phẩm trọng tâm của đợt nâng cấp này – được triển khai theo ba giai đoạn, hiện đang ở giai đoạn thứ hai.
Nguồn: https://www.stacks.co/explore/events
Giao diện thử nghiệm:
Nguồn: https://www.stacks.co/explore/events
Giai đoạn một: Đặt nền móng cho nâng cấp, ra mắt sản phẩm MVP của sBTC trên testnet, triển khai phiên bản dành cho nhà phát triển lên mainnet và testnet, kéo dài 6 tháng. Giai đoạn hai: Kích hoạt sBTC trên mainnet và ra mắt mạng Nakamoto, dự kiến kéo dài 6 tháng. Giai đoạn ba: Tập trung vào khả năng mở rộng, xây dựng vòng lặp phát triển hệ sinh thái ứng dụng, mở rộng kinh tế Bitcoin – nhiệm vụ trung và dài hạn.
Hiện tại sBTC đã ra mắt và bắt đầu thử nghiệm sớm trong môi trường thực tế. Việc triển khai đầy đủ dự kiến vào đầu năm tới. Nếu tiến độ thuận lợi, khả năng cao sự kỳ vọng về đợt nâng cấp sẽ bắt đầu được thổi phồng trước thời điểm chính thức ra mắt.
5. Kết luận:
Trước tiên, nói về bản thân dự án:
-
Stacks là một dự án lâu đời, khởi nguồn từ năm 2013, có độ nổi tiếng và ảnh hưởng lớn trong cộng đồng core Bitcoin và thị trường tiền mã hóa phương Tây;
-
Công nghệ: Sở hữu hệ thống công nghệ độc đáo, có chuỗi riêng, trình biên dịch và ngôn ngữ lập trình, hoạt động đồng bộ với Bitcoin. Về bản chất là xây dựng một chuỗi mới bên ngoài chuỗi Bitcoin, có cấu trúc quản trị và mô hình giao dịch độc lập. Nhược điểm là độ khó phát triển kỹ thuật tương đối cao;
-
Xây dựng hệ sinh thái: 1) Tương đối chậm trễ, TVL toàn chuỗi chỉ 19 triệu USD, phần lớn thời gian kể từ khi ra đời không vượt quá 10 triệu USD; 2) Thiếu dự án tiêu biểu, số lượng nhà phát triển và người dùng thực tế tăng trưởng chậm cả về tuyệt đối lẫn tương đối; 3) Độ nhạy thương mại thấp, dù Ordinals và Brc20 bùng nổ nhưng không mang lại lợi ích thực tế cho hệ sinh thái Stacks; mặc dù sau đó Stacks đã bày tỏ rõ sự quan tâm đến Ordinals; 4) Tiến độ phát triển chậm, nhịp độ xây dựng hệ sinh thái rất chậm; 5) Trọng tâm phát triển tương lai: DeFi trên Bitcoin, NFT BTC, các ứng dụng khác; hiện tại vẫn đang từ từ xây dựng hạ tầng.
Tiếp theo, về $STX:
-
Theo sát xu hướng BTC, phần lớn thời gian là beta của thị trường chung; đầu năm nay có một giai đoạn nhỏ tạo alpha nhờ kỳ vọng về nâng cấp Nakamoto cuối năm;
-
Yếu tố đầu cơ: 1) Halving: Halving của BTC xảy ra khoảng một năm nữa, sau đó an ninh mạng sẽ thu hút nhiều sự chú ý hơn cho lớp 2 của BTC, đồng thời thị trường cũng đang tìm kiếm cơ hội giao dịch có độ biến động cao liên quan đến halving; 2) Nâng cấp mạng Nakamoto; 3) Dự án phát hành token hiếm hoi trong lớp 2 của BTC, hiện là lớp 2 hoàn chỉnh nhất; 4) Khi hiệu suất sử dụng mạng tăng lên, không gian khối càng quý giá, chi phí BTC mà thợ đào phải trả càng cao, tỷ lệ lợi nhuận cho người stake STX cũng tăng theo; 5) Câu chuyện tuân thủ pháp lý: Token đầu tiên được cấp phép hợp chuẩn SEC, năm 2021 có nhiều kỳ vọng về yếu tố này: Quý III/2019 trở thành dự án crowdsale đầu tiên được SEC chấp thuận, quý IV/2020 sau khi Stacks 2.0 ra mắt, STX không còn bị coi là chứng khoán theo luật pháp Mỹ (SEC không công khai đồng ý nhưng ngầm thừa nhận). Hiện tại câu chuyện tuân thủ ít được nhắc đến.
Cuối cùng, về nâng cấp Nakamoto:
-
Nâng cấp gì: 1) Cải thiện hiệu suất và độ bảo mật của Stacks; 2) Ra mắt tài sản neo theo BTC là sBTC; 3) Hỗ trợ nhiều ngôn ngữ lập trình: Subnet có thể hỗ trợ các ngôn ngữ và môi trường thực thi khác (ví dụ Solidity và EVM của Ethereum), cho phép tất cả hợp đồng thông minh Ethereum đều có thể sử dụng tài sản neo theo Bitcoin và thanh toán trên chuỗi Bitcoin.
-
Lộ trình: Hiện tại Nakamoto đã lên testnet, việc triển khai đầy đủ dự kiến vào đầu năm tới. Nếu tiến độ thuận lợi, khả năng cao sự kỳ vọng sẽ bắt đầu được thổi phồng trước thời điểm nâng cấp chính thức (cần theo dõi sát sao tiến độ).
Tổng kết lại, đây là một dự án blockchain hiện tại chỉ có công nghệ mà chưa có khả năng thương mại hóa hay sức hút thị trường, có lộ trình nhưng thiếu hệ sinh thái và TVL. Tuy nhiên, nó sở hữu nhiều yếu tố có tiềm năng để đầu cơ (nâng cấp mạng, halving, tuân thủ pháp lý, là một trong những layer 2 lâu đời, nổi bật và có ảnh hưởng nhất trên hệ sinh thái BTC). Do đó, nên xem xét $STX như một loại meme coin liên quan đến BTC hoặc dạng beta đòn bẩy cao.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@gryphsisacademy
