AMA tổng kết: Thị trường dữ liệu tài chính rất lớn, Pyth ra đời để đáp ứng nhu cầu dữ liệu cho thế hệ DeFi mới
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
AMA tổng kết: Thị trường dữ liệu tài chính rất lớn, Pyth ra đời để đáp ứng nhu cầu dữ liệu cho thế hệ DeFi mới
Pyth Network là oracle dữ liệu sơ cấp lớn nhất hiện nay trong blockchain, chủ yếu tập trung vào dữ liệu thị trường tài chính với độ trễ thấp.
Chuyên sâu báo cáo Web3Hôm nay thứ Hai, token $PYTH chính thức niêm yết trên các sàn giao dịch lớn. Với tư cách là một ngôi sao mới trong lĩnh vực oracle, Pyth có điểm gì đặc biệt? Token oracle $PYTH mang lại những khả năng đổi mới nào? Trong tuần này, chúng tôi xin mời Ande đến từ Pyth Data Association để cùng trao đổi.
Buổi trao đổi lần này được chia làm hai phần. Phần đầu tiên sẽ tập trung vào các câu hỏi liên quan đến nguyên lý hoạt động và đặc điểm cốt lõi của mạng lưới Pyth Network. Phần thứ hai sẽ nói về những chủ đề thị trường nóng hổi mà cộng đồng quan tâm, bao gồm các động thái gần đây của Pyth, việc niêm yết token và định giá. Dưới đây là bản tóm tắt buổi AMA.
TechFlow: Tôi là Zolo từ TechFlow, rất vui hôm nay được đón tiếp Ande từ Pyth Data Association đến giao lưu cùng mọi người. Hôm thứ Hai vừa qua, Pyth đã chính thức lên các sàn giao dịch và thu hút rất nhiều sự chú ý. Trước tiên, xin mời Ande tự giới thiệu sơ qua về bản thân và giới thiệu về Pyth Network là gì.
Ande: Xin chào mọi người, tôi là Ande đến từ Pyth Data Association, là một Contributor của Pyth Network, phụ trách các công việc liên quan đến thị trường và hợp tác đối tác. Rất vui được TechFlow mời tham gia buổi AMA hôm nay.
Pyth Network hiện là hệ thống oracle dữ liệu sơ cấp lớn nhất trong blockchain, chuyên cung cấp dữ liệu tài chính thị trường với độ trễ thấp. Chúng tôi thu thập dữ liệu tài chính này trực tiếp từ các nguồn sơ cấp, xử lý thông qua thuật toán tổng hợp trên chuỗi, sau đó phát hành lên hơn 40 blockchain khác nhau. Bản thân oracle thực chất là một cơ sở hạ tầng trung gian, vì thế giới trên chuỗi vốn là một hệ thống khép kín, không thể trực tiếp lấy dữ liệu từ bên ngoài để truyền tải cho các dApp. Trong khi đó, các dApp – đặc biệt là DeFi – lại cần dữ liệu từ thế giới thực để xử lý giao dịch và thúc đẩy đổi mới.
Oracle đóng vai trò trung gian này, mang dữ liệu từ thế giới thực dưới dạng định kỳ và định dạng cố định lên chuỗi để các dApp tích hợp và sử dụng. Dữ liệu là một phần thiết yếu, nền tảng quan trọng cho sự đổi mới của DeFi, và oracle chính là cầu nối đó.
Pyth Network ra mắt phiên bản V1 vào năm 2021, bắt đầu từ Solana, và trong vòng một năm đã chiếm hơn 90% thị phần DeFi trên Solana. Vào nửa cuối năm ngoái, Pyth Network ra mắt phiên bản V2 – mô hình đa chuỗi tên là Pythnet. Trong chưa đầy một năm, oracle cung cấp dữ liệu giá của Pyth đã có mặt trên hơn 40 blockchain khác nhau, với hơn 200 loại dApp tích hợp dữ liệu Pyth trên các chuỗi này, và cung cấp hơn 350 cặp giá khác nhau, tất cả đều có thể sử dụng trên hơn 40 hệ sinh thái blockchain.
TechFlow: Cảm ơn Ande. Cá nhân tôi cũng biết đến Pyth từ năm 2021, lúc đó các bạn có lẽ chưa có nhiều khách hàng như bây giờ và cũng chưa nổi bật bằng hiện tại. Khi nhắc đến oracle, ai cũng nghĩ ngay đến ChainLink. Như bạn vừa nói, Pyth Network hiện là mạng lưới oracle dữ liệu sơ cấp lớn nhất trong blockchain. Vậy xin hỏi, trong bối cảnh đã có ChainLink và các oracle khác, tại sao vẫn cần Pyth? Và điểm khác biệt cốt lõi giữa Pyth với các dự án khác là gì?
Ande: Nhìn chung, Pyth là một cơ sở hạ tầng trung gian: phía trên là nhà cung cấp dữ liệu (nguồn dữ liệu), phía dưới là người dùng dữ liệu. Sự đổi mới ở cả hai phía này đều ảnh hưởng đến thị trường oracle.
Xét về nguồn dữ liệu, nhận thức thông thường cho rằng dữ liệu tài chính là miễn phí và có thể lấy từ bất kỳ nguồn công khai nào. Nhưng trái ngược với điều này, dữ liệu tài chính là một loại dữ liệu đặc biệt, thường không miễn phí. Năm 2023, riêng thị trường dữ liệu tài chính trong lĩnh vực tài chính truyền thống đã đạt giá trị vượt quá 6 tỷ USD.
Trong thế giới tài chính truyền thống, các tổ chức như Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông, Nasdaq hay các đơn vị chuyên về dữ liệu như Bloomberg đều coi dữ liệu là sản phẩm kinh doanh chính. Những dữ liệu này rất quý giá và phải trả phí mới có thể sử dụng – phục vụ cho các chuyên gia tài chính. Do đó, dữ liệu bản thân nó có giá trị, chứ không dễ dàng như các loại dữ liệu khác có thể tìm thấy miễn phí trên mạng. Loại dữ liệu quý giá này đến từ đâu?
Dữ liệu tài chính đến từ các sàn giao dịch, nhà tạo lập thị trường và nhiều chuyên gia tài chính khác nhau – ví dụ như các quỹ giao dịch trên thị trường thứ cấp – họ tạo ra dữ liệu này thông qua giao dịch tần suất cao hoặc các hoạt động kinh doanh hàng ngày. Ví dụ, một sàn giao dịch có chênh lệch mua bán và giá giao dịch thực tế của tài sản tài chính – đây chính là dữ liệu tài chính thời gian thực mà họ có thể cung cấp. Các tổ chức giao dịch tần suất cao (high-frequency trading) có dữ liệu từ từng lệnh giao dịch được thực thi – một phần trong hoạt động kinh doanh thường ngày. Họ có thể thương mại hóa và kiếm tiền từ dữ liệu này. Vì vậy, dữ liệu trong lĩnh vực tài chính truyền thống cực kỳ có giá trị.
Tương tự, trong lĩnh vực Crypto hay Web3, chúng ta thường nghĩ dữ liệu là miễn phí, nhưng thực tế giá trị của nó rất cao. Toàn bộ dữ liệu của Pyth Network đều đến từ nguồn sơ cấp – nghĩa là chúng tôi không lấy dữ liệu thứ cấp từ các nút công khai. Các nút này có thể do một lập trình viên vô danh viết mã để crawl dữ liệu tài chính từ nhiều nơi rồi phát hành lên mạng. Chúng tôi không phụ thuộc vào các nguồn dữ liệu thứ ba. Thay vào đó, chúng tôi trực tiếp kết nối với chủ sở hữu dữ liệu – những người nắm giữ dữ liệu sơ cấp – và mời họ phát hành dữ liệu tài chính thị trường một cách ổn định, liên tục và tần suất cao lên mạng lưới, nhằm đảm bảo tính chính xác, cập nhật nhanh chóng và ổn định của dữ liệu.
Sau khi có dữ liệu, Pyth xử lý và tổng hợp trên Pythnet để tạo thành một mức giá tổng hợp – kết quả từ nhiều nguồn dữ liệu khác nhau. Sau khi xử lý theo cơ chế tổng hợp, dữ liệu này được cung cấp cho tất cả các ứng dụng phi tập trung (dApp). Để lấy dữ liệu, các ứng dụng phải gửi yêu cầu qua hợp đồng trên chuỗi đến Pythnet. Mô hình này khác biệt ở chỗ: mô hình oracle truyền thống là mô hình "đẩy" (push), liên tục gửi dữ liệu theo tần suất cố định đến các dApp trên nhiều hệ sinh thái blockchain.
Tuy nhiên, mô hình "đẩy" gặp vấn đề về khả năng mở rộng. Ví dụ, hiện tại có thể có 200 ứng dụng DeFi cần nhận dữ liệu – nghĩa là oracle phải gửi dữ liệu đến 200 ứng dụng, hoặc đến 50-60 hệ sinh thái blockchain khác nhau. Chi phí này vẫn có thể chấp nhận được. Nhưng nếu mở rộng lên 2.000, 20.000 hay thậm chí 200.000 tổ chức, ứng dụng DeFi khác nhau? Chi phí sẽ tăng theo cấp số nhân. Nếu tương lai có 100-200 hệ sinh thái blockchain, mô hình "đẩy" phải liên tục phát dữ liệu đến từng hệ sinh thái – dẫn đến chi phí cập nhật và truyền tải dữ liệu tăng rất cao. Vì vậy, khả năng mở rộng của mô hình "đẩy" rất kém.
Tương lai của DeFi là rất lớn – có thể phát triển thành thị trường trị giá hàng tỷ, thậm chí hàng trăm tỷ USD. Trong bối cảnh đó, mô hình oracle "đẩy" sẽ không thể đáp ứng nhu cầu mở rộng. Vì vậy, Pyth đã đổi mới bằng cách xây dựng một cấu trúc oracle dựa trên mô hình "kéo" (pull). Chúng tôi không liên tục gửi dữ liệu đến bất kỳ blockchain hay dApp nào. Thay vào đó, chúng tôi cập nhật và lưu trữ dữ liệu tập trung trên Pythnet – một chuỗi ứng dụng chuyên xử lý dữ liệu. Bất kỳ dApp nào trên bất kỳ hệ sinh thái nào muốn cập nhật dữ liệu cho giao dịch hàng ngày đều có thể gửi yêu cầu trực tiếp đến Pythnet để lấy dữ liệu.
Với cách này, khả năng mở rộng của oracle là vô hạn. Chúng tôi không cần duy trì một khung chi phí tăng dần để đảm bảo tần suất gửi dữ liệu cố định, giảm đáng kể áp lực xử lý cho oracle. Đồng thời, vì không phải tốn nhiều chi phí và băng thông để duy trì việc "đẩy" dữ liệu, chúng tôi có thể tập trung nhiều hơn vào việc cập nhật dữ liệu và thu hút thêm nguồn dữ liệu sơ cấp – đảm bảo tần suất cập nhật cao, độ chính xác và ổn định cao, nâng cao chất lượng và tính khả dụng của dữ liệu. Ngoài ra, tất cả các dApp DeFi đều có thể truy cập dữ liệu từ Pythnet một cách không cần cho phép (permissionless) và liền mạch – đây là một đổi mới quan trọng của Pyth.
Tóm lại, thứ nhất, ở phía nguồn dữ liệu, chúng tôi đảm bảo tính ổn định và độ tin cậy của dữ liệu. Thứ hai, về khả năng mở rộng phía người dùng, thiết kế của Pyth cho phép mở rộng quy mô khi DeFi phát triển lên hàng tỷ ứng dụng trong tương lai. Đây là hai điểm đổi mới quan trọng.
TechFlow: Tôi thấy điểm thú vị là bạn nói Pyth có rất nhiều dữ liệu sơ cấp, trực tiếp kết nối với nguồn, và có thể hỗ trợ quy mô lớn hơn cho dữ liệu tài chính hoặc DeFi. Đối với người dùng, trải nghiệm thực tế khi sử dụng các giao thức DeFi hoặc giao thức được hỗ trợ bởi Pyth sẽ khác biệt như thế nào?
Ví dụ như tôi từng thấy ai đó nói trong nhóm rằng khi làm giao dịch phái sinh, nên ưu tiên dùng các giao thức được hỗ trợ bởi Pyth, có lẽ vì tốc độ cập nhật nhanh hơn. Bạn có thể đưa ra một vài ví dụ thực tế không? Người dùng khi sử dụng sản phẩm hoặc giao thức được hỗ trợ bởi Pyth sẽ cảm nhận được sự khác biệt cụ thể nào về hiệu suất?
Ande: Để hiểu rõ lý do cần đổi mới oracle hoặc lý do cần phát triển DeFi trong tương lai, chúng ta có thể phân loại như sau:
Đầu tiên, vào năm 2020 hay “Mùa hè DeFi”, chúng ta chứng kiến thế hệ đầu tiên của các ứng dụng DeFi – bao gồm DEX, hoán đổi trên chuỗi và một số sản phẩm tài chính cơ bản, thậm chí cả các giao thức cho vay. Đây là khởi nguyên của DeFi. Ở giai đoạn này, tần suất giao dịch trên chuỗi không đòi hỏi tần suất cập nhật dữ liệu cao.
Ví dụ, khi giao dịch trên DEX, có nhiều loại DEX – chẳng hạn như sổ lệnh phi tập trung hay AMM trên chuỗi – nhiều DEX không nhất thiết cần dữ liệu bên ngoài để cập nhật giá. Có thể chúng vận hành một sổ lệnh tập trung, do đó không cần oracle cung cấp dữ liệu.
Hoặc với hoán đổi trên chuỗi, dù hiện nay đã có những giải pháp đổi mới, nhưng trong cấu trúc giao dịch ban đầu, không cần dữ liệu cập nhật tần suất cao để xác định giá hiện tại, vì đã thiết lập một khoảng giá chấp nhận được – giá sẽ được điều chỉnh theo cung cầu hoặc tình trạng token trên chuỗi.
Với cho vay, khi bạn muốn vay tiền, bạn không cần dữ liệu cập nhật tần suất cao để định giá tài sản – chỉ cần dữ liệu chính xác khi thực hiện khoản vay là đủ. Nhưng dần dần, chúng ta chuyển sang giai đoạn DeFi thứ hai – có thể từ nửa cuối 2021 đến 2022 hoặc 2023 – khi xuất hiện nhiều đổi mới sâu hơn trên chuỗi. Ví dụ điển hình nhất là hợp đồng vĩnh viễn (Perps) trên chuỗi. Hợp đồng là một sản phẩm phái sinh, và điều kiện tồn tại cốt lõi là phải theo dõi chính xác và thời gian thực giá tài sản cơ sở. Chỉ khi có dữ liệu giá chính xác, mới có thể thực hiện giao dịch phái sinh tần suất cao trên chuỗi. Sản phẩm phái sinh buộc phải có nguồn dữ liệu bên ngoài liên tục cập nhật giá tài sản cơ sở để thực hiện giao dịch phái sinh chính xác.
Khi bước vào giai đoạn này, chúng ta nhận ra rằng độ chính xác và tần suất cập nhật dữ liệu trở nên cực kỳ quan trọng đối với DeFi. Vì vậy, giải pháp oracle thế hệ đầu tiên không còn phù hợp – vì nó được thiết kế cho các sản phẩm DeFi đời đầu, nơi không cần cập nhật dữ liệu tần suất cao, đa chuỗi hay độ chính xác cao. Khi DeFi đổi mới đến mức này, những yếu tố trước đây không cần thì nay đều trở nên thiết yếu. Trong khi đó, oracle truyền thống vốn phục vụ cho thế hệ DeFi trước, bị giới hạn và khó đổi mới nhanh để đáp ứng nhu cầu mới.
Lúc này, Pyth đã đổi mới với một hướng đi mới – như đã nói: cập nhật liên tục trên chuỗi, nhưng duy trì trên Pythnet. Khi dApp cần, chúng sẽ kéo dữ liệu trực tiếp từ Pythnet. Mô hình này mang lại lợi ích: gần như không có độ trễ, hoặc chỉ mất thời gian rất ngắn để lấy được dữ liệu tài chính mới nhất và chính xác nhất.
Hãy lấy ví dụ về việc thực hiện Perps trên chuỗi – đây cũng là người dùng dữ liệu lớn nhất của Pyth: Synthetix, và các ứng dụng trong hệ sinh thái như Kwenta, Polynomial – các giao diện frontend của Synthetix. Synthetix là một sản phẩm hợp đồng vĩnh viễn trên chuỗi. Khi bạn thực hiện giao dịch, quy trình được chia nhỏ.
Bước đầu tiên là gửi yêu cầu đặt lệnh. Synthetix sẽ cập nhật giá thời gian thực theo lệnh. Chỉ khi có yêu cầu đặt lệnh và cập nhật giá thời gian thực, giao dịch mới được thực hiện. Nếu trong quá trình thực hiện, việc cập nhật giá bị trễ – ví dụ 3-4 giây – tức là lệnh được gửi cách đây 3-4 giây, nhưng lại dùng dữ liệu giá 3-4 giây sau để thực hiện giao dịch. Trên chuỗi, đặc biệt là giao dịch tần suất cao, diễn biến thay đổi trong tích tắc – giá có thể biến động rất mạnh trong 3-4 giây. Độ trễ này là không thể chấp nhận được. Lúc này, cần một giải pháp oracle đổi mới có thể cập nhật giá chính xác với tốc độ dưới một giây (sub-second).
Pyth sử dụng mô hình công nghệ từ Solana, cho phép cập nhật giá mỗi 400ms – tức là dưới một giây, hoặc hơn một lần mỗi giây. Với tần suất cập nhật sub-second và mô hình kéo dữ liệu, xét theo mô hình Synthetix: khi người dùng thực hiện giao dịch và cần lấy dữ liệu giá hiện tại, họ sẽ đánh dấu thời gian (timestamp), sau đó lấy dữ liệu từ Pythnet về trong chưa đến một giây để thực hiện settlement giao dịch.
Toàn bộ quá trình diễn ra tại một thời điểm cố định – ví dụ, giá tại 8h01 phút 01 giây sáng – giúp thực hiện lệnh. Như vậy, rủi ro về sự không ổn định giá do độ trễ được giảm xuống mức tối thiểu. Đây chính là thách thức lớn mà thế hệ DeFi mới đặt ra cho oracle và dữ liệu. Theo tôi, Pyth hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu dữ liệu của thế hệ DeFi mới – đây là một ví dụ thực tế tiêu biểu.
TechFlow: Gần đây, ngày càng nhiều người bàn luận về Pyth. Chúng tôi cũng nhận thấy nhiều người lần đầu biết rằng Pyth đã hỗ trợ hơn 200 giao thức. Tôi biết đến Pyth lần đầu vào cuối năm 2021. Trong hơn hai năm qua, các bạn đã đạt được những mốc quan trọng nào? Làm thế nào để vượt qua thị trường gấu? Chúng tôi cũng rất tò mò về đội ngũ phía sau Pyth. Xin Ande chia sẻ đôi chút về hành trình của Pyth trong hai năm qua và về đội ngũ.
Ande: Cảm ơn. Về đội ngũ, mọi thông tin liên quan đến Pyth đều công khai. Mọi người có thể truy cập trang web của Pyth Data Association để xem danh sách các contributor cốt lõi. Thành viên trong đội ngũ rất đa dạng – ví dụ CEO Mike Cahill có nền tảng tài chính truyền thống, từng làm tại Morgan Stanley, sau đó chuyển đến Jump, phụ trách chứng khoán hóa sản phẩm tài chính truyền thống, giao dịch tần suất cao, hoặc các sản phẩm tài chính mới nổi tại châu Âu, rồi dần chuyển sang nghiên cứu sản phẩm tài chính trên chuỗi.
Nhiều thành viên trong đội phát triển đến từ AWS, Microsoft hoặc Google – những công ty công nghệ lớn, hoặc các tổ chức giao dịch tần suất cao mới nổi. Dù nền tảng đa dạng, nhưng điểm chung là tất cả đều đến từ lĩnh vực công nghệ tài chính hoặc tài chính truyền thống – nên đều am hiểu sâu sắc về vận hành tài chính. Tôi có thể tự tin nói rằng, mọi thành viên trong đội ngũ Pyth đều khá am hiểu logic vận hành của tài chính – như tôi đã đề cập ban đầu: tại sao trong nhận thức thông thường, chúng ta lại nghĩ dữ liệu hiện nay không còn giá trị, hoặc có thể lấy miễn phí từ Internet, trong khi thực tế hoàn toàn ngược lại.
Thực tế, dữ liệu tài chính là một thị trường dữ liệu khổng lồ. Ví dụ đơn giản: trong thế giới thực, không ai có thể lấy miễn phí dữ liệu thị trường cổ phiếu Mỹ tại thời điểm hiện tại. Dữ liệu này chỉ được cung cấp miễn phí sau 6 tiếng. Nếu bạn cần dữ liệu giao dịch thời gian thực, bạn phải trả tiền cho chủ sở hữu dữ liệu – ví dụ như Nasdaq. Nasdaq kiếm hàng tỷ USD mỗi năm từ việc bán dữ liệu này.
Do đó, giả thuyết cốt lõi của chúng tôi là: dữ liệu tài chính là một loại dữ liệu quý giá – điều này trái ngược với nhận thức thông thường trong thời đại dữ liệu lớn. Đa số người không làm trong ngành tài chính có thể cho rằng dữ liệu không có nhiều giá trị thương mại, nên dữ liệu không phải trọng tâm của oracle, hay nguồn dữ liệu không phải là rào cản đổi mới cho oracle.
Nhưng thực tế, chính đây là điểm khác biệt lớn nhất giúp Pyth tách biệt khỏi các oracle khác – chúng tôi tin tưởng tuyệt đối vào giá trị của dữ liệu, và giá trị của dữ liệu tài chính chính xác, tần suất cao. Từ định hướng cốt lõi này, chúng tôi chấp nhận dữ liệu có giá trị, nên dành rất nhiều công sức để tìm kiếm và kết nối với các nhà cung cấp dữ liệu sơ cấp. Chỉ như vậy mới đảm bảo tính chính xác từ gốc, từ đó dẫn đến toàn bộ chuỗi đổi mới logic sau này.
Tóm lại, đội ngũ am hiểu tài chính, có khả năng dùng công nghệ đổi mới để tích hợp các yếu tố then chốt của tài chính truyền thống lên chuỗi, từ đó xây dựng thế giới DeFi tương lai bằng phương tiện kỹ thuật cốt lõi. Chúng tôi luôn tin rằng DeFi trên chuỗi và tài chính truyền thống là hai thực thể, gọi là TradFi và DeFi – nhưng chúng không đối lập. Trong tương lai, có thể sẽ không còn phân biệt TradFi và DeFi – toàn bộ thế giới tài chính nên hòa nhập. Tài chính truyền thống nên tận dụng các tiện ích lớn mà tài chính trên chuỗi mang lại.
Và DeFi cũng cần học hỏi từ truyền thống tài chính – lĩnh vực đã phát triển hàng trăm năm với kinh nghiệm, công nghệ và sản phẩm trưởng thành – để giúp mọi người, khi cần thực hiện giao dịch tài chính ngoài chuỗi, có thể sử dụng công nghệ trên chuỗi, thực hiện giao dịch qua DeFi và có trải nghiệm người dùng ngang bằng với Web2 hay tài chính truyền thống. Đó là hình mẫu tương lai mà chúng tôi hướng tới.
Dựa trên định hướng này, đội ngũ đã chuẩn bị và xây dựng trong nhiều năm – ít nhất là hơn năm năm – mới đạt được như ngày hôm nay. Trước khi mainnet ra mắt năm 2021, Pyth đã chuẩn bị âm thầm – có thể hơn một năm – để tạo đà bùng nổ. Từ khi ra mắt đến nay, trải qua chuyển đổi từ V1 sang V2, chúng tôi đã mở rộng lên hơn 40 blockchain, có hơn 90 nhà cung cấp dữ liệu sơ cấp ở phía trên, và hơn 200 ứng dụng phi tập trung ở phía dưới liên tục tích hợp dữ liệu Pyth.
Dù xét theo đường cong tăng trưởng hay tiến trình đổi mới sản phẩm, Pyth đang phát triển với tốc độ ngày càng nhanh. Khi hiệu ứng quy mô xuất hiện, tốc độ tăng trưởng, đổi mới và năng lực sẽ càng nhanh hơn. Đây là giai đoạn và câu chuyện phát triển hiện tại của Pyth.
TechFlow: Cảm ơn Ande. Tiếp theo, chúng ta sẽ hỏi một số câu về thị trường hoặc token. Trước đây, chúng tôi biết Pyth rất chú trọng vào mô hình kinh doanh vòng lặp tích cực, và quảng bá tính thực dụng khác nhau của token $PYTH. Vậy anh nhìn nhận thế nào về tính thực dụng của Pyth Token trong toàn bộ mô hình? Hay so sánh với $LINK, Pyth Token có điểm khác biệt gì?
Ande: Về Tokenomics và thiết kế token, các tính năng thực dụng của Pyth Token đã được giải thích chi tiết trong whitepaper và các bài viết chính thức của Pyth. Nếu quan tâm, mọi người có thể đọc trực tiếp tại các tài liệu chính thức.
Ở đây tôi tóm tắt ngắn gọn: về quản trị, Pyth hiện là sản phẩm oracle duy nhất trong toàn bộ赛道 có quản trị phi tập trung trên chuỗi. Cùng lúc niêm yết token, chúng tôi cũng ra mắt hệ thống quản trị không cần cho phép. Người dùng có thể stake token Pyth để đổi lấy quyền quản trị theo tỷ lệ 1:1 – khác biệt so với một số mô hình quản trị khác.
Thứ nhất, đối với tổ chức, Pyth DAO gần như là DAO duy nhất trong ngành cùng loại đã đăng ký pháp lý, được thành lập dưới dạng DAO – nên quản trị là việc rất nghiêm túc với chúng tôi. Ngoài ra, như đã viết trong whitepaper, quản trị quyết định nhiều khía cạnh then chốt của mạng lưới Pyth – ví dụ: phí dữ liệu mà các giao thức và ứng dụng phía dưới phải trả khi cập nhật dữ liệu từ Pyth là bao nhiêu – do quản trị quyết định.
Thứ hai, việc Pyth phát hành cặp giá mới do quản trị quyết định. Thứ ba, việc thêm nhà cung cấp dữ liệu mới vào Pyth cũng do quản trị quyết định. Thứ tư, nếu Pyth phát triển sản phẩm mới hoặc điều chỉnh tính năng sản phẩm, cũng do quản trị quyết định.
Bạn thấy rằng, việc stake token Pyth mang lại quyền quản trị rất quan trọng. Ngoài ra, mô hình kinh doanh của Pyth cũng khác biệt so với oracle truyền thống. Mô hình kinh doanh truyền thống thiên về Web2: khi một giao thức hay đội ngũ muốn dùng dữ liệu oracle, họ phải tìm đến oracle, ký hợp đồng trắng đen, và thực hiện dịch vụ theo hợp đồng – logic kinh doanh Web2 quen thuộc: tôi cung cấp dịch vụ, bạn trả tiền.
Với Pyth, chúng tôi không có khái niệm hợp đồng. Pyth là một dự án Web3 thuần túy. Tất cả việc tích hợp đều không cần cho phép: nếu một dApp trên chuỗi muốn tích hợp dữ liệu Pyth, họ không cần liên hệ đội ngũ Pyth. Thay vào đó, tất cả giao diện dữ liệu của Pyth đều mở, mọi hợp đồng trên chuỗi đều có thể tích hợp dữ liệu Pyth mà không cần thông qua đội ngũ Pyth.
Cái họ cần trả là gì? Chỉ cần thanh toán một khoản phí dữ liệu trên chuỗi mỗi lần cập nhật giá – khoản phí này do quản trị quyết định. Toàn bộ mô hình kinh doanh của Pyth: càng nhiều người cập nhật giá, Pyth càng thu được nhiều phí dữ liệu. Quá trình thu phí này không cần cho phép – không cần ký hợp đồng với bất kỳ bên nào, không cần thỏa thuận hành vi – mọi thứ minh bạch và hiển thị trên chuỗi. Mỗi lần cập nhật giá là một giao dịch trên chuỗi, có thể tra cứu chi tiết giao dịch và phí cập nhật dữ liệu qua trình duyệt. Đây là điểm đổi mới và bản chất Web3 thuần túy của mô hình kinh doanh Pyth.
Vai trò của Pyth Token trong quá trình này: về phí dữ liệu, Pyth có thể được dùng làm phương tiện thanh toán. Trong tương lai, nếu có staking dữ liệu hoặc khiếu nại dữ liệu, các trường hợp sử dụng khác của Pyth Token sẽ do quản trị quyết định. Nếu cộng đồng cho rằng staking Pyth mang lại nhiều tiện ích hơn, mang lại lợi nhuận cho holder, thì có thể đề xuất staking qua quản trị. Nếu được thông qua, tính năng này sẽ được thêm vào hệ sinh thái.
TechFlow: Hôm nay Binance đã niêm yết hợp đồng Pyth, giá vừa phá mốc 0,42. Xin hỏi, khi so sánh $LINK và $PYTH, mọi người thường dùng vốn hóa lưu hành hay FDV. Theo anh, có điểm gì không hợp lý trong cách so sánh này? Làm thế nào để định giá Pyth Token một cách tốt hơn?
Ande: Về câu hỏi này, chúng tôi không thể bình luận quá nhiều hay đưa ra lời khuyên tài chính. Chúng tôi là một bên tham gia thị trường trong ngành oracle, nên sự so sánh là điều khó tránh khỏi.
Tuy nhiên, mọi người có thể tham khảo thêm dữ liệu khác để so sánh. Hiện tại Pyth là oracle dữ liệu sơ cấp lớn nhất. Trong toàn ngành oracle, nếu xét theo số lượng ứng dụng tích hợp, Pyth xếp thứ hai – đây là một số thông tin cơ bản. Mọi người có thể dùng dữ liệu này để phân tích tokenomics Pyth và các thông tin liên quan khác để tự đưa ra nhận định.
TechFlow: Token Pyth lần đầu ra mắt thu hút rất nhiều sự chú ý, nhưng dường như chưa được niêm yết trên Binance hay nhiều sàn Hàn Quốc. Anh có thể chia sẻ kế hoạch liên quan đến việc niêm yết trên các sàn này không?
Ande: Việc niêm yết trên sàn không giống như quá trình trao đổi mà mọi người tưởng tượng. Tôi có thể nói rằng việc niêm yết hợp đồng Pyth trên Binance hoàn toàn không có bất kỳ trao đổi nào với Pyth. Chúng tôi hoàn toàn không biết trước Binance sẽ niêm yết hợp đồng Pyth hôm nay – bản thân tôi cũng chỉ biết sau khi thông báo được công bố. Gần như tất cả các sàn đều niêm yết token Pyth một cách trực tiếp, không thông qua chúng tôi. Chúng tôi chỉ thông báo trước rằng sẽ airdrop Pyth vào ngày 20 tháng 11 để mọi người nhận.
Toàn bộ quá trình này không phải là một cuộc thảo luận mật hay trao đổi liên tục. Thực tế là nhiều sàn nhận thấy token Pyth đã lưu hành trên thị trường – hiện tại có khoảng 15% token Pyth đang lưu hành – nên họ chọn thời điểm này để niêm yết. Họ tự tin vào thanh khoản hoặc khả năng niêm yết, nên mới thực hiện.
Điều chúng tôi có thể làm là xác nhận: tin niêm yết này là thật, không phải lừa đảo. Về kế hoạch niêm yết trên các sàn khác, việc này không phải do chúng tôi chủ động tìm sàn và được họ đồng ý, mà là quyết định độc lập của từng sàn. Chúng tôi cũng mong muốn thấy Pyth Token được niêm yết ở nhiều nơi hơn, nhưng thời điểm cụ thể vẫn phụ thuộc vào các sàn.
TechFlow: OK, cảm ơn. Tôi nhớ là các bạn vẫn chưa công bố thông tin gây quỹ, đúng không?
Ande: Đúng vậy, chúng tôi chưa công bố bất kỳ thông tin gây quỹ nào.
TechFlow: Chúng tôi nhận thấy nhiều tổ chức hàng đầu trong ngành – từ sàn giao dịch đến nhà tạo lập thị trường – đều là đối tác hoặc Publisher của Pyth. Nhiều người dùng cho rằng vì Pyth có nhiều đối tác là nhà tạo lập thị trường, nên không cần lo lắng về giá cả. Anh nhìn nhận thế nào về điều này? Nhà tạo lập thị trường đóng vai trò cụ thể gì trong mối quan hệ đối tác?
Ande: Mối quan hệ hợp tác duy nhất của chúng tôi là họ là nhà xuất bản dữ liệu của chúng tôi. Tất cả hợp tác với các nhà xuất bản dữ liệu chỉ dừng lại ở mức độ này, không có bất kỳ hợp tác thực tế nào khác. Như tôi đã nói, quyết định niêm yết của các sàn hoàn toàn dựa trên phân tích và quyết định độc lập của họ.
Những tổ chức dịch vụ tài chính trên chuỗi này đều là chủ sở hữu dữ liệu sơ cấp. Việc duy nhất chúng tôi có thể làm là nỗ lực lấy dữ liệu từ họ và mang dữ liệu này lên DeFi trên chuỗi để ứng dụng. Bất kỳ hợp tác nào khác đều không do tổ chức quyết định, nên tôi không thể cung cấp thêm thông tin.
Tất cả đều bắt nguồn từ việc trở thành nhà xuất bản dữ liệu của Pyth. Khi trở thành nhà xuất bản trong hệ sinh thái Pyth, bạn sẽ được chia một phần phí sử dụng dữ liệu. Vì vậy, lợi ích của chúng tôi gắn bó chặt chẽ. Khi oracle Pyth phát triển tốt, có nhiều người dùng và nhiều giao thức trên – dưới chuỗi ứng dụng dữ liệu Pyth, các nhà xuất bản dữ liệu cũng thu được nhiều lợi ích hơn. Từ góc độ này, lợi ích của chúng tôi là thống nhất, họ có thể tự đưa ra quyết định liên quan.
TechFlow: Cảm ơn. Tôi xin hỏi câu cuối cùng: như đã nói, hiện tại chúng ta có Pyth Token, có thể cùng tham gia quản trị, và nhận lợi ích từ quá trình quản trị. Pyth có kế hoạch phát triển dài hạn nào trong tương lai? Người dùng bình thường có thể tham gia vào sự phát triển của Pyth như thế nào?
Ande: Về kế hoạch phát triển, việc niêm yết là một cột mốc quan trọng với Pyth, nhưng không ảnh hưởng nhiều đến quá trình phát triển mạng lưới. Trước hết, chúng tôi là một cơ sở hạ tầng, nhiệm vụ cốt lõi rất đơn giản: liên tục cải thiện năng lực công nghệ, đổi mới không ngừng trong ngành dữ liệu tài chính trên chuỗi. Trong tương lai, chúng tôi sẽ tiếp tục ra mắt thêm nhiều cặp giá mới, tìm kiếm thêm nhà cung cấp dữ liệu, cung cấp dữ liệu đa dạng hơn.
Nhiều dữ liệu tài chính truyền thống như thị trường cổ phiếu Mỹ, chỉ số chứng khoán, hàng hóa và ngoại hối sẽ lần lượt được niêm yết.
Hiện tại, cấu trúc sản phẩm của Pyth là dữ liệu giá thời gian thực. Tương lai sẽ có thêm nhiều tính năng sản phẩm – ví dụ nhiều giao thức trên chuỗi cần số ngẫu nhiên, nên chúng tôi sẽ cung cấp sản phẩm số ngẫu nhiên của Pyth, hoặc các sản phẩm quản lý rủi ro trên chuỗi – chúng tôi gọi là oracle thanh khoản. Còn nhiều thứ đang trong quá trình khám phá và xây dựng. Trọng tâm công việc của Pyth luôn xoay quanh việc xây dựng dữ liệu tài chính trên chuỗi. Còn về việc người dùng tham gia vào hệ sinh thái, hãy tiếp tục theo dõi và tích cực tham gia vào quá trình quản trị.
TechFlow: Rất cảm ơn anh đã trả lời và chia sẻ. Chúc Pyth Network phát triển ngày càng tốt hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
