Tiết lộ hành trình vinh quang và sụp đổ của thiên tài lập trình viên người Hoa - Gary Wang, người đã trực tiếp tạo ra thanh gươm giết chết FTX
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tiết lộ hành trình vinh quang và sụp đổ của thiên tài lập trình viên người Hoa - Gary Wang, người đã trực tiếp tạo ra thanh gươm giết chết FTX
Một thời, Gary Wang – thiên tài lập trình đời đầu từng nổi danh một thời, nhưng lưỡi đao sắc bén và đầy máu lửa như vậy lại bị sử dụng sai mục đích, cuối cùng chỉ kết thúc trong cảnh vội vàng, tẻ nhạt.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Tác giả mời đặc biệt của Meta Era 「Giovanni Chen」
Ngày 3 tháng 10, phiên tòa xét xử vụ phá sản của sàn giao dịch FTX – từng là sàn lớn thứ hai thế giới – chính thức được mở tại New York. Trước vành móng ngựa, các nhân chứng cùng SBF đã đối chất gay gắt với thẩm phán, liên tục tiết lộ những thông tin chấn động, qua đó phơi bày chi tiết cách thức vận hành nội bộ của SBF tại FTX, lột trần những thao tác bí mật bên trong một sàn giao dịch tiền mã hóa từng xếp hạng thứ hai về khối lượng giao dịch và có vốn hóa lên tới 32 tỷ USD.
Trong ngày diễn ra phiên tòa, những nhân vật then chốt nhất trong nội bộ công ty gần gũi với SBF như Gary Wang, Caroline Ellison và Trabucco đồng loạt xuất hiện trên bục nhân chứng. Trong số đó, một khuôn mặt người gốc Hoa đã thu hút sự chú ý của toàn bộ giới truyền thông và công chúng — vị nhân chứng đeo kính, vẻ ngoài hướng nội, thư sinh trước mặt chính là đồng sáng lập và CTO của FTX, Gary Wang.
Gary Wang vừa mở lời đã vạch trần hàng loạt bằng chứng nghiêm trọng, xác nhận mối quan hệ “lậu” giữa FTX và Alameda:
-
SBF cho phép Alameda rút tiền vô hạn từ FTX. Năm 2019, Gary với tư cách CTO đã tự tay viết vào hệ thống FTX chức năng cho phép Alameda lấy cắp tiền của khách hàng. Ngoài ra, Alameda còn được phép giao dịch với số tiền vượt quá số dư thực tế trong tài khoản của họ. Điều này vô hình trung cấp cho Alameda đặc quyền chiếm dụng tài sản người dùng và giao dịch không giới hạn.
-
Khi FTX sụp đổ, hạn mức tín dụng của Alameda đã tăng lên mức kinh khủng 65 tỷ USD, thậm chí trực tiếp rút khỏi nền tảng FTX tới 8 tỷ USD. Con số 8 tỷ USD này đúng bằng khoản thiếu hụt trong tài khoản công ty FTX — và số tiền đó đến từ tiền của khách hàng FTX.
-
Hơn nữa, số dư thật sự của Quỹ bảo hiểm (quỹ đảm bảo giao dịch nhằm phòng rủi ro thanh lý đối tác) mà FTX công bố là con số giả mạo, được tạo ra bởi một bộ sinh số ngẫu nhiên, không khớp với dữ liệu trong cơ sở dữ liệu. Con số thực tế thấp hơn nhiều so với con số được công bố, điều này phơi bày hành vi gian dối trong báo cáo tài chính và kiểm toán của FTX.
Nhìn thấy người "chiến hữu" thân thiết nhất từng sát cánh nay đứng trước tòa làm chứng, lần lượt vạch trần từng dữ liệu và thông tin gây sốc, SBF run rẩy không ngừng, anh ta dùng tay chùi mạnh đôi mắt cố gắng trấn tĩnh, ánh mắt tràn đầy tuyệt vọng.
Ai là Gary Wang?
Theo lời khai của chính Gary, với tư cách là đồng sáng lập FTX, ông hưởng mức lương 200.000 USD mỗi năm và sở hữu 17% cổ phần FTX cùng 10% cổ phần Alameda, là nhân vật số hai chỉ sau SBF. Trong vận hành FTX, SBF phụ trách chiến lược, quan hệ công chúng và giao tiếp, còn Gary tập trung chủ yếu vào lập trình.
Dựa theo giá trị cổ phần của FTX và Alameda, vào tháng 4 năm 2022, trên bảng xếp hạng tỷ phú mới nhất của Forbes, Gary ở tuổi 28 đã trở thành người giàu nhất dưới 30 tuổi với khối tài sản 5,9 tỷ USD.
Là một giám đốc tỷ phú bí ẩn nhất, tính cách Gary vốn kín tiếng, hiếm khi xuất hiện trước công chúng, ảnh trên mạng đếm trên đầu ngón tay, ngay cả đồng nghiệp trong công ty cũng thường lâu ngày không gặp anh, thậm chí ảnh trên LinkedIn cũng chỉ là một bóng lưng.
Gary và SBF: Từ bạn học thành tri kỷ
Theo thông tin trên mạng, Gary sinh ra tại Trung Quốc, năm 8 tuổi theo gia đình di cư sang New Jersey, Mỹ. Ngay từ nhỏ, anh đã học rất giỏi, đặc biệt thể hiện thiên phú và niềm đam mê lớn với toán học và lập trình.
Năm 2010, anh tham gia kỳ thi toán cấp trung học phổ thông và tình cờ quen biết SBF và Trabucco (một lãnh đạo khác của FTX). Ba người cùng tham gia chương trình huấn luyện hè môn Toán do MIT tổ chức, sau đó đều thuận lợi được nhận vào chuyên ngành Toán học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Trabucco và Gary theo học cử nhân Toán học và Khoa học Máy tính, còn SBF học cử nhân Vật lý.
Trong thời gian đại học, SBF và Gary dần xây dựng lòng tin tưởng lẫn nhau. Họ làm bạn cùng phòng suốt ba năm, ngoài giờ học thường chơi game và giải câu đố cùng nhau. Trong thời gian rảnh, họ còn cùng tham gia hội anh em Epsilon Theta. Tính cách Gary trầm lặng, kín đáo, nhiều người cảm thấy khó giao tiếp, khó gần gũi, nhưng SBF sau nhiều năm quan sát hiểu rõ bản chất và năng lực của Gary, đặc biệt biết rõ thiên phú của anh trong lập trình và toán học (Gary từng giành giải vô địch cuộc thi lập trình MIT).
“Nhiều người cảm thấy không thể hòa hợp với Gary nên giữ khoảng cách, nhưng tôi thì không. Tôi nghĩ Gary không cố ý tách mình khỏi thế giới này. Anh ấy rất thông minh, và có thể dành thời gian để suy nghĩ về những vấn đề rất khó”, SBF hồi tưởng.
Suốt nhiều năm học chung, họ kết nối bằng tình bạn gắn bó sâu sắc. Sau khi tốt nghiệp, SBF đến làm việc tại quỹ giao dịch ở Phố Wall – Jane Street, còn Gary gia nhập Google phát triển công cụ tích hợp giá vé máy bay Google Flights.
Tháng 11 năm 2017, SBF sáng lập công ty giao dịch định lượng Alameda Research tại San Francisco, chuyên về giao dịch định lượng trên thị trường tiền mã hóa. Ngay lập tức, SBF nghĩ đến Gary đang làm việc tại Google, liền bay đến Boston, thuyết phục Gary gia nhập Alameda: “Thiên phú của anh nếu dùng vào giao dịch chắc chắn sẽ thành công. Thị trường tiền mã hóa tràn ngập cơ hội mới, hãy cùng tôi tạo nên điều gì đó!”, SBF miêu tả đầy nhiệt huyết về hoài bão và khát vọng của mình.
Gary cho rằng công việc tại Google không mang lại thử thách, vì vậy đã chấp nhận lời mời của SBF đến San Francisco.
Họ thường xuyên sát cánh chiến đấu, Gary thức trắng đêm viết mã, SBF thường ngủ luôn tại công ty, cả hai mỗi ngày chỉ ngủ 4-5 tiếng.
Chương trình định lượng của Gary Wang
Ban đầu, SBF dùng vốn tự có để vận hành Alameda, mua bán các đồng tiền chính và altcoin, nhưng hiệu quả kém, thậm chí thua lỗ mỗi ngày lên tới 500.000 USD.
Tuy nhiên, kể từ khi Gary gia nhập Alameda, sau một thời gian dài tìm tòi, đội ngũ đã xác định chiến lược giao dịch là tận dụng chênh lệch giá Bitcoin giữa Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc để kiếm lời. Trong khâu then chốt nhất, Gary đã viết toàn bộ chương trình định lượng cho Alameda, cho phép nhanh chóng thực hiện chênh lệch giá trên các thị trường giao dịch khác nhau. Chỉ cần chương trình này phát hiện chênh lệch giá giữa các sàn và thực hiện lệnh ngay lập tức, là có thể hoàn tất một giao dịch chênh lệch giá không rủi ro. Nhờ phương pháp này, SBF đã huy động được 170 triệu USD từ các nhà đầu tư, khối lượng giao dịch hàng ngày của Alameda từng vượt quá hàng chục tỷ USD, thu nhập mỗi ngày đạt mức đáng kinh ngạc 25 triệu USD.
Động cơ thanh lý của Gary Wang
Tuy nhiên, đây chưa phải là khởi đầu. Ngay từ năm 2018, SBF đã yêu cầu Gary viết một chương trình sàn giao dịch Bitcoin. Gary hoàn thành chỉ trong một tháng với tên gọi CryptonBTC. Dù sau đó dự án không được triển khai, nhưng SBF hiểu rõ nếu để Gary viết chương trình sàn giao dịch hợp đồng, anh cũng có thể hoàn thành trong vòng một tháng, và chất lượng sẽ vượt xa bất kỳ sàn nào trên thị trường. Gary đích thực là một thiên tài lập trình.
Tuy nhiên, vấn đề phổ biến tồn tại ở các sàn giao dịch hợp đồng lúc bấy giờ là khi vị thế của khách hàng bị thua lỗ và cần ký quỹ thêm, sàn sẽ yêu cầu khách hàng bổ sung ký quỹ; nếu thị trường biến động quá nhanh, sàn sẽ phải chịu phần thua lỗ đó trước.
Trong mã nguồn sàn giao dịch hợp đồng sau này, Gary đã phát minh ra một cơ chế động cơ thanh lý mới, có thể theo dõi vị thế khách hàng theo từng giây, và ngay lập tức thanh lý khi ký quỹ không đủ, từ đó bảo vệ vốn của sàn giao dịch. Mặc dù chức năng này khiến các trader cảm thấy phiền toái, nhưng nó đã giải quyết một vấn đề nan giải kéo dài của nhiều sàn giao dịch. Sau khi Gary tích hợp cơ chế thanh lý vào FTX, Binance, Kraken và các sàn khác cũng lần lượt phát triển chức năng tương tự.
Chức năng ký quỹ chéo của Gary
Ngoài ra, trong giao dịch hợp đồng thông thường, người dùng cần có tài sản đảm bảo tương ứng để vay mượn, dẫn đến thiếu linh hoạt về vốn. Nhận diện điểm này, Gary đã phát triển chức năng "ký quỹ chéo" cho FTX, cho phép người dùng sử dụng nhiều loại tài sản kỹ thuật số khác nhau làm tài sản đảm bảo cho một giao dịch. Chức năng này sau đó cũng được các sàn giao dịch hợp đồng khác lần lượt triển khai.
Thanh bảo đao khát máu của SBF
Thực tế, với tư cách là "phó tướng" giúp SBF lập nghiệp, Gary không chỉ là một lập trình viên xuất sắc, mà còn là một nhà quản lý sản phẩm hàng đầu! Gary thậm chí có thể tự phát triển các sản phẩm đi đầu đối thủ chỉ dựa trên nhu cầu thị trường. Nishad Singh là trưởng nhóm kỹ thuật của FTX, nhưng chủ yếu làm công tác phối hợp kỹ sư, còn các sản phẩm cốt lõi thường do chính Gary phát triển một mình.
Đồng thời, Gary chịu trách nhiệm phát triển các chương trình đặc biệt theo yêu cầu riêng của SBF, và chỉ có Gary cùng SBF mới có quyền truy cập và xem xét. Ngay cả đội kỹ thuật FTX cũng không hề biết hết toàn bộ chương trình mà Gary đã viết. Trong đó bao gồm chức năng “cho phép số dư âm”, cho phép Alameda chuyển tài sản từ FTX, một chương trình khiến Alameda có thể sử dụng vô hạn tiền của khách hàng FTX.
Sự sụp đổ của đội ngũ cốt cán FTX
Dưới sự lãnh đạo của SBF và Gary, FTX vươn lên xếp thứ hai toàn cầu về khối lượng giao dịch, với vốn hóa đạt 32 tỷ USD. Nhưng vào tháng 11 năm 2022, FTX sụp đổ chỉ trong một tuần, nợ hơn 1 triệu chủ nợ với tổng số tiền vượt trăm tỷ USD, được ví như "thời điểm Lehman" của thế giới tiền mã hóa.
Cả đội ngũ cốt cán FTX sống chung trong một căn hộ penthouse cao cấp tại Bahamas. Khi sự việc xảy ra, cảnh sát ập vào và tạm giữ toàn bộ nhân sự cốt lõi FTX, bao gồm cả Gary.
Sam Bankman-Fried từng tuyên bố: “Tôi có 5% khả năng trở thành Tổng thống Mỹ trong tương lai”, giờ đây lại trở thành kẻ bị cả thế giới gọi là “kẻ lừa đảo”.
Đồng thời, nội tâm của thiên tài lập trình Gary cũng trải qua cực độ đau đớn. Tháng 12 năm 2022, Gary thừa nhận mọi tội danh bao gồm lừa đảo chuyển tiền điện tử, lừa đảo hàng hóa và lừa đảo chứng khoán, đối mặt với mức án lên tới 50 năm tù giam. Hiện tại, Gary đang tìm cách hợp tác làm chứng tại tòa nhằm giảm nhẹ hình phạt.
Thiên tài lập trình Gary Wang từng một thời lừng lẫy, nhưng thanh bảo đao sắc bén ấy lại bị dùng sai mục đích, cuối cùng kết thúc trong bi kịch.
Đồng thời, phiên tòa xét xử FTX vẫn đang tiếp diễn. Kết cục cuối cùng của SBF và Gary sẽ ra sao? Hãy cùng chờ xem.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
