Phỏng vấn Chủ tịch Quỹ Solana Lily Liu: Đầu tư vào thị trường châu Á - Thái Bình Dương là đúng thời điểm, cuối năm Solana có thể tung chiêu mới
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phỏng vấn Chủ tịch Quỹ Solana Lily Liu: Đầu tư vào thị trường châu Á - Thái Bình Dương là đúng thời điểm, cuối năm Solana có thể tung chiêu mới
Thị trường gấu là thời điểm tốt nhất cho các nhà xây dựng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Phỏng vấn, biên tập: Frank, Foresight News
Từ Phố Wall đến thế giới tiền mã hóa, từ người theo chủ nghĩa nguyên thủy Bitcoin đến Chủ tịch Quỹ Solana – chuyển đổi nào mang tính đột phá hơn?
Có lẽ bản thân Lily Liu cũng không thể nói rõ. Sau khi bắt đầu sự nghiệp vào năm 2005, cô lần lượt làm việc tại các tổ chức tài chính hàng đầu như Morgan Stanley, McKinsey, KKR và HCA, từng bước đi trên con đường tiêu biểu của một tinh hoa truyền thống. Nhưng rồi, dưới sự giới thiệu liên tục từ người bạn thân kiêm chuyên gia trong ngành Lý Khải Nguyên, cô đã bất ngờ tìm hiểu và tiếp xúc với Bitcoin.
Kể từ đó, với tư cách là một "lão làng" bắt đầu tiếp xúc Bitcoin từ năm 2013, Lily Liu hiện đã chính thức bước chân vào ngành tiền mã hóa tròn một thập kỷ. Hành trình của cô trải dài từ sàn giao dịch (Bitcoin China) đến công ty khai thác sớm nhất tại Mỹ - 21 Inc (sau này đổi tên thành Earn.com và được Coinbase mua lại), rồi gia nhập một blockchain công cộng (Solana). Suốt chặng đường này, cô luôn ở vị trí giao thoa của những nguồn lực hàng đầu, cảm nhận trực tiếp những biến động thực tế nhất của thị trường, đồng thời quan sát rõ ràng sự thay đổi lớn lao của ngành.
-
Năm 2013: “Bobby, cậu không nên chơi Bitcoin đâu”;
-
Năm 2021: “Điều hấp dẫn tôi nhất ở Solana chính là — tôi bấm, nó xảy ra ngay”;
Hai giai đoạn chuyển mình từ bên ngoài vào trong cộng đồng crypto, từ “BTC Maxi” đến gia nhập Solana, nhìn lại hôm nay vừa là bước ngoặt vừa là lợi thế — chúng kết nối những thành viên kỳ cựu trong cộng đồng mã hóa với tầng lớp tinh hoa truyền thống ở Thung lũng Silicon, đồng thời mở ra lý do để nhiều người xem xét lại Solana, điều này chắc chắn tạo ra một biến số tiềm năng không thể bỏ qua cho Solana.
Trong bối cảnh biến động FTX năm ngoái, xu hướng quản lý toàn thị trường cũng có sự thay đổi. Lily Liu quyết định tăng cường đầu tư đúng lúc vào khu vực nói tiếng Trung và thị trường châu Á - Thái Bình Dương. Solana cũng vì thế mà có những bước đi khác biệt trong năm nay. Foresight News rất may mắn khi phỏng vấn được Lily Liu vào ngày 10 tháng 9 năm 2023. Dưới đây là bản ghi cuộc phỏng vấn, kính gửi quý độc giả.
Từ Phố Wall đến tiền mã hóa, từ “BTC Maxi” đến Solana
Từ Phố Wall đến tiền mã hóa, từ “BTC Maxi” đến gia nhập Solana, trong mắt Lily Liu, “Solana mang đến một lựa chọn hoàn toàn khác biệt”, giống như cách cô trả lời khi được hỏi lý do tin tưởng vào Solana:
“Tôi bấm, nó xảy ra.”
Theo cô, cho đến nay chỉ có rất ít dự án blockchain sở hữu cả cộng đồng mạnh mẽ lẫn công nghệ vững chắc, và Solana là một trong số đó — cung cấp một mô hình tăng trưởng mới phù hợp với hệ sinh thái phi tập trung, chứ không chỉ phụ thuộc vào phương pháp truyền thống từ Thung lũng Silicon hay ngành Web2.
Foresight News: Cô Lily thân mến, rất vui khi có cơ hội phỏng vấn cô. Trước tiên, cô có thể tự giới thiệu ngắn gọn về bản thân được không? Thứ hai, tôi có tìm hiểu sơ bộ, thấy rằng cô tốt nghiệp Stanford và Harvard, từng làm việc tại Morgan Stanley, McKinsey và KKR — tất cả đều là những công ty hàng đầu trong ngành truyền thống. Cơ duyên nào đã giúp cô biết đến ngành blockchain và bắt đầu khởi nghiệp trong lĩnh vực này?
Lily Liu: Cảm ơn ForesightNews đã mời phỏng vấn. Xin chào các độc giả nói tiếng Trung, tôi là Lily, mọi người cũng có thể gọi tôi bằng tên tiếng Trung: Lưu Nguyên Lập. Dù sinh ra tại Mỹ nhưng tôi luôn có mối liên hệ sâu sắc với Trung Quốc và rất tự hào về nền tảng văn hóa Trung Hoa của mình. Tôi gia nhập ngành blockchain từ năm 2013, hiện đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Quỹ Solana. Sự nghiệp của tôi bắt đầu tại bộ phận ngân hàng đầu tư của Morgan Stanley Hồng Kông, sau đó công việc toàn thời gian đầu tiên là ở McKinsey, làm việc tại New York và Bắc Kinh, khoảng từ năm 2005 đến 2008, sau đó tham gia vào một quỹ đầu tư tư nhân KKR, chủ yếu làm việc tại New York.
Thông qua công việc tại KKR, tôi quen biết gia đình “Frist” ở bang Tennessee, Mỹ (Ghi chú Foresight News: Gia đình “Frist” từ những năm 1960 đã sáng lập một trong những chuỗi bệnh viện tư lớn nhất thế giới – HCA), họ cũng đã mở một bệnh viện tư tại Trung Quốc. Tôi tham gia vào dự án xây dựng một bệnh viện đạt chuẩn quốc tế tại Từ Khê, tỉnh Chiết Giang, với quy mô 500 giường bệnh. Vì vậy thực ra lần khởi nghiệp đầu tiên của tôi không liên quan đến công nghệ, mà liên quan đến ngành y tế.
Vào năm 2013, tôi vẫn đang sống tại Thượng Hải, và có một người bạn thân tên Bobby Lee(Ghi chú Foresight News: Lý Khải Nguyên, đồng sáng lập “Bitcoin China”, anh trai của Charlie Lee – người sáng lập Litecoin), người khá nổi tiếng trong lĩnh vực Bitcoin. Bobby Lee và tôi là cựu sinh viên đại học Stanford, và chúng tôi trở thành bạn thân khi ở Thượng Hải.
Một ngày nọ, Bobby Lee nhắc tôi về Bitcoin. Lúc đó tôi hiểu rất nông cạn về Bitcoin, từng nghĩ nó có thể liên quan đến rửa tiền hay chợ đen, và còn nói với anh ấy: “Bobby, cậu không nên chơi Bitcoin đâu”. Nhưng anh ấy cứ nhắc mãi, khuyên tôi đừng coi thường Bitcoin. Có thể nói đây là lần đầu tiên tôi cảm nhận được một thứ nhiệt huyết gần như tôn giáo trong lĩnh vực Bitcoin.
Dưới sự giới thiệu kiên trì của anh ấy, tôi quyết định tìm hiểu nghiêm túc về Bitcoin. Tôi đọc white paper của Bitcoin, nghiên cứu một thời gian, dần nhận ra rằng Bitcoin rất sâu sắc và thú vị về mặt công nghệ, lý thuyết và khái niệm phi tập trung. Thời điểm đó, từ năm 2013 đến 2014, chỉ có vài loại tiền kỹ thuật số như Bitcoin và Litecoin.
Năm 2014, tôi rời bệnh viện và gia nhập “Bitcoin China” (BTCC) do Bobby sáng lập. Làm việc tại BTCC khoảng bốn đến năm tháng, sau đó tôi trở về Mỹ và gặp một người tên Balaji S. Srinivasan, người đang điều hành một công ty khai thác tên là 21 Inc. Lúc đó tại Mỹ chỉ có vài công ty khai thác, 21 Inc là một trong số đó. Thời điểm đó thị trường dần suy thoái, nhiều công ty đối mặt với thách thức về kế hoạch tài chính. Tôi cùng Balaji S. Srinivasan nỗ lực giúp 21 Inc vượt qua khó khăn tài chính. Sau này công ty đổi tên thành Earn.com và được bán cho Coinbase vào năm 2018.
Trong giai đoạn đó, tôi tập trung chủ yếu vào Bitcoin và rất hứng thú với nó, vì không có nhiều lựa chọn công nghệ khác. Nhiều ứng dụng, trường hợp sử dụng bị xem như giấc mơ, chỉ được thảo luận trên Bitcointalk hoặc các bài viết về khả năng của công nghệ phi tập trung trong tương lai. Bitcoin chứng minh rằng một mạng lưới phi tập trung có thể tồn tại, nhưng không thể hỗ trợ thêm nhiều trường hợp sử dụng khác. Nếu muốn vận hành một kịch bản thực tế, phải chờ một giờ mới nhận được tiền, điều này so với hệ thống tài chính truyền thống cần được tối ưu hóa rất nhiều.
Do đó, tôi cho rằng sau khi Ethereum xuất hiện, nó đã mở rộng các trường hợp sử dụng có thể thực hiện trong lĩnh vực mã hóa. Tuy nhiên, Ethereum cũng có vấn đề: dù tốc độ giao dịch nhanh hơn Bitcoin, nhưng vẫn không nhanh như các giao dịch tài chính truyền thống. Thực tế, bất kể công nghệ đằng sau vận hành ra sao, cả Mỹ và Trung Quốc đều sở hữu các hệ thống thanh toán riêng như PayPal, WeChat Pay, và các phương thức thanh toán truyền thống này vẫn có ưu thế về trải nghiệm người dùng.
Foresight News: Theo cô, sự khác biệt lớn nhất giữa ngành này và ngành truyền thống là gì? Sau nhiều chu kỳ tăng-giảm giá, điều gì khiến cô tiếp tục gắn bó và xây dựng trong ngành này?
Lily Liu: Tôi nghĩ khác biệt lớn nhất nằm ở văn hóa khởi nghiệp. Các công ty truyền thống thường không coi đổi mới hay khởi nghiệp là lợi thế cốt lõi; mục tiêu của họ cũng không phải là đổi mới hay khởi nghiệp. Ngược lại, văn hóa cốt lõi của Thung lũng Silicon chính là đổi mới và khởi nghiệp.
Tôi cho rằng blockchain là một trong những ngành cực đoan nhất trong lĩnh vực công nghệ, bởi mục tiêu cuối cùng của nó là phi tập trung — trái ngược với mô hình kinh doanh tập trung của Thung lũng Silicon. Blockchain nhấn mạnh mạnh mẽ vào khái niệm phi tập trung. Về một mặt nào đó, nó vừa giống chủ nghĩa xã hội, vừa giống chủ nghĩa tư bản, vì nó có yếu tố kiểm soát nhất định. Đây cũng là lý do tôi hứng thú với lý thuyết blockchain — tôi cho rằng nó cung cấp một cách tiếp cận khác biệt để suy nghĩ về các lựa chọn xã hội.
Đối với những người tham gia ngành Bitcoin vào năm 2013 và 2014, tôi nghĩ họ bị thúc đẩy bởi ít nhất một trong ba nguyên nhân sau (có thể là hai): lý tưởng blockchain, liên quan đến buôn bán ma túy hoặc rửa tiền, và công nghệ.
Với tôi, lý do chủ yếu là sự hứng thú với khái niệm blockchain. Khi đó, nếu ai đó thực sự tin vào lý tưởng phi tập trung, thì sẽ rất khó rời khỏi ngành mã hóa, vì không thể tìm thấy nơi nào khác phù hợp với văn hóa và tư tưởng này. Vì vậy, tôi cảm thấy mình không có nhiều lựa chọn khác, chỉ còn cách tiếp tục làm việc trong lĩnh vực này.
Tại sao tin tưởng vào Solana? “Tôi bấm, nó xảy ra”
Foresight News: Với tư cách là một cựu “BTC Maxi” và người đóng góp tiên phong trong ngành, cơ duyên nào giúp cô biết đến Solana và sau đó quyết định gia nhập Quỹ Solana? Việc gia nhập Quỹ Solana đóng vai trò như thế nào trong sự nghiệp của cô?
Lily Liu: Tôi bắt đầu sử dụng Solana từ năm 2021. Lý do tôi tin tưởng vào nó rất đơn giản: tôi bấm, nó xảy ra — một trải nghiệm mà chúng ta đã quá quen thuộc trong Web2: bạn nhấn một nút, phản hồi xuất hiện ngay lập tức, không cần lo lắng chi phí là một hay hai đô la, gần như miễn phí.
Nếu blockchain không thể cung cấp trải nghiệm thân thiện với người dùng như vậy, thì việc ứng dụng blockchain trên diện rộng gần như là không thể.
Ngoài ra, kể từ cơn sốt blockchain công cộng năm 2017-2018, đã xuất hiện rất nhiều dự án blockchain khác nhau. Nhưng tôi cho rằng để một dự án blockchain thành công, cần phải mạnh mẽ ở cả hai khía cạnh: cộng đồng và công nghệ.
Tuy nhiên, cho đến nay, chỉ có rất ít dự án blockchain đồng thời sở hữu cả cộng đồng mạnh mẽ và công nghệ vững chắc. Trước hết, nó phải có nền tảng kỹ thuật và tiêu chuẩn kỹ thuật vững chắc. Thứ hai, nó cần xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh và thu hút được các nhà phát triển.
Mặc dù hiện nay có rất nhiều dự án blockchain khác nhau, nhưng thực tế chỉ khoảng 4 đến 5 dự án thực hiện tốt ở cả hai khía cạnh này, trong đó có Bitcoin, Ethereum, Solana, và một số dự án khác có tiềm năng như Cosmos, Polkadot hoặc Near.
Tôi cho rằng mặc dù lĩnh vực blockchain có rất nhiều ý tưởng khác nhau, nhưng chỉ có chưa đến 5 dự án đồng thời sở hữu công nghệ, văn hóa và hệ sinh thái. Trong thực tiễn mở rộng quy mô chủ yếu dựa trên Ethereum trước đây, mọi người dường như đều mặc định rằng giao dịch không thể xử lý hoàn toàn trên chuỗi chính. Với tôi – một người không chuyên về kỹ thuật – thách thức này rất thú vị: làm thế nào để tìm ra những mô hình tăng trưởng đặc biệt trong hệ sinh thái phi tập trung? Và Solana cung cấp một mô hình tăng trưởng mới phù hợp với hệ sinh thái phi tập trung, cách tăng trưởng này không phụ thuộc vào phương pháp truyền thống từ Thung lũng Silicon hay ngành Web2.
Foresight News: Trong quá trình làm việc tại Quỹ Solana, điểm chung lớn nhất giữa các đồng nghiệp của cô là gì? Có chuyện gì hoặc đồng nghiệp nào để lại ấn tượng sâu sắc với cô không?
Lily Liu: Tôi rất thích văn hóa làm việc tại Quỹ Solana, và hợp tác với mọi người cũng rất thoải mái. Tôi cảm thấy phần lớn đồng nghiệp tại Solana đều thực sự tin vào sự phi tập trung và nghiêm túc thực hiện điều đó, đây cũng là yếu tố cốt lõi trong công việc của chúng tôi.
Nhiều dự án blockchain xuất hiện vào năm 2017-2018 cuối cùng cơ bản đi theo hai hướng: hoặc là blockchain doanh nghiệp (Enterprise Blockchain), hoặc là tương thích với EVM, khó có khả năng xây dựng lại một hệ thống công nghệ và hệ sinh thái độc lập.
Nếu muốn thật sự phát triển, một mặt cần có công nghệ, mặt khác cũng cần có niềm tin.
Châu Á - Thái Bình Dương + Âu - Mỹ: Mô hình hợp tác phi tập trung trên phạm vi vĩ mô
Lily Liu cho rằng ngành blockchain chỉ có hai thị trường lớn: thị trường phương Tây do Mỹ dẫn dắt, và thị trường châu Á do khu vực nói tiếng Trung dẫn dắt. Chỉ có hai thị trường này vừa sở hữu cộng đồng nhà phát triển mạnh mẽ, vừa có thị trường vốn đủ mạnh để hỗ trợ.
Ngoài ra, cô nhấn mạnh rằng thị trường có thể nghiêng về châu Á - Thái Bình Dương, trong khi công nghệ có thể nghiêng về phương Tây. “Các nhà phát triển độc lập là tài sản cốt lõi nhất của blockchain”. Dù sao đi nữa, thị trường nhà phát triển luôn là quan trọng nhất.
Foresight News: Chúng tôi biết cô là người Mỹ gốc Hoa, nhưng đã sống và làm việc nhiều năm tại các thành phố ở châu Á, nói tiếng Trung rất tốt, thậm chí từng học văn hóa Đông Á tại đại học. Theo góc nhìn của cô, đặc điểm lớn nhất của thị trường châu Á - Thái Bình Dương so với khu vực Âu - Mỹ là gì? Trong tiến trình phát triển Web3, điểm mạnh và điểm yếu lớn nhất là gì?
Lily Liu: Tôi cho rằng ngành blockchain có hai thị trường lớn: một là thị trường blockchain phương Tây do Mỹ dẫn dắt, hai là thị trường blockchain châu Á do khu vực nói tiếng Trung dẫn dắt. Chỉ có hai thị trường này vừa sở hữu cộng đồng nhà phát triển mạnh mẽ, vừa có thị trường vốn đủ mạnh để hỗ trợ.
Thị trường lớn tại khu vực nói tiếng Trung vô cùng quan trọng, dù đôi khi bị hạn chế do chính sách, nhưng nó luôn giữ sức hút. Nếu so sánh, tôi nghĩ thị trường phương Tây có thể thiên về công nghệ cốt lõi hơn, nhiều dự án blockchain phát triển sâu có xu hướng nằm ở phương Tây, như Thung lũng Silicon hay châu Âu. Nhưng về thị trường, châu Á có thể mạnh hơn, vì châu Á có dân số khổng lồ, tiềm năng người tiêu dùng lớn, và đóng vai trò then chốt trong vận hành các sàn giao dịch. Thực tế, hiện nay khoảng 80% đến 90% lưu lượng giao dịch đi qua các sàn giao dịch ở châu Á.
Tóm lại, thị trường có thể ở châu Á - Thái Bình Dương, trong khi công nghệ có thể thiên về phương Tây. Hai thị trường này không hoàn toàn tách biệt, chúng vẫn có mức độ kết nối nhất định, dĩ nhiên cũng tồn tại một số khác biệt về văn hóa.
Nếu bạn trao đổi với một số dự án tại Mỹ, ít nhất một nửa số dự án đó có thể không hiểu rõ vai trò của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Do đó, trong ngành blockchain, chúng ta cần hiểu rõ hơn về đặc thù từng khu vực, các vùng miền đóng vai trò khác nhau trong hợp tác quốc tế. Đôi khi, các dự án và thị trường ở các khu vực khác nhau thậm chí không nhận ra họ đang hợp tác với nhau. Điều này thể hiện sự hợp tác phi tập trung trên quy mô địa lý rộng lớn hơn trong Web3: các nút khác nhau trong ngành blockchain đảm nhận các vai trò khác nhau, cuối cùng phối hợp cùng nhau, dù sự thấu hiểu lẫn nhau không phải lúc nào cũng đầy đủ.
Bản thân chúng tôi tại Solana từng nói rằng hơn 80% lưu lượng giao dịch cốt lõi của SOL đi qua các sàn giao dịch ở châu Á - Thái Bình Dương, một số đồng nghiệp đã rất ngạc nhiên, họ chưa từng nhận ra điều này, cũng chưa từng nghĩ tỷ lệ lại cao đến vậy.
Foresight News: Chúng tôi nhận thấy Solana rất năng động tại thị trường Bắc Mỹ và châu Âu, dù là về phía nhà phát triển hay người dùng đều có sự đồng thuận mạnh mẽ. Tuy nhiên, tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là khu vực nói tiếng Trung, mức độ phủ sóng và hoạt động trước đây khá hạn chế. Năm nay, chúng tôi rõ ràng cảm nhận được tiếng nói của Solana tại thị trường này ngày càng lớn, ngày càng nhiều người bàn luận về Solana. Liệu điều này có liên quan đến sự thay đổi chiến lược của Quỹ Solana? Vai trò của cô trong chuyển biến này là gì?
Lily Liu: Tôi gia nhập Quỹ Solana vào năm 2021, và luôn mong muốn có cơ hội giúp Solana phát triển tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong hai năm qua, toàn cầu và ngành mã hóa đã trải qua nhiều biến cố, và chúng tôi cũng chưa tìm được cơ hội phù hợp. Vì vậy, chúng tôi đã suy nghĩ và chờ đợi rất lâu, đến cuối năm ngoái và đầu năm nay, cơ hội ưu tiên đã xuất hiện. Chúng tôi luôn theo dõi sát sao diễn biến thị trường, và sự thay đổi chính sách tại Hồng Kông khiến chúng tôi cảm giác thị trường nói tiếng Trung dường như đang có dấu hiệu cởi mở trở lại.
Trước đây, chúng tôi đã xây dựng một hệ sinh thái tương đối tốt tại khu vực nói tiếng Trung, nhưng trong vài năm gần đây, do ảnh hưởng môi trường bên ngoài và sự kiện FTX cuối năm ngoái, nên từ tháng 2, 3 năm nay, chúng tôi quyết định tăng mạnh đầu tư vào khu vực nói tiếng Trung và châu Á - Thái Bình Dương.
Foresight News: Cô đánh giá thế nào về tầm quan trọng của thị trường châu Á - Thái Bình Dương đối với sự phát triển lâu dài của Solana?
Lily Liu: Rất quan trọng. Chúng tôi đã dành hai năm tại Ấn Độ để xây dựng chiến lược tăng trưởng lấy nhà phát triển làm trung tâm, mở rộng thị trường quốc tế tại châu Âu, đặc biệt là Đức và Anh. Dù các thị trường này đều quan trọng, nhưng không phát triển toàn diện và cân bằng như khu vực châu Á - Thái Bình Dương — nơi vừa có nguồn lực nhà phát triển, vừa có nền tảng phát triển thị trường vốn.
Khung đánh giá nội bộ của chúng tôi là thị trường lao động (Labor Market) và thị trường vốn (Capital Market).
Trong đó, thị trường lao động chủ yếu chỉ thị trường nhà phát triển, vì trong lĩnh vực blockchain, tài sản cốt lõi nhất chính là các nhà phát triển độc lập, do đó, thị trường nhà phát triển luôn là quan trọng nhất.
Toàn cầu có nhiều thị trường nhà phát triển như Thung lũng Silicon, New York, Ấn Độ và Đức, nhưng rất ít thị trường nào vừa mang tính chất thị trường lao động, vừa nghiêng về thị trường vốn.
Chỉ có hai thị trường đồng thời sở hữu thị trường lao động và thị trường vốn mạnh mẽ: một là thị trường Mỹ, hai là thị trường khu vực nói tiếng Trung.
Solana đang ấp ủ những đòn sát thủ
Một mặt, Solana tiếp tục tập trung vào hackathon và hệ sinh thái nhà phát triển; mặt khác, Solana còn nhiều đổi mới đang được triển khai, dự kiến sẽ bắt đầu phát huy hiệu quả vào cuối năm nay hoặc đầu năm tới.
Foresight News: Xét về dữ liệu nửa năm gần đây, Solana đã phục hồi mạnh mẽ cả về tiến bộ kỹ thuật lẫn TVL. Theo cô, thay đổi lớn nhất của Solana trong nửa năm qua là gì? Nguyên nhân cốt lõi nào giúp hệ sinh thái Solana duy trì độ bền bỉ mạnh mẽ?
Một khía cạnh khác là sự hiện diện của Solana trên các phương tiện truyền thông tại châu Á - Thái Bình Dương. Có lẽ sáu tháng trước, hay thậm chí một năm trước, chúng ta khó có thể thực hiện cuộc phỏng vấn này, vì Solana ít xuất hiện trên truyền thông.
Lily Liu: Tôi cho rằng trọng tâm chính vẫn là nhà phát triển, ví dụ như đầu tháng này chúng tôi đã khởi động một hackathon mới mang tên «Solana Hyperdrive».
Foresight News: Hiện tại cục diện cạnh tranh giữa các blockchain công cộng đã thay đổi rất nhiều so với một năm trước, các dự án layer2 phát triển nhanh chóng, hệ sinh thái EVM có lợi thế tiên phong mạnh mẽ, các dự án blockchain công cộng mới cũng liên tục xuất hiện, câu chuyện về hiệu suất cao dường như không còn hấp dẫn như trước. Cô nhìn nhận thế nào về cuộc cạnh tranh hiện tại? Trong bối cảnh này, Solana đã có những điều chỉnh gì về định vị và chiến lược? Solana hiện đang tập trung đầu tư và chú ý vào những lĩnh vực nhỏ nào?
Lily Liu: Trước tiên là lý do vì sao cần có blockchain công cộng hiệu suất cao. Tôi cho rằng đây là một vấn đề hiển nhiên. Lý do tôi quan tâm đến Solana chính là tôi mong muốn blockchain có thể thực hiện được nhiều trường hợp sử dụng, và trong đó có rất nhiều yêu cầu hiệu suất cao.
Hiện tại chúng ta đã quen với mạng chính Ethereum, giống như việc trước đây chúng ta dùng modem 56K để上网. Hơn hai mươi năm trước,上网 cần kết nối qua dây điện thoại, tải một bài hát có thể mất nửa giờ — rất giống trạng thái hiện tại khi dùng blockchain: thiếu hiệu năng là vấn đề phải giải quyết.
Vấn đề thứ hai là giải pháp nào mới mang lại trải nghiệm người dùng tốt nhất. Tôi cho rằng Layer2 phù hợp với Ethereum, là một giải pháp rất tốt, nhưng vẫn tồn tại một số vấn đề, giống như khi internet băng thông rộng xuất hiện, chúng ta không còn cần phải cài đặt module mới mỗi khi dùng ứng dụng khác nữa.
Về phát triển của Solana, cuối năm nay hoặc đầu năm tới sẽ có một số tiến triển mới. Tôi cho rằng một số đổi mới quan trọng bao gồm «Firedancer», trong thử nghiệm nội bộ có thể đạt 1 triệu TPS, dĩ nhiên khi vận hành thực tế có thể đạt 100.000 TPS, điều này đã đủ đáp ứng nhu cầu của các ứng dụng giao dịch tần suất cao.
Hơn nữa, tất cả đều được thực hiện trên chuỗi chính Solana. Về mặt kỹ thuật, điều này cũng sẽ khiến Solana trở thành một trong số ít blockchain bên cạnh Ethereum có nhiều client xác thực hoàn toàn độc lập.
Một đổi mới khác về mặt kỹ thuật là State Compression (nén trạng thái) được ra mắt vào đầu năm nay, hiệu quả rõ rệt nhất là giảm chi phí NFT.
Giờ đây, nếu bạn muốn鑄造 100.000 NFT trên Solana, chỉ cần 100 USD, trong khi trên Ethereum có thể cần 500.000 USD — sự chênh lệch là rất lớn. Đây không chỉ là vấn đề chi phí, quan trọng hơn, nhờ giảm chi phí, hiệu suất không còn đơn thuần là hiệu suất, mà còn mở rộng không gian đổi mới.
Nếu tạo 100.000 NFT chỉ tốn 100 USD, NFT có thể chuyển từ một ứng dụng thành một cơ sở hạ tầng, nghĩa là NFT có thể được dùng cho nhiều trường hợp sử dụng hơn.
Ví dụ, bạn có thể dùng NFT như một phần của ví, điều này trước đây là không thể thực hiện. Vì vậy, hiệu suất của Solana và việc giảm chi phí này có thể biến NFT thành một cơ sở hạ tầng, từ đó mở rộng phạm vi ứng dụng.
Tóm lại, nén trạng thái là một bước tiến kỹ thuật lớn trong năm nay, giảm chi phí sử dụng blockchain, từ đó mở rộng không gian đổi mới, giúp công nghệ blockchain được ứng dụng rộng rãi hơn trong nhiều lĩnh vực.
Thị trường gấu là thời điểm tốt nhất cho các Builder
Lily Liu cho rằng hackathon cung cấp một sân chơi để các nhà phát triển độc lập xuất sắc nhất trong ngành trao đổi tư tưởng, đồng thời góp phần tạo ra những ý tưởng thú vị.
Foresight News: Chúng tôi được biết hackathon mùa thu năm nay của Solana đã được khởi động, với giải thưởng lên tới 1 triệu USD — một khoản đầu tư rất lớn trong bối cảnh thị trường hiện tại. Hackathon Solana rất nổi tiếng trong ngành, đã sản sinh ra nhiều dự án đình đám. Theo cô, điểm khác biệt lớn nhất giữa hackathon Solana và các hackathon khác là gì? Solana sẽ cung cấp những nguồn lực gì cho các đội đoạt giải?
Lily Liu: Đúng vậy, hackathon không chỉ cung cấp giải thưởng, mà còn tạo cơ hội tập hợp các nhà phát triển lại với nhau để cùng đổi mới và cạnh tranh. Nó tập trung mọi nỗ lực trong một khoảng thời gian nhất định. Trong vài năm qua, chúng tôi luôn làm như vậy và rất thành công, điều này không chỉ hỗ trợ đổi mới mà còn giúp xây dựng cộng đồng.
Chúng tôi thường chia thời gian thành hai phần: một nửa dành cho phát triển và đào tạo dự án, nửa còn lại dành cho kích hoạt cộng đồng và hợp tác giữa các nhà phát triển. Điều này khuyến khích sự va chạm ý tưởng giữa các nhà phát triển độc lập, đồng thời tạo môi trường có lợi để cùng khám phá những ý tưởng thú vị, từ đó thúc đẩy sự tương tác và hợp tác cộng đồng rộng rãi hơn.
Foresight News: Cô có lời khuyên nào dành cho các Builder trong ngành?
Lily Liu: Đây là lần thứ ba tôi trải qua thị trường gấu kể từ khi gia nhập ngành. Tôi cho rằng thị trường gấu là thời điểm tốt nhất cho các Builder, dù tâm lý mọi người có thể trở nên bi quan, nhưng đây cũng là cơ hội tốt để đổi mới và suy nghĩ về cơ hội trong tương lai.
Trong thị trường gấu, mọi người có nhiều thời gian và cơ hội hơn để nghiên cứu sâu bản chất công nghệ blockchain, hiểu rõ vì sao công nghệ này lại quan trọng, khám phá tiềm năng đổi mới và ứng dụng — đây là thời điểm quý giá để suy ngẫm vấn đề, đưa ra ý tưởng mới và xây dựng các dự án có giá trị.
Dù không rõ thị trường gấu kéo dài bao lâu, nhưng thị trường rồi sẽ thay đổi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Foresight News
