Đánh giá thiết kế token: Chìa khóa đo lường giá trị giao thức DeFi
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Đánh giá thiết kế token: Chìa khóa đo lường giá trị giao thức DeFi
Token nào được thiết kế tốt? Token nào cần cải thiện thêm?
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Nate | eatsleepcrypto.eth
Biên dịch: TechFlow
Gần đây tôi đã dành nhiều thời gian để suy ngẫm về thiết kế token và tạo ra một bảng xếp hạng kinh tế học token. Bài viết này sẽ đánh giá và phân tích thiết kế token của một số giao thức DeFi nổi bật, khám phá những yếu tố cần thiết cho một mô hình kinh tế token tốt – bao gồm việc thu thập giá trị, quyền quản trị, an ninh kinh tế – điều cực kỳ quan trọng để hiểu giá trị nội tại của token. Hãy cùng xem token nào được thiết kế tốt, token nào còn cần cải thiện, từ đó rút ra bài học.
Tất nhiên, đây không phải là lời khuyên đầu tư — một mô hình kinh tế token tốt là điều cần thiết nhưng không đủ để đảm bảo lợi nhuận dài hạn; thứ hạng cao cũng không đồng nghĩa với an ninh kinh tế bền vững cho các giao thức này.
Tôi loại toàn bộ các token khỏi hạng S vì…
1) Tôi sẽ không bao giờ cho điểm tuyệt đối;
2) Tôi thậm chí còn do dự khi đặt vào hạng A;
3) Tôi không quen thuộc với khái niệm “hạng S”.
Tiêu chí đánh giá trong bài viết này: tính hữu ích của giao thức, khả năng thu nhận giá trị và an ninh kinh tế mỗi tiêu chí chiếm 30% — đây là các yếu tố phía cầu; 10% còn lại dựa trên yếu tố cung.
Tôi xếp Curve Finance vào hạng A-.
$CRV gặp vấn đề về cung, một số vấn đề khá nghiêm trọng, nhưng đã được giải quyết khéo léo bằng veTokenomics. Tuy nhiên, tôi tập trung nhiều hơn vào nhu cầu thay vì cung, bởi về dài hạn, nhu cầu mới là yếu tố then chốt. Nhu cầu đối với $CRV tỷ lệ thuận với giá trị dòng tiền hối lộ trả cho người nắm giữ $veCRV.
Đột phá cốt lõi của Curve Finance không phải là ve tokenomics, mà là hệ thống hối lộ.
Liquity Protocol cũng ở hạng A.
Liquity sử dụng lượng $ETH thế chấp vượt mức để đúc ra $LUSD. $LUSD của Liquity Protocol là một stablecoin phi tập trung an toàn, phương pháp này giúp bảo vệ mức neo giá.
$LUSD không phải không có rủi ro, nhưng nó đã tiến gần nhất đến việc giải quyết nghịch lý ba chân kiềng của stablecoin. Ngoài ra, Liquity thưởng cho người nắm giữ $LQTY bằng lợi nhuận thực tế.
Maya Protocol cũng nằm ở hạng A.
Maya sở hữu hệ thống hai token, $CACAO dùng cho cặp thanh khoản, $MAYA thu thập phí từ hệ thống.
Nym Project có kinh tế học token theo nhu cầu đạt hạng A. Về phía cung thì lại là câu chuyện khác, giá sẽ phục hồi khi họ ngừng phát hành token $NYM cho thợ đào. Tôi đề xuất Nym nên trao phần thưởng này cho các quản lý cộng đồng đã tuyển dụng người dùng thật qua các buổi hội thảo trực tuyến.
Synthetix tôi xếp vào hạng C+.
$SNX thu nhận được lượng giá trị lớn, nhưng công dụng bị giới hạn vì nó không riêng tư và có nhà sáng lập công khai. Nếu DAO của họ ngừng điều tiết chính sách tiền tệ, mọi thứ sẽ sụp đổ.
Cơ chế vận hành của Synthetix giống như Mirror trên Terra, nhưng đa dạng tài sản kém hơn. Vì nhà sáng lập $SNX không ẩn danh, Synthetix không thể phát hành dạng tổng hợp (synthetic) của hàng hóa hoặc tài sản truyền thống (như $TSLA, $GOOG...).
Việc thiếu đa dạng này khiến $SNX trở nên dễ tổn thương hơn và dễ bị tấn công về mặt an ninh kinh tế, tương tự như giao thức Anchor của Terra.
Tôi do dự giữa hai bên của hạng B, và cuối cùng quyết định xếp SushiSwap xuống hạng C.
Sushi may mắn trong cuộc tấn công hút máu (vampire attack) nhằm vào Uni, kể từ đó họ gần như không có đổi mới. Lợi nhuận thực tế khá tốt, $SUSHI vượt trội hơn $UNI, nhưng tiêu chuẩn này quá thấp. Hơn nữa, lợi nhuận thực tế không chỉ là cách đơn giản nhất để thu nhận giá trị, mà còn là một trong những cách tồi tệ nhất, vì nó không tạo ra nhiều hào mo kinh tế.
Aave xếp hạng C.
Việc thường xuyên xảy ra nợ xấu và một hội đồng quản trị toàn "Degen" thực sự không có lợi gì cho nó. Đặc biệt sau lần ra mắt GHO gần đây, hiện tại giá $GHO vẫn đang ở mức 0,97 đô la.
Chiến lược ngân hàng trung ương của GHO khiến tôi nhớ đến các quỹ giao dịch chênh lệch USD/JPY trước khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản công bố ý định tăng lãi suất. Tôi tò mò muốn xem điều gì sẽ xảy ra khi Aave nâng lãi suất.
Uniswap xếp hạng D.
Tôi thường xuyên viết bài về thất bại của Uniswap. Không ngoài dự đoán, v4 cũng không giải quyết được vấn đề rõ ràng về việc $UNI thiếu khả năng thu nhận giá trị, chưa kể đến tổn thất vô thường...
Rocket Pool xếp hạng F. Tôi định cho nó hạng D, nhưng thiết kế vòng xoáy (flywheel) quá tệ, đặc biệt là so với các đối thủ cạnh tranh. $RPL bị đưa vào như một yêu cầu stake tùy tiện, và phần thưởng thậm chí không phải là $ETH mà là token gốc của chính nó.
Optimism cũng bị tôi xếp vào hạng F.
Giá $OP hoàn toàn do đầu cơ thúc đẩy, Optimism cũng chẳng hành động gì. Optimism hy vọng có thể thu nhận giá trị thông qua bộ sắp xếp (sequencer) — tôi dám cá là họ sẽ không làm được. Cuối cùng, $OP vẫn phụ thuộc vào đầu cơ liên tục để duy trì giá, y hệt như các token Meme. Nhưng khác với $DOGE, OP thậm chí còn không được sử dụng trong nền kinh tế tuần hoàn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@OfficialESC
