Phỏng vấn CEO Zerion: Ưu tiên trải nghiệm người dùng, Zerion làm thế nào để vững vàng tiến bước trong xu hướng mới của ngành?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phỏng vấn CEO Zerion: Ưu tiên trải nghiệm người dùng, Zerion làm thế nào để vững vàng tiến bước trong xu hướng mới của ngành?
Sự hiện diện khách quan của sản phẩm phần lớn là sự phản ánh trừu tượng tư tưởng từ đội ngũ sáng lập.
Chuyên sâu báo cáo Web3TechFlow：Sunny và David
Zerion：Evgeny Yurtaev
Lời mở đầu
Zerion là một trong những ví tự lưu ký Web3 xuất sắc nhất hiện nay, không cần phải giới thiệu thêm. Nó giúp người dùng dễ dàng quản lý tài sản mã hóa, vị thế DeFi và NFT, đồng thời duyệt các ứng dụng phi tập trung (dApp) trên nhiều chuỗi tương thích Máy ảo Ethereum (EVM).
Trong thế giới tồn tại tiền tệ, dù là tiền pháp định hay tiền mã hóa, tầm quan trọng của ví là điều không thể bàn cãi. Sau "Mùa hè DeFi" năm 2019, Zerion đã nổi bật trong lĩnh vực ví mã hóa và trở thành thương hiệu được biết đến rộng rãi cả ở phương Tây lẫn phương Đông. Từ thiết kế giao diện người dùng (UI/UX) trên thiết bị di động và web cho đến bố cục chức năng, đều thể hiện rõ tư duy và sự đầu tư sâu sắc của đội ngũ Zerion đối với công cụ ví này. Việc xây dựng một sản phẩm phần mềm dành cho người tiêu dùng có thể vượt qua thử thách về thời gian và trải nghiệm người dùng là điều không hề dễ dàng, vì nó đòi hỏi rất cao về nhận thức và tầm nhìn của nhóm sáng lập: sản phẩm hiện hữu khách quan phần lớn là sự phản ánh trừu tượng tư tưởng của nhóm sáng lập.
Gần đây, TechFlow cũng may mắn được mời CEO của Zerion, Evgeny Yurtaev, tham gia một cuộc trao đổi sâu sắc về chủ đề ví và xu hướng phát triển ngành.
Qua các cuộc phỏng vấn trước đó, chúng tôi cũng nhận thấy rằng hành trình phát triển của Zerion không hề bằng phẳng; trước "Mùa hè DeFi", đội ngũ từng cạn kiệt nguồn vốn đầu tiên, rơi vào bế tắc và phải cắt giảm nhân sự. Tục ngữ có câu: “Doanh trại vững như sắt, binh lính qua lại như nước”, chỉ cần đội ngũ cốt lõi và sản phẩm vững chắc, khó khăn chỉ là tạm thời – điều này cũng mang lại cảm hứng cho nhiều dự án đang khởi nghiệp trong thị trường gấu hiện nay.
Trong quá trình trao đổi với Evgeny (gọi tắt là Evg), chúng tôi đã khám phá từ ba khía cạnh: 1. Câu chuyện sáng lập và tinh thần đội ngũ Zerion, 2. Sự tiến hóa của ví Web3, 3. Xu hướng phát triển ngành, để học hỏi cách một doanh nghiệp dẫn đầu ngành suy nghĩ kỹ lưỡng về thiết kế sản phẩm B2C, quản lý công ty Web3, và quan sát cách các chủ đề nóng hiện nay (trừu tượng tài khoản, Layer2, quyền riêng tư và SocialFi) ảnh hưởng lẫn nhau, hy vọng sẽ mang lại một số cảm hứng cho chúng ta trong giai đoạn thị trường gấu này.
Chương một: Câu chuyện sáng lập và tinh thần đội ngũ Zerion
Evg bắt đầu tiếp xúc với tiền mã hóa vào năm 2014. Khi đó, việc phát hành sách trắng Ethereum khiến anh nhận ra giới hạn của blockchain chỉ phục vụ tài chính đã bị phá vỡ, và đổi mới hợp đồng thông minh có thể mở ra một Internet phi tập trung hoàn toàn mới. Lúc đó, Evg vẫn là sinh viên đại học. Năm 2016, Evg cùng hai người bạn đồng khóa có cùng chí hướng là Vadim (COO của Zerion) và Alex (CTO của Zerion) lần lượt tham gia nhiều cuộc thi hackathon mã hóa và khởi động một dự án khởi nghiệp nền tảng SAAS hợp đồng thông minh B2B. Sau đó, Evg sang California, Mỹ học tập, cả ba làm việc theo hình thức từ xa. Dự án này đến năm 2018 mới dần chuyển mình thành Zerion.
Khi được hỏi về cách Zerion cân bằng giữa làm việc từ xa phân tán cho đội ngũ 40 người, Evg đưa ra câu trả lời sau:
“Một trong những giá trị cốt lõi của chúng tôi là cá nhân tự quản lý. Hành vi sử dụng ví tự lưu ký thể hiện một ý nghĩa sâu sắc hơn. Ý nghĩa đó là con người tự chịu trách nhiệm với cuộc sống của chính mình, tức là tự chịu trách nhiệm với tiền bạc của mình, giống như trong ví tự lưu ký vậy. Giá trị tự quản lý này rất quan trọng.”
Tinh thần tự lưu ký của sản phẩm cũng có thể áp dụng vào quản lý đội ngũ: một đội ngũ khởi nghiệp xuất sắc phải có khả năng tự quản lý. Tất nhiên, khi suy ngẫm về việc con người tự quản lý bản thân, Evg cũng áp dụng suy nghĩ này vào thiết kế ví tự lưu ký, đi sâu vào góc nhìn của người dùng để tạo nên sản phẩm.
Có lẽ với nhiều người bên ngoài, Zerion là một công ty tương đối bảo thủ, theo đuổi chiến lược thị trường truyền thống — ví dụ như đến tận ngày nay, Zerion vẫn chưa phát hành token để tạo doanh thu hay thu hút thêm người dùng. Theo Evg, dành thời gian suy nghĩ về lộ trình cải tiến sản phẩm để đáp ứng nhu cầu người dùng quan trọng hơn nhiều so với việc nhanh chóng hành động theo thị trường để tạo giá trị cảm xúc.
“Tôi cho rằng ở mỗi giai đoạn và với mọi việc, chúng ta cần giữ thái độ suy xét cẩn trọng xuyên suốt quá trình. Tôi tin điều này thực sự giúp chúng ta đối phó với mọi tình huống xấu nhất. Vì vậy, nếu bạn bị say mê bởi thị trường tăng giá đến mức tin rằng mọi thứ sẽ cứ tiếp tục mãi như vậy, thì đó chính là yếu tố duy nhất có thể hủy hoại bạn hoặc công ty của bạn.”
Evg cho rằng việc suy nghĩ thấu đáo trước khi hành động là cực kỳ quan trọng, dù là trong thiết kế sản phẩm, quyết định gọi vốn, hay điều chỉnh chi phí vận hành. Ngay cả trong giai đoạn gọi vốn ban đầu, việc lựa chọn kỹ lưỡng các nhà đầu tư, đặc biệt là các tổ chức dẫn vốn, cũng rất quan trọng. Tư duy này cũng được áp dụng vào tuyển dụng nhân sự.
Đáng chú ý, các thành viên trong đội ngũ Zerion đều có thể đảm đương độc lập, với tinh thần tự quản lý và tư duy thận trọng, phong cách và tinh thần đội ngũ rất nổi bật. Vì vậy, chúng tôi cũng rất tò mò về phương pháp quản lý công ty của họ. Với tuổi đời chỉ 27, Evg đã được tạp chí Insider đánh giá là một trong 30 nhà sáng lập có tiềm năng dẫn dắt kỳ lân tương lai. Vậy bí mật nào đằng sau vai trò CEO của anh đáng để khám phá?
“Tôi rất nhấn mạnh vào tinh thần hợp tác nhóm, tìm hiểu sâu thị trường, mỗi thành viên đều trở thành chuyên gia trong lĩnh vực của mình, rồi tập hợp các ý kiến này qua các kênh phản hồi để cùng nhau xây dựng một sản phẩm công bằng và tốt hơn so với đối thủ.”
Evg thể hiện sự khiêm tốn, cho rằng phong cách làm việc của mình không có gì đặc biệt, về cơ bản là mối quan hệ cân bằng giữa cho và nhận (give and take): tiếp nhận thông tin bên ngoài, suy ngẫm rồi tạo giá trị cho thế giới. Zerion cũng không phải công ty đầu tiên nhận ra điều này.
Việc đọc sách, tìm hiểu nguyên nhân cơ bản của ngành và các sự kiện xung quanh, cùng hợp tác nhóm chính là một vài phương pháp của Evg với vai trò CEO. Anh vẫn đang học cách quản lý đội ngũ từ xa hiệu quả hơn và thích nghi với diễn biến luôn thay đổi của ngành mã hóa.
“Tôi chỉ muốn đạt được mức độ hiểu biết nhất định trong một lĩnh vực hay kỹ năng nào đó, có lẽ khoảng 80%. Sau đó, tôi sẵn sàng ủy thác nhiệm vụ đó cho người có thể làm tốt hơn. Nhưng ít nhất tôi vẫn có sự hiểu biết nhất định. Điều này giúp tôi duy trì nhận thức cấu trúc về một việc, thậm chí hỗ trợ trong giao tiếp liên bộ phận hay ra quyết định của một vài người. Đôi khi các thành viên khác trong nhóm lại thiếu sự hiểu biết tổng thể ngang hàng với toàn công ty.”
Chương hai: Sự tiến hóa của sản phẩm ví Web3
Zerion đã phát triển trong 5 năm, từ giai đoạn Pre-seed đến Series B ngày nay, sản phẩm đã chuyển từ giao diện tương tác DeFi song song sang lĩnh vực ví không lưu ký chuyên sâu. Trong bối cảnh sản phẩm ngày càng tinh gọn, người ta không khỏi đặt câu hỏi: trong ngành phi tập trung, Zerion – một công ty ví – đã làm gì để đạt được tính phi tập trung và đảm bảo mức độ an toàn rất cao cho ví? Về việc đối thủ deBank ra mắt Layer 2, Zerion có quan điểm như thế nào?
Về việc công ty ví làm sao để phi tập trung, Evg có hai định hướng sản phẩm rất rõ ràng:
-
Ví không lưu ký (phi tập trung);
-
Giao diện blockchain có thể xác minh trên chuỗi (trải nghiệm người dùng);
Về ví không lưu ký, không cần giải thích nhiều; so với ví lưu ký của sàn giao dịch tập trung, ví không lưu ký chính là tinh túy mật mã học của tài chính phi tập trung, tức là blockchain. Còn về điểm thứ hai, “có thể xác minh trên chuỗi” thực ra là gì? Evg giải thích:
“Đa số mọi người thậm chí còn liên hệ Etherscan với trạng thái thực tế của blockchain, chứ không chỉ coi nó là một giao diện truy cập.”
Thực tế, đối với người tiêu dùng/con người, rất khó để theo dõi thời gian thực những gì đang xảy ra trên blockchain. Vì vậy, Zerion giống Etherscan ở một khía cạnh nhất định: thông qua khai thác dữ liệu hiệu quả ở backend, gắn nhãn và xử lý để cung cấp cho người tiêu dùng một giao diện DeFi thời gian thực dễ đọc. Chính thiết kế UI/UX bổ sung và bố trí chức năng gần thị trường này đã giúp nhiều người tiếp cận DeFi hơn. Do đó, nếu bạn hỏi một công ty dữ liệu làm sao để phi tập trung, câu trả lời chỉ có thể là:
“Trong khi theo đuổi phi tập trung, chúng ta cũng cần cân bằng tính khả dụng về trải nghiệm người dùng, vì chỉ khi có người dùng, chúng ta mới có thể tiếp tục phát triển.”
Vì việc lưu trữ dữ liệu phi tập trung không phải nhiệm vụ của công ty ví; tự nhiên sẽ có các công ty chuyên về lưu trữ dữ liệu phi tập trung giải quyết vấn đề này. Trước khi blockchain có giải pháp mở rộng hiệu quả và an toàn, việc cung cấp giao diện DeFi khả dụng và hiệu quả hiện tại buộc phải hy sinh phần nào tính phi tập trung để nâng cao trải nghiệm người dùng cuối.
“Chúng tôi biết một số hệ thống blockchain đang gặp vấn đề về khả năng mở rộng. Mới đây, chúng mới trở nên khả thi hơn và phù hợp với nhiều nhiệm vụ hơn.”
Vậy liệu Layer2 có phải là giải pháp hiệu quả để giải quyết giao diện phi tập trung? Về việc deBank triển khai Layer2, Evg cho rằng điều này giống như xây dựng một lớp xã hội trên nền tảng Layer1.
Còn về mặt ứng dụng ví:
“Đối với các ví như Metamask, điều này thực sự gây mất cân bằng. Nếu họ chọn hỗ trợ zk-rollup, rất có thể họ sẽ chọn giải pháp riêng của mình; nếu giải pháp này được xây dựng theo cơ chế đồng thuận, sẽ gây rắc rối cho người dùng. Vì vậy, xét về góc độ thương mại, điều này có thể bất lợi cho người tiêu dùng cuối.”
Từ góc nhìn của nhà phát triển ví, Layer2 có thể mang lại mô hình sinh lời tốt hơn cho nhà cung cấp dịch vụ ví, nhưng từ góc nhìn người tiêu dùng, điều này lại làm mất đi giá trị trung lập của ví.
“Tôi cho rằng ví không cần phải đi theo hướng sở hữu giải pháp mở rộng riêng (L2). L2 có thể tồn tại độc lập với ví, đó là tình huống lý tưởng, nhưng theo xu hướng gần đây, có lẽ điều này sẽ không xảy ra — mỗi dự án sẽ tung ra L2 riêng và chuyển mọi hoạt động giao dịch lên L2 của mình.”
Vậy liệu Layer2 có phải là con đường để công ty ví phát hành token?
Evg cho biết hiện tại mô hình sinh lời của Zerion chỉ gồm:
-
Phí giao dịch DEX theo giao dịch cho người dùng cuối (C-end);
-
Phí API cho doanh nghiệp (B-end);
-
Ngoài ra, Evg cho rằng mô hình đăng ký (subscription) không phù hợp với Web3.
“Có lẽ việc sở hữu blockchain riêng là con đường tiến tới token hóa ví, nhưng hai thứ này vẫn tồn tại độc lập với nhau.”
Hiện tại Metamask cũng đang có xu hướng chuyển sang Linea. Nhưng Evg cho biết hiện tại ở cấp độ ví vẫn chưa có mô hình kinh tế token thành công nào đủ sức hỗ trợ token hóa ví.
“Đối với ví, hướng đi trong tương lai vẫn chưa rõ ràng, vì hiện tại chưa có mô hình token thành công nào trong lĩnh vực ví. Hơn nữa, khả năng mở rộng công nghệ vẫn chưa đủ để cơ bản di chuyển hầu hết các thao tác của chúng ta trên chuỗi, và việc chuẩn hóa giao thức còn khó hơn nữa.”
Còn tương lai sẽ ra sao, chỉ có thời gian mới có thể phán quyết.
Về vấn đề an toàn ví, Evg cũng cho biết trong tương lai Zerion không chỉ thêm một phần hướng dẫn an toàn riêng biệt trên trang đích (landing page), mà còn sẽ mã nguồn mở một phần mã liên quan đến quản lý khóa.
“Xử lý khóa của Zerion dựa trên Thư viện Quản lý Khóa Tin cậy (Trust Key Management Library), thư viện này đã tồn tại lâu dài, là một tiêu chuẩn mã nguồn mở và được chia sẻ trong lĩnh vực này.”
Zerion tương đối bảo thủ trong việc thực thi sản phẩm cốt lõi; trên nền cải tiến sản phẩm C-end, trải nghiệm người dùng luôn là yếu tố hàng đầu. Mọi thay đổi liên quan đến trải nghiệm người dùng, Zerion đều rất thận trọng, luôn đặt mình vào vị trí người dùng để suy nghĩ vấn đề.
Chương ba: Bốn xu hướng phát triển ngành đan xen
Nếu bạn thường xuyên tham dự hội nghị trong năm nay, sẽ không khó để nhận ra Evg xuất hiện ở nhiều sự kiện: Eth Denver mùa xuân, EdCon ở Montenegro đầu hè, ETHcc ở Paris vào mùa hè, và có thể vào mùa thu, bạn cũng sẽ bắt gặp anh tại một hội nghị sắp tới. Giống như bạn, Evg cũng muốn tìm hiểu xem cộng đồng tiền mã hóa đang xảy ra điều gì, có công nghệ và xu hướng mới nào. Trong bối cảnh thị trường gấu u ám, dường như hướng đi của ngành đã rất rõ ràng qua loạt hội nghị cộng đồng Ethereum: trừu tượng tài khoản, mở rộng zk (layer2), và bảo vệ quyền riêng tư. Mạng xã hội trên chuỗi (socialfi) dường như cũng là một xu hướng lớn, dù mức độ chấp nhận người dùng vẫn chưa rõ ràng.
Với bốn hướng đi khác nhau này, Evg có những suy ngẫm riêng biệt.
Danh tính và mạng xã hội trên chuỗi (SocialFi)
Evg cho rằng hiện tại các ứng dụng mạng xã hội trên chuỗi lớn như Lens Protocol và Farcaster đều thuộc dạng thử nghiệm sớm. Nhưng để đạt được sự chấp nhận thực sự và cạnh tranh với Twitter, cần có những đổi mới chưa từng thấy trên thị trường, vì khác với Web2, mạng xã hội trên chuỗi mang tính chất tài chính.
“Tôi nghĩ chỉ là vấn đề thời gian, nhưng công nghệ cần trưởng thành hơn một chút, quan trọng hơn cả là chúng ta cần người dùng xã hội đổ xô đến.”
Mặc dù mạng xã hội trên chuỗi đến nay vẫn chưa có chiến lược Go-to-Market hiệu quả, nhưng hiện tại thị trường đang sôi động với danh tính trên chuỗi (DID) hỗ trợ mạng xã hội trên chuỗi.
“Tôi rất tin tưởng vào khái niệm danh tính trên chuỗi. Tôi tin chắc rằng cuối cùng chúng ta chắc chắn sẽ đi theo hướng này. Tôi rất hào hứng về tương lai, vì chúng ta sẽ không còn cần Facebook hay Google làm người quản lý danh tính nữa — điều này hiện tại vẫn là thực tế.
Internet ban đầu rất đơn giản, nhưng theo thời gian, nó trở nên độc quyền. Đồng thời, danh tính của bạn bị một số công ty chiếm đoạt.
Những công ty lớn này hiện đang sử dụng danh tính để giữ chân khách hàng. Vì vậy, yếu tố danh tính khiến bạn gắn bó với hệ sinh thái như Apple hay Google, vì mọi thứ đều xoay quanh danh tính của bạn trên Google.
Web3 cung cấp một giải pháp thay thế thực sự hiệu quả, và tôi rất hào hứng về điều đó.”
Trong lĩnh vực danh tính trên chuỗi, ENS hiện chiếm thị phần số một, trong khi danh tính phi tập trung Avatar NFT Động (‘DNA’) của Zerion đứng thứ hai.
“Chúng tôi đã thấy cách danh tính hình thành xung quanh khóa công khai, về cơ bản ENS (Dịch vụ tên miền Ethereum) liên kết với nó, do đó trở thành tên người dùng. Sau đó, ảnh đại diện cá nhân (PFP) có thể liên kết với cùng khóa công khai đó. Như vậy, người dùng có thể từng bước định hình danh tính của mình, và nó không chỉ liên kết với một blockchain cụ thể nào.”
Khác với nền tảng mạng xã hội Web2, sở hữu danh tính trên chuỗi phi tập trung không chỉ đơn thuần là bạn có thể đăng tweet từ một danh tính Public Key, mà là ghi lại mọi dấu vết trên chuỗi của bạn dưới dạng mã hóa. Và dấu vết trên chuỗi của một người vượt xa hơn nhiều so với những phát biểu trên nền tảng mạng xã hội.
“Tôi cho rằng tương lai của danh tính sẽ xoay quanh hướng này. Vấn đề hiện tại là làm sao để gộp các mảnh danh tính khác nhau, ví dụ như ví trừu tượng tài khoản trên các blockchain khác nhau, về cùng một địa chỉ?”
Quyền riêng tư
Theo quan điểm của người viết, một ứng dụng danh tính trên chuỗi thống nhất phải được hỗ trợ bởi sự trưởng thành của quyền riêng tư. Tương tự Web2, một phần giá trị thị trường tạo ra từ dấu vết người dùng trên chuỗi nên được hoàn trả cho chính người dùng. Nhưng điều này khó chuẩn hóa nếu quyền riêng tư chưa trưởng thành.
Theo Evg, nhu cầu thị trường hiện tại của người dùng về quyền riêng tư không mạnh mẽ, vì quy mô dữ liệu trên chuỗi hiện tại cũng còn nhỏ. Phần lớn nhu cầu về quyền riêng tư hiện nay đến từ những người chống chính phủ và chống tổ chức, vẫn chưa phải dòng chính. Lý do nhiều người tham gia Web3 lại là sự tò mò về công nghệ tài chính phi tập trung chứ không phải quyền riêng tư tuyệt đối (ẩn danh thật).
Tuy nhiên, Evg cho rằng mối liên hệ giữa quyền riêng tư và danh tính trên chuỗi là một góc nhìn rất thú vị. Nhưng anh cho rằng trước khi tiêu chuẩn ngành trưởng thành:
“Trước tiên, tôi nghĩ chúng ta cần xây dựng phương thức xác thực danh tính tốt hơn trong toàn bộ hệ sinh thái blockchain và thế giới Web3, dù là ở ví hay các khía cạnh quản lý danh tính khác.
Sau đó, chúng ta phụ thuộc vào các nhà cung cấp ví để cung cấp thêm quyền riêng tư, ví dụ như địa chỉ riêng tư mà Vitalik đề cập trong một bài blog, và gần đây là bài viết về các tài khoản thông minh khác nhau do một tài khoản duy nhất kiểm soát, nhưng thực tế không liên kết chúng trên chuỗi, chỉ ví của người dùng mới biết các địa chỉ nào liên kết với nhau.
Tôi cho rằng đây là bước đầu tiên hướng tới một hệ thống riêng tư hơn.
Một ví dụ hay là trong Bitcoin, người dùng cần xem từng đầu ra giao dịch chưa dùng (UTXO), người dùng có thể phân tích đâu là của mình. Trong trường hợp này, người duy nhất có thể phân tích nội dung thuộc về ví cụ thể sẽ là nhà cung cấp ví, tức là phần mềm có thể lưu trữ cục bộ mọi kiến thức cần thiết.”
Hầu hết người dùng quan tâm không phải ẩn danh thật (dấu vết trên chuỗi không minh bạch), mà là quyền riêng tư giao dịch nhất định. Vì vậy, đây cũng là dịch vụ mà công ty ví cần xây dựng cho người dùng. Các công ty ví khác nhau cũng sẽ cạnh tranh nhau trong việc cung cấp dịch vụ riêng tư.
“Về hình thái sản phẩm, tôi nghĩ Zerion trong tương lai nên có chức năng tài khoản riêng tư, để bạn có thể triển khai một tài khoản thông minh do bạn kiểm soát, nhưng không liên kết với các ví khác mà bạn sở hữu, chúng tôi sẽ giúp bạn quản lý thực thể riêng tư này tách biệt với các tài khoản khác.”
Trừu tượng tài khoản
Rốt cuộc thì ví hợp đồng thông minh/trừu tượng tài khoản là gì? Evg cũng đưa ra giải thích dễ hiểu và quan điểm cá nhân:
“Phần trừu tượng chỉ là khóa riêng và cặp khóa.
Những tài khoản thông minh này thực chất chỉ là các hợp đồng thông minh tương thích với một tiêu chuẩn nhất định, tất cả giao dịch gửi từ các ví loại này sẽ được gọi là thao tác người dùng.
Trừu tượng tài khoản sẽ tạo thành một nhóm riêng biệt, được xử lý bởi các bộ chuyển tiếp khác và thực hiện giao dịch thay mặt người dùng. Vì các tài khoản mới này là hợp đồng thông minh, người dùng có thể hưởng lợi ích từ việc nâng cấp chúng, có nghĩa là người dùng có thể cải thiện chúng, thậm chí thêm chức năng mới như thanh toán phí giao dịch, thanh toán bằng token, khôi phục qua mạng xã hội, hoặc bất kỳ module nào bạn tưởng tượng được, ví dụ như mua Ethereum định kỳ vài tuần một lần hoặc bất kỳ logic nào bạn muốn đính kèm, cuối cùng đều có thể gắn vào tài khoản thông minh của người dùng.
Yếu tố then chốt thúc đẩy là chuẩn hóa.”
Tuy nhiên, Evg cho rằng rào cản lớn nhất khiến ví thông minh không được sử dụng rộng rãi là chi phí cao.
Thứ nhất, việc triển khai chúng lên chuỗi, chưa kể mỗi chuỗi, là rất tốn kém. Trong khi đó, EOA không cần triển khai, mỗi chuỗi mặc định đã có ví EOA.
Thứ hai, chi phí giao dịch hiện tại của ví thông minh cao gấp 3–5 lần so với EOA. Cuối cùng, người tiêu dùng phải gánh chi phí này.
Việc triển khai ví hợp đồng thông minh trên Layer2 hợp lý về chi phí hơn. Tuy nhiên, Evg tỏ ra do dự về tình trạng ứng dụng hiện tại của ví thông minh, nhưng trực giác hiện tại cho rằng trong tương lai, Layer2 sẽ lấy ví hợp đồng thông minh làm chuẩn:
“Việc trừu tượng hóa mọi thứ trên Ethereum thực sự hợp lý hơn. Tuy nhiên, thực tế có thể không như vậy. Thành thật mà nói, layer2 có thể trở thành giải pháp được áp dụng lâu dài trên Ethereum. Nhưng có lẽ cũng chẳng sao. Có thể Ethereum đã không còn quan tâm đến vấn đề này, hoặc trong tương lai Ethereum sẽ chỉ là tập hợp tất cả các giải pháp Layer2 kết nối với nó.”
Bằng chứng không kiến thức và Layer 2
Bạn đọc chắc hẳn đã quen thuộc với vai trò hỗ trợ mở rộng blockchain của bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof). Ba điểm vừa nêu — mạng xã hội trên chuỗi, quyền riêng tư và ví hợp đồng thông minh — dường như đều không thể trưởng thành mà không có Layer2. Chỉ khi hạ tầng trưởng thành mới thúc đẩy khả năng của nhiều ứng dụng trên chuỗi. Tuy nhiên, về độ an toàn hiện tại của Layer2, vẫn còn là dấu hỏi.
Evg cho biết anh rất hào hứng thực hành các ứng dụng trên chuỗi để kiểm tra phản ứng thị trường. Trong lĩnh vực danh tính trên chuỗi, Zerion liên kết người dùng với ‘DNA’, thành công hiện tại khiến đội ngũ rất tự hào. Về Layer2 và ví hợp đồng thông minh, Evg cuối cùng cũng thể hiện thái độ tích cực và cho biết sẽ ra mắt phiên bản trải nghiệm ví thông minh trong tương lai gần.
Lời kết: Triển vọng về Staking
Khi được hỏi liệu có thấy đổi mới ngành nào thú vị khác trong các hội nghị, Evg đề cập đến “Staking”, ông cho rằng “Staking” sẽ là yếu tố tài chính cấp ngành đầu tiên, vì nó sẽ mang lại nhiều khả năng sản phẩm hơn cho DeFi, giúp ngành không chỉ phụ thuộc vào lợi nhuận dao động từ khối lượng giao dịch như hiện nay, mà còn có tỷ suất sinh lợi ổn định.
Evg phỏng đoán việc sở hữu nhiều thanh khoản và token thế chấp sẽ giúp toàn bộ hệ sinh thái và các công ty trong lĩnh vực này kiếm được nhiều tiền hơn. Ví dụ, không cần cầu nối, bạn có thể giúp nhiều người chuyển token lên nền tảng của mình, ví dụ bạn vận hành một nền tảng tài chính phi tập trung (DeFi) hoặc mạng xã hội, yêu cầu người dùng thế chấp token trên Ethereum, sau đó phát hành các token đó trên Layer2 của bạn. Như vậy, toàn bộ token vốn nằm trong cầu nối này, bạn có thể bắt đầu sử dụng chúng để tạo lợi nhuận. Vì vậy, nó giống như một ngân hàng nhỏ, nhưng là ngân hàng phi tập trung. Và trường hợp sử dụng của bạn càng hấp dẫn, bạn càng kiếm được nhiều tiền. Vì vậy, nó mở ra cơ hội sinh lời cho các ứng dụng không liên quan đến giao dịch.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
