"Vua đòn bẩy" Arthur Hayes: Từ thiên tài tài chính đến người cuồng tiền mã hóa, cha đẻ của hợp đồng vĩnh viễn mã hóa
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
"Vua đòn bẩy" Arthur Hayes: Từ thiên tài tài chính đến người cuồng tiền mã hóa, cha đẻ của hợp đồng vĩnh viễn mã hóa
Một nền tảng giáo dục tốt, tư duy dám nghĩ dám làm nhưng cẩn trọng, quan điểm theo đuổi lợi nhuận cao đi kèm rủi ro cao và tính cách mạo hiểm mang tinh thần phản kháng đã tạo nên con người Hayes ngày nay.
Chuyên sâu báo cáo Web3Arthur Hayes là một doanh nhân và ngân hàng người Mỹ gốc Phi, sinh năm 1985, đồng sáng lập sàn giao dịch tiền mã hóa BitMEX. BitMEX là một trong những sàn giao dịch phái sinh tiền mã hóa lớn nhất thế giới, chuyên cung cấp các sản phẩm như hợp đồng tương lai, quyền chọn và hợp đồng vĩnh viễn (perpetual swap) cho Bitcoin và các loại tiền mã hóa khác. Ông cùng các nhà sáng lập BitMEX đã phát minh ra hợp đồng vĩnh viễn, thay đổi hoàn toàn diện mạo giao dịch Crypto.
Hayes tốt nghiệp Trường Kinh doanh Wharton thuộc Đại học Pennsylvania nổi tiếng vào năm 2008. Ban đầu ông làm trader tại ngân hàng, sau khi tiếp xúc với Bitcoin, ông quyết định dấn thân vào cuộc cách mạng tiền mã hóa, thành lập sàn giao dịch và từng sở hữu khối tài sản trên 1 tỷ USD, trở thành tỷ phú da màu trẻ nhất trong lịch sử. Năm 2022, Hayes bị Bộ Tư pháp Mỹ truy tố vì vi phạm Đạo luật Bí mật Ngân hàng của Mỹ, sau đó chủ động nhận tội, bị tuyên án quản thúc tại gia 6 tháng, án treo 2 năm và phạt 10 triệu USD. Ngày nay, Hayes đã kiếm đủ tiền, trải qua thời trẻ bồng bột, từng ra tòa, ngồi tù. Ông rời khỏi nước Mỹ, chuyển đến châu Á, tìm nơi yên tĩnh để viết blog.
Bài viết này tổng hợp từ nhiều nguồn tư liệu, kể lại câu chuyện sự nghiệp của Hayes theo giọng điệu hài hước. Có thể thấy rõ rằng, chính nền tảng giáo dục xuất sắc, tư duy liều lĩnh mà cẩn trọng, giá trị theo đuổi lợi nhuận cao kèm rủi ro cao, cùng tính cách mạo hiểm mang tinh thần phản kháng đã tạo nên con người Arthur Hayes ngày hôm nay.
Thời niên thiếu của một thiên tài tài chính
Gia đình Hayes không quá khá giả nhưng cũng không nghèo khổ. Ông sinh ra trong một gia đình trung lưu ở Mỹ, cha mẹ đều làm việc tại General Motors, ông sinh ra ở Detroit. Vì muốn con cái được học trường tốt, bố mẹ gửi ông đến một trường tư thục ở Buffalo, bang New York.
Ngay từ thời trung học, Hayes đã thể hiện năng khiếu thể thao. Ông từng tham gia đội quần vợt trường và đội chạy việt dã (Cross country – môn chạy đường dài ngoài trời, thường có độ dài dưới 12km). Hayes còn giành được học bổng nhờ thành tích thể thao, và trong thời đại học, ông từng đạt giải trong cuộc thi thể hình "Mr. Penn".
Từ thời đại học, tham vọng của ông đã lộ rõ. Sau khi thi đỗ vào Đại học Pennsylvania năm 2004, mỗi sáng lúc 5h30, Hayes cùng bạn bè tới phòng tập gym của trường (ngay cạnh tòa nhà Trường Kinh doanh Wharton) để tập luyện 🏋️. Theo phỏng vấn của Tạp chí NY, Hayes nói họ tận dụng khoảng thời gian bình minh này để lên kế hoạch cho tương lai, mơ mộng trở thành tỷ phú.
Một người bạn tập cùng ông từng nói: “Tôi nghĩ lúc đó anh ấy đã tự coi mình là một thiên tài tài chính, một nhà tài phiệt, giống như Gordon Gekko hơn là Mark Zuckerberg.”
Tôi không muốn ở Buffalo, tôi muốn sang Trung Quốc
Ông vốn không thích tuân thủ quy tắc. Hayes cá tính phản kháng, cho rằng nếu sau khi tốt nghiệp mà đến Manhattan hay Phố Wall thì sẽ chẳng khác gì bạn bè, không có lối đi mới mẻ và thú vị nào cả, nên ông quyết định đi một con đường riêng. Vào mùa hè năm 2007 (năm ba đại học), ông cuối cùng cũng giành được cơ hội thực tập tại Deutsche Bank Hồng Kông. Từ đó, Hayes bước lên chuyến bay đến Hồng Kông, mở ra hành trình châu Á của mình.
Hayes: “Những kẻ cổ hủ ở Buffalo sẽ không rời khỏi nơi đó. Tôi thì không muốn ở lại Buffalo.”
Phóng viên: “Vậy sao không đến Manhattan?”
Hayes: “Tại sao phải làm điều giống như những người cùng lớp? Tôi sẽ chỉ nhận được kết quả giống họ.”
Là một thực tập sinh chưa tốt nghiệp, khi vừa đến Hồng Kông, ngoài công việc chính, Hayes còn phải mua bữa trưa cho cấp trên. Thú vị là, ông từng đề cập trong một bài blog rằng: “Tôi thu một khoản tiền boa đáng kể cho mỗi bữa ăn, kiếm được vài trăm đô mỗi tuần. Để tránh bạn cảm thấy tôi làm vậy là không đứng đắn, thực tế mọi người trong bộ phận giao dịch đều biết tôi đang làm gì, và họ mặc nhiên chấp nhận. Tất cả đều ngầm hiểu.”
Đi bar “phê” cũng có thể đổi lấy công việc chính thức? Hayes đúng là như vậy. Vào mùa tuyển dụng cuối năm, Deutsche Bank cử một số nhân viên tuyển dụng đến Đại học Pennsylvania để phỏng vấn. Trong buổi phỏng vấn, Hayes nói rằng mình thích chơi ở các hộp đêm Hồng Kông, và khi một giám khảo hỏi về các địa điểm vui chơi về đêm ở Philadelphia, ông liền giới thiệu vài nơi. Kết quả cuối cùng là cả nhóm uống say bí tỉ tại quán Philly House ở Philadelphia, và Hayes cũng như ý nhận được công việc chính thức đầu tiên sau tốt nghiệp: giao dịch viên tại chi nhánh Hồng Kông của Deutsche Bank.
Tính cách phóng khoáng, phô trương của Hayes đã bộc lộ rõ từ thời thực tập. Hiện tượng Casual Friday (thứ Sáu mặc đồ thoải mái) phổ biến gần đây ở Hồng Kông, cũng tồn tại tại ngân hàng của Hayes thời đó. Theo bài blog của ông, khi còn là thực tập sinh phân tích, một hôm thứ Sáu, một quản lý cấp cao đi ngang bàn ông, nhìn thấy và hỏi sếp trực tiếp: “Cái thằng khốn nào kia vậy?” Sếp ngẩng đầu lên: Hayes đang mặc áo polo bó sát màu hồng, quần jeans rách bạc màu và đôi giày thể thao màu vàng chói. Từ đó, toàn bộ bộ phận không còn tồn tại Casual Friday nữa. Cậu ta luôn thử thách ở ranh giới nguy hiểm.
Khám phá Bitcoin lần đầu
Năm 2013, Hayes lần đầu biết đến Bitcoin. Lúc này, ông đã chuyển từ Deutsche Bank sang Citibank, nhưng không lâu sau bị cắt giảm nhân sự. Theo hồi tưởng của ông, giao dịch đầu tiên của ông là mua BTC giao ngay trên sàn Mt Gox, rồi chuyển vào sàn ICBIT (sàn giao dịch phát minh ra hợp đồng định danh bằng tiền mã hóa), sau đó bán khống một hợp đồng tương lai BTC/USD đáo hạn tháng 6 cùng năm với mức chênh lệch cao, lợi nhuận ròng lên tới 200%, kiếm được vài ngàn đô trong chốc lát. Từ đó, ông bắt đầu nghiện giao dịch.
Lúc đó, chính phủ Trung Quốc kiểm soát chặt dòng tiền, giá Bitcoin trên đất liền cao hơn rõ rệt so với Hồng Kông. Phát hiện điều này, Hayes bắt đầu mua Bitcoin giá rẻ ở các sàn Hồng Kông, rồi bán ra ở các sàn Trung Quốc. Ông còn rút lợi nhuận vào một tài khoản ngân hàng giả ở Trung Quốc, sau đó đi xe buýt nhỏ vượt biên sang Thâm Quyến, rút tiền mặt đầy túi, nhét hết vào ba lô mang về Hồng Kông. Nhiều lần như vậy khiến chính quyền Hồng Kông nghi ngờ, từng bắt giữ ông khi qua biên giới vì tình nghi giao dịch Bitcoin khả nghi. Hayes buộc phải giả vờ là nạn nhân trong giao dịch đó mới được thả.
Sự trỗi dậy của BitMEX
Sau khi sàn Mt Gox, từng chiếm 80% thị phần, sụp đổ, ba sàn lớn Trung Quốc: Huobi, OKCoin và BTC China đã hấp thụ phần lớn thị phần. Các sàn quốc tế như Bitfinex, ICBIT và Bitstamp chiếm lĩnh thị phần còn lại. Cạnh tranh gay gắt, mỗi bên có chiến lược sống sót riêng: Bitfinex dựa vào thị trường cho vay ngang hàng p2p và hỗ trợ USDT, ICBIT phát minh ra hợp đồng tương lai ngược (tức hợp đồng định danh bằng tiền mã hóa), còn Bitstamp… bị hack mất 5 triệu, không cần nói nhiều, Coinbase thân thiện với nhà đầu tư nhỏ lẻ, và lúc đó mới hoạt động được một năm, đang phát triển mạnh mẽ.
Trước môi trường thị trường như vậy, Hayes vẫn nhìn thấy cơ hội cho riêng mình. Tại Deutsche Bank và Citibank, ông giỏi nhất là giao dịch hợp đồng tương lai. Ông cho rằng các sàn hiện tại đều chưa đủ chuyên nghiệp. Ông muốn mang đến trải nghiệm giao dịch Bitcoin tương tự như các trader phố Wall giao dịch cổ phiếu. Ý tưởng về một sàn giao dịch phái sinh Bitcoin dần hình thành. Ông hình dung nền tảng này chỉ chấp nhận Bitcoin, giao diện giống thiết bị Bloomberg Terminal, chức năng tương tự, giao dịch Bitcoin như giao dịch cổ phiếu ở Phố Wall. Ông tìm đến Ben Delo và Sam Reed, cả hai đều là lập trình viên tài năng đam mê crypto. Năm 2014, cả ba đăng ký công ty tại Seychelles, chính thức thành lập BitMEX, tên đầy đủ là Bitcoin Mercantile Exchange (trực dịch: Sở giao dịch hàng hóa Bitcoin), nhằm vinh danh Sở giao dịch Hàng hóa Chicago (CME). Hayes tự đảm nhiệm CEO. Ngày đầu ra mắt, sàn đã đạt khối lượng giao dịch 50 triệu đô.
Dù khởi đầu hoành tráng, nửa năm đầu kinh doanh không lý tưởng. Đến mùa xuân 2015, Hayes nảy sinh ý định bỏ cuộc, đề nghị hai cộng sự: “Hồng Kông đang sốt hàng điện tử cũ, chúng ta bán iPhone cũ thôi?”. Hai cộng sự không đồng ý. Cuối cùng, họ quyết định lấy đặc trưng “rủi ro cao, lợi nhuận cao” để thu hút người dùng. Lợi nhuận siêu cao từ giao dịch phái sinh là nhờ đòn bẩy – tức bạn thế chấp một phần tài sản để vay thêm, vay càng nhiều, đòn bẩy càng lớn, nhưng rủi ro cũng tăng theo. Hayes và đội ngũ quyết định nâng mức đòn bẩy của BitMEX lên 50 lần, tức chỉ cần ký quỹ 1 BTC, có thể mở lệnh tối đa 50 BTC. Sau đó, họ nâng lên 100 lần. Mức đòn bẩy này vượt xa đối thủ lúc bấy giờ, khiến BitMEX trở thành tụ điểm của những tay cược liều lĩnh nhất thị trường, kỳ diệu thay giúp BitMEX thoát lỗ, chuyển sang có lãi. Đòn bẩy cực cao từ đó trở thành cốt lõi thương hiệu BitMEX, thậm chí sau này công ty mẹ còn đổi tên thành 100x Group.
Phát minh hợp đồng vĩnh viễn
Hayes từng nói trong một video YouTube: “Một số đối thủ cùng sản phẩm tập trung vào nhà đầu tư nhỏ lẻ, tại sao chúng ta không thu hút họ?”. Nhưng nhà đầu tư nhỏ lẻ không phải ai cũng được đào tạo bài bản, thiếu kiến thức tài chính vững chắc. Một đám “rau củ” hoàn toàn không hiểu phái sinh, khi đến BitMEX giao dịch, chỉ thấy mình không hiểu gì, đến khi hợp đồng đáo hạn thì tiền biến mất không rõ nguyên nhân.
Một ví dụ thật thú vị, theo phỏng vấn của Tạp chí NY, rất nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ thường gửi email phàn nàn với Hayes rằng hợp đồng của họ “đột nhiên biến mất, không cánh mà bay”. Thực ra là hợp đồng đã đáo hạn. Thế là họ khiếu nại Hayes và BitMEX lừa đảo.
Delo là người đầu tiên nghĩ đến việc cải tiến sản phẩm: Liệu có thể tạo ra một hợp đồng tương lai không bao giờ đáo hạn không? Như vậy sẽ giải quyết được vấn đề của nhà đầu tư nhỏ lẻ. Từ ý tưởng này, các nhà sáng lập tiếp tục phát triển, ý tưởng tuôn trào đến mức có thể viết ra ý tưởng trên một chiếc khăn giấy giữa quán bar ồn ào.
Kết quả là sản phẩm đổi mới vĩ đại và biểu tượng nhất của BitMEX ra đời: Hợp đồng Vĩnh viễn (Perpetual Swap). Sản phẩm này khéo léo khắc phục nhược điểm hợp đồng tương lai truyền thống luôn có ngày đáo hạn (một thị trường hoạt động 24/7 mà liên tục bị giới hạn đáo hạn thật là phiền toái), đồng thời vẫn đáp ứng đầy đủ chức năng của hợp đồng tương lai: người mua hưởng lợi khi giá tăng, người bán hưởng lợi khi giá giảm.
Perpetual Swap còn gọi là Perp, là hợp đồng tương lai không có ngày đáo hạn, khéo léo sử dụng phí tài chính (funding fee) để neo giá hợp đồng với giá giao ngay, giúp nhà đầu tư vừa tận hưởng tiện ích đòn bẩy từ giao dịch hợp đồng, vừa tránh được phiền phức đổi lệnh khi đáo hạn. Tìm hiểu thêm về Perp tại:Hợp đồng vĩnh viễn là gì?
Kể từ khi BitMEX ra mắt sản phẩm hợp đồng vĩnh viễn đầu tiên XBTUSD perp vào tháng 5 năm 2016, ngày càng nhiều sàn giao dịch đi theo bước chân BitMEX, lần lượt ra mắt sản phẩm vĩnh viễn. Bybit và OKEx ra mắt vào tháng 12 năm 2018, FTX và Binance lần lượt ra mắt vào tháng 10 và 12 năm 2019. Thú vị là, khi Binance ra mắt mạng thử nghiệm hợp đồng tương lai, BitMEX còn đăng tweet chế giễu: Chúc mừng Binance ra mắt mạng thử nghiệm hợp đồng tương lai, thật vui khi thấy các bạn sao chép tài liệu của chúng tôi y như khi chúng tôi tự viết vậy!
Nguồn: BitMEX
Dù hợp đồng vĩnh viễn không bùng nổ ngay lập tức, sản phẩm tuyệt vời này cuối cùng đã gây ra biến chuyển thị trường. Hiện nay, thị trường phái sinh có doanh số giao dịch theo quý vượt quá 660 tỷ USD, trong đó hợp đồng vĩnh viễn chiếm hơn 90%.
Nguồn: TokenInsight
Phô trương thái quá
Năm 2017, BitMEX thuận buồm xuôi gió, kiếm được rất nhiều tiền, có người muốn mua lại. Hayes và các nhà sáng lập BitMEX từ chối lời đề nghị mua lại từ một quỹ đầu tư mạo hiểm. “Chỉ định giá 600 triệu đô, quá ít.” Hayes nghĩ vậy. Thời điểm thành lập BitMEX, các nhà sáng lập từng vật lộn tìm vốn, giờ đây họ đương nhiên chọn giữ toàn bộ cổ phần. Năm sau rơi vào thị trường gấu, nhưng điều này lại khiến người dùng giao dịch trên nền tảng của họ nhiều hơn. Mùa hè năm đó, BitMEX từng đạt khối lượng giao dịch đơn ngày lên tới 8 tỷ đô, mang về 4 triệu đô lợi nhuận trong ngày, khả năng kiếm tiền cực mạnh.
Năm 2018, Hayes trở thành thanh niên thành đạt, về quê khoe của. Tháng 5, Hayes đến New York tham dự hội nghị tiền mã hóa Consensus, trước khi vào hội trường đã trở thành tâm điểm chú ý: ba chiếc Lamborghini của BitMEX đậu trái phép bên ngoài khu Midtown, Manhattan. Hayes tự nhận đây là chiến lược marketing “guerrilla marketing”, và thừa nhận điều này có thể hơi “lố” (“a little bit gauche”). Thú vị là những chiếc siêu xe này thực ra là thuê, và bị phạt khoảng một ngàn đô vì đậu xe sai luật. Okay, rất đúng chất Hayes: phô trương, tiêu tiền tùy hứng.
Nguồn: Arthur Hayes
Việc giàu lên nhanh chóng khiến Hayes trở thành mục tiêu công kích trong cộng đồng crypto, khiến vô số người ghen tị vì trông anh kiếm tiền dễ như trở bàn tay. Lúc đó trong giới tiền mã hóa lan truyền một câu đùa: Người khác kiếm tiền thì Hayes kiếm tiền, người khác thua lỗ thì Hayes vẫn kiếm tiền. Còn có một ảnh chế thú vị, như thể tin nhắn Hayes gửi nhân viên công ty: “Đặt lệnh cắt lỗ cho mấy con rau, tôi muốn mua xe Ferrari.” Ám chỉ Hayes thao túng thị trường, đánh đối đầu với người dùng.
Nguồn: Zhu Su
Tuy nhiên Hayes chưa dừng bước phô trương. Cuối năm 2018, Hayes đăng Twitter một bức ảnh mình đứng trên xe cứu thương mà BitMEX quyên góp cho Seychelles. Hình ảnh Hayes đeo kính râm khiến người xem khó chịu. Điểm nhấn của bức ảnh là miếng dán phía dưới, ghi dòng chữ: “Xe kia của tôi là Lamborghini.”
Nguồn: Arthur Hayes
Tranh luận Tangle in Taipei 2019 là điểm nhấn nổi bật khác khi nhắc đến Hayes. Chỉ cần vài câu nói kinh điển từ buổi tranh luận này, bạn có thể cảm nhận được mức độ cuồng ngạo của một con người. Trong chương trình, Hayes tranh luận gay gắt với nhà kinh tế học nổi tiếng, đồng thời là tác giả phản đối tiền mã hóa Nouriel Roubini.
Hai người đối nghịch ngay từ trang phục: Roubini mặc vest, đại diện phe bảo thủ truyền thống; Hayes mặc quần jeans bó rách đầu gối, đại diện phe tiên phong phản kháng. Chưa đầy 10 phút mở màn, Hayes cuồng ngạo đã phát ngôn gây sốc. Khi được hỏi tại sao công ty đăng ký tại Seychelles, ông trả lời: “Tôi không biết cúi đầu.” Bản gốc: “didn't want to bow down and take an ass-fucking from the U.S. government just because it’s regulated.” Khi bị hỏi về sự khác biệt giữa cơ quan quản lý Mỹ và Seychelles, Hayes càng nói cuồng hơn: “Họ (Mỹ) chỉ đắt hơn khi hối lộ thôi.” Vậy Seychelles thì sao, cần bao nhiêu? “Chỉ một quả dừa.”
Tangle in Taipei
Rước họa vào thân
Người Trung Quốc có câu “im lặng mà kiếm tiền lớn”. Việc phô trương quá mức, luôn dòm ngó ở ranh giới nguy hiểm khiến Hayes đắc tội với vô số kẻ thù. Sau buổi tranh luận Tangle Taipei 2019, ông dần bị phản công, thậm chí cả chính phủ Mỹ cũng nhắm đến.
Ngày 19 tháng 7 năm 2019, chỉ một tuần sau chương trình, CFTC (Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ) bắt đầu điều tra BitMEX, nghi ngờ BitMEX cung cấp dịch vụ cho người dùng Mỹ. Theo luật Mỹ, BitMEX chỉ đăng ký tại Seychelles không được phép phục vụ người dùng Mỹ. Chính phủ Mỹ tất nhiên không chịu được một “kẻ hề thách thức” như vậy, coi thường pháp luật, giống như trường hợp Jack Ma phát ngôn cuồng ngạo tại hội nghị, sau đó Ant Group bị hủy niêm yết.
Tweet của phóng viên Bloomberg
Sự việc xảy ra chưa đầy một ngày, lượng ròng Bitcoin rút khỏi BitMEX lên tới 73 triệu đô, suốt tháng 7, lượng ròng Bitcoin rút ra khỏi BitMEX vượt 500 triệu đô, mức cao kỷ lục (trước đây chưa từng vượt 100 triệu đô/tháng).
Nguồn: ceterispar1bus
Tiếp theo là hàng loạt vấn đề nan giải: Ngày 1 tháng 11, BitMEX rò rỉ vô số địa chỉ email người dùng, khiến tình hình dần mất kiểm soát. Ngay sau đó, hacker xâm nhập tài khoản Twitter của BitMEX, đăng hai tweet mang tính chế giễu: “Rút BTC của bạn và chạy đi. Ngày cuối cùng rút tiền,” và “Bị hack.” Nhưng nhanh chóng bị xóa. Sau đó thậm chí còn có người tạo một tài khoản Twitter mới, liên tục tiết lộ ID và email người dùng. BitMEX chỉ có thể tuyên bố trịnh trọng: “Funds are safe” (Tiền vẫn an toàn).
Nguồn: BitMEX
Tòa án như núi đổ xuống
Bước sang năm 2020, BitMEX chưa kịp hồi phục sau sự kiện 312 đã gặp thêm rắc rối. Ngày 16 tháng 5, BitMEX bị kiện, bởi công ty BMA LLC (Bitcoin Manipulation Abatement) ở California cáo buộc BitMEX và các lãnh đạo như Hayes phạm tội rửa tiền, lừa đảo và vận hành sàn giao dịch tiền mã hóa không có giấy phép. Nguyên đơn nhấn mạnh: Toàn bộ năm 2019, khoảng 15% khối lượng giao dịch BitMEX, tương đương 138 tỷ đô, đến từ người dùng Mỹ, gọi đây là “kỷ lục giao dịch bất hợp pháp tại Mỹ”. Câu nói dân gian: “Xui thì uống nước cũng sặc.” BitMEX khi vướng kiện tụng này, lần lượt trải qua ngừng dịch vụ tại Nhật Bản, máy chủ sập và nhiều sự cố khác.
Nhưng thực tế, nguyên đơn cũng bất lực trước BitMEX, vì BitMEX cố tình đăng ký tại Seychelles để né tránh quản lý Mỹ. BMA chỉ có thể gián tiếp chứng minh BitMEX hoạt động tại Mỹ thông qua thông tin email khách hàng, bằng chứng yếu ớt này sau đó còn bị nhân viên BitMEX chế giễu: “Tôi đăng ký ở Seychelles, đến đây mà bắt tôi!” Họ vẫn rất cuồng.
Nguồn: Chính phủ Mỹ
Tuy nhiên, không may là lần này chính phủ ra tay thật. Sau khủng hoảng tài chính 2008, sự xuất hiện của Bitcoin rõ ràng khiến các chính phủ lo ngại, mỗi khi thị trường Bitcoin tăng trưởng mạnh, các ngân hàng trung ương sợ Bitcoin sẽ đe dọa vị thế của họ, đặc biệt trong năm dịch bệnh 2020. Từ việc Micro Strategy tích cực mua BTC, đến chính phủ Nigeria lo sợ người dân đặt cược 140 triệu đô vào Bitcoin nên cấm giao dịch, đến Elon Musk bán cổ phiếu Tesla để mua Bitcoin – hàng loạt tín hiệu này khiến Fed cảm thấy nếu không hành động sẽ rất nguy hiểm. Đúng lúc này Hayes nhảy múa phô trương nhất, nên họ nhắm đến BitMEX và Hayes – con chim đầu đàn quá phù hợp: trẻ tuổi, phô trương, giàu nhanh, kiếm tiền bất chính và là người da màu – đúng là dẫm trúng súng.
Tháng 10 năm 2020, khi thị trường tăng trưởng mới bắt đầu, Hayes và hai nhà sáng lập BitMEX khác nhận kết hợp cáo buộc từ Bộ Tư pháp Mỹ và CFTC, nội dung không khác gì trước: BitMEX không đăng ký tại Mỹ nhưng có lượng lớn khách hàng Mỹ, nghi ngờ rửa tiền bất hợp pháp, do đó vi phạm Đạo luật Bí mật Ngân hàng năm 1970, còn gọi là Đạo luật Báo cáo Giao dịch Tiền tệ và Ngoại hối. Từ đây, BitMEX trở thành sàn giao dịch tiền mã hóa đầu tiên bị kiện vì vi phạm Đạo luật Bí mật Ngân hàng. Lý do thực sự Hayes bị trừng trị là trước đó khi đấu trí với CFTC, ông không nộp thông tin khách hàng cho CFTC, nên CFTC có phần trả đũa. Theo báo cáo, trong 48 giờ sau khi CFTC khởi kiện, hơn 45.000 BTC đã bị rút và chuyển sang các sàn khác.
Sự việc xảy ra, Hayes phản ứng nhanh chóng, từ chức CEO ngay lập tức, cùng Reed và Delo thành lập pháp nhân mới 100x Group để quản lý BitMEX an toàn hơn. Tân CEO Alexander Hoptner cũng tuyên bố sẵn sàng đối mặt với vụ kiện. Theo báo cáo, ngày Hayes từ chức, BitMEX mất khoảng 400 triệu đô tiền gửi người dùng, dường như đã suy tàn.
Ra đầu thú tại Honolulu
Ngày 6 tháng 4 năm 2021, một chiếc máy bay tư nhân từ Singapore hạ cánh nhẹ nhàng tại Honolulu, Hawaii. Hayes mặc áo thun giản dị, bị bắt ngay tại sân bay. FBI trực tiếp lên máy bay, xác minh dấu vân tay và mẫu nước bọt. Sau đó, các đặc vụ mặc áo chống đạn còng tay Hayes, áp giải đến tòa án. Đây là lần đầu tiên Hayes quay lại Mỹ kể từ năm 2018, nhưng lần này hoàn toàn khác biệt so với hình ảnh trước kia lái Lamborghini ở New York.
Dù ra đầu thú, nhưng tại tòa Hayes chưa nhận tội, đây là quyết sách tối ưu theo lời khuyên luật sư: Hayes vẫn đang kháng cự. Trước đó vào tháng 3, một nhà sáng lập khác là Ben Delo đã ra đầu thú tại Tòa án Tối cao New York, cũng chưa nhận tội. Sau khi nhóm của Hayes nộp tiền bảo lãnh 10 triệu đô, trải qua hơn mười ngày giam giữ cách ly, cuối cùng sau khi thương lượng xong các vấn đề, Hayes lên máy bay trở về Singapore, trong suốt đại dịch ông ở lại Singapore. Vài tháng sau, tháng 8, BitMEX cuối cùng đạt thỏa thuận với CFTC, đồng ý nộp phạt 100 triệu đô, dường như vượt qua nguy hiểm.
Từ đó, hai nhà sáng lập đầu tiên đều đã ra đầu thú với chính quyền, còn Reed đến từ Wisconsin thì khốn khổ hơn: Reed thực ra bị bắt vào tháng 10, lúc đó đang sống ở vùng ngoại ô phía nam Boston, có vợ và đứa con ba tháng tuổi. Theo mô tả truyền thông, lúc 6 giờ sáng, hơn chục đặc vụ FBI và cảnh sát mang súng đá cửa ập vào, còng tay ông ngồi trên ghế. Sau đó Reed bị áp giải đến một tòa nhà liên bang bí ẩn, giam trong tầng hầm ẩm thấp suốt 10 giờ, thậm chí còn bị còng chân.
Không rõ vì cuộc sống tù đày quá kinh khủng hay lý do gì khác, cuối cùng Hayes cũng đầu hàng. Tháng 2 năm 2022, Hayes và hai nhà sáng lập khác cùng nhận tội trước tòa, thừa nhận hành vi “coi thường” Đạo luật Bí mật Ngân hàng và không thực hiện quy định chống rửa tiền, đồng ý mỗi người nộp thêm 10 triệu đô tiền phạt. Công tố viên liên bang quận Nam New York nói với tòa rằng BitMEX là “công cụ rửa tiền và hoạt động phạm tội”, thực hiện hơn 200 triệu đô giao dịch khả nghi, và không báo cáo bất kỳ điều gì cho chính phủ. Công tố viên cho biết từng có lần Hayes mở khóa tài khoản của một hacker bị nghi ngờ, cho phép rút đi tài sản Bitcoin bị nghi là bị đánh cắp. Công tố viên viết: “Do công ty không yêu cầu người giao dịch cung cấp thông tin định danh tài khoản, toàn cảnh hành vi phạm tội của BitMEX sẽ không bao giờ được biết đến.”
Luật sư Bộ Tư pháp Damian Williams nói: “Arthur Hayes và Benjamin Delo đã tạo ra một nền tảng công khai thách thức các điều khoản pháp lý; và họ tự nguyện phớt lờ các quy định chống rửa tiền cơ bản nhất.”
Vì đã đưa ra hàng loạt bằng chứng, công tố viên tự nhiên yêu cầu tòa xử nặng. Bản thân Hayes cố gắng thể hiện sự hối hận: “Dù thành tích của BitMEX khiến tôi tự hào, tôi thực sự hối hận sâu sắc vì tham gia các hoạt động phạm tội này.” Có bạn bè bênh vực, Mike Novogratz, người đứng đầu Galaxy Investment Partnership hiện tại, làm chứng: “Mọi người đừng quên, Arthur là một người da màu trẻ tuổi, thành công. Đất nước và ngành công nghiệp của chúng ta cần những người da màu như vậy.”
Tháng 5 năm 2022, dưới áp lực dư luận và nhiều yếu tố khác, thẩm phán vẫn chọn mức án nhẹ, giúp Hayes tránh được tù giam, nhưng vẫn phải chịu hình phạt quản thúc tại gia 6 tháng.
Những chuyện tồi tệ đã qua, hãy để nó qua đi
Theo Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@TokenInsight
