Cha đẻ của ChatGPT tự sự: Vì sao tôi thành công?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cha đẻ của ChatGPT tự sự: Vì sao tôi thành công?
Phương pháp tốt nhất để tăng trưởng nhanh chóng là tạo ra hàng loạt những thứ mà mọi người mong muốn. Khởi nghiệp chính là một con đường như vậy.
Chuyên sâu báo cáo Web3「Bút giả» Sau Elon Musk, ai sẽ là nhà lãnh đạo công nghệ thế hệ mới toàn cầu?
Nếu bạn thực hiện một cuộc khảo sát tại Mỹ, 90% người tham gia sẽ chọn Sam Altman, người sáng lập và CEO của OpenAI. Bill Gates nói rằng sản phẩm mới nhất của công ty – ChatGPT – có ý nghĩa “không kém gì so với sự ra đời của Internet.”
Sam Altman, 38 tuổi, có hành trình sự nghiệp rực rỡ. Năm 19 tuổi, anh bỏ học ngành Khoa học Máy tính tại Đại học Stanford để khởi nghiệp; 26 tuổi, anh cùng đồng sự bán công ty được 43 triệu USD, từ đó đạt tự do tài chính; 29 tuổi, anh đầu tư và điều hành Y Combinator (YC), vườn ươm khởi nghiệp lớn nhất nước Mỹ, mở rộng quy mô gấp 10 lần trong 5 năm; 30 tuổi, anh cùng Elon Musk và những người khác sáng lập OpenAI, vươn lên hàng ngũ các doanh nhân hàng đầu thế giới.
Trong mắt Paul Graham, người sáng lập YC và "cha đẻ khởi nghiệp Thung lũng Silicon", Sam là một nhà lãnh đạo và người tiên phong đầy quyết đoán. “Nếu ném Sam Altman vào một hòn đảo của bộ tộc ăn thịt người, sau 5 năm, anh ấy sẽ trở thành vua của bộ tộc đó.”
Bài viết này là bài blog mà Altman viết vào năm 2019, trước khi chính thức đảm nhận vị trí CEO của OpenAI. Dựa trên kinh nghiệm tại YC và hàng loạt trao đổi với các doanh nhân, chuyên gia công nghệ, Altman đã tổng kết những bí quyết khởi nghiệp theo quan điểm của mình. Tựa đề bài viết bình dị đến mức vô thưởng vô phạt – «Làm sao để thành công» (How to be successful) – nhưng từng chữ đều quý giá, đến nay vẫn được giới đầu tư khởi nghiệp ở Thung lũng Silicon tôn làm kim chỉ nam.
Dưới đây là bản tóm lược tác phẩm gốc do Chuangye Bang biên soạn.
Tăng trưởng theo hiệu ứng lãi kép
Sam cho rằng, lãi kép có sức mạnh kỳ diệu, đường cong hàm mũ là chìa khóa tạo nên của cải. Một doanh nghiệp vừa, nếu giá trị tăng 50% mỗi năm, chỉ trong vài năm sẽ trở thành gã khổng lồ.
Trên thế giới, số ngành thực sự có hiệu ứng mạng lưới và khả năng mở rộng cao là rất ít. Nhưng tiến bộ công nghệ đang khiến điều này trở nên khả thi – bạn có thể dành thời gian để tìm kiếm và tạo ra những cơ hội như vậy.
Sự nghiệp cá nhân cũng tương tự. Hầu hết con đường phát triển nghề nghiệp đều mang tính tuyến tính, còn thành công lại đòi hỏi lựa chọn những nghề nghiệp có hiệu ứng lãi kép. Để đạt được điều này, có nhiều cách tiếp cận, bao gồm tận dụng vốn, công nghệ, thương hiệu, hiệu ứng mạng lưới, hoặc tham gia quản lý.
Tự tin tuyệt đối
Sam nói rằng, những người thành công nhất mà ông biết đều tự tin đến mức phi thường.
Tại sao? Vì thành công chính là vượt qua sự tầm thường, cần tư duy ngược chiều để tạo ra giá trị lớn nhất. Người thiếu tự tin rất khó có được tư duy ngược.
Với CEO startup, một thử thách là truyền cảm hứng cho bản thân và cả đội ngũ. Nếu không có lòng tự tin, nhiệm vụ này gần như bất khả thi. Mục tiêu càng lớn, thất bại càng nhiều. Lúc ấy, chỉ có thể dựa vào lòng tự tin.
Tự tin dễ dẫn đến kiêu ngạo. Làm sao khắc phục?
Cách làm của Sam là ép bản thân giả định rằng mọi lời chỉ trích đều đúng, rồi từ đó điều chỉnh kế hoạch. Doanh nhân phải học cách cân bằng giữa tự tin và tự nhận thức, tránh rơi vào tình trạng quá tự tin khiến mình bị tách rời khỏi thực tế.
Tư duy độc lập
Khởi nghiệp đòi hỏi tư duy nguyên bản, thứ mà trường học khó dạy được – bạn phải tự học lấy.
Sam đặc biệt ngưỡng mộ «nguyên lý đầu tiên» của Elon Musk. Musk khuyên rằng, hãy luôn bắt đầu từ «nguyên lý đầu tiên», đi từ bản chất vấn đề, nghĩ ra ý tưởng mới, và thông qua trao đổi, tìm ra phương pháp đơn giản và nhanh hơn để giải quyết vấn đề.
Ngoài ra, Sam có hai bài học sâu sắc. Thứ nhất, với người khởi nghiệp, thất bại là chuyện thường ngày, tích lũy về lượng dẫn đến bước nhảy về chất – thất bại nhiều, thành công sẽ đến.
Thứ hai, hãy đẩy bản thân vào đường cùng – lúc đó ý tưởng thường xuất hiện. Điều này cũng có thể hiểu ngược lại: nếu thiếu cảm hứng, có lẽ vì độ khó của vấn đề chưa đủ lớn. Sam nói rằng, cảm hứng thường đến từ áp lực – điều này ông đã kiểm chứng nhiều lần và tin chắc không sai. (Xem thêm Chuangye Bang: «Tù nhân trong mỏ vàng, bùng nổ sáng tạo chỉ vì bị dồn vào đường cùng»)
Coi trọng kỹ năng bán hàng
Chỉ tự tin thôi là chưa đủ – người khởi nghiệp cần có khả năng thuyết phục người khác.
Sam nói rằng, bất kể làm nghề gì, bản chất đều là bán hàng – bán chính bản thân mình. Làm sếp, bạn phải bán mình cho nhà đầu tư, giới truyền thông, đối tác. Làm nhân viên, bạn phải bán mình cho sếp, bán sản phẩm cho khách hàng.
Một người bán hàng giỏi cần đáp ứng bốn yếu tố: ý tưởng tốt, khả năng giao tiếp mạnh mẽ, chút sức hút cá nhân, và năng lực thực thi. Nhưng điều kiện tiên quyết là phải hoàn toàn tin tưởng vào sản phẩm mình đang bán.
Sam có vài kinh nghiệm đặc biệt:
* Khả năng giao tiếp bằng văn bản: Suy nghĩ rõ ràng, rồi viết ngắn gọn, súc tích.
* Bán hàng cũng như đa số kỹ năng – có thể rèn luyện được. Càng làm lâu, càng giỏi.
* CEO công ty khởi nghiệp phải trực tiếp tham gia “chốt đơn”. Điều này cực kỳ quan trọng.
Giữ sự tập trung
Tập trung giúp công việc đạt hiệu quả gấp đôi.
Sam nói rằng, những người ông biết đều dành nhiều thời gian để suy ngẫm xem nên tập trung vào việc gì – và kết quả của họ đều rất tốt. Điều này cho thấy, làm đúng việc còn quan trọng hơn số giờ làm việc. Đa số người ta lại dành thời gian cho những việc không đâu.
Một khi đã xác định rõ việc cần làm, hãy hành động nhanh chóng, dồn toàn bộ tâm sức vào vài việc quan trọng nhất. Người thành công luôn là những người hành động nhanh.
Làm việc chăm chỉ
Nếu bạn sở hữu một trong hai yếu tố: thông minh hoặc chăm chỉ, bạn đã vượt qua 90% người khác. Nhưng muốn vượt qua 99%, bạn phải vừa thông minh vừa chăm chỉ – bởi đối thủ cạnh tranh của bạn thường thuộc nhóm này.
Sam có hai quan điểm: Thứ nhất, phải làm việc cực đoan, mới có thể đạt thành tựu phi thường.
Thứ hai, khởi nghiệp thì không thể giữ được sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Nhưng sự chăm chỉ có hiệu ứng lãi kép, thường mang lại những phần thưởng đáng kinh ngạc nối tiếp nhau, điều này lại tạo nên niềm vui sống to lớn.
Sam cho rằng, để sự chăm chỉ tạo ra lãi kép, cần bắt đầu sớm. Càng sớm bắt tay vào làm việc chăm chỉ, thời gian sinh lợi càng dài, lợi ích thu về càng lớn.
Tất nhiên, chăm chỉ không được phép đánh đổi sức khỏe. Làm sao cân bằng? Sam nói mỗi người có bí quyết riêng, nhưng một điều chắc chắn hiệu quả là: làm việc cùng những người khiến bạn vui vẻ, làm những điều bạn yêu thích.
Hãy hơi ngang ngược một chút
Chỉ cần đủ ngang ngược, kiên trì theo đuổi, thế giới có thể sẽ vận hành theo ý chí của bạn.
Đa số người hoặc không dám thử, hoặc không cố gắng đủ, hoặc bỏ cuộc quá sớm, khiến tiềm năng bản thân không được phát huy.
Sam cho rằng Airbnb là ví dụ điển hình. Dù gặp khó khăn gì, CEO Brian Chesky vẫn kiên trì vượt qua, cuối cùng chờ được đến ngày vận may đến.
Làm sao để giữ được sự ngang ngược và kiên định? Sam khuyên nên giữ thái độ lạc quan. Đặc điểm tính cách này có thể được rèn luyện dần theo thời gian. Dù sao đi nữa, hiếm có ai thành công trong kinh doanh mà bi quan.
Xây dựng mạng lưới quan hệ
Ngưỡng trần sự nghiệp của một người thường phụ thuộc vào việc họ có thể tập hợp được bao nhiêu người xuất sắc xung quanh mình.
Làm sao xây dựng mạng lưới quan hệ? Sam có ba gợi ý:
* Giúp đỡ người khác càng nhiều càng tốt
Những thành tựu trong công việc và đầu tư của Sam chủ yếu đến từ sự giúp đỡ của những ân nhân. Mà những người này thường là những người ông từng vô tình giúp đỡ trước đây.
* Giữ danh tiếng tốt
Bao gồm: không làm tổn hại bất kỳ ai từng làm việc cùng; sẵn sàng chia sẻ nguồn lực; biết nhìn người, dùng người đúng chỗ, để mỗi người phát huy tối đa tài năng của mình.
* Kết giao với những người tích cực, có cùng chí hướng
Tìm kiếm nhân tài là cách hiệu quả để xây dựng mạng lưới – phương pháp là tăng cường giao lưu xã hội. Ngoài ra, không nên chỉ giới hạn ở kinh nghiệm làm việc hay thành tựu hiện tại của người khác, mà cần chú ý xem người đó có tiềm năng hay không, và tiềm năng đó có thể được khơi dậy nhanh chóng hay không.
Mỗi khi gặp người mới, Sam luôn tự hỏi: “Người này có năng lực khác thường không?” Với những người khát khao tìm kiếm nhân tài, câu hỏi này rất đáng để suy ngẫm.
Muốn giàu to, phải “sở hữu cái gì đó”
Sam nói rằng, bảng xếp hạng Forbes cho thấy, ngoại trừ một số nghệ sĩ, rất ít người giàu lên chỉ nhờ lương. Làm việc lấy tiền lương là bán thời gian của mình, và của cải kiếm được từ thời gian chỉ tăng trưởng tuyến tính chậm chạp, không thể bùng nổ.
Sam cho rằng, phải sở hữu “thứ gì đó” có thể tăng giá trị nhanh chóng mới thật sự làm giàu được, có thể là doanh nghiệp, bất động sản, tài nguyên thiên nhiên, hoặc quyền sở hữu trí tuệ.
Phương pháp tốt nhất để tăng giá trị nhanh là tạo ra hàng loạt thứ mà con người mong muốn. Khởi nghiệp chính là một con đường như vậy.
Phải có động lực nội tại
Khi tuyển dụng, Sam luôn xem xét đầu tiên xem người đó có động lực nội tại hay không.
Ông cho rằng, động lực làm việc của đa số người chủ yếu đến từ yếu tố bên ngoài – họ làm mọi thứ để người khác nghĩ rằng mình rất giỏi.
Tâm lý này có hại. Một là khiến họ quá để ý đến đánh giá của người khác, chạy theo đám đông, bảo thủ; hai là dễ đánh giá sai tình hình, ví dụ như tập trung quá nhiều vào đối thủ cạnh tranh chính, chứ không phải khách hàng.
Sam tin rằng, phần lớn người thành công đều do động lực nội tại thúc đẩy. Họ làm việc để thỏa mãn bản thân, họ cảm thấy việc thay đổi thế giới là trách nhiệm của mình. Khi đã có tiền và địa vị, sức hấp dẫn của hai thứ này dần phai nhạt – chỉ có động lực nội tại mới tiếp tục thúc đẩy một người vươn tới đỉnh cao hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
