Phản tư về game Web3: Không phải game, chỉ có DeFi
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phản tư về game Web3: Không phải game, chỉ có DeFi
Tại sao lĩnh vực game Web3 đã thu hút lượng lớn vốn đầu tư nhưng vẫn chưa cất cánh?
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Brick
Biên dịch: TechFlow
Gần đây, tôi đã dành rất nhiều thời gian để suy ngẫm về lý do tại sao các trò chơi Web3 vẫn chưa cất cánh dù lĩnh vực này đã nhận được lượng lớn vốn đầu tư. Khi tự hỏi điều gì khiến một trò chơi trở nên thú vị và khiến tôi quay lại chơi liên tục, trò chơi yêu thích lâu nay của tôi hiện lên trong tâm trí: Team Fortress 2 (TF2).
Trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất này hấp dẫn tôi ở chỗ nó tích hợp vô số kỹ năng, cho phép nhiều phong cách chơi khác nhau, có cộng đồng mạnh mẽ và thường xuyên cập nhật bản đồ cùng vũ khí mới. Hơn nữa, vào năm 2010, trò chơi giới thiệu nền kinh tế trong game, nơi người chơi có thể trao đổi với nhau; tuy nhiên, những vật phẩm mua được trên thị trường hoàn toàn không ảnh hưởng đến sự cân bằng gameplay. Tất cả vũ khí đều có thể nhận thông qua rơi ngẫu nhiên, còn những vật phẩm đắt giá nhất trên thị trường chỉ đơn thuần là skin. TF2 ra mắt năm 2007, dù dường như đã ngừng cập nhật kể từ năm 2017, nhưng vẫn là trò chơi xếp thứ bảy trên Steam về số lượng người chơi, trung bình hàng tháng có gần 100.000 người tham gia.
Rõ ràng là so với TF2, các trò chơi Web3 có tiềm năng đạt được hiệu ứng tương tự hoặc thậm chí lớn hơn, và trò chơi kiểu này có thể trở thành con đường đưa người dùng tiền mã hóa quy mô lớn bước vào thế giới mới.
Tuy nhiên, nếu không thay đổi các cơ chế hiện tại đang được triển khai bởi nhiều giao thức GameFi, thì lượng người chơi sẽ khó có thể tăng trưởng một cách ý nghĩa.
Giới thiệu
Các trò chơi Web3 đang gặp khó khăn trong việc giữ chân người chơi. Trọng tâm câu chuyện vẫn tập trung vào mô hình "P2E", biến trò chơi thành một dạng DeFi, mặc dù các dự án vẫn luôn nói rằng “chúng tôi làm trò chơi”.
P2E có thể được tóm gọn là mua một tài sản trong trò chơi để có thể chơi. Thông qua tài sản đó, bạn kiếm được token, dùng token để mua thêm tài sản sinh lời hoặc nâng cấp tài sản hiện có nhằm kiếm thêm token. Mô hình này vốn dĩ có điểm yếu vì chủ yếu thu hút người chơi chỉ muốn kiếm tiền, và họ sẽ rời đi ngay khi phần thưởng giảm dần. Dữ liệu cho thấy vốn hóa thị trường của các token GameFi hàng đầu đã giảm khoảng 75%, dù hiện tại đang là thị trường gấu.
Hơn nữa, người bình thường không hiểu rõ về tài chính, nhưng họ biết cảm giác chơi một trò chơi hấp dẫn là như thế nào.
Vì vậy, để đạt được sự chấp nhận đại trà, các trò chơi Web3 cần lưu ý những điều sau:
-
Nên tập trung vào lối chơi cốt lõi, có thể bổ sung một lớp tài chính tùy chọn.
-
Việc bắt đầu chơi nên dễ dàng, đòi hỏi giao diện thân thiện với người chơi và giảm thiểu tối đa các thao tác cần thiết trước khi chơi.
-
Người chơi không nên bị buộc phải mua token/NFT của trò chơi để tương tác với nó.
- Do là kết quả của công nghệ blockchain, một trò chơi hay không nhất thiết phải có cấu trúc giống như các tựa game AAA phát hành trên PC hoặc ứng dụng di động.
Web3 cho phép nhà phát triển khám phá những vùng đất mới. Mấu chốt là tạo ra các trò chơi và cấu trúc xã hội mới, thay vì tập trung vào yếu tố tiền bạc—những trò chơi sáng tạo và vui vẻ cũng sẽ mang lại lợi nhuận cho nhà phát triển.
Không phải trò chơi nào cũng cần tích hợp hoàn toàn lên blockchain. Ví dụ, nền kinh tế của một trò chơi nhiều người chơi có thể tách khỏi lối chơi cốt lõi, tồn tại trên chuỗi, trong khi trò chơi thực tế không cần tương tác trực tiếp với blockchain. Như vậy, ma sát khi bắt đầu chơi sẽ được giảm thiểu, và khi người chơi đã hứng thú với trò chơi, họ sẽ có động lực chuyển sang dùng phiên bản trên chuỗi.
Lấy ví dụ trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất, tất cả người chơi đều có thể nhận ngay trang bị thông thường, và họ có thể tùy chỉnh, mở khóa vũ khí thông qua việc chơi. Khi người chơi kết nối ví của mình vào trò chơi, họ có thể nhận thêm các chức năng nhân vật và vũ khí (như cấp độ hiếm, bộ đếm mạng giết, hiệu ứng đặc biệt...) thông qua chế tạo, rương chiến lợi phẩm, rơi ngẫu nhiên và giao dịch.
Kiểm soát thị trường
Kiểm soát thị trường đề cập đến mức độ kiểm soát của nhà phát triển đối với hoạt động kinh tế trong trò chơi. Kiểm soát hoàn toàn có nghĩa người chơi chỉ có thể mua vật phẩm từ trò chơi, trong khi thị trường tự do cho phép người chơi trao đổi và bán tài sản tự do. Các trò chơi truyền thống có doanh thu cao nhất thường áp dụng mô hình thị trường được kiểm soát chặt chẽ, giúp họ tận dụng vi giao dịch để thu lợi. Theo tôi, nhà phát triển nên tránh triển khai mô hình kinh tế này trong các trò chơi Web3, vì nó phá hoại nghiêm trọng tính tương tác, trải nghiệm người dùng và tinh thần của tiền mã hóa.
Nhà phát triển nên hướng tới xây dựng một nền kinh tế vận hành tự do, nơi người dùng có thể dễ dàng tiếp cận các vật phẩm phổ biến và cần thiết. Tuy nhiên, điều này chưa từng xảy ra trong lịch sử trò chơi, vì những người chơi tinh vi sẽ lợi dụng điều đó, thao túng nguồn cung tài sản số nhằm đánh đổi lợi ích của người chơi khác, cuối cùng dẫn đến vòng xoáy suy sụp kinh tế.
Do đó, việc trò chơi duy trì một mức độ kiểm soát nhất định đối với nền kinh tế có lẽ là lựa chọn khôn ngoan. Người chơi nên có thể trao đổi các vật phẩm có giá trị thấp nhưng tần suất sử dụng cao trong trò chơi, vì điều này cải thiện trải nghiệm người dùng, trong khi các vật phẩm hiếm hơn chỉ có thể kiếm được thông qua nỗ lực trong trò chơi hoặc mua từ người chơi khác. Như vậy, một thị trường linh hoạt với cơ chế phát hiện giá tự nhiên sẽ được hình thành.
Với tính thanh khoản cao, trò chơi có thể kiếm thu nhập bằng cách thu phí nhỏ trên các giao dịch thay vì ép người chơi thực hiện vi giao dịch.
Mô hình doanh thu này thúc đẩy trò chơi:
-
a) Tiếp tục phát triển trò chơi để duy trì/tăng lượng người chơi;
-
b) Giới thiệu các tài sản trò chơi mới, thú vị để duy trì sức sống giao dịch;
-
c) Duy trì một nền kinh tế lành mạnh.
Tài sản trong trò chơi
Đối với hầu hết các thể loại trò chơi, nền kinh tế nên chủ yếu gồm các vật phẩm có ảnh hưởng hạn chế như skin, không mang lại lợi thế cho người chơi.
-
Thứ nhất, điều này giúp duy trì sự cân bằng trong trò chơi;
-
Thứ hai, các vật phẩm ảnh hưởng hạn chế là cách tốt để xây dựng cộng đồng.
Vì giá trị của skin đến từ sở thích cá nhân và địa vị xã hội mà chúng mang lại, nên chúng là công cụ mạnh mẽ để tập hợp người chơi. Hiện tượng này có thể thấy rõ trong cộng đồng Moonbirds, nơi những người nắm giữ Moonbirds có đặc điểm tương tự tạo ra nhóm phụ riêng, cuối cùng làm tăng giá trị NFT mà họ sở hữu. Hiệu ứng tương tự rất có thể xảy ra bên trong cộng đồng trò chơi, qua đó gia tăng sự gắn bó của người chơi.
Để tiếp tục khuyến khích sự tham gia và sáng tạo nội dung trong trò chơi, thành viên cộng đồng nên luôn có thể gửi thiết kế vật phẩm, bản đồ và MOD của riêng họ. Nếu một thiết kế được trò chơi chấp nhận, người thiết kế có thể nhận được một phần doanh thu từ thiết kế đó. So với ngành công nghiệp trò chơi truyền thống, công nghệ blockchain và hợp đồng thông minh tạo ra lợi thế là thỏa thuận giữa nhà thiết kế và trò chơi nên khá dễ dàng để thiết lập và thực thi. Do đó, các nhà thiết kế cộng đồng sẽ không phải lo lắng về việc bị chiếm đoạt giá trị một cách bất công.
Kinh tế học token
Do câu chuyện P2E phổ biến, kinh tế học token trong các giao thức trò chơi đã trở thành chủ đề được thảo luận rộng rãi. Lý do chính để các trò chơi mã hóa giới thiệu token nên là để cải thiện nền kinh tế trò chơi theo một cách nào đó mà không thể thực hiện nếu thiếu token.
Theo tôi, sự cải thiện chủ yếu nằm ở khả năng người chơi dễ dàng và đáng tin cậy:
1.) Di chuyển giá trị trong hệ sinh thái trò chơi và rút ra khi cần,
2.) Nhận được một phần doanh thu do trò chơi tạo ra, và
3.) Ảnh hưởng đến sự phát triển của trò chơi. Cho đến nay, phần lớn các dự án đều chọn mô hình hai token.
Tuy nhiên, tôi cho rằng để đạt được các cải tiến trên, các trò chơi nên cân nhắc áp dụng mô hình ba token.
1. Token tiền tệ
Token này sẽ đóng vai trò là đơn vị tiền tệ gốc của trò chơi, dùng để mua vật phẩm từ chợ game, mở rương, mua vé thông hành hoặc giao dịch với người chơi khác, nhưng không cần thiết để chơi.
Để giữ giá ổn định, người chơi sẽ nhận token tiền tệ từ trò chơi với giá cố định, và nếu không dùng đến, họ có thể hoàn trả bất cứ lúc nào.
Mục đích duy nhất của token là thiết lập một tiêu chuẩn giao dịch cố định trong hệ sinh thái trò chơi. Thiết kế này cũng giúp ngăn các nhà đầu cơ làm sụp đổ nền kinh tế và ngăn trò chơi tăng cung token vô hạn.
2. Token cổ phần
Để người chơi có cơ hội tham gia và hưởng lợi từ sự tăng trưởng của trò chơi, có thể tạo ra một token cổ phần có nguồn cung cố định. Sau khi stake, người sở hữu sẽ nhận được một phần doanh thu từ trò chơi. Những token này có thể dùng để khuyến khích nhà phát triển và các dự án cộng đồng, cũng như tài trợ cho trò chơi.
3. Token quản trị
Token quản trị cũng rất quan trọng. Ví dụ, người nắm giữ có thể bỏ phiếu quyết định những skin do cộng đồng tạo ra nào được đưa vào trò chơi, các sự kiện như nhiệm vụ chủ đề Giáng sinh, hoặc những khía cạnh cần cân bằng trong trò chơi. Bằng cách để người chơi tham gia vào quá trình sáng tạo, sở thích của họ được đáp ứng dễ dàng hơn, và họ cũng sẽ gắn bó sâu sắc hơn với trò chơi.
Mô hình ba token nêu trên sẽ thống nhất lợi ích của mọi bên liên quan, cho phép người chơi tích lũy giá trị đồng thời ngăn chặn tình trạng nhà đầu cơ khai thác nền kinh tế. Bằng cách tách biệt trò chơi cốt lõi khỏi nền kinh tế, nhà phát triển có thể tạo ra trò chơi họ mong muốn mà không cần phải thỏa hiệp quá nhiều, vì các quyết định này sẽ không ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách tiền tệ của trò chơi. Ngoài ra, ngay cả khi vì một lý do bên ngoài nào đó mà tất cả token mất giá trị xuống bằng 0, người chơi vẫn có thể tiếp tục tận hưởng trò chơi mà không bị ảnh hưởng.
Kiểm soát thanh khoản
Kiểm soát thanh khoản là yếu tố thiết yếu cho một nền kinh tế trò chơi vận hành tốt, và cần được thiết kế cẩn thận. Đây cũng là điều mà nhiều trò chơi Web3 hiện tại đang vật lộn để thực hiện. Nhưng đến nay, thiết kế thanh khoản dường như vẫn chưa đủ hoàn thiện, và vài dự án đã thất bại.
Xét về lịch sử, thanh khoản tự nhiên—tức là thanh khoản do người chơi tự nguyện tạo ra—đang thúc đẩy các hệ thống kinh tế trở nên sôi động và bền vững. Một ví dụ điển hình về thanh khoản tự nhiên là chế tạo thủ công, khi người chơi kết hợp và thiêu hủy các vật phẩm dư thừa để đổi lấy cơ hội nhận vật phẩm hiếm, qua đó lạm phát được kiểm soát hiệu quả bởi các lực thị trường.
Ngược lại, nếu nhà phát triển buộc phải đột ngột giới thiệu các cơ chế thanh khoản mới như thuế, nền kinh tế có thể mở rộng quá nhanh. Đồng thời, điều này gây thêm áp lực cho nhà phát triển vì họ phải liên tục điều chỉnh các tham số. Cuối cùng, bạn sẽ thấy mình phải hành động giống như ngân hàng trung ương—điều nổi tiếng là đôi khi sẽ phá vỡ hệ thống tài chính.
Việc giới thiệu nhiều cấp độ hiếm, như thông thường/hiếm/ huyền thoại, giúp đơn giản hóa hành động cần thiết để kiềm chế lạm phát. Vật phẩm thông thường có thể dễ dàng kiếm được, do đó ngay cả khi lạm phát cao cũng không ảnh hưởng đến giá trị ban đầu. Ngược lại, lạm phát chỉ làm tăng tính dễ tiếp cận của các vật phẩm này.
Triển vọng và tổng kết
Ngành công nghiệp trò chơi truyền thống bị chi phối bởi các trò chơi hot—trò chơi nhiều người chơi đã trở thành tiêu chuẩn và chịu ảnh hưởng lớn bởi hiệu ứng mạng, có nghĩa là người chơi sẽ đổ dồn vào một vài trò chơi và ở lại đó rất lâu. Trước khi có những ý tưởng Web3 mới lạ nào đó thống nhất các trò chơi, và khi các studio trò chơi nổi tiếng hơn bắt đầu xuất hiện, tôi cho rằng câu chuyện này sẽ không thay đổi.
Tuy nhiên, một diễn biến đáng phấn khích là quá trình chuyển đổi từ trò chơi miễn phí sang trò chơi do người chơi sở hữu đang diễn ra nhanh chóng. Tôi nghi ngờ đây có thể là câu chuyện quan trọng tiếp theo, và là yếu tố then chốt để loại bỏ thói nghiện vi giao dịch nhằm khai thác giá trị của các studio trò chơi. Thay vào đó, các nhà sáng tạo độc lập có thể kiếm tiền từ khả năng tạo nội dung trên các nền tảng hiện có, còn người chơi sẽ được hưởng lợi từ sự tự do gia tăng và lợi nhuận tiềm năng nhờ bán các tài sản mà họ sở hữu hoàn toàn.
Tóm lại, vì chưa tìm được chỗ đứng, GameFi vẫn đang vật lộn để duy trì lượng người chơi. Tôi cho rằng mục tiêu hành động cần thiết để lên tầm cao mới là rõ ràng, nhưng đòi hỏi thực thi chất lượng cao. Trong tương lai, ưu tiên hàng đầu của các nhà phát triển trò chơi Web3 nên là tạo ra những trò chơi hấp dẫn và thú vị, đồng thời xây dựng cấu trúc kinh tế tách biệt khỏi lối chơi cốt lõi. Đây là chìa khóa để thu hút thêm người chơi, chứ không thể coi mỗi dự án chỉ là một bản sao P2E khác.
Cho đến nay, những trò chơi thành công nhất đã tích lũy được lượng người chơi khổng lồ bằng cách mở ra những cuộc phiêu lưu mới cho người chơi, nhờ việc giới thiệu những ý tưởng và cơ chế mới. Chúng ta không có lý do gì để nghĩ rằng con đường dẫn đến thành công hiện tại sẽ thay đổi, đặc biệt là trong bối cảnh vô số khả năng mà công nghệ blockchain mang lại.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
