Sau Adidas, Nike và các ông lớn thể thao khác, Puma đổi tên gia nhập cuộc đua NFT
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sau Adidas, Nike và các ông lớn thể thao khác, Puma đổi tên gia nhập cuộc đua NFT
Trong mỗi thị trường, luôn có doanh nghiệp theo hướng táo bạo và cũng có doanh nghiệp thiên về bảo thủ, nhưng trong giới thương hiệu thể thao quốc tế dường như mọi người đều đạt được một sự đồng thuận: NFT là lĩnh vực buộc phải cạnh tranh.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Chu Châu, Nhóm tài chính Huxiu
Nhìn Nike và Adidas tung hoành trong thế giới NFT, Puma cuối cùng cũng không thể ngồi yên.
Gần đây, Puma - thương hiệu thể thao lớn thứ ba thế giới và là công ty niêm yết tại Đức - đã đổi "tên" trên Twitter từ "PUMA" thành "PUMA.eth". Tên mới này bản thân là một NFT. Các chuyên gia trong ngành cho rằng đây là một lần nâng cấp thương hiệu của Puma, đồng thời báo hiệu rằng Puma sẽ tiếp tục khám phá thế giới NFT.
Theo quan sát của Huxiu, hiện nay hầu hết các thương hiệu thể thao toàn cầu đều đã bước chân vào lĩnh vực NFT: Nike, Adidas, Under Armour, Asics, New Balance... thậm chí cả Anta và Li-Ning đến từ Trung Quốc đại lục – những thương hiệu thể thao quen thuộc với chúng ta đều đã bắt đầu triển khai chiến lược NFT theo mức độ nhất định.
NFT (tiền tệ không thể thay thế) là một dạng tài sản kỹ thuật số, thường xuất hiện dưới dạng hình ảnh, âm thanh hoặc video, được ghi lại trên sổ cái kỹ thuật số blockchain. Trong thế giới ảo mà con người sẽ xây dựng tương lai, mọi vật như cỏ cây, hoa lá đều có thể trở thành NFT. Hiện nay ngày càng nhiều nhà thiết kế tham gia vào lĩnh vực này, tạo ra vô số mẫu NFT khác nhau. Các sàn giao dịch NFT thông qua việc xây dựng bảo tàng ảo giúp mỗi nhà sưu tập sở hữu một “bảo tàng cá nhân” độc đáo. Những thiết kế NFT xuất sắc nhờ cạnh tranh thị trường, cộng hưởng mạng lưới và tăng giá trị tiền tệ, dần hình thành nên các IP kiểu Mickey Mouse, Người Sắt hay Doraemon, từ đó tạo ra nền kinh tế IP mạnh mẽ.
Việc kết hợp giữa các thương hiệu thể thao quốc tế và NFT chính là một biểu hiện của nền kinh tế IP này. Lấy ví dụ NFT Bing Dwen Dwen, khi hình ảnh này trở thành IP nổi tiếng khắp nơi, nó không chỉ có thể làm đại diện cho các thương hiệu quần áo mà còn có thể được chuyển thể thành phim hoạt hình, thậm chí xây dựng các công viên chủ đề như Disneyland hay Universal Studios dựa trên nhiều IP khác nhau, mang lại lợi nhuận khổng lồ cho đội ngũ thiết kế và cả chuỗi ngành liên quan. Tất nhiên, giống như NFT là một phần trong hệ sinh thái kinh tế IP phát triển hàng trăm năm ở phương Tây, thì IP cũng chỉ là một hình thức ứng dụng của NFT mà thôi.
Trong mỗi thị trường luôn tồn tại doanh nghiệp tích cực và doanh nghiệp thận trọng, nhưng trong cộng đồng thương hiệu thể thao quốc tế dường như tất cả đều có chung một nhận thức: NFT là sân chơi buộc phải tham gia.
Puma: Đã quá lâu cam chịu trước Nike và Adidas
Là thương hiệu thể thao lớn thứ ba thế giới, Puma luôn mong muốn ngang hàng với Nike và Adidas, tiếc rằng trên mọi mặt số liệu đều thua kém họ.
—— Về doanh thu: Theo báo cáo tài chính quý III năm 2021 (số liệu mới nhất có thể so sánh), doanh thu của Nike đạt 12,2 tỷ USD, Adidas đạt 6,5 tỷ USD, còn Puma chỉ đạt 2,1 tỷ USD.
—— Về lợi nhuận ròng: Cũng theo báo cáo quý III năm 2021, lợi nhuận ròng của Nike khoảng 1,5 tỷ USD, Adidas khoảng 500 triệu USD, Puma khoảng 200 triệu USD.
—— Về vốn hóa thị trường: Tính đến ngày 25 tháng 2, vốn hóa của Nike là 219,5 tỷ USD, Adidas là 45 tỷ USD, Puma là 13,6 tỷ USD.
Rõ ràng dù được gọi là thương hiệu thể thao lớn thứ ba thế giới, Puma vẫn bị bỏ xa so với hai đối thủ dẫn đầu. Dù vậy, nếu so với các thương hiệu quốc tế nổi bật khác như Asics hay Under Armour, Puma vẫn vượt trội hơn.
Tuy nhiên, Puma – vị "trụ cột giữa dòng" – nhận ra gần đây mình đang bị tụt hậu về mặt sáng tạo trong marketing. Bất kể là Nike và Adidas – vượt trội hơn Puma về hiệu suất kinh doanh và vốn hóa thị trường – hay cả Under Armour, Asics yếu hơn Puma, đều đã giành được chỗ đứng trong lĩnh vực NFT, trong khi Puma vẫn dậm chân tại chỗ.
Đặc biệt là "ông lớn" ngành – Nike, với tiềm lực tài chính hùng mạnh, đã đầu tư rất mạnh tay vào NFT.
Tháng 12 năm 2021, Nike đã mua lại công ty giày ảo RTFKT. Theo phân tích của The New York Times, Nike đã chi tới 200 triệu USD cho thương vụ này. RTFKT là công ty chuyên sản xuất giày NFT, từng bán hơn 600 đôi giày NFT trong vòng 7 phút vào đầu năm 2021, thu về hơn 3 triệu USD.
Giày NFT của RTFKT
Hiện nay, giá một đôi giày NFT của RTFKT dao động khoảng 10 ETH (khoảng 170.000 Nhân dân tệ), cao gấp trăm lần so với giày Nike cao cấp.
Nike triển khai NFT một cách toàn diện: không chỉ đầu tư, mua lại các công ty giày NFT chuyên nghiệp, hợp tác với các công ty blockchain uy tín, mà còn tích cực tuyển dụng nhân sự chuyên môn NFT, đồng thời đăng ký sở hữu trí tuệ cho hàng loạt nhãn hiệu liên quan.
Chiến lược toàn diện của Nike trong lĩnh vực NFT (Huxiu thực hiện)
Nike cũng là công ty thể thao tiên phong về công nghệ. Ngay từ năm 2019, Nike đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế mang tên "Cryptokicks", khi đó NFT vẫn còn là một công nghệ ít người biết đến. Các thương hiệu lớn rất coi trọng tính xác thực và duy nhất của sản phẩm giày dép. Bằng sáng chế của Nike nhằm mục đích truy xuất nguồn gốc và chống hàng giả. Khi khách hàng mua một đôi giày Nike, họ sẽ đồng thời nhận được một NFT được tạo riêng cho đôi giày đó. Vì NFT được ghi trên sổ cái blockchain, mang tính duy nhất, nên có thể đảm bảo tính xác thực của đôi giày.
Cũng là thương hiệu thể thao Đức, đối thủ truyền thống của Puma – Adidas – cũng không chịu thua kém.
Vào giữa tháng 12 năm ngoái, Adidas đã ra mắt bộ sưu tập NFT "Into the Metaverse" gồm 30.000 sản phẩm, mỗi chiếc giá 800 USD (khoảng 5.000 Nhân dân tệ), nhanh chóng được người tiêu dùng nhiệt tình mua sạch chỉ trong thời gian ngắn, mang về doanh thu gần 24 triệu USD chỉ với lần thử nghiệm đầu tiên. Trong khi đó, lợi nhuận ròng của Adidas trong quý III năm ngoái chỉ khoảng 500 triệu USD.
Adidas còn là thương hiệu thể thao "rất thích kết bạn" trong lĩnh vực NFT: không chỉ tham gia The Sandbox (thế giới trò chơi ảo dựa trên blockchain), thiết lập quan hệ đối tác với Coinbase (sàn giao dịch tiền mã hóa), mà còn hợp tác với ba đối tác khác: Câu lạc bộ NFT Bored Ape Yacht Club, truyện tranh NFT Azuki và công ty AR G-Money.
Ông lớn Nike đầu tư nặng, á quân Adidas quan hệ rộng, ngay cả Asics – "không thứ ba cũng chẳng thứ tư" – cũng chiếm vị trí công ty đầu tiên phát hành giày NFT. Vào giữa tháng 7 năm 2021, Asics đã ra mắt 9 mẫu giày NFT trên OpenSea.
Huxiu quan sát thấy, mặc dù giá giày NFT của Asics thấp hơn nhiều so với Nike – nhiều sản phẩm chỉ 0,2 ETH (khoảng 3.386 Nhân dân tệ) – nhưng vẫn đắt hơn đáng kể so với giày Asics thực tế.
Giày NFT Asics
Các thương hiệu khác đều đã tìm ra con đường phát triển NFT riêng biệt. Trong bối cảnh đó, Puma cũng bắt đầu tìm kiếm sự thay đổi.
Đổi tên – bám rễ vào nơi hội tụ giới trẻ
Để khác biệt với các thương hiệu thể thao quốc tế khác, Puma nghĩ ngay đến việc thay đổi biểu tượng thương hiệu của mình.
Dù là Nike, Adidas hay Under Armour, Asics, biểu tượng logo của họ đều là các ký hiệu trừu tượng, tuy gọn gàng nhưng không mang ý nghĩa cụ thể nào. Puma thì khác, logo của hãng là hình một con báo săn, tượng trưng cho tốc độ.
Trước khi đổi tên, Puma đã có ý thức thu thập một số NFT hình báo săn và các loài mèo khác, tạo thành một "bảo tàng" để mọi người tham quan, gây ấn tượng mạnh. Trong đó có: Gutter Cat #1110, Lazy Lions NFT, Cool Cats NFT và Kuddle Koala NFT.
Hiện nay, dù là các nền tảng NFT nước ngoài hay các nền tảng sưu tầm kỹ thuật số do Ant Group và Tencent ra mắt tại Trung Quốc, đều phổ biến xu hướng tập hợp các NFT mà mỗi cá nhân hoặc công ty sở hữu thành một "bảo tàng". Rất nhiều người dùng Web3 thích xem bộ sưu tập của người khác, và thông qua việc công nhận bộ sưu tập đó, họ cũng công nhận thương hiệu.
Lấy bản thân tác giả làm ví dụ, dù chỉ sở hữu hai NFT (tài sản số) trên nền tảng Whale Explore do Ant Group ra mắt, nhưng đã có gần 20 người theo dõi. Quan sát cho thấy, nhiều người yêu thích NFT đã mua hàng chục NFT và đặc biệt thiết kế riêng "bảo tàng NFT" của mình để chia sẻ với mọi người.
Một nền tảng tài sản số trong nước
Các nền tảng NFT đang trở thành không gian xã hội mới, đây cũng là lý do vì sao Nike, Adidas, Puma đều không muốn bỏ lỡ cơ hội này. Bất cứ nơi nào giới trẻ tụ họp, các thương hiệu thể thao đều sẽ có mặt.
Thông qua việc thu thập NFT hình các loài mèo, Puma vừa thu hút được những người yêu thích NFT và Web3 trên Twitter – hiện tại Puma có 1,8 triệu người theo dõi trên Twitter, con số này vẫn đang tăng lên – vừa củng cố sâu sắc hơn nữa nhận thức của người dùng về thương hiệu thông qua việc lựa chọn sưu tầm các NFT liên quan đến loài mèo.
Một bước đột phá khác của Puma trong chiến lược NFT là "đổi tên", thay "PUMA" thành "PUMA.eth".
Việc đổi tên, đổi mô tả trên Twitter để tuyên bố thái độ với thế giới mã hóa và Web3 là một phương pháp phổ biến. Trước đó, Sequoia Capital cũng từng đổi tuyên ngôn sứ mệnh của mình trên Twitter từ "hỗ trợ những người dám nghĩ dám làm xây dựng công ty vĩ đại" thành "từ ý tưởng đến hiện thực, chúng tôi hỗ trợ những người dám nghĩ dám làm xây dựng DAO vĩ đại". Tuy nhiên, trong số các công ty thể thao quốc tế, Puma là thương hiệu đầu tiên mua tên miền ETH dưới dạng NFT rồi đổi tên như vậy.
Các công ty khác sở hữu tên miền .eth còn có Budweiser – đã mua Beer.eth với giá 30 ETH. Đáng chú ý, Puma xếp thứ 13 trong bảng xếp hạng .eth, bảng này liệt kê các tài khoản Twitter có tên .eth được theo dõi nhiều nhất dựa trên số lượng người theo dõi.
Dù là Puma, Budweiser hay Sequoia Capital, mục đích cuối cùng của việc đổi tên đều hướng đến đối tượng phục vụ mục tiêu. Sequoia Capital hiện đã dành 25% quỹ đầu tư vào lĩnh vực mã hóa, bởi họ cho rằng đối tượng phục vụ có thể sẽ chuyển từ các startup sang các tổ chức tự trị phi tập trung (DAO). Còn Puma và Budweiser phục vụ cá nhân người dùng – họ nhận thấy ngày càng nhiều người dùng đổ xô vào lĩnh vực NFT và Web3, vì vậy họ tích cực mở rộng hiện diện tại đây.
Số lượng người dùng Opensea
Theo dữ liệu từ Dune Analytics, tính đến ngày 24 tháng 2 năm 2022, riêng trên Opensea đã có hơn 1,34 triệu người dùng NFT, và như biểu đồ trên cho thấy, con số này vẫn đang tăng nhanh. Được biết, nền tảng tài sản số (NFT) do Ant Group ra mắt cũng đã vượt quá 5 triệu người dùng. Theo quan sát của Huxiu, nền tảng NFT do Tencent ra mắt cũng có lượng người dùng rất lớn – theo số liệu công bố từ nền tảng, mỗi bộ sưu tập NFT đều thu hút hơn 100.000 người tranh mua.
Lượng lớn người dùng mới sẵn sàng chi tiền khiến các ông lớn ngành thể thao không ngừng gia tăng đầu tư vào lĩnh vực NFT.
Hiện nay, Puma không chỉ đăng tuyển dụng trên LinkedIn cho vị trí "Quản lý đổi mới văn hóa" – người am hiểu sâu sắc về NFT, Metaverse và DAO – mà còn tài trợ cho một số ngôi sao thể thao nổi tiếng và hoạt động trong lĩnh vực blockchain như Lamelo Ball, Stephen Curry, Michael Jordan...
Một cuộc "chiến tranh văn hóa" đã được ấp ủ từ lâu
Một chuyên gia trong ngành từng nói với Huxiu: Hiện nay tại Trung Quốc đã có hàng trăm nền tảng tài sản số NFT lớn nhỏ, riêng bản thân tác giả đã tiếp xúc với hơn 30 nền tảng NFT, còn số lượng bộ sưu tập NFT thì không thể đếm xuể. Nhưng có lẽ chỉ chưa đến 1% trong số đó sống sót được.
Điều này giống như "cuộc chiến nghìn nhóm" thời kỳ Internet năm 2010, khi có hơn 5.000 doanh nghiệp làm dịch vụ nhóm mua, đến năm 2014 chỉ còn hơn 100 doanh nghiệp, và đến nay chỉ còn lại vài công ty như Meituan.
Hiện tại, những NFT nổi tiếng nhất như Cryptopunks, Bored Ape (BAYC)... đều mang đặc trưng văn hóa riêng biệt. Phía sau Cryptopunks là cảm hứng nghệ thuật từ Andy Warhol, đồng thời phản ánh các chủng tộc toàn cầu qua làn da và khuôn mặt khác nhau. Đội ngũ đứng sau Bored Ape cũng tương tự, người sáng tạo là một cô gái gốc Hoa, đội ngũ gồm nhiều người da màu khác nhau, mỗi con khỉ đại diện cho một thẩm mỹ độc đáo.
Ẩn sau việc mang lại biểu tượng danh tính cho người dùng là sự kết hợp và thể hiện tinh thần thời đại giữa công nghệ hiện đại và trạng thái tinh thần con người hiện đại thông qua hình thức NFT. Đây cũng là một phần lý do Adidas chọn hợp tác với Bored Ape Yacht Club, Puma hợp tác với CatBlox – họ truyền tải đến người dùng một nền văn hóa và giá trị có sức cộng hưởng.
Hiện nay tại Trung Quốc, chỉ có NFT Bing Dwen Dwen tạo được ảnh hưởng lớn trên toàn cầu, điều này còn nhờ vào sự kiện Thế vận hội Mùa đông và hình ảnh gấu trúc dễ thương. Chúng ta vẫn thiếu một NFT thực sự bùng nổ hoàn toàn trong điều kiện kinh tế thị trường.
NFT thực chất đã ra đời và phát triển tại nước ngoài từ ba năm trước, nhưng thực sự du nhập vào Trung Quốc bắt đầu từ nửa cuối năm 2021. Phần lớn các công ty NFT mới chỉ thành lập trong nửa năm, trong khi nhiều dự án NFT nước ngoài như RTFKT, Bored Ape đã được thành lập từ một đến hai năm trước, hiện nay đều đã được định giá hàng trăm triệu USD, thậm chí sàn giao dịch NFT Opensea đã được định giá tới 1,5 tỷ USD. Các công ty này có đa dạng hoạt động, giúp Nike, Adidas và các thương hiệu thể thao khác có thêm nhiều cách chơi mới.
Hiện tại, các thương hiệu thể thao lớn tại Trung Quốc chỉ giới hạn ở việc phát hành các tài sản số dạng hình ảnh thô sơ, điều này do thời gian phát triển tài sản số tại Trung Quốc còn ngắn, cơ sở người dùng cũng chưa đủ rộng. Với sự tham gia của các ông lớn Internet và sự đổ xô của các công ty khởi nghiệp, có lẽ trong một hoặc hai năm tới, Trung Quốc cũng sẽ xuất hiện một loạt dự án và nền tảng NFT được định giá trên 100 triệu USD.
Anta, Li-Ning không thiếu "tiền", họ chỉ thiếu một tác phẩm IP thể hiện đúng giá trị thời đại, tạo được tiếng vang sâu rộng trong lòng công chúng, cùng với hệ sinh thái blockchain lành mạnh phía sau.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
