Sequoia Capital: Công ty trị giá một nghìn tỷ đô la tiếp theo sẽ không bán phần mềm, mà bán luôn kết quả
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sequoia Capital: Công ty trị giá một nghìn tỷ đô la tiếp theo sẽ không bán phần mềm, mà bán luôn kết quả
Công ty trị giá một nghìn tỷ đô la tiếp theo sẽ là một công ty phần mềm đội lốt công ty cung cấp dịch vụ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Julien Bek
Biên dịch: TechFlow
Giới thiệu của TechFlow: Julien Bek, đối tác tại Sequoia Capital, đã viết một bài viết có khung luận lý rõ ràng, với luận điểm cốt lõi như sau: Công ty trị giá một nghìn tỷ đô la tiếp theo sẽ không bán công cụ phần mềm, mà sẽ bán trực tiếp kết quả công việc. Cứ mỗi 1 đô la chi để mua phần mềm, doanh nghiệp lại chi tới 6 đô la cho các dịch vụ liên quan. Khi AI khiến chi phí “thực hiện công việc” tiến gần về mức không, cơ hội thực sự không nằm ở các công cụ hỗ trợ (Copilot), mà ở khả năng tự động hoàn tất toàn bộ công việc (Autopilot).
Bài viết phân tích chi tiết từng cơ hội tự động hóa trong các ngành dịch vụ như bảo hiểm, kế toán, y tế, pháp lý, CNTT, mua sắm, tuyển dụng và tư vấn, kèm theo một ma trận cơ hội được vẽ theo hai trục: “trí tuệ so với phán đoán” và “thuê ngoài so với nội bộ”. Đây là tài liệu tham khảo quý giá cho cả các nhà sáng lập AI lẫn các nhà đầu tư.
Toàn văn như sau:
Công ty trị giá một nghìn tỷ đô la tiếp theo sẽ là một công ty phần mềm đội lốt công ty cung cấp dịch vụ.
Mọi nhà sáng lập xây dựng công cụ AI đều đang đặt ra cùng một câu hỏi: “Nếu phiên bản tiếp theo của Claude biến sản phẩm của tôi thành một tính năng thì sao?” Lo ngại này là hoàn toàn hợp lý. Nếu bạn bán công cụ, bạn đang chạy đua với các mô hình AI. Nhưng nếu bạn bán chính công việc, thì mỗi bước tiến của mô hình AI lại giúp dịch vụ bạn cung cấp nhanh hơn, rẻ hơn và khó bị cạnh tranh hơn. Một công ty có thể chi 10.000 đô la/năm để mua QuickBooks, và thêm 120.000 đô la/năm để thuê kế toán làm báo cáo tài chính. Còn công ty huyền thoại tiếp theo sẽ trực tiếp làm xong việc đó cho bạn.
Trí tuệ so với Phán đoán
Viết mã chủ yếu là công việc đòi hỏi trí tuệ (intelligence). Còn việc biết tiếp theo nên làm gì lại thuộc về phán đoán (judgement).
Dịch một tài liệu yêu cầu thành mã, kiểm thử và gỡ lỗi — những quy tắc ở đây rất phức tạp, nhưng cuối cùng vẫn chỉ là các quy tắc. Còn phán đoán thì khác. Nó đòi hỏi kinh nghiệm và gu thẩm mỹ, cũng như trực giác được tích lũy qua nhiều năm thực hành. Ví dụ như quyết định chức năng nào nên triển khai tiếp theo, có nên gánh “nợ kỹ thuật” hay không, hoặc khi nào nên phát hành sản phẩm dù chưa sẵn sàng.
Một năm trước, đa số người dùng Cursor sử dụng AI như một công cụ bổ sung tự động. Ngày nay, các tác vụ được khởi tạo bởi Agent đã vượt số lượng tác vụ do con người khởi tạo. Kỹ sư phần mềm chiếm hơn một nửa tổng lượng sử dụng công cụ AI trên mọi nghề nghiệp; tất cả các lĩnh vực còn lại đều mới chỉ ở mức một chữ số. Nguyên nhân là vì kỹ sư phần mềm chủ yếu thực hiện các công việc mang tính trí tuệ. AI đã vượt qua ngưỡng đó — giờ đây nó có thể tự chủ hoàn thành phần lớn công việc trí tuệ, để lại phần phán đoán cho con người. Kỹ sư phần mềm là nghề đầu tiên đạt đến giai đoạn này, nhưng xu hướng này sẽ lan rộng sang mọi nghề nghiệp khác.
Chú thích ảnh: Tỷ lệ sử dụng công cụ AI theo nghề nghiệp — kỹ sư phần mềm vượt xa tất cả các lĩnh vực khác
Copilot và Autopilot
Copilot bán công cụ. Autopilot bán công việc.
Cho đến gần đây, các mô hình AI vẫn đang trong quá trình phát triển cả về mặt trí tuệ lẫn phán đoán, nên cách tiếp cận đúng đắn là bắt đầu bằng Copilot: đưa AI vào tay chuyên gia, để họ tự quyết định cách sử dụng. Harvey bán cho các công ty luật, Rogo bán cho các ngân hàng đầu tư. Khách hàng là các chuyên gia, công cụ giúp họ làm việc hiệu quả hơn, và họ chịu trách nhiệm về kết quả đầu ra.
Ngày nay, các mô hình AI đã đủ thông minh để ở một số lĩnh vực, lựa chọn tối ưu nhất là bắt đầu ngay với Autopilot. Crosby bán cho các công ty cần soạn thảo thỏa thuận bảo mật (NDA), chứ không bán cho các cố vấn pháp lý bên ngoài. WithCoverage bán cho CFO cần mua bảo hiểm, chứ không bán cho môi giới bảo hiểm. Khách hàng mua trực tiếp kết quả. Trong bất kỳ nghề nghiệp nào, ngân sách dành cho công việc luôn lớn hơn nhiều lần so với ngân sách dành cho công cụ, và Autopilot có thể chiếm ngay phần ngân sách công việc ngay từ ngày đầu tiên.
Tỷ lệ trí tuệ càng cao trong một lĩnh vực, Autopilot càng nhanh giành chiến thắng.
Sự hội tụ
Phán đoán ngày hôm nay sẽ trở thành trí tuệ ngày mai. Khi các hệ thống AI tích lũy dữ liệu chuyên biệt trong từng lĩnh vực về “một phán đoán tốt trông như thế nào”, ranh giới khả thi sẽ dịch chuyển. Copilot và Autopilot sẽ dần tiến gần nhau. Quá trình chuyển đổi từ Copilot sang Autopilot đã bắt đầu ở nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, vị trí xuất phát rất quan trọng, bởi nó xác định nơi Autopilot hiện tại có thể giành được khách hàng và bắt đầu tích lũy dữ liệu — thứ cuối cùng sẽ giúp nó xử lý cả những công việc đòi hỏi phán đoán.
Chiến lược Autopilot: Thuê ngoài là điểm đột phá
Cứ mỗi 1 đô la chi cho phần mềm, lại có 6 đô la chi cho dịch vụ.
TAM (thị trường khả dụng toàn cầu) của Autopilot là tổng chi phí lao động trong một lĩnh vực, bao gồm cả chi phí nội bộ và chi phí thuê ngoài. Nhưng điểm khởi đầu đúng đắn là những nơi đã tồn tại hoạt động thuê ngoài.
Nếu một công việc đã được thuê ngoài, điều đó cho bạn ba thông tin quan trọng. Thứ nhất, công ty đã chấp nhận rằng công việc này có thể được thực hiện bởi bên ngoài. Thứ hai, đã có sẵn một mục ngân sách có thể thay thế một cách gọn gàng. Thứ ba, người mua đã quen với việc trả tiền để mua kết quả. Thay thế một hợp đồng thuê ngoài bằng một nhà cung cấp dịch vụ gốc AI là việc thay đổi nhà cung cấp. Còn thay thế nhân viên nội bộ thì lại là một cuộc tái cấu trúc tổ chức.
Chiến lược là: bắt đầu từ những công việc thuê ngoài mang tính trí tuệ cao. Giải quyết bài toán phân phối. Khi AI tích lũy đủ dữ liệu, mở rộng dần sang các công việc nội bộ đòi hỏi nhiều phán đoán hơn. Các công việc thuê ngoài là “cái đòn bẩy”, còn công việc nội bộ là TAM dài hạn.
Crosby bắt đầu từ NDA — một công việc được định nghĩa rõ ràng, chủ yếu dựa vào trí tuệ, và phần lớn các công ty vốn đã thuê ngoài cho luật sư bên ngoài. Ngân sách đã có sẵn, phạm vi rõ ràng, ROI tức thì và việc thay thế diễn ra suôn sẻ.
Bản đồ cơ hội
Nếu biểu diễn từng lĩnh vực dịch vụ theo phổ “trí tuệ – phán đoán” và tỷ lệ “thuê ngoài – nội bộ”, ta sẽ có một bản đồ ưu tiên, trong ngoặc là TAM lao động. Danh sách dưới đây không phải là đầy đủ.
Chú thích ảnh: Ma trận cơ hội Autopilot theo các lĩnh vực dịch vụ (phân bố theo tỷ lệ trí tuệ/phán đoán và thuê ngoài/nội bộ)
Môi giới bảo hiểm (140–200 tỷ đô la Mỹ).
Thị trường lớn nhất trong danh sách này. Bảo hiểm thương mại tiêu chuẩn cực kỳ chuẩn hóa: giá trị gia tăng của môi giới chủ yếu nằm ở việc so sánh giá giữa các công ty bảo hiểm và điền biểu mẫu — thuần túy là công việc trí tuệ. Lớp phân phối cực kỳ phân mảnh, với hàng ngàn môi giới nhỏ vận hành cùng một quy trình, không có ai kiểm soát mối quan hệ với khách hàng. WithCoverage và Harper là những tân binh thú vị.
Kế toán và kiểm toán (riêng phần thuê ngoài tại Mỹ đã đạt 50–80 tỷ đô la Mỹ).
Trong năm năm qua, Mỹ đã mất khoảng 340.000 kế toán, trong khi nhu cầu lại tăng lên. 75% kế toán công chứng (CPA) đang tiến gần đến tuổi nghỉ hưu; lộ trình cấp chứng chỉ dài và mức lương khởi điểm thấp hơn hẳn so với ngành công nghệ và tài chính. Sự thiếu hụt cấu trúc này đang thúc đẩy các công ty kế toán chấp nhận AI nhanh hơn hầu hết mọi nghề nghiệp khác. Rillet đang xây dựng ERP gốc AI để trực tiếp làm báo cáo tài chính. Basis bắt đầu từ một công cụ Copilot cho kế toán.
Quản lý chu kỳ doanh thu y tế (phần thuê ngoài tại Mỹ đạt 50–80 tỷ đô la Mỹ).
Khi nghe đến “y tế”, nhiều người nghĩ ngay đến công việc đòi hỏi nhiều phán đoán, nhưng ở tầng lập hóa đơn thì gần như thuần túy là trí tuệ. Mã hóa y tế chính là việc dịch các ghi chú lâm sàng sang khoảng 70.000 mã ICD-10 chuẩn hóa. Quy tắc rất phức tạp nhưng vẫn là những quy tắc. Việc thuê ngoài đã rất chín muồi và thanh toán theo kết quả. Autopilot chỉ cần làm điều tương tự với chi phí thấp hơn. Anterior là công ty dẫn đầu trong lĩnh vực này.
Xử lý bồi thường (bao gồm cả các nhà quản lý bồi thường độc lập – TPA – đạt 50–80 tỷ đô la Mỹ).
Ở phía bên kia của hợp đồng bảo hiểm, xử lý bồi thường là một kịch bản Autopilot độc lập khác. Việc bồi thường cho các loại bảo hiểm tiêu chuẩn được xác định dựa trên ngôn ngữ hợp đồng và danh sách thiệt hại, với dự phòng được thiết lập theo bảng tính toán dự phòng. Đội ngũ định giá bồi thường đang già hóa và không có người kế nhiệm. Thị trường thuê ngoài quy mô lớn cho các chuyên gia định giá độc lập và các TPA như Crawford, Sedgwick. Đây là một ngành nhưng ít nhất chứa hai cơ hội Autopilot khác nhau. Pace đang xây dựng Autopilot cho xử lý bồi thường; Strala đang xây dựng TPA gốc AI.
Tư vấn thuế (30–35 tỷ đô la Mỹ).
Hệ thống cấp chứng chỉ CPA tạo ra rào cản pháp lý, nhưng 80–90% công việc nền tảng lại mang tính trí tuệ. Mỗi khi Autopilot thuế mở rộng sang một khu vực pháp lý mới, “rào cản dữ liệu” của nó lại sâu hơn một tầng. Chính độ phức tạp đa khu vực pháp lý lại là lý do các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường thuê ngoài — bởi không một kế toán nội bộ nào có thể bao quát hết. TaxGPT là một trong những người tiên phong; tại châu Âu có Skalar và Ravical.
Công việc pháp lý mang tính thủ tục (20–25 tỷ đô la Mỹ).
Soạn thảo hợp đồng, NDA, kê khai pháp lý: tỷ lệ trí tuệ cao, và thường được thuê ngoài. Đầu ra đủ chuẩn hóa để đánh giá chất lượng một cách khách quan, nên người mua có thể tin tưởng vào kết quả do AI tạo ra mà không cần chuyên môn pháp lý sâu. Harvey là nhà lãnh đạo đang nổi lên, và đang nhanh chóng chuyển sang mô hình Autopilot; Crosby và Lawhive là những tân binh gốc Autopilot.
Dịch vụ quản trị CNTT (trên 100 tỷ đô la Mỹ).
Mọi doanh nghiệp vừa và nhỏ đều thuê ngoài dịch vụ CNTT. Cập nhật bản vá, giám sát hệ thống, cấu hình người dùng, phân luồng cảnh báo — đây là những công việc trí tuệ được lặp lại hàng ngàn lần trong các môi trường giống nhau. Các lớp phần mềm hiện hữu (ConnectWise, Datto) bán công cụ cho các nhà cung cấp dịch vụ quản trị CNTT (MSP). Chưa có ai bán trực tiếp kết quả “hệ thống CNTT của bạn đang vận hành ổn định” cho doanh nghiệp. Edra đang tự động hóa quy trình CNTT; Serval đang tự động hóa hỗ trợ CNTT.
Chuỗi cung ứng và mua sắm (trên 2000 tỷ đô la Mỹ).
Đa số doanh nghiệp chỉ nghiêm túc đàm phán với 20% nhà cung cấp hàng đầu. Các nhà cung cấp còn lại hoàn toàn bị bỏ mặc, vì việc quản lý chúng bằng con người là không hiệu quả về chi phí. “Rò rỉ hợp đồng” chiếm 2–5% tổng chi phí mua sắm. Điểm đột phá nằm ở những công việc bị bỏ quên: không cần biện minh ngân sách, không cần thay thế người đang nắm giữ vị trí, chỉ thuần túy là “tiền rơi”. Magentic đang xây dựng AI cho mua sắm trực tiếp; AskLio tập trung vào mua sắm gián tiếp. Tacto đang phát triển đồng thời hệ thống ghi chép và công cụ Copilot cho thị trường doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Tuyển dụng và cung ứng nhân lực (trên 2000 tỷ đô la Mỹ).
Đây là thị trường dịch vụ lớn nhất trong danh sách. Giai đoạn đầu của quy trình tuyển dụng (lọc hồ sơ, ghép nối, tiếp cận ứng viên) là công việc thuần trí tuệ, nhưng việc chốt hợp đồng và đánh giá sự phù hợp văn hóa lại dựa vào phán đoán — được tích lũy qua nhiều năm nhận diện mẫu hình. Autopilot nên bắt đầu từ các vị trí có khối lượng lớn nhưng yêu cầu phán đoán thấp, nơi việc ghép nối đã được chuẩn hóa. Juicebox, Mercor và Jack & Jill là những nhà lãnh đạo mới nổi đang xây dựng giải pháp trên toàn bộ phổ.
Tư vấn quản trị (300–400 tỷ đô la Mỹ).
Một thị trường khổng lồ, nhưng công việc chủ yếu dựa vào phán đoán. Câu hỏi thú vị là liệu AI có thể tách tư vấn thành hai thành phần: thành phần trí tuệ (thu thập dữ liệu, phân tích đối sánh) và thành phần phán đoán (đề xuất chiến lược), rồi tự động hóa phần trí tuệ trong khi giữ phần phán đoán cho con người. Ứng cử viên tối ưu vẫn đang chờ xác định.
Những công ty AI tăng trưởng nhanh nhất năm 2025 là các công ty Copilot. Năm 2026, nhiều trong số này sẽ cố gắng chuyển mình thành Autopilot. Họ đã có sản phẩm và nhận diện thương hiệu từ khách hàng. Nhưng họ cũng đối mặt với nghịch lý của người tiên phong: bán công việc đồng nghĩa với việc “đá” chính khách hàng của mình ra khỏi công việc đó. Đây chính là cửa sổ cơ hội cho các công ty Autopilot thuần túy.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
