Cursor – Vì sao lại lên tàu vũ trụ của Elon Musk?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cursor – Vì sao lại lên tàu vũ trụ của Elon Musk?
Elon Musk đã thúc đẩy giá trị thị trường tăng vọt bằng “mảnh ghép cuối cùng” gồm siêu năng lực tính toán và động cơ mã nguồn hàng đầu, vượt qua Amazon.
Chuyên sâu báo cáo Web3Nguyên văn | Bác Dương, Tencent Tech
Vào ngày 16 tháng 6 theo giờ địa phương Hoa Kỳ, chỉ bốn ngày sau khi hoàn tất đợt IPO lớn nhất trong lịch sử, SpaceX đã công bố thương vụ mua lại đầu tiên kể từ khi niêm yết.
Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC), SpaceX sẽ mua lại Anysphere – công ty mẹ của startup lập trình AI Cursor – với giá trị giao dịch toàn bộ bằng cổ phiếu là 60 tỷ USD. Giao dịch dự kiến hoàn tất vào quý III năm 2026, và cần được cơ quan quản lý phê duyệt.
Ngay sau khi tin tức được công bố, cổ phiếu SpaceX tăng mạnh hơn 16% trong phiên, vốn hóa thị trường từng chạm mức 2,94 nghìn tỷ USD, tạm thời vượt qua Microsoft. Đến lúc đóng cửa, SpaceX vượt mặt Amazon để vươn lên vị trí thứ tư trong danh sách các công ty có vốn hóa lớn nhất Hoa Kỳ. Tính từ giá phát hành IPO là 135 USD/cổ phiếu, giá cổ phiếu SpaceX đã tăng gần 50%.
Jim Cramer – người dẫn chương trình CNBC – nhận định: “Mua cổ phiếu SpaceX chính là mua bộ não của Elon Musk.” Ông cho rằng các mô hình định giá truyền thống khó lòng đánh giá đúng năng lực của Musk trong việc biến những tầm nhìn hoành tráng thành hiện thực kinh doanh.
01 Cursor là gì, vì sao trị giá 60 tỷ USD?
Cursor hiện là một trong những công cụ lập trình AI phổ biến nhất thế giới, do Michael Truell cùng ba người bạn học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) – Sualeh Asif, Arvid Lunnemark và Aman Sanger – đồng sáng lập năm 2022. Công ty có trụ sở tại San Francisco, sở hữu khoảng 700 nhân sự và phục vụ tới 60% số doanh nghiệp trong danh sách Fortune 500.
Sản phẩm cốt lõi của Cursor là trợ lý lập trình AI, cho phép nhà phát triển linh hoạt chuyển đổi giữa nhiều mô hình AI hàng đầu như OpenAI, Anthropic, xAI và Google; tự động tạo, chỉnh sửa và kiểm tra mã nguồn – trực tiếp cạnh tranh với Claude Code của Anthropic và Codex của OpenAI.
Về doanh thu, tốc độ tăng trưởng của Cursor vô cùng ấn tượng. Đến tháng 11 năm 2025, doanh thu thường niên đạt mốc 1 tỷ USD, tăng gấp khoảng 10 lần so với cùng kỳ năm trước. Theo báo cáo, trong ba tháng tiếp theo, doanh thu thường niên lại tăng gấp đôi, đạt 4 tỷ USD. Hiện nay, Cursor đã lọt vào vị trí thứ 37 trong bảng xếp hạng “Những Doanh nghiệp Đột phá Năm 2026” của CNBC.
Tuy nhiên, dữ liệu tiêu thụ từ Ramp cho thấy thị phần của Cursor đã giảm từ 41% vào tháng 6 năm 2025 xuống còn khoảng 26% vào tháng 5 năm 2026, trong khi Claude Code của Anthropic hiện chiếm gần một nửa thị phần trong phân khúc này.
02 Hành trình khởi nghiệp của một thần đồng
Michael Truell – CEO của Cursor
Câu chuyện về Cursor bắt đầu từ một cậu thiếu niên tóc đỏ trầm lặng.
Năm 2019, Michael Truell – tân sinh viên MIT mới 18 tuổi – hoàn thành bài kiểm tra lập trình dự kiến mất một giờ chỉ trong chưa đầy 10 phút. Ali Partovi – nhà đầu tư công nghệ kiêm giám khảo buổi kiểm tra hôm đó – đang điều hành một dự án chuyên tìm kiếm những tài năng lập trình xuất sắc nhất trong giới sinh viên. Sau đó, Partovi yêu cầu Truell ra đề thi ngược lại cho mình, và phát hiện mã nguồn của cậu thiếu niên gọn gàng, mạch lạc, trong khi bài làm của ông lại rối rắm, hỗn độn.
Truell lớn lên tại New York, cha mẹ đều là nhà báo, và từ nhỏ đã thể hiện thiên phú lập trình phi thường. Khi 15 tuổi, đang theo học tại trường tư thục danh tiếng Horace Mann, cậu cùng bạn bè phát triển trò chơi lập trình mang tên Halite – giúp người chơi học nền tảng lập trình thông qua việc chinh phục các lãnh thổ ô vuông – thu hút hàng nghìn học sinh trung học và sinh viên chưa từng tiếp xúc với lập trình, đồng thời mang về cho Truell giải thưởng 10.000 USD từ một hiệp hội toán học hàng đầu.
Tại MIT, Truell theo học song ngành Khoa học Máy tính và Toán học, đồng thời bắt đầu nuôi dưỡng ý tưởng khởi nghiệp. Claire Shorall – người từng hướng dẫn cậu tham gia chương trình huấn luyện khởi nghiệp – nhớ lại: “Sự tò mò và khiêm tốn của Truell khiến tôi rất ấn tượng. Tôi đưa ra vài lời khuyên, nhưng rõ ràng cậu ấy đã có sẵn kế hoạch rõ ràng.”
Sau khi tốt nghiệp năm 2022, Truell cùng ba người bạn học tại MIT đồng sáng lập Anysphere, ban đầu định vị mình là nền tảng biên tập mã nguồn, cải tiến phiên bản mã nguồn mở Visual Studio Code của Microsoft, và trong vòng một năm đã đạt doanh thu thường xuyên hàng tháng (MRR) 1 triệu USD. Tháng 3 năm 2023, Cursor chính thức ra mắt và nhanh chóng được cộng đồng nhà phát triển và doanh nghiệp đón nhận nồng nhiệt.
03 Mối quan hệ “lạ lùng” với Anthropic
Con đường vươn lên của Cursor không hề suôn sẻ, và biến số lớn nhất đến từ nhà cung cấp AI cốt lõi của họ – Anthropic.
Hai công ty phụ thuộc lẫn nhau rất cao: Sản phẩm Cursor phụ thuộc nặng nề vào mô hình AI của Anthropic, trong khi sự tăng trưởng bùng nổ của Cursor từng đóng góp khoảng 40–50% doanh thu cho Anthropic – cả hai bên đều hiểu rõ tầm quan trọng chiến lược của đối phương.
Thế nhưng, trước khi ra mắt trình biên tập mã nguồn Claude Code, Anthropic từng bí mật thông báo với ban lãnh đạo Cursor rằng sản phẩm này chủ yếu mang tính nghiên cứu chứ không phải triển khai thương mại quy mô lớn. Dẫu vậy, Claude Code nhanh chóng lan rộng khắp cộng đồng nhà phát triển.
Đến tháng 2 năm 2026, doanh thu thường niên của Claude Code đã tăng lên 2,5 tỷ USD – cao hơn khoảng 500 triệu USD so với doanh thu của Cursor lúc bấy giờ, và hàng loạt nhà phát triển bắt đầu đăng tải trên mạng xã hội về việc chuyển sang dùng Claude Code thay vì Cursor. Đồng thời, việc Anthropic từng cắt quyền truy cập mô hình AI đối với Windsurf trong quá trình đàm phán bị OpenAI mua lại cũng làm dấy lên lo ngại trong ban lãnh đạo Cursor về mức độ phụ thuộc quá cao vào một nhà cung cấp duy nhất.
Ngày 5 tháng 1 năm 2026, Truell tổ chức một cuộc họp toàn thể nội bộ mà nhân viên miêu tả là “khẩn cấp”, tuyên bố Cursor buộc phải phát triển mô hình AI riêng. Thông điệp của ông ngắn gọn và mạnh mẽ: “Chúng ta tuyệt đối không được tụt hậu; hủy bỏ mọi cuộc họp không cần thiết; luôn sẵn sàng phối hợp liên bộ phận; chúng ta phải giữ tính linh hoạt và phản ứng nhanh.”
Sau đó, Cursor ra mắt bộ mô hình lập trình tự phát triển mang tên Composer, nền tảng xây dựng trên mô hình mã nguồn mở của phòng thí nghiệm AI Trung Quốc Moonshot. Tuy nhiên, theo thông tin từ Cursor, trong phiên bản Composer 2.5 phát hành tháng 5, hơn 85% công việc đã do Cursor tự chủ nghiên cứu (dựa trên mô hình Kimi K2.5). Lucas Garza – kỹ sư của Cursor – cho biết, nhờ chi phí thấp và tốc độ phản hồi cực nhanh, Composer đã nhận được phản ứng “rất sôi nổi” từ cộng đồng nhà phát triển.
04 Hướng về Musk: Một canh bạc đôi bên cùng có lợi
Việc tự phát triển mô hình AI đòi hỏi lượng điện toán khổng lồ – điều mà Cursor vốn thiếu. Mùa xuân năm nay, Truell đã tìm thấy một nhà sáng lập khác có tầm nhìn tương đồng để lấp đầy khoảng trống này.
Ngày 21 tháng 4, Truell đăng trên nền tảng X với phong cách ngắn gọn quen thuộc: “Rất vui được hợp tác cùng đội ngũ SpaceX nhằm mở rộng quy mô Composer. Đây là một bước tiến quan trọng trên hành trình xây dựng nền tảng lập trình AI tốt nhất thế giới.”
Cũng trong ngày hôm đó, SpaceX cũng đăng công khai trên X rằng công ty đã được Cursor trao quyền chọn mua. SpaceX có quyền lựa chọn mua lại Cursor với giá 60 tỷ USD bằng toàn bộ cổ phiếu sau khi hoàn tất IPO; nếu từ bỏ quyền chọn này, SpaceX phải trả khoản phí chia tay 1 tỷ USD cùng 8,5 tỷ USD tài nguyên điện toán miễn phí.
Chỉ vài ngày sau khi hoàn tất đợt IPO lớn nhất trong lịch sử, SpaceX chính thức thực hiện quyền chọn mua, tuyên bố mua lại Cursor với giá 60 tỷ USD – hoàn tất “đòn bẫy” được đặt ra từ tháng Tư.
Giao dịch này mang lại lợi ích cho cả hai bên. Cursor sẽ được tiếp cận siêu máy tính Colossus của SpaceX – hệ thống gồm hàng chục vạn chip AI đỉnh cao của NVIDIA; còn SpaceX thì hy vọng tận dụng khả năng thâm nhập sâu rộng vào nhóm kỹ sư phần mềm hàng đầu thế giới của Cursor để “vượt mặt” trong cuộc đua lập trình AI. Hiện tại, chatbot AI Grok do Musk nắm giữ vẫn còn kém xa các mô hình chủ lưu trong lĩnh vực lập trình; một nhà thầu của xAI từng thừa nhận Grok “không giỏi lập trình”.
Sau khi tin tức được công bố, nhiều nhân viên Cursor cảm thấy bất ngờ. Bởi lẽ Truell từng nhiều lần khẳng định mục tiêu xây dựng công ty thành một “doanh nghiệp bền vững”, và coi việc bán công ty là “một rủi ro lớn, đồng thời cũng là một canh bạc lớn”. Ali Partovi – nhà đầu tư từng viết séc đầu tiên cho Cursor – nhận xét rằng Truell là kiểu nhà sáng lập thiên về giữ độc lập: “Cậu ấy sở hữu đủ tham vọng, sự tự tin và động lực để đi xa hơn nữa.”
SpaceX cho biết siêu máy tính Colossus là “lá bài chủ chốt” thu hút Cursor. “Khả năng dẫn đầu về sản phẩm và phân phối của Cursor trong cộng đồng kỹ sư phần mềm hàng đầu, kết hợp với siêu máy tính Colossus của SpaceX – tương đương hàng triệu đơn vị xử lý H100 – sẽ giúp chúng ta xây dựng mô hình AI thực tiễn nhất thế giới.”
05 Tham vọng lớn hơn: Trung tâm dữ liệu vệ tinh và doanh thu nghìn tỷ USD
Giao dịch mua lại này còn phục vụ chiến lược AI tổng thể quy mô lớn hơn của SpaceX. Công ty đang tìm kiếm sự chấp thuận từ cơ quan quản lý để triển khai tới 1 triệu vệ tinh AI, khám phá khả năng vận hành trung tâm dữ liệu quỹ đạo chạy bằng năng lượng mặt trời nhằm đảm nhận các nhiệm vụ điện toán từ mặt đất. Đồng thời, SpaceX đã công bố các thỏa thuận điện toán đám mây trị giá hàng tỷ USD với Anthropic và Google, làm giàu đáng kể nền tảng doanh thu trước IPO.
Tuy nhiên, Musk cũng đăng trên X rằng nếu công suất điện toán của Colossus trở nên căng thẳng, SpaceX có quyền hủy bỏ các thỏa thuận nói trên.
Ngày 14 tháng 6, Musk viết trên X rằng SpaceX “có thể đạt doanh thu khoảng 1 nghìn tỷ USD vào năm 2030”. So với mức doanh thu 18,7 tỷ USD của công ty năm 2025, đây sẽ là một bước nhảy vọt mang tính chất lượng. Năm 2025, SpaceX lỗ ròng 4,9 tỷ USD; trong quý I năm nay, mức lỗ tiếp tục tăng lên 4,28 tỷ USD.
Đối với Musk, mục tiêu luôn rõ ràng. Ông viết trên X: “Liệu nó có trở thành cái tốt nhất hay không, vẫn còn phải chờ thời gian kiểm chứng – nhưng tôi sẽ không bao giờ từ bỏ. Không bao giờ.”
Còn với Truell, đây có lẽ là thử thách lớn nhất trong đời: Canh bạc với Musk liệu có thành hiện thực? “Tất cả điều này quả thật có phần điên rồ,” anh nói, “nhưng chúng tôi hoàn toàn ý thức được sự đặc biệt đến mức nào – và chưa từng có tiền lệ trong lịch sử như thế nào.”
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
