Delphi Digital báo cáo nghiên cứu: Plasma, nhắm đến cơ hội thị trường nghìn tỷ đô la
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Delphi Digital báo cáo nghiên cứu: Plasma, nhắm đến cơ hội thị trường nghìn tỷ đô la
Chuỗi công khai stablecoin với phí giao dịch bằng 0 nhắm đến thị trường thanh toán trị giá hàng nghìn tỷ USD.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Delphi Digital
Biên dịch: TechFlow
Lớp thanh toán phát triển nhanh nhất của đồng đô la Mỹ
Stablecoin không chỉ đơn thuần là một nguyên tố tiền mã hóa khác, mà chúng gần như là dạng tiền tệ toàn cầu phổ quát nhất hiện có. Bằng cách đóng gói đồng USD (và các loại tiền pháp định khác, dù ở mức độ thấp hơn) thành dạng kỹ thuật số, stablecoin đã đơn giản hóa quy trình chuyển và thanh toán. Việc bù trừ và thanh toán có thể được hoàn tất trong một giao dịch nguyên tử và xác nhận gần như tức thì.
Tính năng này khiến stablecoin trở thành phiên bản trên chuỗi của "Eurodollar" về mặt chức năng. Stablecoin là đồng đô la Mỹ di động, vận hành bên ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống, không cần xử lý ma sát từ ngân hàng đại lý, mạng lưới thẻ tín dụng hay lệnh chuyển tiền điện tử.
Quy mô áp dụng đã gây ấn tượng mạnh. Tính đến giữa năm 2025, hơn 245 tỷ USD stablecoin đang lưu hành trên các chuỗi công khai, trong đó khoảng 62% là USDT và khoảng 23% là USDC. Năm 2024, khối lượng thanh toán trên chuỗi vượt quá 15 nghìn tỷ USD, cao hơn mức 14,8 nghìn tỷ USD của Visa.
Ngày nay, một trong những mục đích chính của stablecoin là làm tài sản báo giá giữa các sàn giao dịch (tập trung và phi tập trung), đồng thời cung cấp đòn bẩy cho nhà đầu tư. Nhưng stablecoin đã nhanh chóng phát triển từ một lớp thanh toán ngách dành cho trader thành kênh thanh toán sánh ngang với các mạng lưới thẻ tín dụng lớn. Trong quý đầu tiên của năm 2025, khối lượng thanh toán stablecoin vượt quá 7 nghìn tỷ USD, tạm thời vượt tổng khối lượng của Visa và Mastercard. Trong mỗi quý tiếp theo, chúng duy trì khoảng cách đáng kinh ngạc so với tổng khối lượng thanh toán tích lũy của hai nhà xử lý thanh toán lớn này.
Hai đường đi phát triển này có sự tương phản rõ rệt. Các mạng lưới thẻ tín dụng tiếp tục tăng trưởng ổn định nhưng tốc độ chậm lại. Ngược lại, tốc độ tăng trưởng kép của stablecoin nhanh hơn nhiều, vài năm trước còn gần như vô hình về khối lượng giao dịch, nay đã ngang tầm quy mô của các kênh thanh toán truyền thống.
Stablecoin ban đầu dùng làm tài sản ký quỹ trong giao dịch tiền mã hóa, giờ đây dần tiến hóa thành dòng vốn phục vụ kiều hối, thanh toán thương gia và thanh toán B2B. Đặc biệt tại các thị trường có tiền tệ địa phương bất ổn hoặc cơ sở hạ tầng ngân hàng yếu kém, đồng đô la Mỹ trên chuỗi không chỉ mang tính chức năng cao hơn mà còn là phương tiện lưu trữ giá trị tương đối. So với các mạng lưới xử lý thanh toán thuần túy như Visa và Mastercard, mạng lưới stablecoin có thể hỗ trợ nhiều loại hoạt động tài chính hơn, điều này nghĩa là chúng ta nên kỳ vọng thị phần của stablecoin sẽ tiếp tục tăng lên trong bối cảnh này.
Hệ thống chuyển khoản liên ngân hàng ACH của Mỹ vẫn duy trì mức thanh toán khoảng 20 nghìn tỷ USD mỗi quý, nhưng stablecoin đang bắt đầu đuổi kịp. Từ chỗ hầu như bị bỏ qua vào năm 2021, stablecoin hiện nay xử lý hơn 7 nghìn tỷ USD mỗi quý, đang từng bước xâm thực thị phần thanh toán bằng đồng đô la Mỹ kỹ thuật số của ACH.
Plasma: Cơ hội xây dựng phương thức thanh toán tương lai ngay hôm nay
Dù stablecoin rất quan trọng, nhưng trên các blockchain nền tảng, chúng vẫn là công dân hạng hai. Các nền tảng như Ethereum, Tron, Solana được thiết kế ban đầu để làm nền tảng hợp đồng thông minh đa dụng chứ không phải kênh thanh toán tiền tệ chuyên dụng. Do đó, giao dịch stablecoin chịu ảnh hưởng bởi giá gas biến động, các cuộc tấn công MEV (giá trị khai thác được bởi thợ đào) và mô hình phí định giá bằng token nội địa đầu cơ. Sự lệch pha này dẫn đến kém hiệu quả: người dùng trả hàng tỷ USD mỗi năm cho các cập nhật sổ cái đơn giản.
Plasma hoàn toàn đảo ngược mô hình này. Đây là một blockchain lớp 1 (Layer-1) được tạo riêng cho tài chính stablecoin, lấy USDT và các token được hậu thuẫn bằng tiền pháp định khác làm tải trọng chính của mạng, chứ không đơn thuần là một ứng dụng khác trên đó. Bằng cách tối ưu hóa cơ chế đồng thuận, chính sách phí và động lực kinh tế để phù hợp với lưu lượng tần suất cao, biên lợi nhuận thấp, Plasma định vị mình là lớp thanh toán cho nền kinh tế đô la Mỹ toàn cầu. Qua đó, nó thông minh giải quyết cơ hội ngàn tỷ đô la trong các thị trường thanh toán xuyên biên giới, kiều hối và thanh toán thương gia, nơi chi phí nhạy cảm và tốc độ cuối cùng là ưu tiên hàng đầu.
Tổng quan kiến trúc Plasma
Kiến trúc của Plasma học hỏi từ một thập kỷ thử nghiệm L1. Nền tảng của nó chạy trên cơ chế đồng thuận BFT dựa trên HotStuff (PlasmaBFT), cung cấp khả năng xác nhận nhanh và thông lượng cao. Ngày ra mắt mainnet, TPS sẽ vượt quá 1.000, và cuối cùng có thể mở rộng lên trên 10.000 TPS. Trên nền tảng này, nó sử dụng lớp thực thi dựa trên Reth, đảm bảo tương thích hoàn toàn với EVM và các công cụ, hợp đồng hiện có.
Các lựa chọn thiết kế chính bao gồm:
-
Mô hình phí tập trung vào stablecoin: Chuyển USDT miễn phí, trong khi giao dịch không phải stablecoin tuân theo cơ chế đốt EIP-1559 đã sửa đổi, luân chuyển giá trị về token XPL. Cơ chế này chỉ áp dụng cho chuyển tiền, không áp dụng cho các loại giao dịch khác như hoán đổi.
-
Bảo mật xác thực viên thông qua stake XPL: XPL làm tài sản thế chấp dự trữ cho Plasma, đảm bảo an ninh kinh tế và điều phối động lực dài hạn.
-
Phù hợp thanh khoản với USDT: USDT được tích hợp gốc ngay từ lúc khởi nguyên, nhà phát hành và đối tác giao dịch cung cấp độ sâu tức thì cho hồ thanh toán.
-
Cầu nối đa tài sản: Cầu nối Bitcoin gốc định vị Plasma là nơi gặp gỡ của hai loại tài sản trên chuỗi được dùng phổ biến nhất là BTC và stablecoin.
Plasma không nhằm thêm một blockchain L1 nữa, mà là về việc làm sao thiết kế một chuỗi xoay quanh stablecoin để neo cho giai đoạn tiếp theo của thanh toán đô la Mỹ toàn cầu.
Chuyển USDT miễn phí: Đòn bẩy chiến lược của Plasma
Một trong những lựa chọn thiết kế táo bạo nhất của Plasma là cho phép chuyển USDT miễn phí ở lớp cơ bản. Nhìn sơ qua, điều này dường như vô lý. Blockchain thường kiếm lợi nhuận từ phí giao dịch, trong khi stablecoin, đặc biệt là USDT, là kịch bản sử dụng phổ biến nhất trong lĩnh vực tiền mã hóa hiện nay. Vì sao một chuỗi mới lại chọn cung cấp miễn phí lưu lượng có giá trị nhất của mình?
Câu trả lời nằm ở cách Plasma tạo ra giá trị. Khối lượng thanh toán quý của stablecoin đã vượt quá 10 nghìn tỷ USD. Cơ hội thực sự không nằm ở phí biên của giao dịch chuyển tiền, mà ở việc nó đang trở thành sổ cái mặc định cho các giao dịch này. Cũng giống như các công ty Internet cung cấp email, nhắn tin và tìm kiếm miễn phí để thương mại hóa các hoạt động phía sau do các dịch vụ miễn phí này hỗ trợ, Plasma đang sử dụng việc chuyển USDT miễn phí như một chiến lược thu hút khách hàng cho dòng chảy đô la Mỹ toàn cầu.
Ví dụ, PayPal nuôi dưỡng mạng lưới ban đầu bằng cách cung cấp thanh toán cá nhân miễn phí, sau đó thu lợi từ phí thanh toán thương gia và chênh lệch tỷ giá. Google cũng đi theo con đường tương tự, phân phối miễn phí hệ điều hành Android để thu nhập từ tìm kiếm và cửa hàng ứng dụng. Plasma đang sao chép chiến lược này trong lĩnh vực stablecoin: cung cấp miễn phí dịch vụ cơ bản nhất để thu hút lưu lượng, ứng dụng và nhà phát triển, sau đó kiếm lợi từ các lớp giá trị cao hơn như thanh toán, thanh khoản và dịch vụ tài chính.
Cần lưu ý rằng việc miễn phí chỉ áp dụng cho việc gửi/nhận USDT đơn giản, tương tự như chuyển tiền trên Venmo. Mọi tương tác khác liên quan đến USDT, ví dụ như hoán đổi, vay mượn hay gọi hợp đồng, vẫn phải trả phí thông thường. Miễn trừ này được thu hẹp cố ý nhằm giúp thao tác thường xuyên nhất, tiêu chuẩn hóa nhất trên chuỗi cảm thấy trơn tru, trong khi vẫn giữ nguyên tính toàn vẹn của cơ chế khuyến khích xác thực viên và mô hình phí tổng thể.
Sự nghịch lý khi cung cấp miễn phí chức năng được dùng nhiều nhất là có chủ đích. Bằng cách loại bỏ ma sát ở lớp dưới, Plasma nhằm trở thành nền tảng rẻ nhất, nhanh nhất để chuyển USDT giữa các ví, sàn giao dịch và kênh thanh toán. Đối với những người tham gia tần suất cao nhạy cảm nhất với chi phí chuyển tiền (ví dụ như nhà tạo lập thị trường, cổng xuất CEX, nhà cung cấp dịch vụ thanh toán PSP và nhà điều hành kiều hối), sức hấp dẫn của Plasma đặc biệt mạnh mẽ.
Tầm nhìn cuối cùng: Nếu dòng chảy USDT bắt đầu tập trung vào Plasma, thanh khoản sẽ sâu hơn, số dư sẽ tích tụ trên chuỗi, và hoạt động USDT sẽ di chuyển từ dấu chân đa chuỗi phân tán sang gần như một điểm hấp dẫn đơn lẻ.
Plasma không mong đợi kiếm lợi trực tiếp từ việc chuyển USDT. Lớp chuyển miễn phí là điểm đột phá để thu hút lưu lượng vào hệ thống, còn lợi nhuận đến từ phía sau, thông qua các giao dịch DeFi, chuyển đổi ngoại hối và dịch vụ thanh toán có phí. Cược dài hạn rất đơn giản: XPL sẽ thu giữ giá trị bằng cách bảo vệ cơ sở hạ tầng hỗ trợ lưu lượng này, thay vì đánh thuế lên các giao dịch chuyển đơn giản.
Trong năm năm qua, người dùng đã chi hơn 300 triệu USD để rút/gửi USDT trên các sàn giao dịch tập trung (CEX). Điều này chứng minh rõ ràng cách chuyển USDT miễn phí có thể tạo ra cơ hội mạnh mẽ để người dùng chọn Plasma làm trung tâm USDT thay vì bất kỳ chuỗi nào khác.
Plasma One: Làm sao kiếm lợi từ lưu lượng?
Câu hỏi tiếp theo là làm sao thu giữ và thương mại hóa lưu lượng này. Đây chính là lúc ngân hàng gốc stablecoin mới – Plasma One – phát huy vai trò.
Plasma One được thiết kế làm cổng vào cho người dùng, thương gia và doanh nghiệp. Nó mở rộng lợi thế của lớp chuyển miễn phí thành trải nghiệm tiền tệ hàng ngày. Người dùng có thể tiết kiệm bằng đô la Mỹ, kiếm lợi nhuận, quẹt thẻ thanh toán tại các cửa hàng và gửi thanh toán tức thì miễn phí. Đối với thương gia, Plasma One cung cấp thanh toán trực tiếp bằng USDT, loại bỏ trung gian và chi phí ngoại hối. Các nhà phát triển và tổ chức cũng có thể truy cập mạng phân phối của Plasma thông qua Plasma One.
Mô hình kinh tế chuyển từ đánh thuế mỗi giao dịch sang thương mại hóa các tầng cao hơn giao dịch. Plasma One có tiềm năng thu giữ giá trị theo ba cách:
-
Phí trao đổi thẻ và thanh toán thương gia: Mỗi lần quẹt thẻ hoặc thanh toán đều tạo ra phí, giống như mạng lưới thẻ truyền thống, nhưng chi phí thấp hơn và phạm vi rộng hơn.
-
Chênh lệch ngoại hối và chuyển đổi: Việc chuyển đổi giữa USDT, tiền tệ địa phương và các stablecoin khác sẽ tự nhiên tạo ra chênh lệch, Plasma có thể thu giữ chênh lệch này thông qua hệ thống ngoại hối tích hợp.
-
Thu giữ lợi nhuận: Tiền gửi của người dùng trên Plasma One có thể được chuyển vào thị trường tiền tệ trên chuỗi, lợi nhuận tạo ra có thể được chia sẻ với người dùng hoặc giữ lại một phần bởi hệ sinh thái.
Khi Plasma hướng tới các thị trường mới nổi nơi tiền tệ địa phương liên tục mất giá so với đô la Mỹ và euro, đề xuất giá trị này sẽ càng mạnh mẽ hơn.
Bằng cách sở hữu cả blockchain và ngân hàng mới, Plasma tạo thành vòng khép kín giữa cơ sở hạ tầng và phân phối. Chuyển tiền miễn phí thu hút lưu lượng, còn Plasma One cung cấp nơi thuộc về cho lưu lượng đó và thương mại hóa nó theo cách mọi người kỳ vọng từ các dịch vụ ngân hàng – nhưng các dịch vụ này được cung cấp thông qua đường ray stablecoin.
Vị trí của Plasma trong cuộc cạnh tranh giữa các L1 stablecoin
Trong năm qua, các dự án blockchain tập trung vào stablecoin liên tục xuất hiện, khi mỗi công ty đều nhận ra thanh toán bằng đô la Mỹ là ứng dụng then chốt của tiền mã hóa. Một số dự án như Arc và Codex hợp tác chặt chẽ với Circle, thiên nhiên ưu ái USDC, dù vẫn mở cửa đón các stablecoin khác như USDT. Thông điệp của họ nhấn mạnh minh bạch về quản lý và việc áp dụng của tổ chức, định vị mình là đường ray tuân thủ cho thị trường vốn.
Một số khác như Stable định vị mình là nền tảng lưu thông USDT, thiếu tính trung lập phát hành. Tempo nằm giữa hai thái cực, nhấn mạnh kênh được quản lý và tích hợp ưu tiên tuân thủ với doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán (PSP). Mặc dù các mô hình trung tâm phát hành hoặc chú trọng tuân thủ này có thể mang lại sự ăn khớp mạnh mẽ với doanh nghiệp, nhưng chúng có thể tái tạo các hòn đảo hạn chế thử nghiệm và khả năng kết hợp.
Plasma lại chọn một lập trường khác. Bằng cách neo vào USDT, đồng thời duy trì tính trung lập phát hành và khả năng lập trình hoàn toàn của EVM, Plasma định vị mình là nền tảng thân thiện hơn cho DeFi và các ứng dụng stablecoin tự phát. Nó nhằm hấp thụ lưu lượng phức tạp, tần suất cao thúc đẩy thanh khoản thực tế từ kiều hối, giao dịch và thanh toán thương gia, những dòng chảy này thúc đẩy thanh khoản thật, chứ không chỉ phục vụ các kênh tổ chức được tuyển chọn kỹ.
Giá trị thanh toán quý của stablecoin đã đạt hàng nghìn tỷ USD; những blockchain có thể duy trì thanh khoản và khả năng kết hợp sẽ có nhiều khả năng trở thành trung tâm thanh toán thực sự. Tính trung lập, chứ không phải liên minh doanh nghiệp, có lẽ là nền tảng vững chắc hơn để nắm bắt làn sóng ứng dụng stablecoin tiếp theo.
Kinh tế học token XPL
Trái tim của Plasma là XPL, token gốc vận hành mạng.
XPL là token gốc của blockchain Plasma, tương tự như ETH trên Ethereum và SOL trên Solana. XPL có thể dùng làm token gas cho giao dịch và thực thi hợp đồng thông minh, tài sản stake đảm bảo an ninh mạng và phần thưởng cho xác thực viên.
Như đã nói, kiến trúc Plasma cho phép người dùng cuối chuyển stablecoin không mất gas, nhưng mọi tương tác phức tạp hơn (triển khai hợp đồng, dùng dApp nâng cao) cần XPL làm gas hoặc tự động chuyển một phần stablecoin thành XPL để trả phí.
Giống như hầu hết Layer1, XPL không có giới hạn cung cố định và áp dụng lạm phát theo chương trình giống ETH hay SOL. Khi ra mắt bản Beta mainnet, nguồn cung ban đầu của XPL là 10 tỷ, tỷ lệ lạm phát hàng năm 5%, dùng để thưởng cho xác thực viên. Sau đó, tỷ lệ lạm phát sẽ giảm 0,5% mỗi năm, cuối cùng ổn định dài hạn ở mức 3%.
-
Phát hành công khai: 10% (mở khóa cho nhà đầu tư ngoài Mỹ tại TGE, nhà đầu tư Mỹ mở khóa vào ngày 28 tháng 7 năm 2026)
-
Hệ sinh thái và tăng trưởng: 40%
-
Đội ngũ: 25% (khóa 1 năm + phát hành tuyến tính 2 năm)
-
Nhà đầu tư: 25% (khóa 1 năm + phát hành tuyến tính 2 năm)
Plasma áp dụng EIP-1559 của Ethereum: phí giao dịch cơ bản sẽ bị đốt. Tăng trưởng mạng sẽ tạo áp lực giảm phát đối với token. Thực tế, việc sử dụng mạnh có thể khiến XPL trở thành token giảm phát ròng.
Lượng lưu thông ban đầu khi ra mắt mainnet sẽ bao gồm token phát hành công khai (10% trừ phần phân bổ cho nhà đầu tư Mỹ), tất cả token hệ sinh thái đã mở khóa (8% mở khóa ngay lập tức) và có thể một phần nhỏ cho các đối tác chiến lược. Token đội ngũ và nhà đầu tư (tổng cộng 50%) đều bị khóa tại thời điểm khởi nguyên. Do đó, lượng lưu thông ban đầu khá hạn chế, dự kiến đạt khoảng 18% tổng nguồn cung tại TGE.
Đối với token L1, phân bổ token rất quan trọng. Dù đây chỉ là một điểm thảo luận trong quản trị token, nhưng token L1 cần cân nhắc lợi ích công cộng, cơ sở hạ tầng phi tập trung và giá trị hàng hóa. Phân bổ token kiểu cướp bóc hoặc cực đoan sẽ kéo dài suốt vòng đời hệ sinh thái blockchain. Từ góc nhìn này, phân bổ token tổng thể của XPL so với các token L1 khác là rất lành mạnh.
Hiện chưa rõ phân bổ token XPL so với các dự án cùng loại lý tưởng hơn như Tempo và Arc ra sao. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi khi có thêm chi tiết.
Tại sao XPL có giá trị
Đề xuất giá trị của Plasma gắn chặt với quan niệm rằng stablecoin là ứng dụng then chốt trong lĩnh vực tiền mã hóa. Như đã đề cập, khối lượng giao dịch stablecoin trên chuỗi đạt mức đáng kinh ngạc 27,6 nghìn tỷ USD vào năm 2024, vượt tổng khối lượng giao dịch của Visa và Mastercard trong năm đó. Sáng tạo tiền mã hóa, đặc biệt là DeFi, hiện đã rơi vào bế tắc. Kết nối tiền pháp định truyền thống với đường ray blockchain là chìa khóa thúc đẩy giai đoạn đổi mới tiếp theo.
Khi đánh giá token L1, các nhà phân tích thường dùng hai khuôn khổ:
-
Giá trị kinh tế thực (REV) – phí + MEV (giá trị khai thác tối đa). Phương pháp này coi token như cổ phiếu có quyền yêu cầu dòng tiền.
-
Phụ trội tiền tệ – phương pháp này coi token như một loại tiền được định giá theo tiện ích và hiệu ứng mạng.
Đối với một chuỗi mới như Plasma, việc thu giữ phí ban đầu thấp, đặc biệt khi Plasma cung cấp phí bằng không hoặc gần bằng không để khởi động việc sử dụng. Do đó, định giá Plasma dựa trên REV là không thực tế. Các chuỗi mới khác như Aptos và Sui cũng chưa từng được thị trường đánh giá theo tiêu chí này.
Khía cạnh phụ trội tiền tệ liên quan hơn ở giai đoạn hiện tại đối với XPL. Người ta đánh giá cao XPL không phải vì nó ngay lập tức trả thưởng stake lớn hay cổ tức, mà vì họ kỳ vọng Plasma sẽ trở thành cơ sở hạ tầng thiết yếu trong một tương lai do stablecoin thống trị.
Thưởng stake và áp lực giảm phát từ việc đốt sẽ giúp đo lường tiến độ này và xác minh lập luận. Chính sách tiền tệ rất quan trọng đối với L1, giúp xây dựng nhận thức về nó như một công cụ lưu trữ giá trị hiệu quả. Tuy nhiên, cơ chế phát hành tiền giảm phát khó có thể trở thành định hướng định giá cốt lõi của Plasma, đặc biệt ở giai đoạn đầu.
Thị trường token L1 mới có xu hướng tiệm cận gần hơn với tiềm năng của chuỗi mới này, thay vì các yếu tố cơ bản cốt lõi ngày đầu tiên.
Ví dụ, sự phấn khích về MoveVM và thông lượng có thể cạnh tranh với Solana đã khiến sự chú ý đổ dồn vào các chuỗi thông lượng cao thay thế như Sui và Aptos – khát khao về chuỗi nhanh hơn này thúc đẩy định giá của chúng hơn bất cứ điều gì khác.
Bởi vì Plasma là trường hợp sử dụng cơ bản nhất của tiền mã hóa – trung tâm của stablecoin, nguồn giá trị chính của XPL sẽ đến từ phụ trội tiền tệ được cảm nhận. Khi chuỗi và hệ sinh thái của nó khởi động và phát triển vững chắc, chúng tôi kỳ vọng REV và các chỉ số kinh tế cốt lõi cũng sẽ bắt đầu tăng trưởng.
Bối cảnh cạnh tranh hiện tại
USDT là stablecoin lớn nhất, thanh khoản nhất trên các sàn giao dịch tập trung (CEX). USDC được ưa chuộng trong DeFi, có nhiều dự án tích hợp, là cặp giao dịch thanh khoản chính trên DEX và đang phát triển mạnh trong lĩnh vực thanh toán. Dù không gian thiết kế stablecoin ngày càng mở rộng và sự quan tâm của thị trường gia tăng, thị phần USDT vẫn tiếp tục củng cố, với nguồn cung gần 2000 tỷ USD.
Ethereum, với sự kiểm soát mạnh mẽ đối với đổi mới và hoạt động DeFi, là trung tâm thanh khoản chính cho stablecoin. Dù Solana, Aptos và Sui thu hút sự chú ý, nhưng các chuỗi này chưa thu hút được lượng lớn stablecoin như Ethereum và Tron.
Tron là chuỗi công khai đứng thứ hai về nguồn cung stablecoin và đã trở thành chuỗi công khai phi chính thức cho chuyển USDT. Ngoài USDT, hoạt động stablecoin và DeFi trên Tron rất hạn chế, nhưng thị phần của nó ấn tượng: nguồn cung USDT 83 tỷ USD trên Tron rất gần với mức 87 tỷ USD của Ethereum.
Khối lượng giao dịch stablecoin phân bố rộng hơn giữa các hệ sinh thái. Ethereum tụt hậu xa so với Layer2 và các Layer1 đối thủ. Tron, Solana, Base và BSC đều có khối lượng giao dịch stablecoin cao hơn Ethereum. Thuyết thông lượng cao được minh chứng tốt nhất ở đây, vì phí gas trên mạng chính Ethereum quá cao cho việc sử dụng stablecoin hàng ngày. Do đó, Ethereum chủ yếu được dùng cho các công cụ DeFi phức tạp, rủi ro cao.
Việc chuyển USDT miễn phí của Plasma công khai định vị mình là "kẻ giết người" của Tron. Dù Tron đã tìm được điểm phù hợp sản phẩm-thị trường cho chuỗi USDT, nhưng nó chưa xây dựng được hệ sinh thái DeFi sôi động xung quanh điều này, ít nhất là chưa có hệ sinh thái nào tương xứng với nguồn cung USDT 83 tỷ USD của nó.
Mục tiêu của Plasma nên là thiết lập quan hệ đối tác với các nhóm DeFi hàng đầu để vượt khỏi thị trường ngách là chuỗi kiều hối, đồng thời giành được TVL và khối lượng giao dịch. Hiện tại, mục tiêu này đã đạt được tiến triển đáng kể.
Sản phẩm Binance Earn trên Plasma là một sản phẩm lợi nhuận USDT hoàn toàn trên chuỗi, đã cam kết 1 tỷ USD trước khi ra mắt bản Beta mainnet. Người dùng có thể khóa USDT thông qua Binance Earn, số USDT này sẽ được triển khai trên đường ray cơ sở hạ tầng do Plasma vận hành để tạo lợi nhuận. Sản phẩm này tương tự như lợi nhuận USDC gốc trên Base.
Bên cạnh đó, Plasma đã công bố quan hệ đối tác với Aave, Fluid, Wildcat, Maple Finance và USD.AI. Các đối tác này cân bằng giữa ứng dụng gốc tiền mã hóa (Aave, Fluid, USD.AI) và ứng dụng fintech hướng tổ chức (Maple Finance, Wildcat, USD.AI). Việc định vị Plasma như một chuỗi nơi người dùng có thể làm việc bình thường, đồng thời các ứng dụng fintech có cơ hội tốt hơn để đạt điểm phù hợp sản phẩm-thị trường, là chiến lược đáng tin cậy để giành được việc sử dụng liên tục và xây dựng rào cản thực sự.
Mô hình định giá lý thuyết
Đối với Plasma, đối tượng so sánh hợp lý nhất là Stable, Arc (Circle) và Tempo (Stripe). Nhưng các blockchain này chưa có thanh khoản. Hiện tại, các blockchain thông lượng cao và chủ đạo DeFi như Tron, Solana, Ethereum, Aptos và Sui là lựa chọn tốt nhất.
REV là chỉ số trực quan, rất ý nghĩa như một mô hình tư duy để hiểu việc thu giữ giá trị Layer 1. Tuy nhiên, rõ ràng nó gần như không liên quan đến định giá thị trường và không liên quan đến định giá Layer 1 hiện tại. Dữ liệu REV của Solana hấp dẫn vì hệ sinh thái thu hút nhiều người dùng tích cực. TVL vẫn là chỉ số phổ biến nhất để đo lường sức hấp dẫn blockchain, còn nguồn cung stablecoin cung cấp một điểm dữ liệu bổ sung tốt.
Hai chỉ số này thể hiện sự nhất quán hợp lý trong định giá mẫu, bội số dưới 15, thường ở phạm vi một con số trung bình.
Tron có một trường hợp ngách, do thâm nhập DeFi thấp, triển vọng tăng trưởng hạn chế, và thiếu phụ trội công nghệ thường thấy ở các blockchain thế hệ tiếp theo. Do đó, tỷ lệ giá stablecoin trên nguồn cung 0,4 của nó có thể khá bất thường.
Bằng cách đưa ra kỳ vọng hợp lý về cách thị trường phản ứng với các mức độ thu hút khác nhau, chúng ta có thể thực hiện phân tích tình huống định giá XPL của Plasma.
Các trường hợp suy thoái, cơ sở và lạc quan của chúng tôi lần lượt giả định thị phần nguồn cung USDT là 3%, 10% và 15%.
Điều quan trọng là lưu ý các điểm yếu tiềm tàng trong giả định:
-
Rủi ro xuống: Có thể xảy ra bão hòa câu chuyện về chuỗi doanh nghiệp, các chuỗi này ảnh hưởng lẫn nhau về việc sử dụng và sự chú ý, nén bội số. Vì vậy, trong trường hợp suy thoái, chúng tôi dùng bội số nguồn cung stablecoin thấp hơn, lấy giá trị bất thường 0,4 của Tron.
-
Tiềm năng tăng: Giả định thị phần USDT của chúng tôi là cố định. Ví dụ, Tether sẽ không phát hành thêm USDT, và bản thân Plasma không ảnh hưởng đến việc phát hành USDT mới. Cả hai tình huống này đều khó xảy ra, do đó đây là giả định cực kỳ bảo thủ. Nếu thị phần tiếp tục tăng với tốc độ hiện tại, Plasma có thể đạt được kết quả tương tự ngay cả với con số thị phần thấp hơn.
Định giá trước thị trường của XPL phần lớn nhất quán với phương pháp định giá mạng này. Tiềm năng tăng ở đây chủ yếu phụ thuộc vào việc thúc đẩy câu chuyện và thu hút sự chú ý thông qua các đối tác và cột mốc. Rủi ro lớn nhất là các chuỗi thương hiệu tương tự tràn vào thị trường. Mục tiêu của Plasma hấp dẫn, câu chuyện ẩn chứa là nền tảng của chu kỳ.
Kết luận
Sự phát triển của Tether và Circle với tư cách là nhà phát hành, số lượng tuyệt đối của stablecoin được sử dụng trên các nền tảng trên chuỗi, sự xuất hiện của các sản phẩm thế hệ mới như Ethena và Wildcat, cùng sự chấp nhận rộng rãi từ các công ty thanh toán truyền thống như PayPal và Stripe, tất cả đều nói lên một điều: cơ hội từ stablecoin là không thể chối cãi.
Đồng thời, chúng ta cần tiếp tục kiên định với tinh thần cốt lõi của lĩnh vực tiền mã hóa. Việc sử dụng không cần cho phép, phi tập trung và xây dựng cộng đồng từ dưới lên vẫn là các yếu tố cốt lõi. Khi các L1 stablecoin trỗi dậy (trong đó một số có thể xuất hiện dưới dạng blockchain được doanh nghiệp áp dụng), Plasma dường như chiếm vị trí tốt nhất trong khía cạnh này. Với khả năng tích hợp mạnh ngay ngày đầu, đồng thời duy trì khoảng cách nhất định với các nhà điều hành tập trung, Plasma kết hợp hoàn hảo lợi thế của stablecoin với triết lý thị trường vốn trên chuỗi.
Tranh đua L1 đã ngày càng trở nên hàng hóa hóa. Thông lượng cao đã trở thành yêu cầu cơ bản. Cuộc chiến thực sự nằm ở việc xây dựng hệ sinh thái và thu hút người dùng.
Plasma kiên định rằng chi phí chuyển stablecoin cuối cùng nên tiến tới bằng không, giá trị thực sự nằm ở việc thúc đẩy các hoạt động rủi ro cao như cho vay/tài trợ và giao dịch. Nói ngắn gọn, mô hình kinh doanh thực sự của Plasma bắt rễ từ việc trở thành trung tâm thanh khoản stablecoin. Và một trong những cách đơn giản nhất để đạt được điều đó là cung cấp miễn phí cho người dùng các kịch bản sử dụng tần suất cao (như thanh toán/chuyển tiền đơn giản).
Từ Plasma One và các giao thức DeFi đa dạng sắp được triển khai trên chuỗi, Plasma coi phân phối là nguồn khác biệt thực sự của mình, chứ không chỉ là kiến trúc kỹ thuật. Khi thế giới ngày càng chấp nhận stablecoin, Plasma cam kết trở thành một trong những nền tảng hàng đầu nơi các nhà phát triển và người dùng tập trung quanh các sản phẩm stablecoin.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Delphi Digital
