Cơ chế PoL còn cứu được không? Từ mức thấp mới của BERA nhìn lại cuộc chơi thanh khoản
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cơ chế PoL còn cứu được không? Từ mức thấp mới của BERA nhìn lại cuộc chơi thanh khoản
TVL của Berachain đã giảm 67% so với mức cao nhất.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: 1912212.eth, Foresight News
Gần đây, giá đồng BERA đã từng giảm xuống còn 2,66 USD, mức thấp nhất kể từ đợt TGE tháng 2 năm nay. Kể từ tháng 3, BERA liên tục lao dốc, vậy rốt cuộc Berachain – từng một thời nổi bật – đã xảy ra chuyện gì?
TVL giảm từ 3,4 tỷ xuống còn 1,147 tỷ
Berachain, với tư cách là một blockchain mới nổi, đã thu hút sự chú ý lớn từ thị trường ngay cả trước khi ra mắt mainnet nhờ văn hóa Meme, cơ chế thanh khoản và sự hậu thuẫn của các quỹ VC nổi tiếng. Sáng kiến cốt lõi của nó nằm ở cơ chế Chứng minh Thanh khoản (PoL), thông qua việc phát hành BGT và phần thưởng hối lộ để khuyến khích thanh khoản trên chuỗi. Tuy nhiên, độ phức tạp của cơ chế này khiến việc thu hút người dùng mới trở nên khó khăn, đồng thời bộc lộ vấn đề về tính bền vững. PoL phụ thuộc vào việc liên tục bơm thanh khoản, nhưng khi điều kiện thị trường xấu đi hoặc phần thưởng giảm, các nhà cung cấp thanh khoản sẽ nhanh chóng rút lui, dẫn đến sụt giảm mạnh giá trị khóa tổng (TVL).
Theo dữ liệu từ defiLlama, TVL tổng thể đã giảm từ mức cao nhất 3,493 tỷ USD vào ngày 28 tháng 3 xuống còn 1,147 tỷ USD hiện tại, giảm hơn 67%.
Vào đầu tháng 4 năm nay, KOL arbitrage nổi tiếng Benmo từng đăng tweet cho rằng Berachain có thể đang gặp vấn đề, chỉ ra rằng TVL của pool thứ hai đã giảm mạnh trong khi tỷ lệ phân phối token tăng cao, và cơ chế POL có lẽ không khả thi.
Gần đây hơn, TVL của các nhóm thanh khoản trong hình trên tiếp tục giảm sâu hơn nữa.
Ba nhóm thanh khoản này là những nhóm cốt lõi của Berachain. Do tỷ lệ phân bổ phần thưởng token theo cơ chế PoL bị giảm (đặc biệt là "pool thứ hai", tức các pool không trọng điểm), thanh khoản đã nhanh chóng rút ra. Điều này phản ánh ba vấn đề then chốt: nhà cung cấp thanh khoản thiếu niềm tin dài hạn, chạy ngay khi phần thưởng giảm; cơ chế duy trì hệ sinh thái bằng phần thưởng token không ổn định; nhu cầu thực tế không đủ, chỉ dựa vào "farm airdrop" để thu hút người dùng.
Một lượng lớn BGT được phân phối chủ yếu cho các kho chứa nắm giữ tài sản là token thanh khoản BERA và BGT, trong khi các tài sản khác hầu như không có người dùng hay khối lượng giao dịch. Hơn một nửa số phần thưởng hối lộ cũng đến từ WBERA, các sản phẩm phái sinh của BGT và HONEY, cấu trúc tài sản hối lộ đáng lo ngại.
Nếu vấn đề này không được giải quyết, về lâu dài, các pool khai thác cuối cùng sẽ sụp đổ.
10 triệu token BERA mở khóa gây áp lực bán ra thị trường
Ngày 6 tháng 5, Berachain chính thức mở khóa 10 triệu BERA, phần lớn dành cho airdrop. Nếu tính theo giá 3 USD mỗi token, tổng giá trị bán ra khoảng 30 triệu USD. Như đã nói ở trên, phần lớn người tham gia Berachain là các tay chơi kiếm lời, khi phần thưởng giảm, họ nhanh chóng rời đi. "Đào xong là bán" đã trở thành thói quen.
Hơn nữa, BERA từ lâu đã bị chỉ trích là một đồng "VC điển hình", khi 34,31% tổng cung được phân bổ cho các nhà đầu tư riêng. Để so sánh, tỷ lệ này thường dao động quanh mức 20%, nên gần 35% khiến BERA bị chỉ trích gay gắt.
Người đồng sáng lập ẩn danh của Berachain, Smokey the Bera, khi trả lời phỏng vấn Unchained, cho biết: "Tôi không cho rằng những lời chỉ trích đó hoàn toàn sai. Nếu có thể làm lại từ đầu, đội ngũ có lẽ sẽ không bán nhiều nguồn cung cho các nhà đầu tư mạo hiểm đến thế. Thực tế, phần lớn nguồn cung đã được bán trong vòng hạt giống đầu năm 2022. Lúc đó chúng tôi nghĩ đây có thể chỉ là một điều thú vị, chứ không ngờ nó lại phát triển lớn như hiện nay. Vì vậy, tôi cho rằng những lời chỉ trích là có lý. Trên thực tế, theo thời gian, chúng tôi đã luôn nỗ lực mua lại phần cung từ vòng hạt giống và các vòng sau như vòng A, nhằm giảm thiểu sự pha loãng cho cộng đồng."
Sau khi nhiệt độ và sự chú ý của thị trường nhanh chóng lắng xuống, sức mua đối với token BERA suy yếu, khiến giá khó tăng lên.
Đồng sáng lập thừa nhận sai lầm: "Không đặt giới hạn TVL cho Boyco"
Giữa tháng 5, người đồng sáng lập ẩn danh của Berachain, Smokey the Bera, đã thừa nhận mắc sai lầm khi tương tác với cộng đồng trong phần bình luận, bao gồm việc không thiết lập giới hạn TVL cho Boyco và không phân phối phần thưởng BERA cho hoạt động của Boyco.
Tại sao hai sai lầm này lại có ảnh hưởng tiêu cực? TVL càng cao thì phần thưởng nhận được nên giảm phi tuyến hoặc có giới hạn, để tránh tập trung vốn quá mức và ngăn phần thưởng bị "cướp đoạt". Không có giới hạn, TVL càng lớn, nhận được càng nhiều token, dẫn đến các đại gia như Boyco có thể liên tục vòng lặp để chiếm trọn phần thưởng BERA. Cơ chế này về bản chất là công nhận "ai nhiều tiền người đó làm chủ", phá vỡ hoàn toàn tính công bằng.
Phần thưởng nên được sử dụng qua PoL để thúc đẩy sự tham gia đa dạng của hệ sinh thái, nhưng kết quả lại khiến các token quan trọng như BGT, HONEY gần như bị vài cá nhân chiếm đoạt, trực tiếp gây bất mãn và khủng hoảng niềm tin trong cộng đồng. Một khi người dùng khác nhận ra phần thưởng bị các đại gia nuốt trọn, họ sẽ chọn rút lui hoặc đứng ngoài, tạo ra hiệu ứng tuyết lở thanh khoản.
"Không phân phối phần thưởng BERA cho hoạt động airdrop của Boyco" trở thành một điểm bất mãn khác trong cộng đồng. Nếu giao thức đã thiết lập mô hình phần thưởng mà bên phát triển lại bỏ qua việc phân phối mà không thông báo, về bản chất là vi phạm quy tắc trên chuỗi, khiến bất kỳ nhà đầu tư lớn nào cũng cảm thấy bất an: liệu sau này mình có bị tùy tiện hủy phần thưởng?
KOL nổi tiếng chuyên farm airdrop Bingwa nhận xét về sự việc này: "Vài tháng trôi qua, Berachain liên tục nhận lỗi, nhưng rốt cuộc chẳng học được cách sửa?" và tiếp tục đặt câu hỏi: "Điều này chỉ chứng tỏ, những vấn đề này họ từ đầu đã biết, phản hồi của cộng đồng họ không phải không nghe, không phải không biết vấn đề nằm ở đâu. Chỉ là, từ đầu tới cuối, họ chưa từng có ý định sửa chữa."
Vậy, gần đây Berachain thực sự có hành động "cải tiến" nào không? Ít nhất là trong việc phân phối phần thưởng airdrop thì chưa.
Tuy nhiên gần đây, nhóm phát hành đã công bố nâng cấp cấp giao thức, giới thiệu thời gian thưởng phân bổ BGT có thể cấu hình. Người quản lý kho chứa giờ có thể đặt chu kỳ thưởng từ 3 đến 7 ngày, và thiết lập thời gian chờ 1 ngày giữa các thay đổi. Tất cả các kho chứa mới tạo sẽ mặc định áp dụng chu kỳ 7 ngày. Thay đổi này mang lại sự linh hoạt lớn hơn cho nhóm phát triển, giúp điều chỉnh nhịp độ phát hành phù hợp hơn với chiến lược kho chứa và trải nghiệm người dùng.
Bên cạnh đó, các đề xuất nâng cấp liên quan đến PoL cũng đang được tiến hành.
Việc thu thập giá trị cho BERA vẫn cần tăng cường
BERA là token Gas để thực hiện mọi giao dịch và hợp đồng thông minh trên mạng Berachain, là tài sản thuần tiêu hao, bản chất phần thưởng trên giao thức là dùng hiệu suất hối lộ cao để rút giá trị từ Berachain.
Token BERA cũng không có quyền quản trị, mà chuyển quyền quản trị sang cho người nắm giữ BGT, điều này cũng phần nào làm suy yếu giá trị của BERA.
BERA cấp thiết cần thêm nhiều cơ chế thu thập giá trị.
Người đồng sáng lập Berachain từng công bố đề xuất POL V1.1 vào ngày 11 tháng 5, mong muốn tăng cường cơ chế thu thập giá trị cho BERA trong khi vẫn giữ hiệu quả phần thưởng. Nội dung cốt lõi bao gồm: giao thức sẽ thu một phần nhỏ phí từ phần thưởng hối lộ của các ứng dụng trong hệ sinh thái, sau đó phân bổ vào thanh khoản do giao thức sở hữu (Protocol owned liquidity), dùng để xây dựng các cặp LP cốt lõi với BERA (ví dụ BERA-HONEY, BERA-wBTC trên BEX), từ đó đạt được:
-
Nâng cao độ sâu và tính ổn định của các cặp giao dịch cơ bản trên chuỗi,
-
Giảm lưu thông BERA
-
Tăng nguồn thu phí dài hạn (ban đầu ưu tiên phân bổ vào các cặp giao dịch chính; về sau có thể dùng để stake vào các nút xác thực do quỹ vận hành, phân bổ định hướng BGT cho RV của các ứng dụng gốc, delegate cho các nút do các ứng dụng đổi mới vận hành, kết hợp với các tài sản chính thống khác tạo LP mới, hoặc phân bổ vào các giao thức gốc khác như Bend, Berp...)
Đề xuất ban đầu đề nghị thu 20% cố định từ phí tái phân bổ phần thưởng, sau đó dần dần chuyển sang mô hình tỷ lệ động:
-
Hiệu suất hối lộ của ứng dụng cao (bribe efficiency) → tỷ lệ phí thấp
-
Hiệu suất hối lộ của ứng dụng thấp → tăng tỷ lệ phí
-
Phạm vi kiểm soát đặt trong khoảng 10%-30%, điều chỉnh linh hoạt theo tình hình thị trường. Cơ chế này khuyến khích sử dụng tài nguyên hiệu quả và tạo thành vòng phản hồi khép kín với hiệu suất thực tế của ứng dụng.
Gần đây, Smokey tiết lộ sẽ sớm công bố đề xuất PoL mới v1.2, dự kiến sẽ tích hợp phản hồi từ các bên để tăng cường hơn nữa việc thu thập giá trị cho token.
Tổng kết
Từng náo nhiệt bao nhiêu, nay lại tĩnh lặng bấy nhiêu. Sau thời gian dài giá token ảm đạm, cộng đồng Berachain cũng nhanh chóng im lặng. Hiện tại vẫn chưa rõ Berachain sẽ thực sự giải quyết vấn đề như thế nào, nhưng thời gian không chờ đợi ai, nếu nhóm phát triển vẫn hành động chậm chạp, rất có thể sẽ sớm bị cộng đồng bỏ rơi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Foresight News
